00:00Nagtayo na ng mga tents sa tabing kalsada ang mga nagtitinda sa General Santos City Public Market.
00:07Ito'y matapos mapinsala din ang palengke sa tumamang magnitude 7.8 na lindol nitong lunes.
00:14Si Janessa Felix sa Sentro ng Balita, live.
00:203x matinding epekto sa kabuhayan ng mga vendors dito sa General Santos City
00:25ang idinulot ng magnitude 7.8 na lindol.
00:29Dahil nga nasira ang public market, napilitan sila na magtinda sa labas
00:33habang pilit na binabawi ang kanilang tita sa gitna ng trisis.
00:38Madaling araw pa lamang ay nagbebenta na ng kanyang tindang seaweed at shell
00:42sa labas ng General Santos City Public Market si Yulia.
00:45Dahil hindi pa sila pinayagang magtinda sa loob ng palengke.
00:49Dahil isa ito sa mga nasira ng magnitude 7.8 na lindol na sumentro sa maasim saranggani noong lunes.
00:55Dahil sa nasabing kalamidad ay bumagal pa ang kanyang benta
00:59kung saan ang dati ay 20 kilo ang nabibenta sa isang araw.
01:03Ngayon ay halos hirap na itong makabenta ng 10 kilo.
01:07Malaking problema ito sa kanya dahil dito lamang nila kinukuha ang katnilang pang-araw-araw na gastusin.
01:12Mahirap talaga ma'am. Mahirap talaga. Nahirapan kami.
01:18Yung kasi ano pa, nahihilo pa sa lindol.
01:23Mahina ang bentahan.
01:26Wala mang ano, namamalengke.
01:30Samantala, ang nagbibenta ng karne sa parihong palengke na si Don
01:33ay binabana ang presyo ng kanyang karning baboy
01:36kung saan ang dating 340 pesos kada kilo ay nasa 250 pesos na lamang ngayon.
01:43Ginawa niya ito upang maibenta ang kanyang paninda
01:45at makatulong na rin sa mga residente, lalo na sa mga nawala ng kabuhayan.
01:51Mahirap ayon sa kanya ang kanilang setup.
01:53Lalo na't nagtayo lamang sila ng malaking tent sa labas na nasabing merkado
01:57sa bahagi mismo ng kalsada.
01:59Kaya mahirap pa rin ang kanilang kalagayan sa ngayon.
02:02Subalit patuloy pa rin silang nagsisikap
02:05dahil ito lamang din ang kanilang negosyo sa loob ng ilang taon.
02:08Pero medyo mahirap kasi nga, unang-una,
02:12lumipat kami ng pwesto.
02:14Galing nga naman dun sa loob, tapos lalabas ka.
02:17Then di naman expected na ganon.
02:19Kung baga hindi ka pinakapag-ready.
02:21Pero kahit pa paano, siyempre may mga customer tayo
02:23na dapat natin isterbisyuhan.
02:25Samantala, ang nagbibenta ng isda sa parehong merkado
02:28ay ibinaba na rin ang presyo ng kanyang mga tindang isda.
02:31Kung saan ang dating 400 hanggang 500 pesos kada kilo
02:35ay nasa 200 hanggang 300 pesos na lamang ngayon.
02:39Ginawa ito upang maibenta ang mga ito
02:41at hindi masira ang kanyang mga isda.
02:43Aminado ito na hindi pa maayos ang kanilang kalagayan,
02:46lalo na at maliit lamang ang lugar na maaari nilang pagpwestuhan.
02:50Ngunit naniniwala ito na tutulong ang lokal na pamahalaan ng Jensan
02:54upang maayos ang kanilang pagtitinda.
02:57Walang man, hindi paubos naman presyo ka rin kaya tungod nga
02:59kaya halin ang mga pangitan na mo.
03:01So inbis naman sa asin, hindi paubos?
03:03Oo, paubos naman kaya paubos, paurot na naman ang isda.
03:07Ang wala, inbasa kaya 250 yung balagyan,
03:09balagyan ang 180 na lang, palugihan ang naman mo.
03:12Kahapon ay nag-annunsyo rin sa pamamagitan ng kanilang social media page
03:16ang Department of Trade and Industry o DTI General Santos City
03:19na magpapatupad ng price fees sa lungsod
03:22matapos i-deklara ang state of calamity dito.
03:25Ibig sabihin nito, sa loob ng 60 days mula sa pagpapatupad nito
03:30ay hindi papayagan ang pagtaas ng presyo ng mga basic necessities.
03:34Ginawa ito upang maprotektahan ang mga consumer,
03:37lalo na sa panahon ng krisis.
03:39Samantala, ayon kay General Santos City Mayor Lorelay Pacquiao
03:42na prioridad nila ang makapagbigay ng agarang tulong sa mga pweso sa palengke.
03:46Kaya kahapon ay isa sila sa mga nabigyan ng ayuda
03:49mula sa AICS program ng Department of Social Welfare and Development o DSWD.
03:54Bukod dito, ay may nakahanda pa umano na tulong para sa kanila
03:58at sa lahat ng mga apektadong residente.
04:01Nangato ang DSWD na naka-standby para naghahatag ang mga tabang,
04:05mga food packs, nangigikan sa ato ang national government
04:08o mga financial assistance para sa mga kaisuna na to
04:11nga naapektuhan niya na wadan ang trabaho.
04:14Trixie, magpapatuloy rin umano ang paghahatid ng tulong
04:18ng iba't ibang ahensya ng gobyerno dito sa mga apektadong residente
04:21sa General Santos City, lalong-lalo na sa mga nawala ng bahay at kabuhayan.
04:26Trixie?
04:28Okay, maraming salamat, Janessa Felix.
Comments