- 5 saat önce
Gece Haberleri, 24 saatin tüm gelişmelerini ekrana getiriyor.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:26İzlediğiniz için teşekkürler.
00:30Bu durum yalnızca bölgesel değil küresel ekonomik dengeleri de doğrudan etkiliyor Amerikan Başkanı Donald Trump ise sürecin en belirleyici aktörü
00:40olarak neredeyse her gün yeni açıklamalar yapıyor bir yandan 48 saat süre verdik diyerek İran'a açık tehditler yöneltiyor diğer
00:50taraftan da yakında anlaşma mümkün mesajlarıyla diplomasi kapısını aralık tutuyor.
00:57Ancak bu açıklamaların tonu giderek de sertleşiyor zaman zaman doğrudan hakaret ve öfke içeren ifadeler de kullanıyor İran cephesi ise
01:07net geri adım yok mesajını gönderiyor.
01:11Konuklarımızla birlikte konuşacağız savaşın seyri hangi noktaya gidecek neler olacak neler yaşanacak Cihan Günyal ve Fırat Demirkoğlu bizimle birlikte hoş
01:20geldiniz.
01:21Hoş bulduk genel bir yayınlar herhalde.
01:22Evet burada aslında Trump'ın açıklamalarıyla başlamak daha mantıklı gibi geliyor bana.
01:27Açılışta da izleyenlerimizi aktardık.
01:29Hemen hemen her gün konuşmalar yapıyor, paylaşımlar yapıyor ama zaman zaman tutarsızlıklarda net bir şekilde görebiliyoruz.
01:38Verdiği süreleri sürekli genişletiyor, tehditlerini dile getiriyor bir taraftan yine diplomasi kapısını açık tutuyor.
01:47Ama ilginç en son paylaşımında hakaret ifadeleri de yer aldı.
01:53Hem küfretti, Hürmüz'ü bir an önce açın dedi, diğer taraftan da Allah'a şükürler olsun dedi ki şunu belirtelim
02:03tabii orijinal dilinde de Allah kelimesini kullanarak bunu paylaştı.
02:07Bu da ilginç bir not olarak dikkatlerden kaçmadı.
02:10Süreyi uzattı, 48 saat daha üzerine ektirdi.
02:14Şimdi Trump ne yapmak istiyor?
02:17Birçok aslında analist, aslında programlarımızda hocalarımızda aynı şeyleri söylüyor ama özellikle Amerika Birleşik Devletleri'nde de çok konuşuluyor.
02:25Trump'ın kontrolü kaybettiği yani bu savaşın idaresini tam anlamıyla istediği gibi yürütemediği yönünde iddialar var.
02:32Tabii Amerika Birleşik Devletleri ve ordu üzerindeki bazı savaş bakanının vasıtasıyla ortaya konan ameliyatların da Trump'ı sıkıntıya sokacağını söyleyebiliriz.
02:42Diğer taraftan tabii konuşacağımız konulardan biri de Amerika Birleşik Devletleri'nin düşen uçağından ulaşamadığı uçuş mühendisini bir operasyonla ele geçirmesi.
02:52Ama o operasyonda kaybedilen çok şey var Amerika Birleşik Devletleri için.
02:56Buna da bakacağız.
02:58Cem Bey sizinle başlayalım.
03:00Amerikan Başkanı kontrolü kaybediyor dedik yap ama yani sinirlerine de hakim olamadığını görüyoruz.
03:08Çok net bir şekilde Amerikan Başkanı'nı hiç bu tarzda zaten görmemiştik.
03:13Trump aslında bizi alıştırdı bunu ama daha da yukarıya doğru gidiyor sanki.
03:17Evet burada belki problem şu olacak.
03:19Geleneksel diplomasi dilinin veyahut da yönetici elitlerin söylem düzeyinde baktığımızda çok alışık olmadığımız,
03:28aslında normalde de alışık olmadığımız açıklamalar.
03:30Yani siz de bahsettiğiniz için de çok ağır ifadelerin olduğu bir yaklaşım.
03:35Bunun diplomasi de elbette bana sorarsanız yeri de olmayan ama çok da görmediğimiz, neredeyse hiç görmediğimiz.
03:42Fakat Trump'ın koltuğa oturduğundan beri de Erhan Bey birkaç kere daha bu tür ağır ifadelerle canlı yayında da açıklamaları
03:50olmuştu.
03:50Tabii şimdi bu açıklamalar özelinde baktığımızda evet birçok aslında bu konunun üzerine çalışan söylem analizi çalışsın isterse baktığımızda uluslararası işler
04:03veyahut da yine siyaset bilimcileri.
04:05Evet burada bir durumla karşı karşıyayız.
04:08O da Trump'ın açıkçası kişiliğinin yaşanan süreçte itibariyle çok daha fazla sinirli bir yapıya büründüğünü bize gösteriyor.
04:16Şimdi Trump'ın kendi aslında kişiliğine baktığımızda bana sorarsanız seçimindeki yani ikinci döneminin seçildiği dönemi itibariyle aldığı yüksek oy, aldığı
04:28temsilci sayısı,
04:29kongrede cumhuriyetçilerin bu sayede üstünlüğü alması hem senatona hem temsilciler meclisinde Trump'ın biraz daha fazla narsistleştiği bir süreci beraberinde
04:39getirdiğini görüyoruz.
04:40Özellikle Amerika'nın askeri güç kapasitesi üzerinden sürekli olarak söylemde ifade etmesi daha sonrasında Venezuela'da yaşanan Maduro'nun bir şekilde
04:52yani orada uluslararası hukuka aykırı bir şekilde alınarak Amerika'ya götürülmesiyle bunu da çok örnek almış bir süre içerisinde hareket
05:00ederken İran'da şunu gördük.
05:01İstenilenin de başarıyı elde edemediğini.
05:04Birçok faktör var burada.
05:06Sahada bir başarı yok.
05:08Bir ortaya konmuş aslında planlama veyahut da strateji yok.
05:13Diğer açıdan bakalım.
05:14Şöyle bir durumla da karşılaştık Erhan Bey.
05:17Müttefikleriyle olan ilişkilerinin daha da geriye gittiğini gördük.
05:20Çünkü sahada bir zafer kazanmak yerine özellikle Hürmüz Boğazı'nın kapanmasıyla beraber de küresel enerji arzında yaşanan sıkıntıyla beraber küresel
05:30ekonomilerin etkilenmesi,
05:32bunun Amerika'nın baktığımızda kendi ekonomisine yansıması,
05:37bununla beraber Amerikan kamuoyunun artık anketler bize gösteriyor ki bir tepkisi var bu süreci, içselleştiremedikleri bir İran Savaşı var.
05:45Ama birçok faktörü ortaya koyduğumuzda aslında işlerin hiç iyi gitmediğini,
05:51bunun da Trump'ın aslında söylemine, üslubuna çok fazla yansıdığını görüyoruz.
05:54Ama ne olursa olsun bu tür bir üslup tarz biçimiyle aslında bir diplomatik mesaj açıklamaması veyahut da bunu paylaşmaması gerekirdi.
06:05Burada bir de şöyle bir sanki sorun da var gibi Erhan Bey.
06:08Yani etrafındaki danışmanları veyahut da kabinesi bu tür mesajların paylaşılacak açıklamaların bir süzgeçten geçirilip,
06:18bununla ilgili düzeltmelerin yapılması, bunlarla ilgili de sanki herhangi bir istişarenin yapılmadığını,
06:25bir şekilde bir, yani örneğin bunun olmaması gerektiği yönünde bir telkinin olmadığını da görüyoruz.
06:31Burada araya girmek istiyorum.
06:32Aslında bir fikir yürütelim, biz de anlamaya çalışalım.
06:35Tabii ki sanal medya paylaşımlarından bahsediyoruz.
06:39Trump kendisine ait bir mecradan bu paylaşımları yapmayı seviyor.
06:44Daha önceden de o bilinen sanal medya platformundan paylaşımlar yapıyordu.
06:48Şimdi burada Donald Trump figürünü göz önüne aldığımız zaman,
06:53tabii şunu da belirtelim değerli izleyenler,
06:55yani tüm devlet başkanları ya da hükümet başkanları,
06:58resmi sanal medya hesaplarından yaptıkları paylaşımları,
07:01sizin de bahsettiğiniz şekilde, yani bir devlet geleneğine, bir politikayla ve bir ekiple birlikte,
07:08dile çok dikkat ederek, içeriye çok dikkat ederek,
07:12üç beş defa üzerinden geçerek bu paylaşımları yapıyorlar.
07:16Ama Trump söz konusu olduğunda sanki eline telefonu alıyor ve yazıyormuş gibi geliyor.
