- 10 saat önce
Gece Haberleri, 24 saatin tüm gelişmelerini ekrana getiriyor.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00:29İzlediğiniz için teşekkürler.
00:00:30Amerika'nın başkanı Trump ise İran'la anlaşmaya yakın olduklarını belirtse de İran'a yönelik tehditlerini de sürdürdü.
00:00:37Amerika Birleşik Devletleri askeri ölürse savaş yeniden başlar dedi ve sahada ya da masada kazanacağız diye devam etti.
00:00:47Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Hamane ile de görüşmek istemediğini dile getirdi.
00:00:52Trump'ın bu açıklamaları sonrasında dünya yeniden diken üstünde.
00:00:56Gelecek saatlerde yeni bir savaşa mı gebe Amerika Birleşik Devletleri İran'ı yeniden mi vuracak konuşacağız.
00:01:05Marmara Üniversitesi öğretim üyesi Dr. Sayın Alihan Limoncuoğlu, Çanakkale 18 Mart Üniversitesi öğretim üyesi,
00:01:12doçent Dr. Sayın Fatih Fuat Tuncer ve BAM Başkanı Dr. Sayın Selim Han Yenac'ın stüdyo konuklarımız iyi geceler hoş
00:01:21geldiniz.
00:01:22İyi geceler hoş bulduk.
00:01:23Hoş bulduk Tunç Bey.
00:01:24Şimdi özetlemeye çalıştık Seliman Hocam sizinle başlayalım.
00:01:30Şimdi barıştılar, barışıyorlar, barışacağız, her şey yolunda gidiyor şahane.
00:01:36Tak ertesi gün bakıyorsun bir Amerikan askeri ölürse savaşırız falan diye böyle bir sürekli bir gerilim dalgası halindeyiz.
00:01:44Trump İran'da muhatabımız yok, hepsini öldürdük, kimse kalmadı diyor.
00:01:50Ama az önce de söyledik, Hamaray'la de görüşmek istemiyorum dedi.
00:01:54Muhatap var ama görüşmek istemiyorum.
00:01:56Şimdi hepsini şöyle bir toplayacak olursak, bugün biz neyi konuşacağız?
00:02:01İşte Tunç Bey sorunu toplayamıyoruz.
00:02:03Yani beş aydır.
00:02:04Trump öyle bir dağıttı ki diyorsunuz.
00:02:06Ya geri dönüşü aslında çok olabilecek.
00:02:09Yani diyalog kanallarının çokça açık olduğu.
00:02:12Bu süreç içerisinde özellikle Amerika Birleşik Devletleri'nin çok imkanı varken,
00:02:18savaşa tekrardan başlamaya çok imkanı varken bunu başlatmadığı bir süreç içerisindeyiz.
00:02:23Bu demek değildir ki Amerika Birleşik Devletleri bu yaptığı saldırılarda meşru bir yol izliyor veyahut meşru bir yöntem izliyor.
00:02:30Tabii ki değil.
00:02:31Ama en azından müzakere süreçleri içerisinde yükselen tansiyonlarda, yükselen gerilimlerde
00:02:37Amerika Birleşik Devletleri'nin tekrardan 28 Şubat'ta başlayan saldırılar aksa geri dönmediğini görüyoruz.
00:02:44Bu gerçekten de Trump'ın bir anlaşma zemini aradığını bizlere gösteriyor.
00:02:51Ama nasıl bir anlaşma?
00:02:52Yani Amerikan askerine zarar gelirse tekrar başlayabilir, tekrar vurabiliriz diyor.
00:02:57Buradan şunu mu anlamalıyız?
00:02:59İşte Kuveyt'tir, Birleşik Arap Emirlikleri'dir.
00:03:02Artık Katar bu spektrumun biraz dışarısında kalıyor.
00:03:07Daha mutedil bir noktada yer aldığı için.
00:03:11Ama bilhassa işte Kuveyt, Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri.
00:03:14Bunlar vurulduğu sürece, İran kamuoyu bu saldırılardan tatmin olduğu sürece
00:03:18evet bu müzakere süreçleri belli bir ölçekte devam etmeye
00:03:23veyahut taraflar birbirleriyle olan iletişimi koparmamaya devam edecek anlamına geliyor zımmı bir şekilde.
00:03:28Burada da tabii ki Körfez'deki Amerikan müttefikleri olan bu devletlerin
00:03:33görmüş oldukları zararlara daha ne kadar tahammül edecekleri sorusu gündeme geliyor.
00:03:37Yani bilhassa Birleşik Arap Emirlikleri'nin Hürmüz'ün açılması ve tıkanıklığı konusunda
00:03:44bir baypas görevi gördüğü geçen ay içerisinde bir dönemi yaşadık.
00:03:49Buradan Amerikan gemilerinin Hürmüz'deki blokajı zorlaması ve İran'ın buna karşılık olarak bir cevap vermesiyle
00:03:55tansiyonun neredeyse tekrardan savaşı başlatacak noktalara ilerlemiş olduğunu gördük.
00:04:00Ama burada da herhangi bir gerilimin alevlenmediğini yani tekrardan bir savaş pozisyonuna geçilmediğini biliyoruz.
00:04:08Görüşmelere ağırlık verildi.
00:04:10Buradan şunu anlayabiliriz ennet ifadeyle.
00:04:14En azından 4 Temmuz'a kadar en azından Amerika Birleşik Devletleri'nin ev sahipliği yapacağı
00:04:21küresel organizasyon olan Dünya Kupası'nın bitimine kadar o da aşağı yukarı 14-15 Temmuz'a kadar sürecek olan bir
00:04:28turnuvadan bahsediyoruz.
00:04:29Milli takımımıza da başarılar diliyoruz.
00:04:33Her ne kadar Samet'in alınmasını doğru bulmasam da buradan da belirteyim.
00:04:38Herkesin ikinci bir şansa ihtiyacı vardır ama.
00:04:41Samet'in ama kaçıncı ikinci şansı?
00:04:43Neyse.
00:04:44Allah'a güzel olsun dualarımız hepsiyle Samet'te dahil.
00:04:48En azından bu organizasyonun bitimine kadar Amerika Birleşik Devletleri'nde bu mutedil tavrı
00:04:54tekrardan barış görüşmelerinin belli bir noktaya evrilmesi veya somut bir şekilde kağıda dökülmesini
00:05:01gerçekleştirebilecek bir seviyeye getirmesi için bir saldırıyı başlatmayacağını söyleyebiliriz.
00:05:07Ama amalar var.
00:05:10Yani Trump'ın bahsetmiş olduğu gibi bir ABD gemisinin hedef alınması tekrardan bir askerinin vurulması
00:05:17tekrardan bizi bu potaya savaş potasına sokacak gibi duruyor.
00:05:22Burada önemli olan nokta şu.
00:05:25İran'ın ve mevcut yönetiminin kendi toplumuna karşı kendisini ne kadar meşru konumda gösterecek hamle yaptığı.
00:05:33Yani işte kuvvetin vurulması veya beyanın vurulması bu noktada İran toplumu içerisinde ne anlam ifade ediyor?
00:05:39Bu açıkçası önemli.
00:05:41Ama kolay bir barış mı veyahut kolay bir uzlaşı mı gerçekleşiyor?
00:05:47Hayır.
00:05:47Hala taraflar daha ateşkesin ilk gününden itibaren durdukları noktadalar.
00:05:52Yani evet metinler havada uçuşuyor, karşılıklı talepler havada uçuşuyor.
00:05:58Her iki tarafta birbirine belli talepler sunuyor.
00:06:02Ama bu taleplerin ortak ve müşterek noktada hala ve hala buluşamadığını, en azından askeri düzeyde buluşamadığını görüyoruz.
00:06:11Bu kontrollü çatışma veyahut düşük ölçekli çatışma olarak adlandırabiliriz literatürdeki karşılığıyla.
00:06:19En azından bu yaz aylarında da bizi bu muğlak durumun süreceğine dair kanaate sevk ediyor diyebilirim.
00:06:26Peki.
00:06:27Fatih Fuat Hocam peki siz nasıl değerlendiriyorsunuz?
00:06:31Bir müzakere mi var görünürde yoksa münazara mı var?
00:06:37Kuluş Bey aslında çok güzel bir soru sordunuz.
00:06:40Ortada bir münazara mı var, bir müzakere mi var meselesi.
00:06:43Tabii eğer müzakere var diyorsak zaten 28 Şubat'tan önce de müzakereler vardı.
00:06:51Eğer bir münazara var diyorsak 28 Şubat'tan önce de zaten bir münazara vardı ki bu savaş, bu çatışma süreci başladı.
00:07:00Tabii son hafta işte Cenevre'de olduğu söylenen işte dolaylı yoldan yapılan görüşmeler, işte Tastak Metin çıktı, uzlaşma çok yakın, hürümüz
00:07:11açılıyor gibi haberlerin ardından bugün yine bunu konuşuyoruz.
00:07:15Aslında biz yaklaşık ben işte haftada bir eğer bu konuyu yorumluyorsam işte bir gün işte barış anlaşması ne zaman imzalanır
00:07:25konuşurken, ertesi gün yayına katılırsam şunu konuşuyoruz.
00:07:29Savaş bu gece başlar mı? Savaş iki gün içinde başlar mı?
00:07:33Şöyle sayın, geçen haftadan bu haftaya değişen bir şey var mı?
00:07:35Geçen haftadan bu haftaya değişen hiçbir şey yok. Bence doğru soru bu.
00:07:39Tartışma aynı tartışma konuları, değişen hiçbir şey yok.
00:07:42Son bir buçuk aydır değişen bir şey var mı? Hocam ben sorayım.
00:07:44Bence son üç aydır herhangi değişen bir şey yok.
00:07:48Çünkü üzerinde tartışılan konu başlıkları da aynı.
00:07:52İşte hürümüz, nükleer ve işte İran'ın vekil güçleri Lübnan meselesi üzerinde aslında görüşme devam ediyor.
00:08:02Ve işte hep biz uzlaşıya çok yakınız veyahut işte çatışmaya çok yakınız.
00:08:07Ve mesele deyim yerindeyse tıkanmış durumda.
00:08:11Tabii işte Amerika Birleşik Devletleri saldırır mı saldırmaz mı?
00:08:15Ki Trump'ın defalarca işte verdiği son dakikaların birçok kez aşıldığını da gördük aslında bu süreçte.
00:08:25Ama Selim Han Hocam çok doğru bir noktaya temas etti.
00:08:28Yani bu kadar dünyanın gözü önünde bir organizasyon ki özellikle Samet Akaydın da oradayken.
00:08:34Alihan Hocam'a da bir nazire yapalım bu noktada.
00:08:37Oyuncunun da moralini bozmayın ya.
00:08:39Dünya Kupası ki ben kendisini çok seviyorum.
00:08:43Dünya Kupası gibi bir organizasyon almışken işte tüm dünyanın gözü kulağı oradayken Amerika Birleşik Devletleri bir savaşa girer mi?
00:08:52Aslında gir edebilir çünkü Amerikan Başkanı Donald Trump hani belirsizliklerin üst üste örüldüğü işte dünyada güvensizliğin aslında alışılagelmiş bir şey
00:09:04olduğu gerçeklik olduğu bir süreçteyiz.
00:09:07Meksika ile Kanada'da oynayın da diyebilir yani Amerika'da.
