00:00Kauag-nay sa mga sitwasyon at usapin ngayon sa Senado,
00:03kausapin natin si UP and si pag-professor Emeritus Maria Fe Villamejor Mendoza.
00:08Magandang umaga at welcome po sa Balitang Hali.
00:12Magandang umaga, Sir Rafi at si Ma'am Connie at sa mga sabi ko pinig nyo.
00:18Paano nyo po ilalarawan ngayon yung sitwasyon at tila gawaan sa liderato ng Senado?
00:24Nakapalungkot kasi parang nilalaro nila ang isang institusyon ng gobyerno.
00:30Hindi maganda itong pangitain kasi ang institusyon ng gobyerno ay para sa bayan,
00:37hindi para sa maliliit na tao lamang o kuwanting tao lang.
00:42At saka parang it's not an entitlement, it's a public service institution.
00:49Ang nakikita nyo po bang debate pa rin dito sa Senado ay sa pulisiya o personal na yung mga dahilan?
00:56Ang dapat na debate ay pulisiya, di ba?
01:00Pero parang ang nangyayari, parang personal na interest ng majority ang nisinusulong at hindi yung para sa Senado as an
01:09institution.
01:10May nakikita po ba kayo paglabag sa pagliban ng buong majority senator sa scheduled sa session kahapon?
01:17Oo, kasi di ba hindi magkakaroon ng session kapag walang coroom.
01:22Hindi rin magkakaroon ng session kapag walang presiding officer.
01:26Bakit ang presiding officer at ang majority ay umalis para i-escort si Sen. Gingoy sa Camp Krami?
01:37At saka before, no, di ba? Nung nag-takeover, nagkuang majority doon noong May 11.
01:45At yung mga nangyaring sumunod na mga parang drama, May 12 to 13.
01:52Tapos yung 14 nga na nakatakas si Sen. Bato, bakit nila ginawa yun?
02:01Ang ano kasi, parang kinakosya nila ba yung rule of law?
02:05Hindi yung independence of the three branches of government ang sinusulong kasi, di ba?
02:11Doon sa mga aksyon ng lagku at ang majority ngayon, parang pinapalabas nila na parang entitled sila.
02:22Kapag senador ka, hindi ka...
02:24Pero yung mga nangyayari kasi, di ba, may valid ICC warrant na para kay Sen. Bato.
02:31So, ang ano doon, bakit nila nagawa sila na, ay, dapat i-ano, di ba parang yung NBI at saka
02:40si Sen. Trillanes,
02:41gusto nilang i-inquest kasi bakit nila ginagawa yun?
02:46Um, pero yun nga, yung bakit parang kulang sila sa memorya?
02:52Kasi, di ba, si Sen. Dilima, si Sen. Trillanes,
02:55nung nakasuhan sila, talaga namang doon sa Senado, di ba?
03:00Hindi nila sinuko yung senador doon sa, ano, doon sa pag-arrest.
03:09Kasi, naniniwala sila na yung rule of law should be parang promoted.
03:14Bakit gusto nila ang protective custody doon sa senador na gustong arestuhin?
03:21At yun nga, protective custody of the Senate, di ba accountable sila kung makatakas o mawala
03:27yung nandoon sa protective custody nila?
03:30Ayun naman, yung week na ito, nung inaresto si Sen. Chingoy,
03:35although sabi ni Sen. Chingoy, talagang nag-ano siya, sumuko siya.
03:40At, di ba, nung last time nag-post siya ng bail,
03:44pero itong accusation sa kanya ay non-bailable, di ba?
03:49Parang, ano, si Sen. Chingoy ay sumusuko doon sa rule of law.
03:55Bakit ang majority at ang Senate President APC
04:02ay parang iba yung pagtingin doon sa mga nangyayari?
04:05Mm-hmm. Kahit sila equal branch of the government, may kapangirin ba yung Pangulo na makialam
04:10para masayos ang nangyayaring gulo po sa Senado?
04:14Oh, mayroon tayong strong President.
04:16Talagang pwede ang President ay makialam, no?
04:20Kaya lang, doon sa sitwasyon ngayon, complicated ang political situation.
04:25Di ba talagang binabanata nila ang Presidente?
04:28At yung majority ngayon ay talagang maraming banat sa Presidente.
04:34So, parang mahirap na ang Presidente ay makialam sa ngayon.
04:39Parang, di ba, gusto na lang niya let the, parang, the events unfold and, no, parang fix itself.
04:49Di ba, parang ganun ang parang gusto ni President Bongbong.
04:53Pero, in natural, in normal times, at meron tayong respeto sa mga institusyon,
05:00meron tayong respeto sa rule of law, siguro pwedeng makialam ang Presidente.