07:21Böyle mi sizce?
07:22Evet bir spontan gelişmiş o an, bir anda içinden gelmiş ve o paylaşımı yapmış gibi.
07:29Yani şöyle bir şey, ne olursa olsun ama ne olursa olsun sizin netice itibariyle bir devletin temsilcisi olarak hareket ediyorsunuz
07:38ve siz içinizden gelmiş olsa bile bir paylaşım da yapmak isteseniz
07:43veyahut da canlı yayın olur veyahut da bir basın açıklaması olur, söylem üzerinden de olur.
07:47Bu tür sizin bulunduğunuz mevki sizi sınırlandırması gerekir.
07:52Çünkü çok ciddiyetli bir işten bahsediyoruz.
07:54Hem bir devletin başkanısınız ama aynı zamanda baktığımızda küresel sistemin de başa taktörün siz burada ülkesinin olduğu yani başkanısınız.
08:04Burada altı çizilmesi gereken meseleler o.
08:07Yani Amerika'nın kendi diplomatik belki teamüllerinde de geneleksel olarak tüm dünyada bu tür hiç görmedik.
08:15Neredeyse en azından ben hatırlamıyorum.
08:17Varsa da ben yanılabilirim ama.
08:20Trump'ın kullandığı dil ve hatta söylemi şu ana kadar görmedik.
08:23Trump'ın şunu hep konuşuyoruz Eren Bey yani hemen hemen hocamla hep konuştuğumuz bir durum var.
08:29Kendi kişiliği karakterinde zaten oldukça egolu, narsist ve baktığımızda da Amerikan başkanı olmasının verdiği sıfatla da
08:37hiç kimseyi kendisini eşte görmeyen yani hiçbir devlet başkanını da kendi seviyesinde görmeyen bir yaklaşımı vardı.
08:43Fakat ben şunun da çok etkili olduğunu düşünüyorum.
08:47Hatırlarsanız bir suikast girişiminden kurtulmuştu.
08:51Ki onun sonrasında seçimde gelen başarı onu da hatta bir ilahileştirme süreci olmuştu bir kutsallaştırma.
08:58Şimdi benzer süreci mesela Hitler'in de suikastlerden kurtulduktan sonra çok fazla bunu kendisine ilahileştirdiği bir süreci görüyoruz.
09:05Şimdi bu daha fazla bana sorarsanız sağlıklı karar almanızı engelliyor.
09:09Çünkü şu var aldığınız her kararın doğru olduğunu bunun da bir yerden ilahi olduğunu düşünüyorsunuz.
09:15Ve genel itibariyle Hitler de kendi generallerini hiçbir şekilde dinleyemeyerek sonuç itibariyle savaşın kaybedildi.
09:21En son intihar sürecine gitti.
09:23Bir tarihsel olay yaşanmıştı ki Trump'ın da ben çok fazla derecede bu ikinci döneminde suikasti atlatması işte çok fazla
09:30oy alması
09:31ve bununla beraber yine temsilci sayısında seçen temsilci sayısının fazlalığı gibi çok güçlü bir şekilde gelmesinin kişiliğine karakterine biraz etki
09:40ettiğini düşünüyorum.
09:41Çünkü koltuğa oturduktan sonra bakalım Avrupalı müttefiklerine kendisine eşdeğer görmedi.
09:46Zelenski'yi kendisine eşdeğer görmediği gibi Beyaz Saray'dan hemen hemen kovdu.
09:50Afrikalı devlet yetkilileri geldiğinde onlarla çok yine kötü aslında basına yansıyan veyahut da Beyaz Saray'da baktığımızda yansıyan görüntüler oldukça kötüydü.
10:01Yine bakalım örneğin mesela burada bir örnek vereyim.
10:03Güney Afrika Cumhuriyeti'ni bir de soykırım beyazlara soykırım yapmakla suçladı.
10:08Yine diğer taraftan böyle birçok aktörle kesinlikle kendisine bir eşdeğer görmeyen eşit egemen birimler olarak diplomaside bu oldukça önemlidir.
10:19Bu tür adımlar atmayan Trump var.
10:21Mesela şuradan bile bunu görebiliriz.
10:23İranlı yetkililerle müzakerede İran'ın dışişleri bakanı temsil ediyorken kendi Amerika'yı temsil edenlere bakalım.
10:31Özellik yetkilisi bir de damadı.
10:33Şimdi en son ki müzakerelere başkan yardımcısı ve dışişleri bakanlığı anca gönderebilme nezaketini gösterdi diyelim.
10:41Şimdi bunların her birinin baktığımızda Trump'ın biraz kişiliği ya da alakalı olduğunu söylemek lazım ama
10:47ne olursa olsun Eren Bey çok uzatmadan şunu söylemek gerekir.
10:50Bunların bir süzgeçten geçirilerek bir şekilde kontrol edilerek bu postların paylaşılması gerekir diye düşünüyorum.
10:57Şimdi siz bu açıklamaları bu kadar sert ve açık söylemek lazım içinde bu kadar hakaret dolu kelimeyi barındırsanız
11:05karşınızda müzakere edeceğiniz taraf da elbette belki sizin bu açıklamalarınıza karşı müzakere masasında da oturmak yerine varsa bir niyeti bile
11:14bu niyetten vazgeçebilir.
11:16Bu bir karşı devletin de aynı zamanda şöyle bir şey yaratıyor Eren Bey.
11:20Siz ülkenin ulusal gururunu da belki de kırmış oluyorsunuz.
11:23Yani Trump'ı çok hesaplamadığı baktığımızda hiç düşünmediği birçok günü var bu işin ve bunların her biri de tarihe not
11:31ediliyor.
11:31Bugün 5 sene sonra 10 sene 50 sene sonra tarih kitabını okuduğunda insanlar muhtemelen bu açıklamaları görüp de çok büyük
11:39derecede şaşkınlık yaşayacaklardı.
11:40Ya bir devlet başkanı bu tip gerçekten açıklamalar mı yapmış diye.
11:44Bunun sadece baktığımızda Trump'a değil bir ülkenin İran'ın ulusal gururunu kırma yaklaşımı ama
11:51diğer taraftan Amerika'nın kendi belki de gururuna veyahut da Amerika'nın kendi yaklaşımına da diplomasi geleneğine dış politikasına da
11:58oldukça zarar veren bir yanı var.
12:00Evet tabi Trump'ın geçmişte yaptığı açıklamalar devlet başkanlarına, hükümet başkanlarına karşı hitapları son olarak Fransa Cumhurbaşkanı Macron'la çok
12:12uğraştı.
12:13Daha önce de söyledi.
12:14Daha önce de var.
12:15Kanada ile ilgili ve Kanada yöneticileriyle ilgili yaptığı açıklamalar var.
12:19Aslında böyle listeyi uzatabiliriz.
12:23Donald Trump'ın tarzı bu.
12:25Fırat Bey şimdi burada açıklamalarda önemli bazı noktalar var.
12:29Hürmüz Boğazı'nın açılması için verdiği 10 günlük sürenin dolmak üzere olduğunu paylaştı.
12:36Ve salı günü İran'da hem enerji santrali günü hem de köprü günü aynı gün kutlanacak.
12:43Bunun gibisi bir daha olmayacak.
12:44O Boğazı açın sizi deliler.
12:49Yoksa cehennemde yaşayacaksınız.
12:52İzleyin Allah'a şükürler olsun.
12:54Şimdi burada verdiği tarih tabi ki Amerikan saatine, tarihine göre çarşamba sabahına denk geliyor.
13:02Çarşamba sabahı bu süre dolacak ama beklentiler o güne kadar taraflar arasında bir kontak olabileceği yönünde.
13:10Şimdi Donald Trump'ın genelde masaya çağırırken tarzı biraz sopayı göstermek biliyorsunuz.
13:16Bunu hep yapıyor ama son dönemde İran karşısında pek bir sonuç alamadı.
13:21Amerikan başkanı bugüne kadar bunları yapıyordu ama şimdi tehdit de karşı tarafta hiçbir değişiklik, politika değişimi, söylem değişimine neden olmuyor.
13:30Belki de sinirini artıran sebeplerden biri bu mu?
13:33Ben ABD'nin başkanıyım, çok güçlüyüm, kudretliyim ama tehditlerim hiç fayda etmedi düşüncesim var.
13:42Ve tabii ki siz bir masaya oturma durumu bekliyor musunuz çarşamba sabahına kadar?
13:48Masa büyük ihtimalle var zaten.
13:50Yani illa devlet başkanları nezdinde olmasına gerek yok.
