00:00and we go to our studio in Skopje.
00:06Adriana,
00:07there are some information about how
00:09they are looking for help,
00:11because they are thinking about suicidal thoughts.
00:14They are thinking about the parents
00:16and the parents,
00:17and the other ones who are thinking about
00:20their mental health.
00:23One of the most important
00:25of the SOS Line,
00:27the first ambasada
00:28in Medžaši,
00:30can save the children's lives.
00:31They show the evidence
00:34for the past year of 2025.
00:3719 children
00:38and young children
00:39are looking for help
00:41because of their thoughts
00:44because of their thoughts.
00:46They are registered
00:48on 284
00:49and the most important part
00:51is on mental health.
00:53The more
00:55is available
00:56on-line
00:57that the most young people
00:59Today, we talk
01:00with the director
01:01of the first-year
01:02Ambasada
01:03Medžaši,
01:04about how much of a
01:05crisis is
01:06in the middle of the years.
01:06How many people react
01:08and how many people
01:10are aware of
01:10that one child needs help.
01:13Thank you very much.
01:43...која што е силно втемелена во државата,
01:49организација која што е, може би, најпочитувана.
01:55С проведовте едно истражување имате активен телефонски број
01:59преко кој што тецата можат да ви се обратат за помош.
02:03Меѓутоа, последните податоци кои што ги објавите за 2025. година
02:08се повеќе од таларбантни.
02:11284 дечиња се имат обратено на вашиот телефонски број за помош.
02:16Тука, пред се, старостната структура,
02:20ошто успеја да ви дам некако изразена и онаја структура
02:23од 9-12 години.
02:26Со какви проблеми се соочуваат дечињата?
02:30За тоа што согласта вашето истражување, бројките бела дека една третина
02:34од дечињата имаат анксиозност.
02:38Да, ви благодарам за најавата и представувањето.
02:43На 18 мај, вчера, беше одржана пресконференцијата на СОС-линијата
02:49за деце и млади, Алло Бушавко.
02:51Идејата беше да ја одржиме на 18-ти,
02:53од причина што 17 мај е меѓународен ден на СОС-линијата.
02:58Тоа е еден сервис кој е овозможен,
03:04тоест сервис кој овозможува подршка на децата
03:08за секаков тип на проблеми со кои што се соочуваат.
03:12Да, загрижувачки, податоци и бройки има.
03:16Проблемите со менталното здравие се тоа што нас посебно не загрижува.
03:21Во последните наоди, тоест во наодите од извештајот на СОС-линијата
03:26за 2025 година, забележуваме 83 дојави,
03:31однос на случаи каде што деца се соочуваат со по-сериозни проблеми
03:36во однос на менталното здравие.
03:37Тоа што најмногу загрижува от оваа категорија
03:42се 19 дојави на деца со суицидни мисли.
03:47За разлика од предходни години, можев да направам анализа
03:51каква е тенденцијата на дали се сголемува или намалува,
03:56намалуваат овој тип на проблеми.
03:59За жал, скоро дупло е сголеме на бройката на деца
04:05кои што имаат суицидни мисли.
04:07Што значи тоа?
04:09Значи, линијава, генерално на линиите во Македонија
04:14и во светот секаде, се јавуваат около 10 до 20% од децата
04:19кои што се соочуваат со најразлични проблеми.
04:22Така да, ако ги земеме бройкиве во предвид
04:24и ако направиме на анализа, значи овие бройки са многу поголеми.
04:28Децата кои што се јавуваат на линијата,
04:31најчесто не наидуваат на подршка во неколку средини
04:35кои се основни за ниф, а тоа е семейната средина,
04:38групата на врсници и училишната средина.
04:41За жал, истиот наотот извещаја ни укажува
04:45дека семейните односи со 64 дојави,
04:48исто така се втор најголем проблем со кој што се соочуваат децата.
04:52Значи, кога имаме семейство кое треба да биде основен
04:56столб на подршка на децата, каде што имаме втор најголем делот
05:03проблемите ја таму произлегуваат, тогаш веднаш ни дава на увид
05:07дека немаме подршка доволна во семейството.
05:11Значи, многу често се работи за семейни проблеми
05:15во однос на насулство, во однос на разводи,
05:18каде што се заборава да се даде просторот и внимањето
05:23на децата која што го заслужуваат.
05:25И доколку понатаму во семейството не наидат на подршка,
05:29потоа идат во училиште.
05:30И во училиште немаат соодветен третмент простор за да го
05:34изразат својето мислење, своите дилеми и стравови во однос на
05:40состоибите со кои што се соочуваат.
05:42Тогаш остануваат само врсниците.
05:45Мегу тоа, многу често во денешно време и таму знае да се појават
05:50несоодветни услови, однос на неприфакјање, навреди,
05:55врсничко насулство, дигитално насулство.
05:57Ова е трета категорија која исто така е застапена во нашиот извеште.
06:02Во компарација со меѓународните, тој светски движења и СОС линии
06:08во однос на типологијата на проблеми за кои што се явуваат децата,
06:12можам да кажам дека проблемите со менталното здравие на глобално ниво
06:17се проблем. Не е само Македонија, исключително во тој дел.