00:09:11E tabi işte mesela İran futbol takımı ile alakalı eğer değişmediyse şöyle maçları Amerika Birleşik Devletleri'nde oynuyorlar.
00:09:19Ama dediler ki bizim ülkemizde konaklayamazlar.
00:09:22Evet.
00:09:22Gece geçiremezler.
00:09:23Yani işte Meksika'dan yola çıkıp Amerika Birleşik Devletleri'nde maç oynayıp geri dönecekler.
00:09:28Dönecekler.
00:09:29Ki bir de hani bu Dünya Kupası gruplarını hani izleyiciler bilir hani ilk kez bu kadar fazla grup var.
00:09:37Takım var takım.
00:09:37Önceler çıkacak ilk kez bu kadar fazla takım katılıyor.
00:09:41Muhtemelen İran'ın bir üst tura çıkacağı neredeyse kesin gibiyken hani bu da ona ayrıca bir zulüm ki hani işte
00:09:52FIFA'nın da bu noktada böyle bir şey yapamazsınız.
00:09:55Ama FIFA tamamen Amerikan'ın oyuncağı olmuş durumda onu söyleyelim.
00:09:59Bu uluslararası ilişkiler barış ödülü diye bir şey çıktı.
00:10:01Şey aslında futbol şeyi gibi düşünmeyin bunu uluslararası ilişkilerin önemli bir parçası.
00:10:06FIFA'da İsviçre'de değil artık biliyorsunuz yani ofislerin büyük çoğunluğu Amerika'ya taşındı.
00:10:11Florida'ya yanlış bilmiyorsam çok az şey kaldı.
00:10:14Evet hala İsviçre uzantılı e-mail adresleri vesaireleri kullanıyor fakat ofislerin büyük kısmı İsviçre'den Amerika'ya taşındı.
00:10:21Yani farklı bir şey değiliz artık.
00:10:23Futbol yönetimiyle ilgili de farklı şeyler göreceğiz biz.
00:10:26Ama en enteresanı da böyle ilerlediler ilerlediler bir noktada Amerika ile İran'ın karşı karşıya bir müsabakaya denk gelmesi mesela
00:10:34acayip bir şey olmaz mı?
00:10:36Yani İran'a gerek yok biz de Allah'ın izniyle biz de Amerika ile karşılaşırız biz hallederiz gibi yani Amerika
00:10:41'yı.
00:10:41Zaten aynı gruptayız.
00:10:42Aynen işte onu diyorum yani.
00:10:43Karşılaşacağımız garanti bizim de işte Avustralya ve Paragua ile inşallah iyi olur diye düşünüyorum.
00:10:49Bence 3'te 3 yapar çıkarız gibi ama umudumuzun önde en azından.
00:10:53Tabii tekrar meselenin özüne dönecek olursak şimdi önümüzde 3 günden var Tunç Bey.
00:11:00Bir işte müzakere veya münazara süreci devam ediyor.
00:11:04Bir tarafta işte İsrail ve Lübnan savaşı.
00:11:09Hani iki mesele birbirinden bağımsız değil kesinlikle ki İran'ın işte son birkaç haftadır sürekli çıkışı ki
00:11:17ilk ateşkes ihtimali doğduğu zamanda da temel şartı Lübnan meselesiydi.
00:11:24Ama biz İsrail tarafının hani hem açıklamalarından hem de davranış tarzından hem de hükümet yapısından şunu anlıyoruz.
00:11:33Sanki işte 48'den bugüne geçirdikleri süreçte işte bir savaşa giriyorsak buradan bir toprak koparıp çıkmalıyız yaklaşımını
00:11:442025 yılında net bir şekilde yansıtmaya çalışıyorlar gibi ki mesela en enteresan şey Trump'ın işte geçtiğimiz günlerde
00:11:52ben anlaşırım ama işte şu şu şu ülkeler Abraham anlaşmasını imzalayacaklar yoksa anlaşmam çıkışı.
00:11:58Yani meselenin keşke boyutu İran Amerika arasında olsa sanki daha halledilebilir gibi.
00:12:05Ama meselenin asıl zor olan kısmı sanki İsrail kısmı gibi görünüyor.
00:12:09Netanyahu ile Trump arasındaki gerilme de isterseniz bir parantez açalım.
00:12:14Geri gelmiş.
00:12:15Tabi son işte telefon görüşmesinde işte Trump'ın Netanyahu'ya işte küfürler ettiği çok sert konuştuğu vesaire söylendi.
00:12:23Ama yine aynı Trump Netanyahu ile ilişkilerimiz harika işte kendisini uyardım vesaire diyor.
00:12:29Ama öyle diyecek abi çıkıp da yani zaten sövdüm ben Netanyahu diyecek halinde yok yani.
00:12:34Hem onu kastetti hocam hem de bunlara rağmen ilişkimiz harika dedi.
00:12:38Hani bu Amerika-İsrail ilişkilerinin artık geldiği seviye artık hani iki müttefik, iki yakın ülke ilişkisinden bambaşka bir şeye evrilmiş
00:12:52durumda.
00:12:52Geçinemeyen karı kocalar gibi oldular artık değil mi?
00:12:55Karşılıklı sürekli böyle bir.
00:12:56Bence çok doğru bir tanım oldu Tunç Bey.
00:13:01Alihan Hocam sizin değerlendirmeniz nedir?
00:13:03İlave olarak da Kuveyt neden şimdi durup dururken potaya girdi?
00:13:07İran niçin Kuveyt'e hedef aldı?
00:13:09Yani işte Kuveyt zaten en başından beri ben bunu birkaç sefer bu programlarda da söyledim.
00:13:13Yani Kuveyt emiri olmak normalde Kuveyt emiri olmak çok istersiniz.
00:13:16Ama son bir bir buçuk senedir Kuveyt emiri olmak istemezsiniz.
00:13:20Çünkü arada kaldı ve tamamen Hürmüz Boğazı'na bağlı bir zaten yaşam ünitesi kesildi.
00:13:27Irak'la tarihi olarak problemler var eskisi kadar olmasa da.
00:13:31Bir de üstünde çok %30'un üstünde 3'te 1'i kapaca Şii nüfustan da oluşuyor Kuveyt'in.
00:13:37O yüzden de burada ciddi bir şey var aslında.
00:13:41Ciddi bir problem var ve Kuveyt de tamamen Amerika'nın neredeyse bir uydusu gibi.
00:13:46Aslında biliyorsunuz kurulması itibariyle de Osmanlı'nın, Osmanlı'dan İngiliz'den kopardığı bir toprak parçası iken,
00:13:53zaman içinde neredeyse bir de jüri olması defakto bir Amerikan kolonisi haline gelmiş durumda.
00:13:59Hiçbir yerde olmayan, işte lüks ve hiçbir yerde olmayan Amerikan markalarını,
00:14:04işte lokantalarını, restoranlarını, fast foodçularını vs. şunları bunları kuvvet de bulabilirsiniz.
00:14:08Kuveyt kültürü şeyi icabıyla da biraz böyle de bir ülke.
00:14:13Fakat işte şimdi İran'la Amerika birbirine girince doğal olarak da İran'ın hedef noktasına oturmuş durumda.
00:14:20çok zor yani gerçekten şu an Kuveyt emiri olmak ve diğerlerinden de daha yakın İran'a.
00:14:26Hani diğer Körfez'deki diğer küçük ülkelerden, Bilişkar'a bir miktarı olsun, şu olsun bu olsun,
00:14:31diğerlerinden çok daha yakın.
00:14:32O yüzden de net bir şekilde şunu söylemek lazım.
00:14:35İşi zor Kuveyt'in.
00:14:36Çünkü bir tane şehir ve birkaç tane köyden oluştuğu için de İran'dan diye hedef şeyi de çok zor değil.
00:14:42Amerika'nın üstlerinde yeri belli ve çok yakın İran'a.
00:14:44Fiziksel olarak da çok yakın yani.
00:14:46Arda evet İran'ın geçtiği bir şerit var ama neredeyse komşular, kara komşusular yani öyle o kadar yakın.
00:14:52O yüzden de zor hani bunun işi.
00:14:56Şunu söylemek lazım geri kalanı içinde.
00:14:59Açıkçası Trump şey dedi benim, hoşuma gitti çünkü doğru bir tespit aslında.
00:15:04Bir ateşkes yapıyoruz dedi.
00:15:06O da dedi ki ateşkes mi barış mı diye sorular ateşkes dedi.
00:15:09Ne demek ateşkes dedi?
00:15:10Şimdi ateşkes dediğiniz şeyin dedi Trump, farklı yerde farklı manası vardır dedi.
00:15:14Bu bölgede de, Orta Doğu'da da ateşkesle de az az birbirimize ateş edeceğiz bana hasta geliyor dedi.
00:15:19Çok hoştu gerçekten.
00:15:20En nüktedam bir şey ama haklı bir yandan da.
00:15:23Burada ateşkes olduğu zaman ufak tefek şeyler olur yani hani.
00:15:27Trump da bunu sürdürecek demek ki en azından da hocalarımız söylediği gibi Dünya Kupası devam edene kadar.
00:15:33Şimdi Dünya Kupası öyle büyük bir organizasyon ki gerçekten dünyanın birçok yerinde kendi,
00:15:37biz de bunu yaşayacağız inşallah.
00:15:39Kalk uyanabilirsek o saatlerde tabii saatler biraz şey ama.
00:15:432002'den, şimdi hatırlamayan bir nesil var 2002 Dünya Kupası'na o yüzden bunu hatırlatmak da lazım.
00:15:4724 yıldan bahsediyoruz.
00:15:48Evet.
00:15:49Düşünün ben lise talebesiydim.
00:15:51Şimdi bir üniversite hocasıyım yani hani öyle bir arada fark geçmiş.
00:15:54Biz de yaşlanmışız belli ki.
00:15:55Ama dünyada o ülkenin maçı varken o ülkede hayatın durduğu neredeyse durma noktasına geldiği bir organizasyondan bahsediyoruz.
00:16:03O yüzden de yani eşi benzeri olmayan bir spor organizasyonu hatta kültür organizasyonu olarak hepsini kattığınız zaman dünyada buna eşi
00:16:10benzeri yok Dünya Kupası'nın.
00:16:11Özellikle kendi ülkeniz oradaysa şimdi sayı arttırarak katılan ülke sayısını da arttırmış oldular.
00:16:17Böyle bir şey varken de başka herhangi bir şeyin dünyada pek büyük bir olayın yaşanmasını yaşanmasını kimse istemeyecek.
00:16:23Sahil böyle bir devreye girip kapalı kapılar ardında bu organizasyonu provoke edecek eylemler, benzer olaylar hayata geçirir mi?
00:16:36Amerika'da İsrail'in çok kuvvetli bir lobisi var.
00:16:38Evet Amerika'da İsrail'in çok kuvvetli bir lobisi var.
00:16:41Kanada'da da az kuvvetli değil bu arada.
00:16:43Değil yani.
00:16:45O yüzden de bu iki ülkede de ben bir takım hadiselerin yaşanabileceğini düşünüyorum elbette.
00:16:49Fakat şunu göze alabilir miyizse ondan emin değilim.
00:16:51Çok fazla da Müslüman yoğunluklu ülke var.
00:16:55İşte Bosna var, biz varız, Mısır var, Irak var.
00:16:59Katar'da var yani.
00:17:00Var da var yani.