13:54Heyetler bir şekilde görüşür, aracılar vasıtasıyla görüşmeler yapılır, doğrudan kontak halinde olan teknik heyetler vardır.
14:04Yani uluslararası ilişkilerin temelinde olan bir şeydir bu.
14:07Ülkeler sahada savaşırken diplomatlar arkada bir masa etrafında toplanabilirler.
14:13Bu biraz aslında diplomasinin ve uluslararası ilişkilerin doğasında olan bir şeydir.
14:18Dolayısıyla ben zaten ki Trump da birkaç kez görüşmelerin devam ettiğini, hatta daha iyi birileriyle görüştüklerini, daha uzlaşılabilecek birileriyle görüştüklerinden
14:31bahsediyordu.
14:33İran tarafı da aslında hiçbir zaman bu görüşmelerin olmadığı konusunda bir yalanlamada bulunmadı.
14:39Sadece Trump'ın açıklamalarındaki işte bizimle barış istiyorlar, her şeye tamam dediler gibi söylemlerine karşı çıktılar.
14:46Yani çok büyük ihtimalle zaten masa var ama bir sonuç çıkar mı?
14:52Bunu kestirmek çok güç çünkü Amerika Birleşik Devletleri iki kez masa varken İran'a saldırdı.
14:59Yani ya İsrail ya Amerika bir şekilde masa ortadayken bile bu tarz tutumlar sergilediler.
15:07Tabii şimdi birçok haber var tarafların istekleriyle alakalı.
15:11İşte Amerika Birleşik Devletleri bir şeyler istiyor, İran bir şeyler istiyor.
15:14En son hatta sizler de belki takip etmişsinizdir.
15:17Sosyal medyada da haber kanallarının bazılarında da vardı.
15:20İşte İran'ın Hürmüz Boğazı'nı açmak için bir savaş tazminatı istediğine yönelik.
15:26Yani şu şartlar altında mesela bu çok mümkün gözükmüyor.
15:29Trump böyle bir şeyin altına girmeyecektir.
15:31Ama bu bir el yükseltme midir?
15:33Yani bu şekilde bir pazarlıkla masaya oturup farklı kazanımlarla İran kalkabilir mi?
15:38Çünkü biliyorsunuz pazarlık masasında hiçbir zaman sizin istedikleriniz yüzde yüz olmaz.
15:42Ama burada bizim bence dikkat çekmemiz gereken noktalardan bir tanesi bu.
15:48Burada CNN Türk'te de farklı televizyon kanallarında da böyle Amerika seçimlerinin olduğu öncesinde ve sonrasındaki günlerde hatta seçim günü çeşitli
15:58yayınlara katıldık.
15:59Trump'ın gelmesine çok sevinenler vardı.
16:04Ama orada hep temkinli olunması gerektiğine yönelik uyarılarda bulunduk.
16:10Çünkü Trump'ın bir önceki dönemine baktığımız zaman aslında bugünkü felaketlerin belirli noktada temelini hazırlayacak adımlar attığını görüyoruz.
16:19Yani o zaman da böyle garip çıkışları olan işte Kudüs'ü İsrail'in başkenti olarak kabul eden böyle hani aslında
16:27dinamikleri oynayacak toplumsal ya bölgesel barışı tehdit edecek birçok farklı eylemde bulunduğunu biliyoruz.
16:36Tabi burada şuna bakmak lazım yani Trump aslında şöyle ki Zelenski'nin işte Ukrayna'da eski bir aktör olması hatta bazı
16:46aktörken rol aldığı ya da görev aldığı roller nedeniyle Türk kamuoyunda da çeşitli eleştirilere tabi tutuluyordu.
16:55Ama bugün Trump'ın geçmişine baktığımız zaman yani sunduğu şovlar oynadığı filmler yaptığı hareketler yani aslında Zelenski'nin mesleği buyken
17:06Trump'ın yaptıklarının daha çok eleştirilmesi lazım.
17:10Ama hani belki de Amerikan başkanı olduğu için biraz daha tölere ediniyordu ama şimdi bazen böyle popüler figürler belirli görevlere
17:19gelebilir.
17:19Ama bunu dengeleyecek olan çevresindeki heyetler, danışmanlar, bilir kişiler, uzman kişiler ve bir noktada da bürokrasidir.
17:29Şimdi Trump'ın çevresine bakıyorsunuz, danışmanlarına bakıyorsunuz.
17:33Yani birisi çıkıyor Trump'ı Hazreti İsa'ya benzetiyor, birisi Mesih diyor.
17:40İşte toplanıyorlar Beyaz Saray'da ayinler yapıyorlar.
17:43İşte haçlı seferlerine gidiyoruz diyen, haçlı seferlerinin sembolü, sözleri kendisine dövme yaptıran kişileri bakan haline getiriyor.
17:54Bunlarla bir kabine kuruyor ya da bunlarla bir ekip kuruyor.
17:58Şimdi böyle olduğu zaman yani yanlarındaki ekip ondan daha beter.
18:02Dolayısıyla burada bir dengeleyecek, makul politika yürütecek ya da gerçekten diplomasinin, uluslararası ilişkilerin dilini tutturacak bir ekip yok ki ortada.
18:12Trump zaten böyleydi.
18:14Ama bir önceki dönemde bu kadar güçlü değildi.
18:16Cihan Hoca'nın söylediği şey orada önemli.
18:18İkinci döneminde Trump çok güçlü gelince artık bu belki de kendisini engelleyen bazı güçler ya da denge unsurları ortadan kalkınca
18:27hepten böyle tabir yerindeyse freni boşalmış bir kamyon gibi yokuş aşağı gitmeye başladı.
18:34Şimdi ne olursa olsun siz ne kadar güçlü olursanız olun bu hayatta da böyledir.
18:38Hatta biz işte yayından önce de sohbet ederken konuşuyorduk.
18:41Nezaket dili, sizin karşınızdakine üslubunuz, ona değer vermeniz.
18:47Yani bazen insanlar bunu hayatlarında da yapıyorlar.
18:49İşte ekonomik olarak, sosyal olarak, eğitim olarak farklı seviyelerde olabilir ama karşındakinin bir birey olduğunu düşünmeden hareket etmek lazım saygı
18:57çerçevesinde.
18:58Aynı şey devletler arasında, devletler hukuku için de geçerli.
19:01Egemen eşitlerden bahsediyoruz.
19:03Ama Amerika'ya baktığınız zaman neredeyse bütün dünyayı istedikleri gibi, yani bir bilgisayar oyunuymuş gibi,
19:11kendilerine göre değiştirebileceklerini, yönetimleri değiştirebileceklerini düşünüyorlar.
19:16Ve bunu yaparken de yani Fransa'nın evet Macron'u, bunu söylemek Macron'u desteklemek değil.
19:22Ama işte Macron, Zelenski, diğerleri sürekli siz insanları aşağılarsanız, ülkeleri aşağılarsanız, milletleri aşağılarsanız,
19:31bu sizin uluslararası ilişkilerdeki bütün dengeyi, düzeni bozmanız anlamına gelir.
19:37Burada da aslında şunu görüyoruz.
19:39Yani Amerika Birleşik Devletleri bence şu anda halk yaptığı tercihten de biraz rahatsız.
19:46Yani yeni krallar istemiyoruz diye sokağa çıktılar ama,
19:49yani ben bir Amerika Birleşik Devletleri vatandaşı olsaydım,
19:52benim devlet başkanımın bu açıklamalarından, bu konuşmalarından, bu tutarsızlıklarından utanırdım açıkçası.
19:59Yani iki gün önce diyor ki Hürmüz'ü aldık.
20:01Bir taraftan diyor ki rejim bitti.
20:04Savunma hattını tamamen bitirdik.
20:05Ama bir bakıyorsunuz İran bir misilleme yapıyor, bir karşılık veriyor.
20:09Ve bu kadar zaman oldu, yani yaklaşık bir buçuk aya yakın bir süre oldu.
20:13İran hala ayakta duruyor.
20:15Burada şunu söyleyebiliriz.
20:16Rusya ne kadar destek veriyor?
20:18Mühimmat anlamında, ekonomik anlamda Çin ne kadar destek veriyor?
20:22Bunların hepsi soru işareti.
20:23Bence burada ciddi bir destek var İran'a.
20:25Ama netice itibariyle bunun olacağını öngörmeniz lazım.
20:28Hatta bu durumun bir tehdidi olarak Avrupa'nın kendisine destek vermemesi sebebiyle Ukrayna'da destek vermeyeceğini söyledi.
20:36Avrupa'yı Rusya'yla karşı karşıya bırakacağını söyledi.