06:22Мегу тоа, втора, да речеме, најголема проблематика со која што се
06:25соочува децата е онлайн просторот.
06:28Кај нас, од нашиот извештај, 10% од сите дојави се поврзани
06:33и со онлайн насулство.
06:35Проблемот со онлайн насулството е тоа што е во подем.
06:39И во нашата земја очекуваме дека ќе има сголемен број на случаи
06:43кои што ќе се явуваат поврзани со сајбер насилството.
06:47Работата и проблемот е што покрај редовните начини на насилство
06:53и злоупотреби кои ги има во животот на децата, како физичко насилство,
06:59психичко насилство, вербално насилство, дополнително,
07:01се пренесува целото насилство и во дигиталната средина.
07:06Вие соработувате со УНИЦЕВ, од самиот почеток, како постоите.
07:11Соработувате и со сите амбасади во држава.
07:17Чисто преко компорамативен метод со УНИЦЕВ,
07:21како стои затоа што напоменавте дека тоа во глобални рамки,
07:24како стои Македонија во однос на остатокот од светот?
07:28Во однос на што по-конкретно како стоиме?
07:32Во однос на пријавувањето на самите дечење.
07:35Затоа што сепак психолошкиот момент на детето да крене телефон
07:38и да се јави, да пријави дека има некаков проблем е многу тешко.
07:43Меѓу тоа сепак гледаме дека од година во година
07:45меќе бројкиве се, како што напоменав, повеќе од алармантни.
07:49Нашите бројки се повеќе од алармантни,
07:51меѓу тоа и во светот исто така бројките во однос на менталното здраве
07:58како што кажав, бројот на дојавување на млади со суицидни мисли.
08:05Нејазнам праксата глобално, меѓу тоа ова се сериозни проблеми
08:09со кои што се соочува децата за да се стигне до една таква фаза.
08:14За такви мисли треба да биде еден поголем период.
08:18Детето изложено на посебните шкоти со кои не може самото да се справи.
08:23Тоа е состојба на депресија, анксиозност која е трајала по-долго време
08:28за да се стигне до една таква фаза на суицидни мисли.
08:31И за да се јави на самата линија, треба да не најде на подршка
08:36предходна ниту во домот, ниту во училиштето, ниту во мегуврсниците.
08:40Тоа се трите столба кои треба да бидат подршка за децата.
08:44Доколку во домот не се најде, треба некој во училиштето да ги препознае
08:48знаците кои ги дава детето ученикот во однос на неговата благосостојва.
08:54Значи, имаме многу начини доколку сакаме и се потрудиме да ги увидиме
08:59како знаци кои ги дава децата, пошто може да се организира тимот во училиштето
09:08кој е одговорен за вакви ситуацији, соодветно да одговори.
09:12Значи, има начини на кои стручната служба би требала да стапи во контакт со родителите.
09:17Мегу тоа, многу често и стручните служби имаат проблем во обезбедување на родителите.
09:22Во денешно време, знаеме примери каде што дори после писмена обракење
09:27до некои семества не успеваат да ги обезбедат родителите во училишта.
09:31И додека не ни функционира таа соработка мегу училиштата и семествата,
09:36имаме многу сериозен проблем во однос на добро состојбата на децата.
09:41Значи, не може да се најде на решение кога нема комуникација, нема соработка,
09:46кога имаме криза во семеството, имаме служба која не ја извршува
09:51својата задача на ниво на која би требало, тогаш ова е тоа што може да ни се случи
09:57и овие податоци кои ги имаме преко извештаја от сена,
10:02некој начин слика на тоа што и во нашето обштоство се случува.
10:06Значи, во однос на втората категорија семејни односи, знаеме што се случуваше
10:11предходно во однос на семествата, колку имаше семејно населство во последниот период.
10:17Исто така тоа што го следиме во однос на врсничкото населство.
10:21Сето тоа е пресликано во извещајото 2025 година кој ете се погоди да го презентираме
10:28баш во ситуацији кога е сголемен значително бројот и на врсничко населство,
10:34и на семејно населство.
10:37Мора да се работи како во однос на семејството, родителите да ја преземат нивната одговорност.
10:45Тоа го спомнувам цело време дека мора одговорността да се сподели.
10:49Не можеме да гледаме изолирано и да бараме кривец во еден от овие три столба кои што ги напоменов.
10:55Едноставно, децата не растат изолирано, во една средина растат во повеќе средини
11:01каде што имаме лица кои би можеле да преземат одговорност
11:04и би требало да преземат одговорност за добро состојбата на децата.
11:09Така да, секојот улогите кои ги имаат родителите во семејството на ставниот кадар во училиштата
11:17и секако врсниците во друштвото треба да преземат одговорност.
11:21Тој пример кој го презентираше операторката на линијата на пресконференцијата
11:26станува с брза мегуврсничка подршка.
11:30Тој е прекрасен пример каде што дете кој не било разбрано во домот,
11:36не бил случајот проследен и не бил напренувит во училиштето,
11:43врсникот, другарот е тој што се јавува на линијата,
11:47и посочува за сериозността на проблемот.
11:50Господин Избијанац, ви благодарам за одвојното време.
11:53Ви благодарам и вам.