00:17:01En ay şey 5-6 tane var şimdi.
00:17:03Özbekistan var.
00:17:04Var yani.
00:17:05Taraftarlar mesela.
00:17:06Hem taraftarlar.
00:17:07Karşı karşı.
00:17:08Hem de bu sefer futbolcuların da mesela düşünsenize işte bir İsrail bir katliama girişiyor gene bir yerde.
00:17:14Allah korusun.
00:17:16Ve her röportajın sonunda Müslüman ve sadece Müslüman futbolcular deyince bu arada aklınızda da sadece Müslüman çoğunluklu ülkeleri de.
00:17:23Yani biz de işte İspanya'nın Yıldızlı ve Minyamal da Müslüman mesela.
00:17:26Fransız militekiminin 3'te 3 yarısı belki Müslüman.
00:17:30Almanya'da var.
00:17:31Var da var yani.
00:17:32Afrika kökenli.
00:17:33Afrika takımlarının da yarısı falan öyle.
00:17:36Böyle olunca da şimdi ne oluyor?
00:17:38İşte Tunus var galiba.
00:17:40Cezayir var ona eminim en azından.
00:17:41Usta var hocam.
00:17:43Ve hani bütün futbolcuların bir anda bunu bir de herkes onu seyrederken.
00:17:48Çünkü bir maç seyredilmesi 2. maç kesin seyredilecek insanlar tarafından.
00:17:52Bir anda buna karşı tepki verdiğini düşünürsek.
00:17:55İsrail'de bence bu kadar büyük bir şeyi ben göze alabileceğim.
00:17:59Cesaret edemeyeceğim.
00:18:00Edemeyeceğim.
00:18:00Yani evet İsrail hocam daha iyi bilecektir elbette hocamın uzmanlık alanında ama İsrail biraz gözü kan bürümüş gibi davransa da.
00:18:06Bu kadar büyük bir ne diyelim halkla ilişkiler şeyini üstüne almak istemeyebilir.
00:18:12Problemini yaşamak istemeyebilir diye düşünüyorum ben.
00:18:15Bir de şu da var çok özür dilerim.
00:18:16Rica ederim.
00:18:18Genel Dünya Kupası futbol konuşuyoruz.
00:18:20Futbol konuşmuyoruz aslında bu arada.
00:18:23Şu da olabilir.
00:18:25Bazı konularda çok baskı yapıyor biliyorsunuz yönetimler.
00:18:27FIFA veya işte federasyonlar.
00:18:30Bununla ilgili bununla lehinde veya aleyinde konuşun konuşmayın gibi hadiseler de yaşanabilir.
00:18:35Fakat şunu unutmamak lazım.
00:18:37Türkiye gibi birçok ülkede Müslüman çoğunluk ülkelerden en azından kesinlikle kesinlikle futbolcuların bunu konuşması kimse engel olmaz.
00:18:43Elbette.
00:18:43Çünkü o zaman da otoriterler kendi halkına hesap vermez hale gelir.
00:18:46Spor da da böyle kültür sanatta da böyle.
00:18:48Böyle güzel şarkı yarışması.
00:18:49Tabii ki İsrail'in başına gelenleri biliyoruz.
00:18:51Yani her platformda nasıl protesto edildiklerini görüyoruz.
00:18:54Zaten bunun şeyden de kaynaklanıyor.
00:18:58Rusya haklı olarak bu arada.
00:18:59Rusya niye alınmıyor demiyorum bu spor organizasyonlar.
00:19:02Haklı olarak spor organizasyonlar alınmıyor.
00:19:04Aynısının yüzde yüz bir şekilde İsrail'de yapılması gerekiyordu.
00:19:09Ama yapılmadı.
00:19:10Şimdi yapılmıyorsa bundan doğacak şeyleri artık kendileri göz önüne alacaktır.
00:19:16En az on tane Müslüman çoğunluklu ülkenin olduğu bir organizasyonda.
00:19:20Bakalım neler olacak göreceğiz.
00:19:21Peki. Selim Hanım Hocam şöyle devam edelim istiyorum.
00:19:27Savaşın geldiği noktada müzakereler kendi deyimlerince devam ettiği bir noktada
00:19:36Trump niçin Hamane ile görüşmek istemiyorum dedi.
00:19:41Yani iki ülkenin lideri değil mi bunlar?
00:19:43İki ülke yani eşit mi görmüyor kendisine?
00:19:47Yoksa altında başka bir provokatif tavır mı var?
00:19:50Burada bir meşruiyet dönüşümü hedeflemesinin hala Amerika Birleşik Devletleri tarafından
00:19:56yani meşru iktidar dönüşümü hedefinin takip edilmeye çalışıldığını
00:20:01bir alt ajanda da böyle büyük bir yoğunlukta olmasa da
00:20:04öncül parametrelerden birisi olmasa da
00:20:08yine de İran'ın bölgede işte deterioral dediğimiz o dağılmışlığını sağlamak açısından
00:20:19ve aynı şekilde İran'ı yöneten kadron, devrim muhafızları, velayeti fakif makamı
00:20:27bunların etkisini Amerika Birleşik Devletleri tarafından meşru görmemek adına yapmış oldukları açıklamalar.
00:20:35Bu aynı zamanda İran kamuoyuna da bir mesaj olabilir mi?
00:20:38Ben tanımıyorum sizin liderinizi.
00:20:39Siz de tanımayın.
00:20:40Başından beri hani sokağa inin, eylem yapın, tepkinizi gösterinin bir başka uzantısı gibi bir değerlendirmek gerekir.
00:20:49Tabii bir projeksiyon da bir senaryo da bu da çok kabul görülebilecek bir nokta.
00:20:55Çünkü Amerika Birleşik Devletleri savaşla birlikte paralel ayaklanmaların başlamasını
00:21:00ve buna da hatta silah ve mühimmat temini sağlanmasını, halk ayaklanmalarına
00:21:05öngören ve önceleyen bununla birlikte Mossad'la çok ciddi dirsek teması içerisinde bulunmuş olduğu bir strateji izledi.
00:21:14Bu stratejinin işe yaramadığını gördü.
00:21:16Bu stratejiyi bir şekilde tekrardan canlandırmak isterse kendisinin vurmadığı, kendisinin savaşmadığı,
00:21:25en azından müzakere sürecinin takip edildiği bir ortam içerisinde.
00:21:30Evet bu liderler meşru değil.
00:21:32Bu meşru olmayan liderlerin bir halk hareketiyle değiştirilmesi, dönüştürülmesini arzuluyorum.
00:21:40Ve bu noktada da ben de muhatap olarak kabul etmiyorum deme politikasına gidiyor anladığımız kadarıyla an itibariyle.
00:21:49Ama tabi bu istikrarlı ve stabil bir söylenmidir.
00:21:54Yine büyük bir soru işareti.
00:21:57Bundan iki gün sonra, iki hafta sonra, iki ay sonra Müşteba Hamaney'in çok makul meselelere karşı yaklaştığını,
00:22:07işte bir anlaşmaya da yakın olduklarına ilişkin bir açıklama da gelebilir.
00:22:10Ama yani aynı oyun içi, madem futboldan bugün çok konu açıldı.
00:22:15Oyun içerisinde işlemeyen taktiği çok sık değiştirebilecek bir teknik direktörü Donald Trump.
00:22:21Yeni bir taktik ve formasyon değişikliğine gidiyor bu müzakere süreci içerisinde.
00:22:27Muhattap kabul etmiyorum açıklamasında bu şekilde yorumlayabiliriz.
00:22:33Fatih Hocam, İsrail'in Lübnan'daki ısrarını da konuşalım.
00:22:38Trump'a rağmen, yapmayacaksın, ileri gittin artık yeter demesine rağmen,
00:22:43bizim daha gidecek çok yolumuz var diye geçtiğimiz hafta açıklamalar geldi Neslet'ten.
00:22:49Yine keşke bana gelse dediğim sorular.
00:22:52Bence hocam...
00:22:52Önce hocam başlasın.
00:22:54Tamam buyurun.
00:22:55Hocam devam et.
00:22:55Eczabullah.
00:22:56Yok yok hocam buyurun ben size ekleme yapayım.
00:22:58O zaman ben Selim Hanım'a pas atacak bir girişimde başlayayım.
00:23:02Tabi buradaki Lübnan meselesi bence sadece İran meselesine de endeksli değil.
00:23:09Aslında Lübnan, Hizbullah ve İsrail arasındaki mesele tabi ki bir geçmişi, tarihi perspektifi var ama
00:23:15sanki buradaki asıl mesele 7 Ekim İsrail'in kuzeyinin işte Hizbullah roketleri altında boşaltılması
00:23:23ve işte o insanların İsrail'in güneyine özellikle işte Tel Aviv'e, Kudüs'e inip daha da toplum nezdinde görünür
00:23:33olması,
00:23:34orada okulların kapanması, kamu dairelerinin kapanması bu da İsrail hükümetinin aslında o propaganda savaşının
00:23:43İsrail toplumu karşısındaki böyle en çaresiz yüzü gibiydi 7 Ekim sonrası süreçte.
00:23:50İran savaşıyla birlikte Hizbullah'ın özellikle Mart ayının başından itibaren tabi 7 Ekim sonrası kadar sıklıkla olmasa da
00:23:59bunu hatırlatır bir cevap vermesi aslında yine İsrail'de bu şeyi tetikliyor diyebilirim.
00:24:06İşte çünkü son açıklamalar da bu yönde işte İsrail'in kuzeyi güvenli olmadıkça Lübnan'ın güneyi de güvenli olmayacak açıklamaları
00:24:14aslında buna paralel gidiyor ama tabi şu var bir yandan da orada bir müzakere ve münazara süreci var.
00:24:20Amerika Birleşik Devletleri'nin öncülük ettiği bir ateşkes görüşmesi ama İzbullah'tan gelen son açıklama böyle bir
00:24:29ateşkes taslağını desteklemedikleri yönde ki orada da yine mesele Hizbullah'ın belki de ilk kez bir görüşmeden
00:24:37bu kadar dışlanıyor olması yine bir meşruiyet meselesi ki Seleman Hocam daha net anlatacaktır.
00:24:44İşte Lübnan Devleti'ne size bir meşruiyet veririz sizi yeniden devletleştiririz sizi yeniden ayağa kaldırırız üzerinden
00:24:53bir strateji götürülmeye çalışılıyor ama şu var Hizbullah Lübnan içerisinde dağda bayırda saklanan da bir örgüt değil.
00:25:02Lübnan siyasetinin temel yapı taşlarından bir tanesi tabi Lübnan meselesi bu noktada çok önemli bir de meselenin
00:25:11İsrail için işte mevcut anlaşmanın işte 1701 sayılı kararın tanınmaması işte Lübnan nehrine kadar olan topraklarda bir tampon bölge
00:25:23uzun vadede burayı bir İsrail toprağına katmak ki bölge Selman Hocam da açıklayacaktır ama şunu biliyoruz
00:25:29hani en verimli bölge toprakları ki işte bu kadar gıda güvenliğinin tartışıldığı bir ortamda
00:25:36işte bundan sonra biz 50 yıl boyunca tek gündemimiz su olacak tartışmasını yaptığımız bir ortamda
00:25:43bölgenin ne kadar hayati olduğunu düşünürsek aslında İsrail'in bu bölgede bir geri adım atmama ve tartışmaya girmeme çabası
00:25:52İsrail tarafından anlaşır ve Lübnan üzerine kurduğu sadece askeri değil bir siyasi baskı oluşturmaya çalıştıklarını da görüyoruz.