20:39Yani sürekli bu tehdit dili, bu üstenci dil, bu kendini beğenmiş tavır.
20:44Yani aslında bakarsanız Eren Bey, biz bu açıdan bakmıyoruz ama Neo-John'lar diyorlardı.
20:50Yani yeni muhafazakarlar diye Amerikalılar anlatırdı 1980'den sonra.
20:54İşte Bush'la beraber başlayan bu biraz önleyici müdahale dedikleri aslında farklı coğrafyalardaki işgalci tavırları.
21:01Valla bu Neo-John'lar biraz Neo-Nazilere doğru evriliyorlar.
21:04Yani hem zihinsel olarak evriliyorlar hem eylem olarak evriliyorlar.
21:08Dünya belirli bir yerde bunlara tepki göstermezse bir insanlık ittifakı, bir vicdan ittifakı, bir dünya ittifakı kurup da bunların önünü
21:18kesmezse bu işin sonu kötü.
21:21Çünkü neredeyse eline silah almış herkes ateş ediyor.
21:24Yani önüne geleni devre devre gidiyor Trump.
21:26Bu hiç hoş bir durum değil açıkçası.
21:28Evet günün aslında geride kalan günün en önemli haberlerinden biri, gelişmelerinden birini biraz da konuşalım istiyorum.
21:35Amerika Birleşik Devletleri'nin kurtarma operasyonu.
21:37Donald Trump büyük bir sevinçle duyurdu bunu.
21:41Geçtiğimiz günlerde İran toprakları üzerinde düşürülen bir F-15.
21:46Bu F-15'in iki personeli yani bir pilot ve bir uçuş mühendisi uçak düşmeden önce kendilerini fırlatmayı başarmışlardı.
21:59Pilotun bir gün önce bir operasyonda kurtarıldığını Trump'tan öğrendik bunu ama uçuş mühendisine ulaşılamamıştı.
22:0824 saatten fazla uçuş mühendisi İran topraklarında İranlılardan saklanmayı başardı.
22:14Bu tabii ki İran açısından negatif bir durum.
22:17Kendi toprakları içerisinde düşmüş bir uçağın yakınında bulunan bir uçuş mühendisini bulamadılar.
22:23Diğer taraftan Amerika Birleşik Devletleri bu albayı kurtarabilmek için bir operasyon gerçekleştirdi.
22:31Donald Trump tabii ki Amerikan medyasına yansıyan ifadelere baktığımızda birçok insanın yorumu bir Hollywood senaryosu gibi.
22:39Hollywood'a yeni bir film yapma imkanı doğdu şeklinde yorumlar yapıldı.
22:45Ama detaylar yavaş yavaş ortaya çıktığında biraz farklı bir noktaya doğru geliyor.
22:50İran'ın da farklı iddiaları var.
22:52Şimdi burada net bir şekilde bir sinyal gönderiyor.
22:57Yerini tespit ediyorlar.
22:58Trump 24 saat boyunca kendisini takip ettik ve bir plan yaptık diyor.
23:03Ama o planı gerçekleştirmek için özel kuvvetler gittikten sonra belli ki işler yolunda gitmemiş.
23:09Amerika Birleşik Devletleri iki nakliye uçağını orada kendisi imha etmek zorunda kaldığını ifade etti.
23:17Amerikan medyasına yansıyan başka haberler var.
23:20Yeni bilgiler var.
23:21Bu arada bu uçakların her birinin 100 milyon dolardan fazla ettiğini belirtiyor Amerikan medyası.
23:27Yine Amerikan medyasına yansıyan bir açıklamada 4 Amerikan helikopterinin daha kaybedildiğini bu operasyonda öğreniyoruz.
23:37Tabii burada İran'ın da iddiaları var.
23:43İran bu uçakları düşürdüğünü söylüyor öncelikle.
23:45Helikopterleri de düşürdüğünü söylüyor.
23:47Diğer taraftan Amerika Birleşik Devletleri uçakların ve helikopterlerin arızalandığını götürme imkanı olmadığı için kendilerinin yok ettiğini söylüyor.
23:56Şimdi burada ilginç olan bazı detaylar Amerikan medyasına yansıyan belli ki çok büyük bir çatışma olmuş.
24:06Planlar istedikleri gibi gitmemiş.
24:08Tabii burada ölü sayısından bahsedilmiyor.
24:10Yani böylesine büyük bir çatışma.
24:11İran toprakları içerisinde yapıyorsunuz bu çatışmayı.
24:13Bu çatışmada ölü ya da yaralı sayısıyla ilgili Amerikan Başkanı hiçbir bilgi vermedi.
24:18Bu arada Amerikan Başkanı'nın bugün Türkiye Saati ile 20'de bir basın toplantısı yapıp gazetecilerin sorularını cevaplayacağını söyleyelim.
24:26Bu da önemli.
24:28Yani yaşanan tüm gelişmelere ilişkin Amerikan medyasının ya da uluslararası medyanın sorularını yanıtlayacak ve bilgilendirici bir toplantı olacağını tahmin ediyoruz.
24:36Cihan Bey bu kurtarma operasyonuna baktığımız zaman Trump bir kahramanlık hikayesi gibi büyük bir başarı gibi sundu ama sonrasında Amerika
24:45Birleşik Devletleri'nin sanki çok büyük kayıplar vererek bu albayı kurtardığını net bir şekilde görebiliyoruz.
24:52İran tarafından da buna yönelik açıklamalar var.
24:54Ama en başından şunu da söyleyelim İran'ın 24 saatten fazla sürede düşmüş bir uçağın yanındaki Amerikan personelini bulamaması da
25:03İran'ın operasyonel kabiliyetini sorgulatacak seviyede onu da söyleyelim.
25:07Nasıl yorumlayacaksınız bu yaşananları?
25:09Öncelikle size katılarak yorumlayacağım.
25:11Ben de gerçekten de Erhan Bey gibi aynı durumu düşünmüştüm.
25:14Burada pilotlar kurtarılmışsa İran'ın özellikle kara gücü üzerinden konuşulduğunda çok önemli bir güçten bahsediyoruz.
25:22Ama bu tür bir operasyonda Amerikalılar pilotunu kurtarmışsa belli başlı soru işaretlerini de getirebilir.
25:28Gerçekten kara kuvvetleri anlamında veyahut da karada havada iyi değiliz ama karada netice itibariyle güçlüyüz diyorlardı.
25:37Bu bir soru işaretini getirir.
25:39İkincisi tabii biz birer askeri uzman değiliz.
25:41Belki onlar bu operasyonun çok daha fazla detaylarını en azından yorumlayıp analiz edebilirler.
25:49Fakat biz tabii doğal olarak bazı şeyleri burada sorgulayabiliriz, sorabiliriz.
25:54Bunlardan açıkçası şöyle bir durum var.
25:57Bu işin gerçeğini öğrenir miyiz Erhan Bey?
25:59Öğrene mi edebiliriz?
26:00Çünkü zaten her iki taraf şunu da yaşıyoruz.
26:03Savaş sırasında biz bir psikolojik propaganda savaşını da yaşıyoruz herhangi bir olay olduğunda.
26:08Bir taraf kendi açısından bir başarı veyahut da bir başarı olmadığı üzerinden açıklama yapıyor.
26:14Diğer taraf bunu olmuşsa bir gelişme bunu kendi başarıhanesine yazıyor.
26:18Birisi eğer çıkıp da bunun gerçek bir şekilde anlatması öğrenebilme durumumuz yok.
26:24Yani siz de bahsettiğiniz herhangi bir asker kaybı açıklanmadı.
26:28Şimdi Amerika'nın buradaki tezi şu, teknik arızaların oluştuğu ve bundan dolayı yeni uçakların gönderildiği.
26:37Bunun neticesinde de genelde aslında bu tür en azından şöyle söyleyeyim bazı belgesellerde veyahut da askeri görselleri falan izlediğimizde genelde
26:50evet ülkeler bu tür özellikle düşman ülkelerinde bazı teknik kendi teknolojilerinin herhangi bir şekilde ele geçmemesi noktasında kendi askeri araçlarını
27:00ima edebiliyorlar.
27:01O tarz bir gelişme de olmuş olabilir ama netice itibariyle şöyle düşünüyorum.
27:06Her şeye rağmen orada belli zaten bir çatışma yaşandı.
27:09Trump'ın kendisi de söylüyor avlamaya giderlerken aldık diye bu zaten bize bir çatışmanın yaşandığını doğruluyor.
27:16Tabii burada her iki taraf açısından da baktığımızda şöyle bir durum var.
27:20Amerikalıların yine uçak kaybı var ama neticede eğer doğruysa pilotla muhtemelen şöyle bir şey yapabilir Trump önümüzdeki günlerde.
