00:00Sa General Santos City,
00:03ang ilang mga establishment hindi rin nakaligtas sa matinding pinsala.
00:12Nakuha ng panong video ang tunti-unting pagburu ng pader sa labas na bahagi ng mall.
00:21Makalipas ang ilang minuto,
00:25ito na ang sitwasyon ng gusaling.
00:28Makikita rin ang mga yupi-yuping sasakyan sa parking lot na napagsakan ng pader.
00:35Hindi kalayuan sa gumuhong mall,
00:37maririnig naman ang pag-iyak at paghingi ng tulong ng mga empleyado ng isang fast food chain.
00:51Ilang saglit pa, bigla nang gumuho ang gusaling.
00:56Ang mga poste ng kuryente sa paligid nito, isa-isa na rin natumba.
01:02Ilang oras matapos ang pagyanig,
01:05isang rescuer ang naglakas loob na pasukin ang gumuhong establishment
01:08para siguraduhin walang na trap sa loob nito.
01:13Sa loob, makikita ang laki ng pinsala,
01:17mga kisaming bumagsak,
01:19bitak-bitak na mga pader at sahig,
01:22basag-basag na salamin,
01:24at sirasirang mga kagamitan.
01:28Labing tatlong oras matapos ang pagyanig,
01:31agad naming pinuntahan ang mga apektadong lugar.
01:34It is 8.45 in the evening dito sa General Santos City.
01:41Naglalakad tayo ngayon dito sa May Sanciago Avenue.
01:45Wala raw kuryente sa abong syudad.
01:47Maliban na lang, may mga tindahan,
01:51may mga department stores na may mga generator,
01:55kaya meron silang ilaw.
01:57Ang karamihan sa mga residente dito
01:59ay nasa loob ng kanilang mga bahay.
02:03Nakaranas na kasi sila ng mga aftershocks,
02:05the whole day.
02:06Yung iba na mga nakausap natin,
02:08lumalabas sa kanilang mga bahay
02:09dahil naghahanap ng makakainan.
02:13Sumunod naming pinuntahan ang kahabaan
02:15ng Pendaton Avenue sa General Santos.
02:189.11 in the evening,
02:21nandito tayo sa tapat ngayon
02:22ng gumuhong gusali.
02:25May mga nagbabantay na mga ilang pulis sa gilid.
02:29Ito raw ay para pigilan yung mga tao
02:32na pumasok sa loob nung gumuhong gusali
02:35kasi naman, delikado nga naman.
02:37Pero wala raw recovery efforts na ongoing
02:39kaya tahimik yung lugar
02:41dahil nakumpirma na bago gumuhong gusali
02:45dahil sa napakalakas na lindol
02:48ay nakalabas lahat ng mga taong nasa loob.
02:54Kinabukasan, tinungo namin ang bayan ng glan
02:57sa Sarangani Province.
02:58Dahil katabi lang nito ang bayan ng Maasim
03:01na itinuring na epicenter ng lindol.
03:04Isa rin nito sa pinaka naapektuhan.
03:07Pero hindi biro ang kailangang pagdaanan
03:09bago marating ang lugar.
03:11Dahil sa bayan pa lang ng malapatan,
03:13ang bayan bago marating ang glan,
03:15sarado na ang tulay.
03:17Dito pa lang ay putol na ang biyahe,
03:20pahirapan na ang makarating
03:21dahil kung makikita ninyo sa aking likuran
03:23ay mas mataas na yung isang bahagi
03:28nitong tulay.
03:30Ang sinasabi sa atin ay delikado na
03:32kaya't ipinagbawal na yung pagdaan
03:34ng mga four wheels na sasakyan.
03:37Ang pinadaraan na lamang ay pedestrian
03:39si mga tao na gustong lakarin yung tulay
03:42o kaya mga single na motorsiklo.
03:45Dahil hindi na matawiran yung tulay,
03:48ang ginagamit na ay
03:49yung mga maliliit na bangka
03:51o itong tinatawag nilang alul.
03:53Dito sa alul na isasakay nila
03:55yung mga motorsiklo
03:56para makatawid dito sa ilog.
03:58So ang single dito,
04:00pwede naman yung tao
04:00kaso 50 pesos per head.
04:02Kung motorsiklo ang isasakay mo,
04:04100 pesos isa.
04:08Matapos ang ilang kilometrong pagbiyahe,
04:11narating namin ang boundary ng glan.
04:16Pero ang ilang bahagi ng kalsada,
04:19hindi pa rin madaanan
04:20dahil hindi pa naaalis
04:22ang sasakyang ito na
04:23nabagsakan ng malalaking tipak ng bato.
04:28Pagkalampas ng arko,
04:30ito naman ang sumunod na sumalubong sa amin.