00:26:00Evet. Ayhan Hocam siz de isterseniz değerlendin ardından Selman Hocam'a döneyim tekrar.
00:26:08Yani şunu söylemek lazım elbette bu Lübnan'daki mesele biraz şey gibi sonuçta bir yani hocam da hocam daha iyi anlatacak
00:26:16ama çok kısa şöyle söyleyeyim en azından.
00:26:18Daha iyi anlatamadı.
00:26:20Sıra gelmedi.
00:26:21Hayır hayır ondan değil yani.
00:26:22Hani bu beklentiyi çok yükseltmeyelim anda bu da.
00:26:26Ya şöyle bir şey var.
00:26:27İzbullah'ın yaptığı İsrail'e karşı savaştan dolayı tabii ki doğal olarak çok büyük bir sempati de topluyor ama
00:26:33İzbullah'ın bir de başka şeyler de var aslında.
00:26:36Bizde Türkiye'de çok anlatılmayan bir takım şeyler de var.
00:26:39Bu biraz şey gibi.
00:26:43Aslında Lübnan halkıyla yaptığı kötü bir evlilik gibi.
00:26:45Demin bir evlilik metaforu kullanmıştınız.
00:26:47Kötü bir evlilik gibi.
00:26:51Güvensiz bağlanma yani.
00:26:52Güvensiz bir şey var.
00:26:54Yani evliliğin en önemli şeyi iki tarafın birbirine güven duyması derler bilmiyorum.
00:26:59Ama hani şu bakıma önemli bu.
00:27:03Yani Lübnan halkıyla şeyin arasında Hizbullah'ın arasında bir şey var.
00:27:07Bu evlilik meselesine gelmişken de mesela sonuçta şu var.
00:27:10Herkes evleniyor değil mi?
00:27:11Yaz geldi şimdi evlenmeye başlar.
00:27:13Biz altı soru benim.
00:27:14Benim arkadaşım altı soru evlenecek.
00:27:16Efe ona da.
00:27:17Darısı başına hocam.
00:27:19Efe'ye de buradan tebrik ediyorum elbette.
00:27:21Ama tabii ki mesele şu.
00:27:23Yani düğünde güzel olur da iş.
00:27:26Düğünden üç ay sonra nasıl olacak, altı ay sonra nasıl olacak önemli.
00:27:29Öncesi de önemli.
00:27:30Şimdi burada başından sonuna kadar kötü giden bir süreç olmuş Hizbullah'la Lübnan halkının çoğunluğu arasında.
00:27:35O yüzden de ciddi manada taşların yerine oturması zor gibi geliyor bana.
00:27:41Peki.
00:27:42Selim Hanım Hocam.
00:27:43Beklentiler çok büyük bir şey ona göre alayım.
00:27:45Oldum Hizbullah.
00:27:46Yine böyle çok farklı bir yorumla devam edeyim.
00:27:51Ne alaka diyeceği insanların.
00:27:53Trump'ın bakmadığı yöne bakmak lazım burada.
00:27:56Trump'ın bakmadığı yön Trump'ın tahkir ettiği, Trump'ın eleştirdiği yön.
00:28:00Yani Netanyahu ile ilişkileri.
00:28:01Veya Netanyahu ile sorunlu gördüğümüz noktalar değil mi bizim görünen de?
00:28:05Aslında gerçekten bu kadar sorunlu mu?
00:28:07Veya Trump'ın yaptığı politikalar Netanyahu'nun şu anki sahada almış olduğu, edinmiş olduğu kazanımlarla çok mu ters?
00:28:17Veya Netanyahu'ya gerçekten ihtiyacı olan şeyleri vermiyor mu sorularına cevap aramamız gerekiyor.
00:28:24Şimdi birincisi Liten Nehri, Liten Nehri, Liten Nehri.
00:28:2830 kilometre İsrail'in kuzeyinde Lübnan'ın içerisindeki bir bölgeyi kontrol altına, güvenlik altına alma hedefinden İsrail ordusunun bahsettik.
00:28:37Ve İran savaşı devam ederken, aktif savaş devam ederken burada çok zorlandılar.
00:28:42Yani hem aktif kombat çatışma birliklerine, asker teminatına tedariğinde hem de Amerika Birleşik Devletleri'nden almaları gereken mühimmat tedariğinde İsrail
00:28:55ciddi zorlanmaları yaşadı.
00:28:56Fakat biz görmüş olduğumuz 1,5-2 aylık süreç içerisinde İsrail ordusunun Liten Nehri'ni de geride bırakarak 30 kilometreyi
00:29:0650 kilometreye çıkartmasına ilişkin olarak harekat planları görüyoruz.
00:29:11Ki buna yönelik olarak nehrin öbür tarafına geçtikleri ve buradaki Hizbullah birlikleriyle ciddi şekilde çatışmalarda maalesef ki başarı elde ettiklerini
00:29:23görüyoruz.
00:29:24Bu açıkçası bizim kamuoyundan duyduğumuz, haber kaynaklarından duyduğumuz Trump'ın Netanyahu'ya çok da öfkeli olması ve barışı istemesi, önermesiyle
00:29:35çok çelişen bir saha realitesi gerçekliği.
00:29:37Kötü polis mi?
00:29:38Ben burada bunun bu şekilde olduğunu düşünüyorum.
00:29:41Kötü polis daha kötü polis.
00:29:43Trump'ın, burada niyet okuyamam, bunu gerçekten isteyip istemediği meselesini tabii ki tartışabiliriz ama
00:29:49sahadaki realite Trump'ın söylemleriyle tamamen çelişen bir realite.
00:29:54Fakat buna karşı olarak da İsrail iç siyasetinin, iç politikasının bir dengeleyici unsuru var.
00:30:02Ekim-Kasım bandında İsrail devleti yeni bir olağan genel seçim periyodu içerisinde kalacak.
00:30:10Ve şu anki anketler, yani muhalefete de yakın, işte kanallarda, işte Kanal 12 gibi veya Mariv Gazi sesi gibi aklıma
00:30:21gelen
00:30:22ya da hükümete yakın İsrail Hayom veya işte Kanal 14 gibi basın organlarının da yapmış olduğu anketlerde şöyle bir gerçek
00:30:33var.
00:30:33İsrail muhalefeti yükselişte.
00:30:36Evet, bu tamamen hükümetin yapmış olduğu baskın ve baskıcı, aşırıcı, soykırımcı politikalara tepki olarak ve toplumun güvensizleşmesiyle alakalı olarak yorumlanabilir.
00:30:50Ama burada şöyle bir nüans farkı var bu sefer İsrail siyaset spektrumu içerisinde.
00:30:55Muhalefetin içerisinde, yani Likud'un baştığını çekmiş olduğu iktidar bloğuna karşı duran taraf içerisinde yer alan belli başlı figürler askeri
00:31:07figürler artık.
00:31:09Tamam, yine amiral gemisi daha sivil.
00:31:12İşte Bennett'le Lapid'in birleşmesiyle oluşan bir merkez koalisyonu neredeyse Likud'la kafa kafaya gelmiş durumda.
00:31:2325'e 25, 26'ya 26 sandalye sayıları çıkartıyorlar Kineset'e.
00:31:27Ama bu muhalefeti destekleyecek olan yan unsurlar, eski genelkurmay başkanı Ayzenkot, eski genelkurmay başkanı Yayır Golan,
00:31:37bu figürler zaten güvenliğin içinden, İsrail güvenlik bürokrasisinin içerisinden gelmiş olan figürler ve Netanyahu'ya karşılar.
00:31:45Toplumu ikna edebilme kapasiteleri güvenlik politikaları üzerinde Netanyahu'ya ciddi bir alternatif oluşturabilecek düzeyde.
00:31:52Yani burada mevcut İsrail yönetiminin şöyle bir hamle yaptığını görüyoruz.
00:31:57Bana muhalefet eden eski genelkurmay başkanlarının da bulunmuş olduğu ve başını sivil bir lokomotifin çekmiş olduğu muhalefet grubu,
00:32:05benle kafa kafaya ve pek çok ankette beni geçen bir pozisyonda hükümet kurmak için ve ben bunu baskılayabilmek için
00:32:13savaşı daha iyi biliyorum, güvenliği daha iyi biliyorum, agresyonu daha iyi biliyorum diyerek sahaya bir politika izdüşümü yansıtmak durumunda.
00:32:21Ve bunu bütün söylemlerin aksine, Trump'ın söylemlerinin aksine veyahut işte bizim müzakere olacak mı olmayacak mı,
00:32:30Körfez'de çok sakin geçen bir münazara süreci sizin de doğru ifadeyle tabir ettiğiniz geçerken aslında Akdeniz'in doğusunda bu süreç
00:32:40bu kadar sakin geçmiyor.
00:32:42Ve odak noktamız orası değil maalesef.
00:32:45Burayı daha iyi tahlil etmemiz lazım.
00:32:47Ve odak noktamızdaki İsrail'in içerisindeki güç çatışmasından dolayı öyle ya da böyle.
00:32:52Alihan Hocam çok doğru bir noktaya tespitte bulundu.
00:32:56Hizbullah'ın Lübnan üzerindeki, Lübnan toplumu üzerindeki baskısı, uyuşmazlığı, diğer unsurlarla anlaşamaması vs. bir tarafa bırakalım.
00:33:05Ama günün sonunda İsrail'in mevcut hükümetinin alan kazandığı bir senaryodan bahsediyoruz.
00:33:12Bu senaryo dikkate değer ve irdelenmeye değer.
00:33:16Dünya Kupası da evet bir kendisine düşman bir kamuoyu oluşturmak istemeyebilir ama adım adım 50 km 70'e çıkar mı
00:33:27Temmuz başında?
00:33:2850 km 70'e çıkıp Beyrut'un güneyine kadar, Dahiye mahallesine kadar uzanır mı?
00:33:33Bunları da konuşabileceğimiz çok gerçekten sıcak bir yaz bizleri bekliyor olabilir İsrail konusunda.
00:33:39Bir şey sorabilir miyim hocam ha burada şey yapmışken?
00:33:42Tabi tabi buyurun.
00:33:42Hocam şimdi İsrail'in seçimle alakalı güvenlik faktörü zaten bir numara.
00:33:47İsrail uzun olmaya gerek yok sizin gibi bunu ben de biliyorum.
00:33:50Başka ne faktörü var burada dengeyi değiştirebilecek?
00:33:54Zenofobia faktörü gerçekten dengeyi değiştirebilecek bir faktör.
00:33:57Çünkü bilhassa Netanyahu'nun daha önceki hükümet formasyonlarında özellikle Kudüs'ü özelinde yapmış olduğu tahribatlar dünyanın dört bir tarafında yaşayan
00:34:11Yahudilere karşı bir nefret suçunun oluşmasını tetikliyor.
00:34:14Amerika Birleşik Devletleri'nde biz koca koca Yahudi lobilerinden bahsederken hükümete destek veren etkili olan bugün bile İsrail politikalarında senatonun
00:34:24İsrail'in arkasında tabiri caizse dağ gibi durmasını sağlayan o kapital ve sermaye yükünden bahsediyoruz.