27:30Bunun bir gerçek olduğunu ispat etmek için pilotların resimlerini, görsellerini, videosunu hatta kendisini bunu biraz da o hep meşhur Trump
27:41'ın bir zafer fotoğrafı elde etme anlamında onlarla fotoğraf da çekilebilir.
27:45İleriki günlerde bir basın açıklaması da yapabilir.
27:47Tabii pilotların sağlık durumunu bilmiyoruz. Herhangi bir şekilde buna müsait olur mu olmaz mı?
27:53Şimdi İran açısından da tabii ki şöyle bir durum var.
27:56Uşakları düşürmek oldukça artı bir psikolojik anlamda puan yazmıştı.
28:01Fakat pilotu da Amerikalıların götürmüş olması belki bu da Amerika'ya artı yazmış durumda.
28:07Tabii şunu görmek gerekiyor.
28:09Trump'a nefes aldıracak mı, aldırmayacak mı?
28:12Eğer ki gerçekten pilot İranlıların eline geçmiş olsaydı bu Trump'ı iyice çok zorlayacak.
28:16Daha da köşeye sıkıştıracak bir süreci beraberinde getirirdi.
28:19Fakat en azından şimdilik Trump'a bir nefes aldırmış diyebiliriz Erhan Bey.
28:24Fakat siz de belirttiniz.
28:25Bu çatışmada ölen Amerikan askeri var mı?
28:28Gerçekten uçaklar ve helikopterler İran ateşi altında mı hasar görüp de bir daha kullanılamaz duruma gelince yeni uçaklar gönderildi.
28:41Bunların baktığımızda da belki de soru işareti olarak kalacak.
28:45Veyahut da sizin bahsettiğiniz üzere bir filmini çekip bunu bir propagandaya çevirdiklerine tabii ona da ne kadar güveniriz o da
28:51ayrı bir şey.
28:52Belki orada bazı durumları görebiliriz.
28:54Bir açıklama olacak mı olmayacak mı?
28:56Merak konusu.
28:57Ya da yarınki soru cevapta Amerikan Başkanı Donald Trump'ın ağzından birkaç laf alınabilir gazeteciler tarafından.
29:03Evet Trump'ın, şimdi konuşuyoruz zaten Trump'ı.
29:06Trump'ın bir anda pat diye ağzından çıkıverebilir.
29:09Düşünmeden bir anda şöyle gelişme oldu, böyle gelişme oldu.
29:12Yaz kızdırırlarsa.
29:14Yalnız Trump'ın açıklamalarında şöyle bir durum var Erhan Bey.
29:17Şimdi çok dağıtmak istemiyorum konuyu ama hatırlarsanız Bağdadi'nin ölümünü açıkladığında da
29:23çok da böyle ciddiye alıp insanların o büyük bir olay başarmışsın dediğini de göremiyoruz.
29:29Trump'ın çok garip o zamanki Bağdadi'nin ölümüyle yaptığı açıklamaları bir de diğer taraftan Obama'nın Bin Laden'in
29:36ölümünde yaptığı açıklamaları karşıya getirmişlerdi.
29:39Yani şunu demek istiyorlardı. Bir tarafta işte Obama çok karizmatik bir söylem üzerinden başarıyı ifade ediyor, ciddiye alınıyor.
29:46Diğer tarafta Trump konuştukça gülme efektleri vardı o meşhur videonun içerisinde.
29:51Şimdi bu süreçte de böyle mi olur?
29:54Açıkçası onu da bilmiyoruz.
29:55Trump'ın bence kendisini çok fazla karizmatik bir otorite lider gibi görüyor ama bence bu da tartışılmaya açıldı.
30:02En önemlisi şunu görüyorum ben artık.
30:05Herkes artık bir itiraz geliştiriyor hocam.
30:08Avrupalı liderler de dikkat edilirse çok sert açıklamalar.
30:11Macron'un açıklamalarına bakıyoruz.
30:12Starmut'un açıklamalarına bakıyoruz.
30:14Avusturya'nın yaptığı açıklamalar.
30:16Hatta Zelenski'nin size isterseniz körfez ülkelerinde destek sağlayalım.
30:20Antidron sistemlerimizi gönderelim dedi.
30:23Bu bağlamda da aslında Trump'a artık sanki müttefiklerin de cesur bir şekilde ses çıkarttığını görüyoruz.
30:30Macron'un çok ilginç belki de bazen çok konuşmamalısınız diye bir açıklaması var.
30:35Bu kadar da çelişkili olmamalısınız.
30:37Ciddiyet ister bu işler diye.
30:39Trump'a birkaç gün önce Macron'un böyle bir açıklaması vardı.
30:44Yani Trump'ın sanki böyle bir şey oldu Eren Bey.
30:46Ne yaptıysa etme bulma dünyası gibi karşısına çıkıyor.
30:49Zelenski'yi o kadar çok kötü bir şekilde Beyaz Saray'da ağırlamasından sonra
30:54şimdi isterseniz drone size sağlayalım askerlerinizi biz koruyalım demesi.
30:58Diğer taraftan Macron'la Avrupalı liderlerle bu kadar alaycı bir üslutla yaklaşıyorken
31:03bugün o Avrupalı liderlerin gerçekten de biraz cesaret gösterip tepki veriyor olması da
31:10ve hatta Hürmüz'ün açılmasından desteğe kadar NATO desteğinin Avrupalı yetkililerin
31:18böyle bir durumun olmadığı yönünle açıklamaları sert tepkileri de galiba belli ki
31:23Trump için her konuda işler ters gidiyor.
31:26Evet Trump için asıl bu yılın sonunda yapılacak seçim biraz daha belirleyici olacak herhalde.
31:32Evet bu kurtarma operasyonu açıklamalar.
31:34Şimdi İran tarafına baktığımız zaman İran bu kurtarma operasyonunun başarısızlıkla
31:38sonuçlandığını iddia ediyor.
31:41Uçakları kendilerinin düşürdüklerine iddia ediyor.
31:44Pilotu Amerika'nın kurtaramadığını söylüyor ama kendi ellerinde olduğuna dair hiçbir bilgi yok.
31:49Ama tabii ki Cihan Hocam'ın da dediği gibi iki tarafta bu işin psikoloji tarafını
31:56propaganda tarafını mümkün olduğu kadar dikkatli bir şekilde uygulamaya çalışıyor.
32:01İlginç bir açıklama yani önemli bir detay olarak şunu söyleyelim.
32:06İran Cumhurbaşkanı yardımcısı İsmail Sekap İsvehani bu konuyla ilgili bazı açıklamalar yapmış.
32:13Belki de bu operasyon hiçbir zaman bir kurtarma olmamıştır.
32:17Sanki büyük bir senaryo çöktü ifadelerini kullanmış ama şu ifade dikkat çekici.
32:23İsvehan'ımızın gökyüzü sadece birkaç uçağın düşüşüne şahitlik etmedi.
32:28Sanki büyük bir senaryo çöktü ifadelerini kullandı İsvehani.
32:33Burada bir tabii kendi ismi de İsvehani olduğu için bir haberde bir çeviri hatası olup olmadığını bilmiyorum.
32:40Ama İsvehan'dan bahsetmesi bugüne kadar uçağın düştüğü yerle ilgili net bir bilgiye sahip değildi.
32:47Sanki ona bir sinyal veriyormuş.
32:49Evet yani uçakların düşürüldüğü yer.
32:51İsvehan İran'ın iç bölgelerinde yer alan yani İran'ın neredeyse merkezinde yer alan bir şehir.
32:59Yani bu kadar derinlerde Amerika Birleşik Devletleri'nin bu kadar rahat operasyonu gerçekleştirebilmesi de ilginç.
33:06O benim dikkatimi çekti bir hayli.
33:09Gerçekten tam İran'ın ortasında yer alan bir şehirden bahsediyoruz.
33:12Sizin yorumunuz nedir bu operasyonla ilgili?
33:15Cihan Hocam'ın da dediği gibi yıllar sonra filmi yapınca mı öğreneceğiz?
33:18Yoksa biraz da belli mi?
33:20Ne diyorsunuz?
33:20Amerika Birleşik Devletleri şöyle bir senaryo aslında ortaya koymuştu.
33:26İşte çok böyle özel bir operasyonla gidip işte zenginleştirilmiş uranyumu ya da işte oradaki nükleer ham maddeyi özel bir operasyonla
33:36alıp da özel bitimle İran sahasından çıkmak gibi ya da bunu yapabileceklerine yönelik sinyaller vermişti Trump.