05:05Sa inyo pong palagay, makatarungan ba na payagang bumoto o makilahok sa sasyon
05:09ng ilang senador via online o videoconference, lalo na sa mga talagang crucial na kailangang pagbutohan?
05:16Meron tayong, ano, noong COVID, meron tayong flexible arrangements.
05:21Kaya lang, nag-issue ang civil service na dapat ang gobyerno kasi ay face-to-face.
05:27Kasi, ang ano doon, kapag meron kahit pangangailangan yung mga tao,
05:33kaysa Senado siya, sa Executive or sa Judiciary,
05:37magpupunta sila sa computer.
05:39So, asa na ang gobyerno? Nasa computer ba?
05:41So, ang ano dito, sa aking palagay, dahil may rules naman ang Senado, may sarili silang rules, di ba?
05:49At hindi naman nila parang in-allow in the past at magkaroon ng videoconferencing.
05:56Okay. May karagdagang tanong po si Connie.
05:59Ma'am, magandang umaga po sa inyo.
06:01Ano ho yung nakikita ninyong direksyon ng Senado,
06:04kayong may iba pang mga senador na nahaharap din po sa kaso?
06:08Ang ano nga doon, siguro yung majority magiging minority in the long run,
06:13or in the short run.
06:14Kasi talaga naman, yung nag-cook noong May 11,
06:19marami talagang may kaso na nakakaharap.
06:22Ang sabi nga nila, bakit sila parang sinisingle out?
06:27Pero, tignan natin na itong mga ito ay nasa proseso pa last year.
06:34So, hindi sinisingle out.
06:36It is just the process of the, either the judiciary,
06:41ay parang ito na yung output ng judicial process.
06:47Kaya ang ano doon, baka yung majority ay maging minority
06:52kasi magkukulang na sila in number.
06:56Okay. Speaking of numbers,
06:58sa impeachment po ay kailangan makapagboto po ang 16 na mga senador
07:04para po sabihin na natin na ma-impeach po.
07:08Pero kapag hindi ho na nakarating sa plenario po yung mga senador,
07:14kung sakasakali,
07:15ay automatic din daw na sinasabi nga nila na acquitted
07:20o hindi ho makakaroon ng impeached na vice president.
07:27Yun po ang sabi nila.
07:28Ano ho ba ang talagang nakikita niyo dyan?
07:31Siguro kung mag...
07:32Kasi parang mata-technical na naman ba.
07:36So, siguro we recourse yung ating problema sa Supreme Court.
07:44Kasi parang may constitutionality question dyan.
07:48Kasi yung constitutional mandate of the Senate as the impeachment court
07:52is at risk or is challenged.
07:54Ang ano doon, maaaring mangyari yun na konti na lang yung nandoon sa impeachment court.
08:03Diba? Hindi na sila 24, hindi na sila 23, hindi na sila 22.
08:08Hindi na... Wala na yun, no?
08:09And then the numbers na 13, 16, and 9,
08:13baka hindi na siya ma...
08:16So, ang ano doon, if there is technicality,
08:18siguro pumunta tayo sa Supreme Court
08:21para maayos yung problema.
08:24I see.
08:25At kapag po na-arrestong isang senador,
08:27automatic na bang hindi rin talaga dapat sila sumusweldo?
08:31Kasi napangunahan na po kahapon ni Sen. Jingoy
08:34na hindi niya nakukunin ang kanyang sweldo.
08:37And of course, na-question naman yung kay Sen. Bato,
08:39bakit pa rin siya sumusweldo?
08:41Even after na hindi nga ho siya nagpapakita sa Senado?
08:45Ang Senado kasi may sariling rules, diba?
08:48Pero yun nga, ang dapat sana,
08:51kung hindi nga nagtatrabaho, walang sweldo.
08:53Pero iba kasi yung sitwasyon nila, diba?
08:56Parang, ang ano nila,
08:58natatabaho naman kami kahit wala kami doon sa Senado.
09:03Pero yun nga, kung titignan natin,
09:07doon sa ibang branches of government,
09:09kapag hindi ka pumapasok at walang productivity,
09:13wala kang sweldo.
09:15So, tignan natin kung paano ang Senate rules,
09:19Committee on Rules,
09:21ay tignan at mag-decide doon sa ganoong sitwasyon.
09:24Marami pong salamat sa inyong oras
09:26na ibinahagi sa amin sa Balitang Hali, ma'am.
09:29Okay, salamat din.
09:31Yan po naman si UP and si
09:32Pag-Professor Emeritus Maria Fe Villamejor Mendoza.
Comments