00:34:32Ama aynı zamanda bu insanlar normalde kendi bulundukları şehirlerde sokaklarda yürüyen insanlar, işe giden insanlar, üniversitede akademinin içerisinde bulunan insanlar
00:34:40ve dönüşen algıyla birlikte ki medyanın burada rolünü çok büyük.
00:34:48Çünkü sumut filolarından tutalım da Gazze'de yaşanan soykırıma ve Batı şeriyadaki her gün artan yasa dışı yerleşimcilerin sayısına kadar bu
00:35:02canlı olarak an ve an dünyanın dört bir noktasına aktarılabiliyor çeşitli kurumlar aracılığa.
00:35:07Bu durum açıkçası güvenlikleştirme politikaları içerisinde Yahudi toplumunu, diasporayı çok güvensiz bir noktaya itiyor.
00:35:17Ve bu hem yurt dışında kullanılan oylar açısından hem İsrail'le ilişkisi bulunan büyük şirketlerin, yurt dışı merkezli ama İsrail
00:35:26'le ilişkisi olan büyük şirketlerin İsrail toplumuna,
00:35:29oradaki kamuoyuna yönelik olan algılarını yönlendirmesini ve bu algıların değişmesine sebebiyet veriyor ve verecektir diye düşünüyorum.
00:35:37Türkiye Yördüleri de mesela çok rahatsız.
00:35:39E pek tabii ki.
00:35:40Bu yaşananlardan yani.
00:35:41Peki tabii ki.
00:35:42Yani peki sonuç itibariyle seçim günü geldiğinde artık Netanyahu tamamen siyaseten biter mi?
00:35:50Ya bunu söylemek için çok erken.
00:35:52Yani bunu belki Allah ömür verirse Ağustos'ta bunu veyahut Eylül başında çok net bir tablo ortaya koyabiliriz belki.
00:35:58Velev ki diye devam edelim.
00:36:00Netanyahu kaybetti.
00:36:01Yerine gelecek kim olursa olsun kalkıp herhalde Gazze'de yaptıkları için ya da Lübnan'da yaptıkları için Netanyahu döneminde böyle bir şeyler
00:36:09oldu ama çok kusura bakmayın da diyecek halleri yoktur diye düşünüyorum.
00:36:13Şimdi Yahudi mitolojisinden bahsedelim.
00:36:15Günah keçisi kavramı biliyorsunuz.
00:36:18Museviliğin önemli fenomenlerinden birisidir.
00:36:22Tarihi kıssalarda da çok geçer.
00:36:24Netanyahu bir günah keçisi ilan edilip zaten hala hazırda sürüncemede olan davalarıyla birlikte bu meselelerle olan ilişkisi yani İsrail askeri
00:36:34bürokrasinin ve o dönemki hükümetin ilişkisi buna yüklenerek o uçurumdan aşağı atılabilir.
00:36:42Ben Lübnan meselesinde geri adım olacağını düşünüyorum.
00:36:46Yani İsrail'in eğer değişen bir hükümet yapısı söz konusu olursa Lübnan'da mevcut varlığını devam ettirmeyeceğine ben kesin gözüyle bakarım.
00:36:56Ama Gazze politikalarında da Netanyahu'dan çok daha farklı bir sistematik izleyecekler mi?
00:37:03O işte çok büyük bir soru işareti.
00:37:06Gazze meselesini en azından belki bir kısım insani yardımın daha erişilebilir hale getirilmesini sağlayarak ama aynı ataletle, aynı yıkılmışlıkla bir
00:37:18noktada dondurulmuş bir kriz olarak devam ettireceklerini düşünüyorum.
00:37:22Sadece şurada yani bizde kötünün iyisi, ahveni şer derler ama kötünün kötüsünün iyisi diyelim.
00:37:32Yani o da kötü, o da kötünün kötüsü.
00:37:36Böyle katmanlara ayrılmış bir durum var.
00:37:39Bizim açımızdan okuduğumuz zaman bu durumu en azından bir diyalog kanalıyla, bir müzakereyle,
00:37:45yani çünkü sonuç olarak bir şeylerden feragat ettirebilme kapasitesine sahip olduğunuz bir yönetimle muhatap olarak bu meseleleri ele almanız söz
00:37:56konusu,
00:37:57mevcut hükümet içerisindeki aşırı, aşırı siyonist demeyeyim bu tabiri kullanmayayım ama aşırı ırkçı, aşırı faşizan veyahut aşırı soykırımcı olarak tabir
00:38:09edebileceğimiz unsurlar
00:38:11mevcut durumda müzakereyi, görüşmeyi, herhangi bir geri adım atmayı veyahut karşıdaki kimliği kabullenmeyi,
00:38:20yani Filistinli kimliğini kabullenmeyi dahi reddeden bir pozisyonda.
00:38:24En azından kimliği kabul ettirebilen bir organizmayla uluslararası kamuoyu muhatap olduğu zaman bunun üzerine bina edilebilecek şeyleri daha güvenli bir
00:38:37şekilde konuşabiliriz.
00:38:39Evet. Fatih Hocam size sorayım aynı soruyu.
00:38:42Netanyahu'nun olmadığı bir İsrail'de Orta Doğu'ya huzur gelir mi?
00:38:47Yoksa devlet politikasıdır, Netanyahu gider, başkası gelir, süreç yine devam eder, anlayışı mı hakim olacak? Olur ya da.
00:38:56Şimdi Tunus Bey, Orta Doğu'ya huzur gelir mi deyince hep Orta Doğu derslerinde şunu anlatıyoruz.
00:39:03Aynı zamanda asıl alanın Balkanlar, bugün de Seliman Hocam'la bir yeterlilik sınavında yaklaşık 6 saat mesai yaptığımız için şunu
00:39:11söylemek isterim.
00:39:13Hani Orta Doğu'yu hep kafamızda bir sorunlar örgüsü olarak oluşturduğumuz bir gerçek.
00:39:19Bundan sonra nasıl?
00:39:20Ve bu sorunu üreten ülke olarak da işte İsrail'i günümüz gerçekliğinde işaretliyoruz.
00:39:27Huzur gelir mi gelmez mi meselesinin denklemde birçok farklı aktör var ama biz şunu biliyoruz.
00:39:33Netanyahu ayrı bir bu huzursuzluğu arttıran önemli bir etken.
00:39:39Şu var Seliman Hocam'ın hani bu günah keçisi kavramı çünkü mevcutta devam eden davalar da var.
00:39:45İşte uluslararası ceza mahkemesi bir yandan, uluslararası adalet divanı bir yandan.
00:39:51Bir de şu var mesela işte Trump'ın Abraham anlaşmaları çıkışı.
00:39:55Aslında bu İsrail'le bir uzlaşı, bir iletişim kanalı kurmamak değil de aslında soykırımla yargılanan bir liderin elini sıkmamaktı.
00:40:06Bu mesele ben Netanyahu'nun gitmesi halinde huzurdan öte bir normalleşme sürecinin veya en azından işte Seliman Hoca kötünün kötünün
00:40:17iyisi dedi.
00:40:18Hani Netanyahu'nun gidişiyle birlikte kötünün iyisini ne giden sürecin açılabileceğini düşünüyorum.
00:40:26Ama bir iyileşme, bir düzelme, bir huzur, bir ferahlık bu neye göre?
00:40:34Şimdi kıyası eğer işte 7 Ekim'den bugüne üzerine bir de hem işte 12 gün savaşı hem de bugün yaşadığımız 28
00:40:41Şubat'tan bugüne devam eden muhtemelen savaşın adı savaş bittikten sonra koyulacaktır.
00:40:48Böyle bir şeyi hani çok mümkün görmüyorum ama Netanyahu'nun gidişi belli iletişim kanallarını açacaktır.
00:40:57Yani bu kesin bence Netanyahu'nun gidişi işte Avrupa'yla yeniden bir normalleşmeyi getirebileceği gibi.
00:41:06Yine işte Arap devletleri arasında işte Netanyahu'nun açıkça işte Birleşik Arap Emirlikleri'ni körfezden ayırmaya çalıştığı işte onu adeta
00:41:17bir kendi müttefikiymiş gibi konumlandırdığı da bir gerçek.
00:41:22Bu da işte bence işte OPEC'ten tutun işte diğer körfez ülkeleri arasındaki diğer krizlere de sebebiyet veren temel durum.
00:41:31İşte Netanyahu gider mi galiba ona bakmak gerekiyor ama Seliman Hoca meseleyi hani ülkeyi çok yakından takip ettiği için şunu
00:41:41görüyoruz.
00:41:42Hani İsrail'le ilgili Netanyahu gider mi gitmez mi sanki bugün konuşamayacağımızı anlıyorum hocanın çıkarımlarından.
00:41:49Hani belki Eylül ayında hem Lübnan'daki durum hem İran'daki durum biraz daha netleşirse ki netleşecek gibi de görünmüyor.
00:41:58Yani İsrail kamuoyu şimdi Netanyahu'nun o koltuğunu koruyabilmesi için savaşa devam etmesi gerekliliği yorumları yapıldı bugüne kadar.
00:42:11Hem buna rağmen kamuoyu sandığa gitmesine de sandığa farklı bir isimin çıkması için koşturur ben orada biraz kafam karıştı.
00:42:23Şimdi tek problem Alihan Hoca'nın dediği İsrail'de devlet toplum siyaset dersime geri dönmeyeyim diyerek dersi buraya aktarmayayım diyerek çok
00:42:34açmadım ama tek problem de savaş değil.
00:42:36Yani şunu görüyoruz geçtiğimiz hafta içerisinde aşırı dindar utlu ortodoks ve hükümet ortaya olarak iki partisi temsil edilen geniş halk
00:42:51kesimi çok ciddi protesto gösterileri düzenledi İsrail'in çeşitli bölgelerinde.
00:42:57Mesele ne? Mesele askerlik görevi, vergi dilimlendirmeleri ve hükümet ortağı olmalarına rağmen oy attıkları temsil ettikleri partiler birisi Şas Partisi,
00:43:11Sefaratların Dindar Partisi.
00:43:14Yani askere gitmek istemeyenin bu kadar çok olduğu bir ülkenin de bu kadar çok savaşıyor olması da başka bir tezat
00:43:20değil mi hocam?
00:43:21Siz çevrenizde ne kadar çok kriz oluşturursanız askere gitmek istemeyenlerin sayısı artıyor ama bunu da zorunlu kılıyorsunuz bir yandan da.
00:43:32Yani sen askere gitmezsen sen tehdit altındasın, senin evin tehdit altında, senin ailen tehdit altında.
00:43:37Bunu defalarca sizlerin programları vasıtasıyla söyledik.
00:43:41İsrail'de ordu sadece bir güvenlik mekanizması değil.
00:43:44Aynı zamanda ciddi bir propaganda ve medya mekanizması.
00:43:47Ve bunu mevcut hükümetlerin pozisyonuna ve konumuna göre çok iyi bir şekilde işleyebiliyor.
00:43:53Yani sahadaki yapmış olduğu faaliyetleri, müdahaleleri veyahut İsrail'e gelen saldırıları gerçekten kamuoyunu mobilize etmede,
00:44:03kendisine mesafeli olan kesimleri mobilize etmede çok efektif bir şekilde kullanabiliyor.
00:44:09Yani şöyle bir örnek vereyim size.