33:42acaba böyle bir şey mi deniyorlardı işte İsfahan'daki tesislerde olabileceği söyleniyor çünkü daha kısmen hani sınıra göre daha güvenli bir
33:54yer yani İran'ın çok içindeki bir yerde.
33:56Acaba Amerika böyle hani Trump şu anda bir zafer hikayesi arıyor yani bir şeyin içerisine girdi ama ne çıkabiliyor ne
34:05vazgeçebiliyor ne de işte kesin bir zaferle buradan ayrılabiliyor.
34:09Dolayısıyla kendisini kahramanlaştıracak ya da işte bu operasyona onay verenleri kahramanlaştıracak bir zafer hikayesi arıyor.
34:17Belki de burada hani tırnak içerisinde çılgınca diyebileceğimiz böyle bir operasyona da yönelmiş olabilirler.
34:24Bunun karşılığını almış olabilirler.
34:26Tabii burada şöyle bir durum var.
34:29Hocam sahi test etmiş olabilirler mi?
34:31O da olabilir hocam.
34:32Yani neye ne kadar İran tepki verebiliyor, içerideki kara güçleri ne kadar, istihbarat ne kadar.
34:39Şimdi burada tabii şu var İran bütün bu özellikle düşen uçaklar yani hatırlayalım herhalde 12 günlük savaşta da uçaklar İran
34:48sahasına, hava sahasını çok rahatlıkla geçtiler.
34:51Birçok yeri bombaladılar.
34:53İran'ın bugüne kadar bu kadar kuvvetli olmayan veya İran'ı koruyamayan hava savunma sistemleri bir anda nasıl böyle başarılı
35:02bir şekilde nokta atışları yapmaya başladı ya da en azından karşılık vermeye başladı ki geçtiğimiz günlerde yine İranlı bir yetkili
35:09birkaç gün içerisinde hava sahamızın kontrolünü tamamen ele geçireceğiz gibi bir ifade kullandı.
35:14Yani burada bu bize şunu gösteriyor işte Çin, Rusya gibi ülkeler İran'a destek veriyorlar ayakta kalması için Amerika'ya
35:23aslında biraz da Trump'ı zora sokan durumlardan bir tanesi de bu mu soru işaretini bizlere getiriyor.
35:30Yani iki tarafta dolayısıyla kendi gücünün üzerinde açıklamalar yapıyor.
35:35İki tarafta gerçeği biraz irrasyonel yani gerçek üstü ya da gerçek dışı bir alana çekiyorlar.
35:43Amerika bir başa yani ortada tek bir olay var düşen bir uçak var ve ortada pilotlar var.
35:49Buradan İran çok büyük bir destansı hikaye ortaya çıkartıyor.
35:53Amerika Birleşik Devletleri çok büyük bir destansı hikaye ortaya çıkartıyor.
35:57Ama bunun ikisinin de aynı anda olması mümkün değil.
35:59Büyük ihtimalle İran'ın anlattığı bir yani tabii ki Hollywood kadar etkili değil.
36:06İran'da da derin bir sinema kültürü var ama tabii orada işte muhalifler biraz daha sinemaya yakın olduğu için.
36:12Dolayısıyla bunu İran sinemasında göremeyebiliriz.
36:15Ama dediğiniz gibi Amerikan sinemasında tıpkı işte Irak'ta olduğu gibi o meşhur işte kurtarma hikayelerinin olduğu bir filmle
36:23işte Trump'ın ki kendisini işte daha önce de bu tarz kahramanlara benzetmişti bir kahramanlık hikayesi ortaya konabilir.
36:32Ama Amerika burada temelde baktığımız zaman ne için bu savaşı başlattı?
36:38Amacı neydi?
36:39Planı neydi?
36:40Kazanmak istediği şey neydi?
36:42Ve sonuçta nereye geldi?
36:43Şimdi burada aslında Trump'ın bu kadar sağa sola saldırmasının hatta yani bence yine Amerikan halkının düşünmesi gereken bir şey
36:52Macron'dan akıl alacak duruma kadar geliyor olmasını bence Trump'ın tekrar düşünmesi lazım.
36:57Yani ne kadar başarısız bir liderlik süreci yürüttüğünün.
37:02Amerika'nın bence şu anda bir planı yok.
37:04Başında da yoktu zaten.
37:06Yani Trump'ın neye dayanarak böyle bir karar aldığını işte Epstein dosyalarından dolayı önüne konulan tehditler olduğu söyleniyor.
37:14Seçim dolayısıyla olduğu söyleniyor.
37:16Sermayenin kendisini sıkıştırması söyleniyor.
37:18Etrafındaki...
37:19İkna ettiği...
37:21İkna yani işte artık nasıl bir ikna ise hocam bu ikna tırnak içerisinde nasıl bir ikna ise ve ne karşılığında
37:29aslında ne kazanacağını düşünerek
37:30Büyük ihtimalle Kasım'daki seçimleri kazanmayı düşünerek böyle bir hamle yaptı ama derin bir strateji geliştirdiğini, bir amaç, bir sonuç, bir
37:39yol haritası olmadığını düşünüyorum.
37:42Ben dolayısıyla bugün yaptığı açıklamalar da dolayısıyla tutarsız bir şekilde ilerliyor ve bence şu anda Amerika'nın da bölgeyle ilgili
37:50bir stratejisi yok.
37:51Çünkü herkese saldırıyor Eren Bey.
37:53Yani NATO'yu dağıtacağım diyor.
37:55Avrupa ülkelerine saldırıyor.
37:56Herkese bir şey söylüyor.
37:58Yani ne yapmaya çalışıyorsunuz?
37:59Körfez ülkelerine, Suudi Arabistan'a çok ağır ifadeler kullandı.
38:04Ki bugüne kadar Suudi Arabistan...
38:06Onu da unuttuk hocam.
38:08Evet yani artık o kadar çok şey var ki hangisini konuşacağız, neyi takip edeceğiz?
38:13Hani biz yayında veya işte sohbetlerimizde söylemeye imtina ettiğimiz ifadeler kullanılıyor.
38:20Yani bunlar ne bir devlet başkanına yakışır, ne diplomasiye yakışır, ne egemen devletlerin ilişkisine yakışır.
38:25Ki baktığınız zaman Suudi Arabistan, Amerika Birleşik Devletleri'nin en sadık müttefiklerinden bir tanesi.
38:32Yani daha ne kadar zaman oldu Trump gitti, 3.2 trilyon doları imzaya attı, geri geldi.
38:38Şimdi siz onlara bile...
38:39Yani Trump için sadık müttefiklik bile...
38:41Hiç önemli değil yani çünkü şu anda Eren Bey bence ciddi psikolojik olarak da sıkıntı içerisinde Trump.
38:48Yani ne yaptığını da bilmiyor, amacı da yok ve dolayısıyla şu anda birilerine saldırarak bir zafer hikayesi ortaya çıkarmaya çalışıyor.
38:57Ve istediği desteği alamadıkça da daha da hırçınlaşmaya başlıyor.
39:01Cepheyi iyice büyütüyor.
39:03Yani çok zor bir süreç.
39:05Bence Trump için de, Amerika Birleşik Devletleri için de çok zor bir süreç.
39:09Evet Trump güç...
39:10Çok ciddi bir eleştirisi de görevden aldıkları Randy George'dan geldi kara kuvvetleri komutanı.
39:15Kendi aslında Amerikan ordusuna hitaben yazdığı sosyal medya açıklamasında orada çok ilginç bir cümleden en son bahsediyor.
39:25Şunu söylüyor, karakterli ve doğru insanlara ihtiyacımız var diyor.
39:29Muhtemel exitin dışında Trump'a da bir gönderme içeren bir mesaj ve bu içeride de çok ciddi asker bürokrasisiyle Trump
39:38'ın ve ekibinin bence ciddi derecedeki anlaşmazlıklarınla ortaya çıkıyor.
39:42Ama hocam çok normal değil mi?
39:43Yani bu kadar bir ülke, bir devlet, bir bürokrasi yani böyle bir devlet başkanıyla temsil edilmek hakikaten kendi işlerinde de
39:51eleştiri olacaktır yani.
39:52Evet Trump'ın politikasında güçle istediğini yaptırmaya çalışan bir lider profili var.
39:59Güç yoluyla barış.
40:00Güç yani gücünü dayatmaya çalışıyor ve saygı duyduğu tek ülkede ülkelerde güç sahibi ülkeler.
40:08Dikkat ettiğiniz zaman karşısında herhangi bir sorun çıkarmayacak güçsüz gördüğü ülkelerin ve liderlerine karşı her zaman sizin de bahsettiğiniz tarzda
40:18aşağılayacak küçümseyici yaklaşımlarda bulunabiliyor.
