00:00Mula sa paghawak ng mga baril at pagsabak sa gera, edukasyon na ngayon ang armas ng nasa 80 dating membro
00:07ng Abu Sayyaf Group.
00:09Tunghain ang kwento ng kanilang pagbabagong buhay sa balitang hatid ni JP Soriano. Exclusive!
00:19Kuha ito ng isa sa mga pinakahuling inkwentro sa pagitan ng Abu Sayyaf.
00:25Tulad ng mga balat armas na umalingaungaw para masupil sila, parang bangungot sa pandinig pag nasambit ang grupong Abu Sayyaf.
00:37Ginawa nilang impyerno ang mga paraisong tulad ng Dos Palmas, Palawan noong 2001.
00:42At naghusik ng takot hanggang abroad tulad sa Sipadad, Malaysia.
00:47Mula 1991, hindi na mabilang ang buhay na nabuwis dahil sa grupo.
00:52Kabilang ang ilang pinugutan.
00:56Pero sa Sulu, kung saan sila minsan nagbase, may tila pumali sa dati nilang ingay.
01:03Sa isang lugar doon na aking binisita, may ilang sinasanay.
01:08Hindi para humawak ng armas, kundi para mag-aral.
01:13Walumpu sa kanila ay mga dating membro ng Abu Sayyaf na nagbalik loob sa gobyerno.
01:18Kasama ilan nilang kaanak, naka-enroll sila sa ClickMobile Education o ClickMe na pinapatakbo ng isang NGO.
01:27Kaisa, ang 11th Infantry Division ng Western Mindanao Command o West Mincum ng Sandatahang Lakas.
01:34Dito ko nakilala si Randy, hindi niya tunay na pangalan, na nag-aaral ng ilang basics sa mga software o
01:40apps.
01:41Nalaman ko na mayroong pera doon, na may magbibigay na pera, gano'n.
01:47Kaya ko sumali sa S.G. Group.
01:51Sa kalaman ko doon lang ako makakanap ng pera, sa panggastos ko sa aking pamilya, gano'n.
01:58Kaya ko pumasok doon.
02:00Labing tatlong taon lang si Randy nang matutong humawak ng armas.
02:03Pero isang araw, nasugatan siya sa enkwentro nila at ng militar at iniwan ng lider ng kanilang pangkat.
02:11Kasi nakakatakot yung buhay na sa loob.
02:13Minsan gera.
02:15Kung may mamamata, hindi na mapupulot yung iba.
02:19Kaklase niya ngayon si Lito, di rin niya tunay na pangalan,
02:22na minsang nakasama ang ilang high-value individual gaya ni na Abu Sayyaf leaders Estelon Hapilon at Omar Patek.
02:29Naging bahagi siya ng ilang pangingid na pero kumalas sa grupo noong 2018 ng magkasariling pamilya.
02:36Yung pinaglalaban, parang personal interest o pinagyayaman na yung kung ano man yung nakukuha nila.
02:43Extortion, yun ang nangyayari. Kaya naisip ko na sa magbagong buhay na ako.
02:48Ang kahirapan ni Lito at Randy ang sinamantala noon ng Abu Sayyaf
02:52para mahikayat silang lumahok sa grupo at gumawa ng mga krimen at karahasan.
02:58Gera ang sumira sa lugar na ito. Peace and order ang aming naging problema.
03:03Insurgency, terrorism, etc. Kidnapping.
03:06Kaya pagsugpo sa kahirapan sa pamamagitan ng edukasyon
03:10ang ginagamit ngayong armas para tuluyang maglaho ang multo ng terorismo sa probinsya.
03:16Dahil siyam na buwan ang pag-aaral sa Click Me program
03:19at di makakapaghanap buhay ang mga kalahok,
03:22aalalayan sila ng tulong pinansyal ng DSWD.
03:26Hindi man natin mapalitan yung income nila
03:28pero the important part is may naiaabot tayo na tulong
03:31para to keep them encouraged to continue the program.
03:36Patid daw ng DSWD at mga kapartner nilang NGO
03:38na wala pa namang katiyakang matutuldukan na
03:41ang pagsalin ng ilang tagusulu sa mga teroristang grupo.
03:43Pero ang tiyak daw, isang malinaw na hakbang ang akses sa edukasyon
03:47at ang pangakong pang matagalang tulong para maibsa ng kahirapan
03:50para makamit ang tunay na kapayapaan sa probinsya.
03:53Click Me ang simula
03:55pero plano yung dugtungan ng alternative learning system ng DepEd
03:59para magkaroon sila ng katumbas ng elementary at high school diploma
04:03at makapagkolehyo kung gugustuhin.
04:07Life skills like computer literacy, digital literacy,
04:10how to prepare your resume.
04:12So itong mga development programs na ito
04:14will help them become productive members of our society.
04:17Bagaman 2023 pa, ininiklarang Abu Sayah Free ang Sulu.
04:21Nagsisimula pa lang ang paghilom sa mga dating pugad ng Abu Sayah.
04:25Sa halos limanda ang dating miyembrong sumuko at nagbalik loob sa gobyerno,
04:30sandaan at walong po pa lang ang may clearance
04:33at naipasok sa Eclipse integration.
04:36Kailangan wala silang cases.
04:38So ito yung mga projects or programs na pwede nating mapa-avail sa mga ganitong tao
04:44so that they will feel na hindi sila outcasted sa society.
04:48Sa ngayon, may dalawa pa rin daw nagre-recruit para sa ibat-ibang lawless groups
04:53na binabantayan ng West Mincong.
04:56Imbes na sa kanila lumahog,
04:57nire-recruit naman sila ng West Mincong sa CAFGO
05:00para tumulong sa pagpapanatili ng kapayapaan.
05:04Ang pag-asa sa huli,
05:06lahat ng mga taga rito ay maramdamang bahagi sila ng lipunan
05:10at mawala ng dahilan para lumaban sa gobyerno
05:14at sa isa't isa.
05:16JP Soriano, nagbabalita para sa GMA News.
Comments