00:44:12Biz yani eğer orada freelance çalışan veyahut işte sizler muhabirlerinizi gönderdiniz, kameramanlarınızı gönderdiniz,
00:44:19İsrail'e yapılan saldırılarda, İran'ın göndermiş olduğu füzelerde,
00:44:23onlar vasıtasıyla bağımsız haber kurumları ve kuruluşları İsrail içerisinde olmayan,
00:44:28vasıtasıyla dünya oradaki tablodan haberdar olabildi.
00:44:32Siz herhangi bir İsrail kanalından şurası vuruldu, burası vuruldu veyahut şu oldu, bu oldu diye bir görüntü çekmediniz.
00:44:39Hiçbir kanal çekmedi.
00:44:41Tamamen bir sansür var ve bütün görüntüler ordu sansürü ve medya birimi kontrolünden geçtikten sonra veriliyor.
00:44:49Yani İsrail'deki bir vatandaş açıp da CNN Türk'te acaba neresi vurulmuş, gerçekten hasar nedir diye bakmıyor.
00:44:56Kendi televizyonunu açıyor, 12'yi açıyor, İ24'ü açıyor, TV 14'ü açıyor vs.
00:45:01Teşekkür ederseler de, gerçekleri görseler.
00:45:04Yani arada bazen takip edenler oluyor, muhabirleri ben yakalıyorum, CNN Türk muhabirlerini,
00:45:09orada CNN Türk'ü takip edenler kendilerince bir eleştiri getirmeye falan da çalışıyorlar.
00:45:13Ama bu iç karışıklıklar da savaş kadar bize giden süreçte, Eylül ayına giden süreçte de belli bir fikir verecek.
00:45:33Çünkü 8, 9, 10 fark etmiyor.
00:45:37Yani 8 ile 10 sandalye arasında iki partinin de ayrı ayrı almış oldukları toplamda 16 ile 20 sandalye arasında.
00:45:44Kinesit'te bir temsil hakkı var Ultta Ortodoksların.
00:45:47Tabii ki Netanyahu yönetiminden ayrı bir blok içerisinde hiçbir zaman yer almadılar bugüne kadar.
00:45:55Yer almalarını, muhalefete de geçmelerini beklemiyorum ama sandığa gitmeme durumlarında,
00:45:593.25'lik bir düşük seçim barajı olan bir ülkede bu muhalefeti ciddi şekilde güçlendirecek bir tepki dalgası oluşturabilir.
00:46:09Ali Hanım Hocam birazdan araya gideceğiz.
00:46:12Bir de haberimiz var.
00:46:13Onu da aktararak araya gideceğiz ama gitmeden evvel de şimdi İsrail'deki seçim süreci olası sonuçlarını değerlendirdik.
00:46:20Şimdi Amerika'da da yaklaşan bir seçim var.
00:46:24Üstelik İran'la henüz bir uzlaşma sağlanamamış bir durum var.
00:46:28Az önce de konuştuk defaatle.
00:46:30Dünya Kupası var.
00:46:32Dünya Kupası da nereden baksanız bir buçuk ay sonrasına atacak.
00:46:35Her şeyi.
00:46:35Evet. Dolayısıyla seçime iyice yaklaşmış olacağız.
00:46:40Trump'ı nasıl bir seçim bekliyor? Ne dersiniz orada?
00:46:43Yani şöyle bir şey var.
00:46:45Son bir aydır filan anketlerde Trump'tan dolayı değil ama Demokrat Parti'nin beceriksizliğinden dolayı aslında.
00:46:53Tekrardan biz Cumhuriyetçi Parti'nin yavaş yavaş yükseldiğini görüyoruz.
00:46:57Çok enteresan gelecek ama bütün anketler bunu gösteriyor.
00:47:01Yani öne geçmedi. Çünkü çok fark vardı arada.
00:47:03Fakat Demokrat Parti o kadar şey yapamadı ki.
00:47:07Krizi fırsata çeviremedi.
00:47:09Güven vermiyor.
00:47:11Ekonomik durumu iyi değil Amerika'nın.
00:47:13İşte siyaseten bir sürü çatışma var.
00:47:15Dış politikada çok büyük hatalar yapıldı.
00:47:18Çok dağınıklar değil mi hocam?
00:47:20Bir yüz, bir temsilci.
00:47:22Hani birkaç isim ön plana çıkamadı o taraftan.
00:47:24Yani hiçbir şey yok.
00:47:25Demokrat Parti'de maalesef işte halka umut vermiyor.
00:47:28Yani biraz şey var biraz saçma gelecek bunu söyleyeceğim ama hani Cumhuriyetçi'ye gelse kim gelecek?
00:47:34Kimse yani bir şey çıkamadı ön plana.
00:47:37İşte bir Mamdani biraz biliyorsunuz işte New York'un valisi.
00:47:40Fakat o da sonra...
00:47:41Bir bozdu o kendini.
00:47:43Şeyden dolayı biraz şey oturamıyor.
00:47:46Yani bizim ülkede çok şey yapılmadı.
00:47:49Çok sevildi biliyorsunuz.
00:47:50Ama sonrasında bir çıktı işte ne Ermeni'nin soykırımını bıraktı ne bilmem niye bıraktı.
00:47:55Aslında Türkiye ile kesinlikle şey yapacak bir ideolojik durumda değil.
00:47:59Yani Müslümandır o Allah'la onun arasında da onu ben bilmem ama geri kalan şeyde Türkiye'ye bir faydasızlık yararı
00:48:04olacak birisi değil zaten.
00:48:06Yani her tuşa basmaya çalışan bir karakter.
00:48:08Evet.
00:48:09Yani...
00:48:09Zafer sarhoşluğunun getirdiği bir beceriksizlik.
00:48:12Hem Zafer sarhoşluğu var hem...
00:48:14Yani garip aile yaşantısı işte hanımının kıyafetleri daha çok konuştu diyor kendi politikalarından.
00:48:18İşte sözde New York pası işte konuşuyoruz.
00:48:21New York pası sözde ucuz bilet alıp halka böyle çekilişle dağıtacaktı.
00:48:24Onu bile beceremedi falan.
00:48:26O yüzden de Demokrat Parti'nin şeyleri bir de genel olarak bütün dünyada solun gerilediği gerçeğiyle de birleşince...
00:48:34Yani...
00:48:35Dava seçimi o yüzden söylemek...
00:48:37Yani hocamın söylediğini aynısını söylemiş gibi olacağım ama...
00:48:39Dava seçimi var kesin bir şey söylemek için ama...
00:48:42Peki.
00:48:42O aradaki fark ufak dosu kapandı.
00:48:45Tamam.
00:48:45Şimdi bir araya gideceğiz.
00:48:46Dönüşte tekrar Fuat Hocam size devam ederiz aynı noktadan.
00:48:50Sevgili izleyiciler, İran Savaşı'nda Washington'dan gelen bitirdik açıklamaları CIA'nin sızan şok raporuyla sarsıldı.
00:48:58Trump'a göre İran'ın füze gücü %18'e indi.
00:49:02Rubio'ya göre savunma kalkanı çöktü.
00:49:04Ancak CIA analizi bambaşka bir tablo çiziyor.
00:49:08İran füzelerinin %70'i hala elinde ve mobil rampaların çoğu sapasağlam.
00:49:14Peki hangisi doğru?
00:49:16Washington kendi siparatıyla mı çelişiyor?
00:49:19Detaylar gelecek ekranlarınıza sonrasında biz yine burada olacağız.
00:49:35İzlediğiniz için teşekkür ederim.
00:49:57Bu sözlerle başladı her şey.
00:49:59Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Trump, İran'ın nükleer kapasitesine odaklandı.
00:50:04Önce birçok kez tehdit etti.
00:50:06Ardından saldırdı.
00:50:07Önce 12 gün savaşı ardından destans ve öfke başladı.
00:50:21Beyaz Saray için İran ordusu %18'e düşmüş bir güç ancak CIA için hala dişli bir rakip.
00:50:27Bu veri çatışması savaşın algılarla da yürütüldüğünü gösteriyor.
00:50:31İran'ın yer altındaki o gizli gücü gerçekten imha mı edildi yoksa en sert darbe için uygun anı mı bekliyor?
00:50:38Washington bu soruya net bir cevap bulamazsa, sahadaki zafer çığlıkları yerini yeni bir güvenlik krizine bırakabilir.
00:50:46Dünyanın gözü Orta Doğu'daki savaşta ancak asıl kırmızı çizgi tam da bu haritada gizli.
00:50:51Burası İran'ın nükleer programının kalbi.
00:50:54Iraq, Fordov, İsfahan ve bu şehir.
00:50:56Washington ve Tel Aviv için bu tesisler sadece birer coğrafi nokta değil.
00:51:01Aynı zamanda yok edilmesi gereken birer stratejik hedef.
00:51:04Amerika Birleşik Devletleri İsrail Koalisyonu operasyonların Tahran'ı bitirdiğini savunsa da sağdan gelen bilgiler bu tesislerin birçoğunun hala ayakta olduğunu
00:51:13gösteriyor.
00:51:14Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Trump ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio'ya göre operasyon tam başarıyla sonuçlandı.
00:51:21Rubio, İran'ın binlerce füzeyle kurduğu o geleneksel kalkanın artık yük edildiğini savunuyor.
00:51:26Ancak Washington'un bu pembe tablosunu CIA'yın hazırladığı karanlık bir analizle attı.
00:51:54CIA raporuna göre Tahran, savaş öncesi füze sutuğunun %70'ini hala koruyor.
00:51:59Hava saldırılarından kaçabilen mobil füze rampalarının ise %75'i hala aktif.
00:52:05Bu İran'ın olası bir yeni saldırı da kısa sürede yüzlerce füzeyi yeniden ateşleyebileceği anlamına geliyor.
00:52:11Amerika Birleşik Devletleri'ne Washington Post'a bir haber çıktı ve bu haber oldukça enteresandır.
00:52:17Çünkü bu haberde deniliyordu ki İran'ın savaştan önce var olan, savaştan önce sahip bulunduğu füze rampalarının yani füzeleri ateşlediği
00:52:28rampaların %75'inin sürdüğü, %75'inin hala İran'ın elinde bulunduğu, füzelerin de %70'inin elinde bulunduğu.
00:52:39Dolayısıyla İran'ın aslında bu savaşta, 28 Şubat'tan itibaren devam eden savaşta ABD Başkanı Trump'ın ya da Savunma Bakanı
00:52:47Hekset'in ifade ettiği ya da iddia ettiği kadar büyük bir zarfı uğramadığı askeri kapasit anlamında haberde yer aldı.
00:52:54Peki Amerika Birleşik Devletleri'nin İran'ın füze kapasitesine dair geçerli bir fikri var mı?
00:52:58Elbette %70'tir, 75'tir, 60'tir, 65'tir bu kısmını şu noktada tespit etmek çok mümkün değil ama genel anlamı itibariyle doğru olduğunu
00:53:06düşünüyorum.
00:53:07Çünkü İran'ın nükleer programı başından itibaren yani bu müzakere süreci işte 2003 yılında Birleşik Devletleri Güvenlik Konseyi kararı,
00:53:16Uluslararası Artık Enerjisi Ajansı'nın sürece dairlaması ve sonrasında İran'ın gerilimli süreçler olsa da nükleer programının devamlı bir tür
00:53:23denetim altında tutulmasından itibaren
00:53:25İran'ın nükleer kapasitesine ilişkin batıda çok ciddi bir bilgi ve fikir vardı.