04:34Naglalakihang tipak ng bato
04:35mula sa gumuhong bahagi ng bundok.
04:37Kaya kahit motorsiklo,
04:39hindi na raw makadaan.
04:41Pero mas naging pahirapan
04:43sa mga residente
04:44ang isang bahagi ng highway.
04:46Itong portion na ito
04:47ng kalsada,
04:48biyak na talaga.
04:50In fact,
04:51maliban sa
04:52napakalaking butas na ito
04:54kung saan naghiwalay na
04:55yung kalsada,
04:56panda rito.
04:58Mamakikita ninyo,
05:00umangat na
05:01itong portion ng kalsadang to.
05:03Well, may butas dito,
05:04kailangan daw mag-ingat.
05:06Ito, kung titignan ninyo,
05:08umangat na
05:08itong portion ng kalsadang to.
05:10Hindi na talaga madaraanan
05:12kahit na maklear pa
05:13yung landslide
05:15sa bahaging yan.
05:19Ayon sa lokal na pamahalaan ng GLAN,
05:21umabot na sa dalawampu
05:23ang namatay sa kanilang bayan.
05:25Kabilang dito,
05:26ang isang ginang
05:26at kanyang dalawang anak
05:28na edad tatlo
05:29at walong buwan
05:30matapos madaganan
05:32ng gumukong bahay.
05:33Pagdating sa sentro
05:35ng bayan,
05:36nahanap namin
05:37ang pamilya
05:37ng mga nasawing biktima.
05:39Saglit kong nakapanayam
05:40ang padre de familia
05:41na si Roldan Dante.
05:43Kwento niya,
05:44nasa trabaho siya
05:45nung mga oras
05:46na mangyari ang pagyanig.
05:48Pero dahil sa
05:48nangyaring landslide
05:50at pagbibitak
05:51ng kalsada,
05:52hindi raw agad siya
05:53nakauwi
05:53para sagipin
05:54ang kanyang mag-iina.
05:56Tumakbo ako
05:56pero rito
05:57na niambak po ito
05:59sa kuwan.
06:00Tumalan pa ko
06:01sa itong
06:02nahugnoan.
06:04Mga kataasuro
06:05ng lubi,
06:06niyog.
06:07Hinahanap ko
06:07ng pamilya ko.
06:11Hindi ko makita.
06:13Ang labi
06:14ng kanyang asawa
06:15ibinalot na lang
06:16sa isang kumot
06:17habang yakap-yakap
06:18naman ni Roldan
06:19ang wala
06:20ng buhay na anak
06:21saka itinabi
06:22sa labi
06:23ng kanyang asawa.
06:24Ang problema,
06:26dahil sira-sira
06:27ang daan,
06:27hindi raw makarating
06:28sa kanilang lugar
06:29ang punerarya
06:30na maghahatid
06:31ng kabaong.
06:32Mahigit 24 oras
06:34na rin
06:34nakabalot lang
06:35sa kumot
06:36ang mga labi
06:37ng mag-iina
06:37ni Roldan.
06:46Bukod sa mga
06:47nasirang kabahayan
06:48at mga
06:48infrastruktura,
06:49problema rin
06:50ang kanilang bayan
06:51ang kawalan
06:52ng maayos
06:53na evacuation center.
06:54Kasi yung evacuation center ko
06:55nasira noong 2023.
06:57Humingi akong funding
06:58sa OCD
06:59na mabigyan
07:00para mapatayo.
07:01Balik,
07:01hindi ako binigyan
07:01ng funding.
07:02So nasira ngayon.
07:03Wala na akong
07:03mapaglagyan ng evacuist.
07:06Ayon sa Philippine Institute
07:08of Volcanology
07:09and Seismology
07:10o FIVOX,
07:12naitala ang epicenter
07:13ng magnitude 7.8
07:14na lindol
07:15sa karagatang sakop
07:16ng Maasim Sarangani
07:18dahil umano ito
07:19sa paggalaw
07:20ng bahagi
07:20ng Cotabato Trench.
07:22Ito pong Cotabato Trench
07:23ay isang malalim
07:24na bahagi
07:25ng karagatan
07:27sa timog
07:28kaluran
07:28ng Mindanao.
07:31Historically,
07:32may mga
07:33naitatala po tayo
07:34malalakas na paglindol
07:36dyan po sa
07:37Cotabato Trench.
07:40At dahil kabilang
07:41ang General Santos City
07:43sa Rangani
07:44at mga kalapit na probinsya
07:45sa tinatawag na
07:46seismically active region
07:48sa bansa
07:49o madalas
07:50yumayanig
07:51ang lupa.
07:54Mas ramdam ang pagyanig
07:55at nagiging
07:57mas mapaminsala.
08:04sa bansa
08:04sa bansa amagaminsala.
08:08You
Comments