40:20Ama güçlü gördüğü ülkelere karşı da her zaman daha dikkatli davranmaya çalışıyor.
40:25Yani Putin'e karşı bu tip açıklamalar yaptığını duymadık ya da Şii'ye karşı.
40:31Şimdi şunu da söylemek gerekiyor.
40:33Bu operasyonla ilgili son olarak şimdi ABD'nin bu F-15 uçağının düşmesiyle birlikte yaşanan gelişmeleri şöyle bir özetlediğimiz zaman
40:43ilginç bir tablo ortaya çıkıyor.
40:45İki uçağa düştü.
40:48J düzeltiyorum A-10 ve F-15.
40:54İki uçağı bu operasyonda ki 100 milyon doların üzerinde olduğu söyleniyor.
40:59Nakliye uçağı aynı zamanda bu nakliye uçakları da yakıt ikmali de havadan yakıt ikmali yapan önemli uçaklar.
41:06Ve kendi hava savunma sistemleri olan uçaklarmış hocam onu da söyleyelim.
41:10Diğer taraftan dört Little Bird dedikleri ufak helikopter dünkü operasyonda kaybolmuş.
41:18Daha doğrusu düşmüş ya da kendileri tarafından imha edilmiş.
41:21Ve uçağın düştüğü günlerde de iki Black Hawk tipi helikopteri Skorsky'si isabet almıştı.
41:30Düşüp düşmediğine dair çok net bilgiler yok.
41:32Şimdi baktığımız zaman ABD'leri İran'a karşı bir karar harekatı düzenleyecek.
41:36İşte bu yaptığı operasyon belki anlamak için sahayı anlamak için onlara bir yol mu gösterir?
41:43Hep bunu konuşuyoruz ama şu tabloya baktığımız zaman sadece bir günde ABD'nin kaybettiklerine baktığımız zaman
41:49yani kara harekatının ABD ve Trump'a çok pahalıya patlayacağını söyleyebiliriz herhalde.
41:55Evet bence bu kara kuvvetleri komutanının da görevden alınmasının bununla da alakalı olduğunu düşünüyorum.
42:00Muhtemelen çok ciddi itiraz seslerini yükseldi ben kanaatindeyim.
42:05Diğer taraftan yine baktığımızda aslında genelkurmay başkanıyla da Keyin'le de geçtiğimiz günlerde
42:10bu konuda İran operasyonu hakkında anlaşamadıkları yönünde askeri operasyonun riskli olabileceği
42:17ordunun hazır olmadığı yönünde ciddi iddialar vardı.
42:21Üstüne şimdi kara kuvvetleri komutanının zaten görevden alınıyor olması
42:24Erhan Bey bence bu şüpheyi de güçlendiriyor.
42:27Muhtemelen bir karşı itiraz sesi burada vardı.
42:32Çünkü şundan dolayı da belki dediğim gibi askeri uzman değiliz ama
42:3690 milyonluk çok büyük bir nüfusa sahip aynı zamanda kara gücü anlamında da kuvvetli bir ülkeden bahsediyoruz.
42:42Bu ülkenin en büyük zaten motivasyonlarından birisinin de Amerika ve İsrail karşıtlığı üzerine kurulduğunu da belirtmemiz gerekir.
42:50Şimdi ana düşmanlarıyla eğer ki bir saldırı veyahut da savaş içerisine girecekse ki bir işgal hafızası da yaşamış.
42:58Buna da oldukça tepki gösteren bir toplumsal ve devlet yapısı var İran'ın.
43:02Şimdi bunları göz önüne aldığımızda coğrafya özellikleri çok zor bir coğrafya.
43:07Yeri geldiği zaman çok büyük dağlık arazi ama diğer taraftan çöl arazisine de sahip.
43:13Bir de Erhan Bey 2500 kilometre yanlış anlıyorsam kıyı şeridi bulunan Hürümüz Boğazı gibi çok stratejik bir noktada.
43:19Size zaten geçiş yapmasına müsaade etmeyecek bir baktığımızda askeri taktikleri çerçevesinde burayı birçok mayından bakıyoruz.
43:30Hava savunma daha doğrusu füze sistemlerine diğer taraftan dronelar.
43:34Böyle dar bir noktadan bahsediyoruz ki bu teknolojik gelişmiş füzelerinize de ihtiyacınız yok.
43:41Toplarla bile siz engelleyebilirsiniz deniz güçlerini değil mi?
43:45Evet bir de bunları göz önüne aldığımızda 600-700 bin aktif personel olan bir ordu diğer taraftan sizin çok nokta
43:54operasyonu bile yapsanız.
43:55Tamam bugün belki de bir test anlamına gelmiş olabilir pilotun kurtarılması ama bu test sonucunda kesin nokta operasyonu da yapsanız
44:04bundan tam bir sonuç alacağınız anlamına gelmeyebilir.
44:08Ki kara kuvvetleri komutanının görevden alınmasının bununla bağlantılı olduğunu düşünüyor.
44:13Çok sağlıklı bir yaklaşım mıdır bilmiyorum.
44:15Askeri uzmanlara bu işi bırakarak şunu söylemek lazım ki Amerika'nın şu an emekli olmuş generalleri özellikle baktığımızda Afganistan, Irak
44:2491 Körfez Savaşı'nda yer almış subaylarının generallerinin de açıklamalarında bunun aşırı derecede riskli olduğu yönünde.
44:31Demin Fırat Hocam de söyledi.
44:34Gerçekten Trump'ın bir stratejisi, planı veyahut da planlaması var mı tartışılır sanki yok gibi görünüyor.
44:41İkinci Dünya Savaşı'nda Amerikan kuvvetlerin ve müttefiklerin komutanı olan Dwight Eisenhower şunu söylüyor.
44:48Plan önemli değildir, planlama yapabilmeniz önemlidir der.
44:52Gelişen sürece göre yeni planlamalar yapabiliyor musunuz?
44:54Ben bunun bir türlü sanki Amerika'da hiç olmadığını, direkt biraz Venezuela'daki operasyonun çok fazla da etkisinde kaldığını bu tarz bir
45:04yaklaşımın üzerinden hala hareket ettim.
45:06Bu arada bu uçaklarla ilgili ben İran'ı çok küçümsediklerini düşünüyorum.
45:10İran hava savunma sistemleri yok, 70'lerin sonu 80'lerde üretilmiş 4. nesil uçaklarla bu işi sanırım çözebileceklerini hissettiler ama
45:18uçakların düşmesiyle beraber İran'ı da bu konuda hafif almalarının bedelini ödediklerini düşünüyorum.
45:24Evet, şimdi tabii burada Amerikan başkanı tehdit ediyor, diğer taraftan da bir anlaşma yolunun olabileceğini ima ediyor ve İran'ın
45:35aslında şartlarını kabul etmesini istiyor.
45:38Diğer taraftan tabii ki sizin de belirttiğiniz gibi başlangıçta zaten bu kontak devam ediyor.
45:43Burada önemli bir nokta, tabii İslamabad'da Türkiye, Mısır, Suudi Arabistan, Pakistan Dışişleri Bakanları'nın bir araya gelmesiyle birlikte bir barış
45:52arayışı söz konusuydu.
45:53Amerikan medyasına yansımış bu özellikle Türkiye, Mısır ve Pakistan'ın savaşı durdurmak ve ateşkes sağlamak amacıyla İran ve Amerika Birleşik
46:03Devletleri'ni ikna etmeye çalıştığı ve arada bir iletişim kurmaya çalıştığı yönünde.
46:08Ve detaylar aslında orada neler oldu, neler yaşandı buna dair detayları Amerikan medyasından Wall Street Journal'ın haberinden biraz daha
46:16net anlayabiliyoruz.
46:20İlginç ifadeler ve detaylar söz konusu özellikle Türkiye, Mısır ve Pakistan Dışişleri Bakanları'nın ki Suudi Arabistan'ın ismini özellikle
46:29haberde geçirmemeye gayret etmişler.
46:31Savaşın tarafı olduğunu mu düşündükleri için bilemiyorum.
46:34İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçı ve Amerikan Başkanı Donald Trump'ın özel temsilcisi Steve Witkoff'la telefon görüşmeleri yaptıkları ancak
46:42herhangi bir ilerleme kaydedilemediği belirtiliyor.
46:45Özellikle Türkiye ve Mısır'ın olası müzakerelere ev sahipliği yapmak için İstanbul ve Katar'ı önerdiği söylenmiş.