00:53:31İran'ın ne kadar uranyum zenginleştirdiği, elinde ne kadar uranyum bulunduğu, nükleer tesisleri vs.
00:53:37Son dönemlerde bu konularda bir takım fikir ayrıldıkları bundan doğan ihtilaflar olsa da
00:53:42ama bence hiçbir zaman Amerika Birleşik Devletleri'nde de İsrail İran'ın füze kapasitesine dair çok ikna edici ve çok
00:53:52gerçekçi bir bilgiye sahip olmadılar.
00:53:54Askeri tartışmaların yanında bir de ekonomik savaş var.
00:53:57Amerika Birleşik Devletleri Hazine Bakanı Besant, İran'ın petrol ihracatının durmasıyla günlük 170 milyon dolar kaybettiğini söylüyor.
00:54:04CIA'ya göre ise İran bu avlukaya dört ay direnebilir.
00:54:08İran'ın üzerindeki tek baskı bence Amerikan uçakları ya da Amerikan füzeleri değil.
00:54:13Bu avluka baskısı da İran açısından oldukça kritik.
00:54:17Dolayısıyla füze konusunda İran'ın eli hala güçlü olsa da bu avlukaya karşı bence İran'ın eli çok güçlü değil.
00:54:23Bu nedenle de zaten iki tarafın da elinde avantajların ve dezavantajların olduğunu görüyoruz.
00:54:28Peki İran bu füzeleri nasıl saklıyor?
00:54:31Cevap, yeraltı şehirleri ve sürekli yer değiştiren mobil sistemler.
00:54:34CIA analizleri ise uyarıyor, sabit üsler vurulsa da dağlık arazide saklanan mobil rampalar Amerika Birleşik Devletleri'nin siyasi iradesine karşı
00:54:43koymaya devam ediyor.
00:54:57Türkiye'de
00:54:58The fact that they will never have a nuclear weapon.
00:55:01Iran, you mark it down, Iran will not have a nuclear weapon.
00:55:35Doktor Sayın Selim Han Yenacun'la yayınımıza devam ediyoruz.
00:55:39Sevgili izleyiciler, Gazze'de 3 yıldır 70 binden fazla insanı katleden İsrail şimdi de ezana savaş açtı.
00:55:47İşgal ettikleri Filistin topraklarında ezanın hoparlörlerle okunmasını yasaklamaya hazırlanıyorlar.
00:55:53Skandal tasarı komisyondan geçti.
00:55:56Şimdi gözler meclisteki oylamada.
00:55:58Filistinli yetkililerse tepkili dini savaş ilanıdır diyorlar.
00:56:04Şu haberi bir izleyelim ve üzerine de bir konuşalım.
00:56:20İsrail'in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben Gıvir bu kez de ezana hedef aldı.
00:56:27Sanal medyadan paylaştığı videoda ezan sesinin rahatsız edici olduğunu savundu.
00:56:32Ezanla ilgili daha önce gündeme getirdiği yasa tasarısını bir kez daha savundu.
00:56:48Tasarıya göre camilerdeki hoparlör sistemleri ruhsatlandırılacak.
00:56:53Ruhsat almayan camilerde ezan hoparlörle okunmayacak.
00:56:56Aksi durumda 50 bin şekel para cezası kesilecek.
00:57:00İzinlerse camilerin yerleşim yerlerine yakınlığına göre verilecek.
00:57:04Tasarı komisyondan geçerek İsrail Meclisi'ne gönderildi.
00:57:07Ancak ne zaman oylanacağıysa şimdilik belirsiz.
00:57:13Tartışmalı tasarıya tepkiler gecikmedi.
00:57:16Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas'ın din işlerinden sorumlu baş danışmanı
00:57:20İsrail'in bu girişimini dini savaş ilanı olarak niteledi.
00:57:24Kudüs Yüksek İslam Konseyi Başkanı Şeyh İkrime Sabri de
00:57:28din ve ibadet özgürlüğüne müdahale olduğunu söyledi.
00:57:31Gürültüye ezan değil, tanklar, savaş uçakları ve füzeler sebep oluyor dedi.
00:57:38Öte yandan aşırı sağcı bakanın ezanla ilgili girişimi yeni değil.
00:57:422004 yılında da polise camilerdeki hoparlörlere el koyma ve gürültü gerekçesiyle
00:57:48para cezası kesme talimatı vermişti.
00:57:50Bu karar hem İsrail'de hem de dünyada yoğun eleştirilere yol açmıştı.
00:57:57Evet bu iğrenç görüntüyü de izledik.
00:58:00Fatih Hocam ne diyorsunuz?
00:58:02Camilerdeki bu gürültüyü bitireceğim diye hep bir hışınla kalkan Ben Givir var.
00:58:07Gerçekten hani haddin de artık iyice aşıldığı bir yerdeyiz.
00:58:11Tabii ki.
00:58:13Şimdi Ben Givir'in tepkisini izlerken aslında nasıl da ezanın sesini duyunca doğrulduğunu görmekte
00:58:20bence olayın kendisi açısından komik kısmı olmuş.
00:58:24Şunu söyleyebilirim zaten hani İsrail'in kendi yerleşim alanında yaşadığı bir sorun mu bu yoksa Filistin topraklarında mı?
00:58:36Şimdi tarih olarak orası zaten Filistin ve orada ezan yüzyıllardır okunan camiler yüzyıllardır var olan bir şey.
00:58:45Sanki hani bir Avrupa ülkesinde Müslüman yerleşkede ezan tartışması varmış gibi yansıtılmaya çalışılıyor.
00:58:51Bu ayrı bir tartışma ama bence buradaki asıl soru var olan bu ırkçı yaklaşım, var olan bu İslamofobiyi körükleyecek olan
00:59:02görüntü.
00:59:03Aynı şeyi yıllarca İsrail'liler kendi tezleri üzerinden dünyaya işte biz dışlanıyoruz işte dünyada bir Yahudi karşıtlığı var üzerinden söylem
00:59:14üretirken
00:59:14böyle bir şeyle gündeme gelmeleri de bence kendi gerçek yüzlerini de ortaya koyuyor diyebilirim.
00:59:21Tabi sadece bu mesele değil geçtiğimiz haftalarda işte bir idam cezası meselesi de ilgili bakanın işte girişimiyle.
00:59:30Yine işte Gazze'den gelen Filistinlilere uygulanan kötü muamelede ilgili bakanın girişimiyle.
00:59:40Yine her iki sumut filosundan zorla el konulan insanlara uygulanan müdahale de yine ilgili kişinin şeyleri.
00:59:50Belki ben ilgili kişinin eğer seçim sonucu bakanlıktan düşerse muhtemelen dünyada işte en çok tartışılan isimlerden biri olacağını da düşünüyorum.
01:00:03Tabi şunun tartışılabilecek bir boyutu olduğunu da düşünmüyorum ama Ben Giver'in bunu yapması anormal mi?
01:00:11Hayır değil.
01:00:12Çünkü Ben Giver bunu yapmazsa zaten işte Ben Giver'in siyasetinde bir şeyler değişiyor demek olacaktır.
01:00:19Ama tabi ürkütücü en azından kendi adıma bu yaklaşım ama ne yazık ki anormal değil ve bence bizim için asıl
01:00:29korkutucu olan şey şu yaklaşımın bizim Ben Giver'dir çok normal bir yaklaşım dememiz galiba.
01:00:36Değil mi? Doğru.
01:00:38Selim Hanım Hocam sizin değerlendirmeniz nedir?
01:00:41Kudüs'ün dini ve sembolik önemini yeniden tartışmaya açacak bir video mudur bu?
01:00:47Tabi Ben Giver dediğimiz TikTok şaklabanı bu tarz meselelerle gündeme gelmekten ve kendisine Netanyahu'nun sus payı olarak vermiş olduğu
01:00:58bir İç Güvenlik Bakanlığı ve bu bakanlığa bağlı olan ek güvenlik birimleriyle birlikte
01:01:05kendince belli başlı şov faaliyetlerinde bulunmaktan keyif alan ve kendi özellikle yerleşimcilerden oluşan seçmenini Batı Şeria'daki yasa dışı yerleşim bölgelerinden
01:01:20çok ciddi şekilde oy aldığı göz önünde bulundurulduğunda seçmenini konsolide etmeye çalışan bir tipoloji.
01:01:28Kamuoyunda yani İsrail kamuoyunda karşılığı olan bir hareket midir bu?
01:01:34Tabi maalesef şöyle yavaş yavaş daha geniş bir zemine oturmaya başlayan bir hareket.
01:01:40Biz 1970'lerden itibaren kahanist ideolojiyle birlikte İsrail'in ve hatta Amerika Birleşik Devletleri'nin bile terör örgütü olarak sınıflandırdığı
01:01:53bir aşırılıkçı grubun içerisinden çıkmış olan
01:01:57ve bunun siyasal bir izdüşümü olan bir partinin lideri olduğunu öncelikle bilmemiz lazım İthamar Bengüver'in.
01:02:06Ve kendisinin sorumluluğundaki alanlar İsrail'in 67'den sonra işgal etmiş olduğu topraklardaki yerleşimler ve kontroller
01:02:17yine Oslu anlaşmasıyla birlikte İsrail'in A, B ve C bölgelerinde bilhassa Batı Şeria'daki yürütülen politikalarını ve bu politikaların bir
01:02:29işgale dönüşmesini
01:02:30ve bir kalıcı bir şekilde ilhaka amaçlayan bir işgale dönüşmesini ajandasına koymuş olan bir siyasi fikir kendisi.
01:02:39Ve az önce anketlerden bahsetmiştim. İlk Netanyahu'nun destekleriyle birlikte 3.25'lik seçim barajını kıl payı aşarak
01:02:513 vekille bundan 4-5 sene önce meclise giren bir figür, bir parti.
01:02:58Tabii ki bunun bir yan figürü de var Bezeller Sumotrich diye ayrı bir partiyle birlikte koalisyon halinde Kineset'e dahil
01:03:06oldular bunlar.
01:03:07Birisi şimdi Maliye Bakanlığı yapıyor Bezeller Sumotrich, Bengali ise hem işgal topraklarındaki askeri yönetimin idare ve sevkinden
01:03:14adeta bir işgal valisi olarak görev yapıyor hem de aynı zamanda bir İç Güvenlik Bakanlığı adı altında.
01:03:20Az önce bahsetmiş olduğum o insanları zulmettiği psikolojik ve fiili şiddette bulunan, özellikle işte Sumot filosundan getirilen
01:03:31İsrail'i tutuklamış olduğu aktivistlere ve İsrail'e belli noktada kaçak yollarla girmeye çalışan göçmenlere
01:03:39yapmış olduğu o psikolojik ve fiziki şiddetleriyle bilinen bir figür ve bunları da sosyal medya,
01:03:46çeşitli sosyal medya platformlarında da sergilemekten ve paylaşmaktan da asla geri durmuyor.
01:03:52Fuat Hocam'ın bahsetmiş olduğu evet bunu maalesef işte yapmış olmasını yani kendi politikalarıyla ve kendi zeminini güçlendirme açısından
01:04:02maalesef istikrarlı bir şekilde devam ettiriyor, sürekli devam ettiriyor.
01:04:06İsrail'in özellikle barışa ihtiyacı olduğu düşünen bir kesime karşı ortaya çıkmış olan bir antitez gibi karşımızda.
01:04:13Fakat bu şöyle bir etki doğurdu bilhassa ezan meselesi.
01:04:18Bugüne kadar biz özellikle son yıllarda Ürdün'ün çok yüksek perdeden konuşmadığını biliyoruz.
01:04:24Artık Ürdün'de hem Oslo'dan mütevellit hem de daha öncesinde 67'den sonra ve kendisine verilmiş olan
01:04:33Filistin'deki dini yerlerin özellikle Ürdün efkaf vekaleti vakıflar bakanlığı tarafından
01:04:42idaresi, sevki, onarımı gibi meselelerin gündeme geldiğini ve herhangi bir dini ibadet yerine
01:04:51İsrail tarafından aktif bir müdahalede bulunulduğu zaman bunun bir savaş sebebi olarak sayılacağına ilişkin olarak
01:04:58Ürdün kralından gelen bir açıklama açıkçası beni de şaşırttı.
01:05:00Yıllardır sessizliğini koruyan ve İsrail'le iyi ilişkileri önceleyen bir yönetim tarzı sergiliyordu Ürdün.
01:05:09Bu bile Ürdün'de bardağa taşıran son damla oldu.
01:05:12Açıkçası provokasyonlara Bangalore devam ediyor.
01:05:16Peki Ayhan Hocam ne dersiniz? Bu arada Gazze'yi konuşmadan da yayını bitirmeyelim.
01:05:22Çünkü bu Amerika-İran meselesi arasında Gazze'de yaşananlar gündemden neredeyse düştü desek abartmış olmayız.
01:05:30Yani şunu da söylemek lazım.
01:05:32Hocamın tabi uzmanlık alanında benim belki konuşmam çok doğru değil ama çok marjinal aldığı oy çok düşük olan bir politikacı
01:05:37bu.
01:05:38Ama işte oradaki seçim sisteminin yarattığı aritmetik gereği işte böyle makamlara gelebiliyorlar.
01:05:44O biraz değil mi hocam benim anladığım bu yani aslında.
01:05:46Tabi tabi tabi. Bakanlık alıyor ya. Bütün vekilleri bakanlık alıyor mesela.
01:05:50Bencisi 3 vekil sokuyorsa 3'e de bakan.
01:05:52Yani şunu söylemek lazım. İsrail toplumu daha eğitimli bir toplum.
01:05:57Yani şu şakla bana çok da şey yapacak bir toplum değil zaten o yüzden de görece daha marjinal kalıyor.
01:06:02Hani bunu da bir hatırlatma olarak geçelim.
01:06:05Ama tabi ki bu yani bunun marjinal olması gene bunun olağan olduğu manası da gelmiyor.
01:06:12Çok büyük bir saygısızlık terbiyesizlik ama yani zaten dediğim gibi hocam zaten söylemeyi söyle tiktok şakla bana dedi.
01:06:19Ben de kendisine katılıyorum hani çok da şey yapmaya gerek yok.
01:06:21Gazze'nin gidişatında ne olacağını tahmin etmek zor.
01:06:24Tekrar gene dünya kupasına getireceğim bir defa ama çünkü hani oradaki ara bence Gazze'ye de en azından bir nefes
01:06:31aldıracaksa.
01:06:32Ne güzel yani hani bunu söylemek lazım.
01:06:34Ama Gazze'nin gidişatı toparlanması işte sunut filosuydu vesaireydi.
01:06:39Bunlara devam edilmesi lazım.
01:06:41Bence açıkça da söyleyeyim dünya kupası da bunun için iyi de bir fırsat.
01:06:44Çünkü hani birçok yani evet Müslüman çoğunluk ülkelerde zaten iyi biliniyor, iyi anlatıldı bu mesele.
01:06:51Ama diğer ülkeler de şey yapması açısından, yansıması açısından şey olacaktır.
01:06:56Özellikle Meksika, Orta Amerika, Latin Amerika ülkesi olmuş.
01:06:59Ne kadar epey son zamanlarda özellikle Trump'la beraber Amerika'nın iyice kontrol altına girmiş gibi gözükse de bu tip
01:07:06şeylerin daha rahat yapılabileceği ülkeler.
01:07:08Biliyorsunuz Latin Amerika'nın birçoğunda işte antemperyalist damardan da kaynaklı bir şey var.
01:07:14Filistin'e karşı bir sempatide var zaten.
01:07:16Ben özellikle Meksika'daki maçlarda ben en azından bir takım enteresan şeyler bekliyorum açıkçası.
01:07:24Bu akşam çok futbol konuştuk gibi ama izleyiciler şunu bilsin konuştuğumuz 10'da 9 aslında futbol değildi futbol gibi gözükmükte.
01:07:31Ama uluslararası ilişkilerin önemli bir enstrümanı bu.
01:07:37Umarız hani Gazi açısından da iyi olur.
01:07:39Son olarak tabii şunu da söylemek lazım.
01:07:43Biraz daha en azından ilk yarısı yazın herhalde biraz daha yumuşak geçecek gibi gözüküyor.
01:07:49Hem bu Dünya Kupası şeyiyle hem de ateşkesiyle beraber.
01:07:54Fakat asıl konuşmadığımız ve asıl orada katliamların devam ettiği Rusya-Ukrayna meselesi var.
01:08:02Bugün Rus şeylere vuruluyor.
01:08:05Yani geçtiğimiz günlerde bugünden kastım.
01:08:07Ve Rusya ilerleyemiyor.
01:08:09Batas saplanmış durumda çok ağır ilerliyor.
01:08:12O ilerliyor ama çok çok ağır ilerliyor.
01:08:15Kayda değer bir başarı hala elde edemedi.
01:08:17Ama vakti de daralıyor.
01:08:19Çünkü kış Doğu Avrupa'ya Ortadoğu'dan çok çok daha erken gelecek.
01:08:24Evet peki.
01:08:26Fatih Hocam sizin değerlendirmenizi nasıl olur?
01:08:29Gazze iyi konuşalım.
01:08:31Orayı bir hatırlatalım.
01:08:32Şimdi tabi ben Dünya Kupası meselesinin Gazze'ye nefes aldıracağı konusunda aslında hocam kadar iyimser değilim.
01:08:41Bunun sebebi işte evet çok büyük protestolara sebep olacaktır Gazze'de girişilecek bir eylem.
01:08:47Ama işte şu gördüğümüz Ben Giver bir de İsrail'de seçim ikliminin yaklaşıyor olması.
01:08:53İşte Ben Giver'in hocamın belirttiği gibi işgalcilerden oyalan yani yerleşimci denilen hırsızlardan ve işgalcilerden oyalan bir siyasetçi olması.
01:09:05Oysa ki işte Gazze'nin İsrail'li yerleşimcilere açılma tartışmalarında bence bu yazıza paralel seçim gündemiyle birlikte ilerleyecektir.
01:09:17Bence Ben Giver'in bir sonraki gündemi de bu olacaktır.
01:09:21Bence Dünya Kupası'nda da işte bu protesto edilecektir vesaire.
01:09:24Ama sanki seçim yaklaştıkça işte toprak işte Hamas'ı bitirdik Hizbullah'ı bitirdik söyleminin artarak baskının yoğunlaşacağı bir süreci de
01:09:39yaşıyor olabiliriz.
01:09:41Hamas'ın adı bu arada hiç sesinde duymadık açıklama hiç duymuyoruz bir eylem bir aksiyon Hamas'ın adı geçmiyor bu
01:09:45aralar.
01:09:46Tabii bu son işte Barış Kurulu, İcra Kurulu'dan sonra işte oradaki Hamas'a yakın olan devletler ve garantörlerin verdiği bir
01:09:58süreç ve plan olduğunu biliyoruz.
01:10:02Ama şu var o planın sahada işlemediği de bir gerçek en azından işte Gazze konusunda İsrail'in biz buradan tamamen
01:10:12çıktık yönetimi şuna devrettik şu gruba devrettik veya işte uluslararası bir koordinasyon ekibi girdi gibi ve en azından hepsini bıraktık.
01:10:23Ancak işte uluslararası basının içeriye girip durumu aktarabildiği bir durum tam anlamıyla sağlanabilmiş değil.
01:10:32Ben o konuda çok umutlu değilim.
01:10:35Herhalde bilmiyorum Seliman Hocam da katılır mı hani Kasım ayına kadar bu noktada da çok fazla provokasyon olabilir seçim sürecine
01:10:44paralel bir şekilde.
01:10:46Belki de biz Dünya Kupası'nın şaşasını izlerken İsrail'de orada bir takım kısıtlamalar ve baskıyı arttırabilir gibi geliyor bana.
01:10:57Peki.
01:10:58Seliman Hocam son sözü size verelim bu konuyla alakalı.
01:11:03İki dakikamız var.
01:11:04Gazze meselesinde hala acil atılması gereken adımların atılmadığını görüyoruz.
01:11:09Önceki konuşmamda da şunun altını çizdim bu konu gazze üzerinde de çok önemli.
01:11:17Yani biz küresel gündemin İran meselesiyle, Körfez'de, Hürmüz Boğazı'yla bir müzakere veyahut bir münazara mı içerisinde olduğunu tartışırken
01:11:28hali hazırda enkazların içerisinde yaşamlarını devam ettirmeye çalışan 2 milyon insan var.
01:11:36Bu 2 milyon insanın hali hazırda kısıtlı bir şekilde yardım aldıkları ve kendi güvenliklerini bir gün sonrasını dahi garanti edemeyeceğimiz,
01:11:47tekrar operasyonların başlayıp başlayamayacağını garanti edemeyeceğimiz bir noktadayız.
01:11:51Lübnan meselesinde bir tıkanma gerçekleşirse İsrail'in muhakkak ki döneceği, geriye tekrardan o güvenlik politikalarını sıklaştıracağı nokta gazze olacaktır.
01:12:01İşte Benjamin gibi figürler, Bezeller Smotrich gibi figürler, gazzenin tekrar ikinci intifada öncesinde olduğu gibi,
01:12:10yani 2000'li yılların başında öncesine uzanan süreçte olduğu gibi,
01:12:16tekrar Yahudi yerleşimlerine açılmasını,
01:12:19aynı Batı Şeria'da nasıl bugün işgal politikaları devam ediyorsa,
01:12:23Gazze'nin de belli noktalarının işgal politikalarına artık konu alan bir coğrafya olmasına isteyeceklerini,
01:12:32muhtemelen seçim sattığının hemen öncesinde biz göreceğiz.
01:12:38Ama Kineset buna ne şekilde cevap verecek?
01:12:40Çünkü yasama sistematik çok komplike.
01:12:43Komisyonlar birinci okuma, ikinci okuma, final okuması ve oylama süreciyle geçen neredeyse dört oylamadan müteşekkil bir meselenin, bir tasarının yasalaşması.
01:12:56Seçim sürecine kadar yetişir mi?
01:12:59Soru işareti bu anketlerde Netanyahu'nun ne kadar zor duruma düşeceğiyle de alakalı belli noktalar.
01:13:05Peki. Sayın Yeni Hacan, Sayın Tuncer, Sayın Limoncoğlu çok teşekkür ederiz katkılarınız için.
01:13:10Güzel bir gece, keyifli bir yarın diliyoruz size ve her zamanki gibi bir teşekkür de size.
01:13:16Bizim neydiniz? Güzel bir gece, keyifli bir sabah diliyoruz. Hoşçakalın.
Yorumlar