46:53Katar'ın ABD ve Orta Doğu ülkeleri tarafından kendisine teklif edilen ara bulucu rolüne karşı çıktığı da öne sürülmüş haberin
47:01içerisinde.
47:02Bu durumda yine İstanbul herhalde bu barış masası için tek aday gibi görünüyor.
47:08Tabi İran savaş öncesinde buna engel olmuştu ve kendileri için de pek iyi olmadığını söylememiz gerekiyor herhalde.
47:16Tabi bir önemli nokta daha hemen sözü size bırakacağım.
47:19İranlı yetkililerin taleplerinden taviz vermeyi reddettiği, geçici ateşkes karşılığında Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması da dahil önerileri geri çevirdiği belirtiliyor.
47:31İran'ın ABD'nin savaşı sona erdirmeye yönelik taleplerini kabul edilemez bulduğunu ve Amerikalı yetkililerle Pakistan'ın başkenti İslamabad'da görüşmeyi
47:40de reddettikleri belirtiliyor.
47:42İran'ın duruşu biraz sert gibi görünüyor.
47:45Fırat Bey bu özellikle İslamabad'da ortaya çıkan bir barış arayışı çok önemliydi Türkiye'nin de içinde bulunduğu.
47:54Bu detaylara da baktığımız zaman barışın kapısını aralayabilir mi bu oluşu?
47:57Yani en güçlü ihtimallerden bir tanesi İran işte sizin de söylediğiniz konulardan birisi İstanbul'u reddetmesi ya da kabul etmemesi
48:06İran açısından bence stratejik bir hataydı.
48:09Bunun bedellerini de belli noktada ödüyor.
48:12Dolayısıyla bundan sonra en güçlü alternatif olarak İstanbul'u görüyoruz böyle bir barış görüşmesi için.
48:18Çünkü Katar istememiş onu söyleyelim belli ki Mısır da istemiyor.
48:20Bir de şöyle bir durum var Amerika Birleşik Devletleri açısından da güvenilir bir hem müttefik hem de coğrafi anlamda İstanbul
48:29daha çünkü biz hatırlayalım.
48:32Hem savaş ikliminden de uzak coğrafi olarak.
48:34Evet bu iklimden uzak Rusya Ukrayna meselesinde de Türkiye ciddi hani coğrafi olarak da ara buluculuk yapmıştı.
48:41Dolayısıyla bu anlamda güvenilir zaten olması gereken buydu ama İran tarafı maalesef bu işte bence stratejik bir hata yaptı.
48:51Şimdi İran geçici ateşkes meselesini kabul etmemesi çok normal.
48:55Yani İran neden geçici ateşkesi istemiyor?
48:57Çünkü diyor ki bu Amerika ve İsrail'in yeni saldırıları için bir nefes almasına sebebiyet verecek.
49:02Bunun yerine kesin bir anlaşmayla uluslararası topluma yani karşılıklı artık bu savaşın bitirildiğine yönelik bir saldırmazlık anlaşması yapmak.
49:13Sadece geçici ateşkes değil kalıcı bir barış olması şartıyla ancak bazı şeyleri kabul edeceğini söylüyor.
49:20Çünkü bugün geçici ateşkese karşılık Hürmüz Boğazı'nın açılması demek.
49:25Örneğin 2-3 hafta Hürmüz açıldı petrol ve piyasalar normal seyrine geri döndü.
49:31Ondan sonra tekrar İsrail'in ya da Amerika Beşik Devletleri'nin İran'ı vurmayacağının bir garantisi yok ki iki sefer
49:38bunu yaşadılar zaten.
49:39Dolayısıyla İran geçici bir ateşkes değil kalıcı bir barış istiyor ki bu anlamda da bence haklılar.
49:45Çünkü geçmiş deneyimler bunun aslında çok mümkün olmayacağını bize gösteriyor.
49:51Bence bir de oradaki dörtlü zirvede sadece bugün İran Amerika ya da İsrail arasındaki savaşın nasıl sonlandıracağı değil.
50:00Bence körfez ülkeleri açısından da Orta Doğu ülkeleri açısından da bundan sonraki süreçte nasıl bir savunma ya da nasıl bir
50:08barış sistemi kurulabilir.
50:10Çünkü artık bence körfez ülkelerin de Amerika Beşik Devletleri'ne ciddi bir güven bunalımı oluşmaya başladı.
50:16Dolayısıyla Türkiye'nin de içerisine dahil olduğu yeni bir hat kurulması yani aslında bence bundan sonrası içinde neler yapılabilirin konuşulduğu
50:26bir zirve.
50:27O anlamda önemli kritik ve belki de barışı getirebilecek en önemli aktörlerin masa etrafında toplandığı bir durum olduğunu söyleyebiliriz.
50:36Son üç dakikada son sözü size verelim İran Bey.
50:38Tabii şimdi bu son sanırım son dakika bilgileri de Erhan Bey'e verdiğiniz daha uzun Pakistan'ın Pakistan'da yapılacak görüştüğü.
50:46Bu Amerika medyasına yansıyan bilgiler.
50:48Şimdi burada İran haksız mı?
50:50Haklı.
50:51Şu anlamda haklı.
50:52İki kere müzakere masasına oturmuş.
50:53Dört tur görüşmeler olmuş.
50:54Ve ikisinde de 2025'te ve 2026'da saldırıya uğrayan taraf İran.
50:59Şimdi sizin savaştan önce dört tur görüştüğünüz müzakerelerde ve şu anda istediğiniz talepler aynı.
51:08O da ne?
51:08İran'ın aslında tamamen bir teslimiyeti üzerine kurulmuş anlaşma.
51:12Şimdi bu tür bir anlaşma metniyle gider ve bunun da illa daha doğrusu bunu da diplomatik olarak sürekli dayatmaya çalışırsanız
51:20tabii ki de karşı tarafın bunu kabul etme mümkünatı yok.
51:23Burada şu şekilde düşünmemiz gerekiyor.
51:26Tamamen bir uluslararası mantığında bakacak olursak devletin yönetimi, rejimi hiç önemli değil burada Erhan Bey.
51:32Yani bir devlet yokluk ve varlık mücadelesi veriyor.
51:35Sizin devlet ne olursa olsun bir ülkeye, uluslararası sistem içerisinde bir aktöre, bir egemen devlete sizin yaklaşımınız tamamen teslimiyet üzerine
51:42kuruluyor.
51:43Bu müzakereleri İran'da elbette bu dayatmaları kabul etmiyor.
51:48Kendilerince de oldukça haklılar.
51:50Yani burada Amerika'nın da şunu görmüyoruz.
51:52Belli bir noktada bu çatışma işi tamam yükseldi, söylemde de elini yükseltti, yeri geldi.
51:59Bazı baktığımızda aslında kabul edilemeyecek uluslararası husus anlamında bence savaş suçlarını içeren saldırıların olduğu bir süreçte bir masaya oturulacaksa sizinle
52:10bazı noktalarda esnemeniz gerekiyor.
52:12Karşı tarafın taleplerini dinlemeniz gerekiyor.
52:14Bunların hiçbirinin olmadığını görüyoruz.
52:16Bir de şöyle bir durum var.
52:18İran'ın dikkat edin sadece askeri tesislerine doğru bir saldırı yok.
52:2455 tane kütüphane hedeflenmiş Eren Bey.
52:26Yani üniversiteleri, bugün camiler, baktığımızda okullar, hastaneler.
52:30Şimdi siz bu kadar sivil alanları, uluslararası savaş hukuku, insancılık hukukun tam tersine hareket ediyorsanız
52:37ve bunu da toplumunuza, daha doğrusu bir ceza olarak görüyorsanız İran halkına,
52:42tabii burada İran'ın da gelip masada hala sizin aynı noktada teslimiyeti istediğiniz bir anlaşmada kabul edebilmesinin ben açıkçası elbette
52:51kendilerince doğru bir yaklaşım olduğunu düşünüyorum.
52:55Bu minvalde de şunu söylemek lazım.
52:58Bu böyle devam ettikçe, bu dayatmalar devam ettikçe sonuç alınır mı?
53:03Belli ki şöyle bir durum olabilir.
53:05Önümüzdeki günlerde işte o Trump'ın şok çıtayı yükselttiği biliyorsunuz.
53:09Saldırılarla ilgili yeni tehdit düzenli açıklamaları vardı.
53:13Umarım onu görmeyiz ve sonuç itibariyle barışa evrilen sürece de adım atmış oluruz.
53:19Çok teşekkür ediyoruz Can Günyal, Fırat Demirkoğul programa katkılarınızdan dolayı bu gecede noktalıyoruz yayınımızı.
53:26Değerli izleyenler, iyi geceler.
Yorumlar