- 10 hours ago
Category
📚
LearningTranscript
00:05INTROMUZIEK
00:10Twee mannen, waar dit te hebben, misschien is geloofd.
00:25Wanneer justitie besluit om in een geruchtmakende moordzaak niet alles uit de kast te trekken, dan is dat teleurstellend.
00:32En als vervolgens blijkt dat men niet op de hoogte is van essentiële informatie die absoluut noodzakelijk is voor een
00:38afgewogen beslissing, dan is er sprake van een onaanvaardbare situatie.
00:45Goedenavond, welkom bij het programma dat onderzoekt, ontmaskert, aanklaagt, verdedigt en wel alle registers opentrekt in het dossier Marianne Vaatstra.
00:55Afgelopen dinsdag maakte het openbaar ministerie in Leeuwarden tijdens een persconferentie bekend dat er bij nog zo'n 200 mannen
01:02DNA-onderzoek zal worden verricht door wangslijm af te nemen.
01:06Een aardig nieuwtje, maar waar het dinsdag werkelijk om ging, was het feit dat men opnieuw een grootschalig bevolkingsonderzoek resoluut
01:15van de hand wees.
01:16Volgens justitie is een dergelijk onderzoek, waar de familie van Marianne al zo lang op aandringt, om principiële redenen geen
01:23optie.
01:25Tijdens de persconferentie afgelopen dinsdag, waar dat bekend werd gemaakt, liepen de gemoederen behoorlijk op.
01:32Maar bij 20.000 zie ik bij de beste wil van de wereld niet in hoe iemand dan de sociale
01:38druk voelt om mee te werken.
01:39Nou, dan kent u de zaken niet. Dan moet u daar eens naar informeren. Dat is de zaak Ronny Rieke
01:44in Duitsland.
01:45Ik heb gezegd, het belangrijkste argument, meneer De Vries, om niet mee te werken aan dit grootschalige onderzoek, dat is
01:53een principeel punt.
01:54En dat wordt gedeeld door het college verprocureurs-generaal, gedeeld door de minister.
01:58Ja, want u voert daar dus allerlei argumenten voor aan die geen stand houden.
02:02Nou, justitie wil dus niet en wordt daarbij gesteund door het college van procureurs-generaal en minister Korthal zelf.
02:09U hoorde dat.
02:10Maar vanavond tonen wij aan dat een grootschalig bevolkingsonderzoek wel degelijk zeer kansrijk is.
02:17En bovendien stapt ons programma met hulp van de Amsterdamse topstrafpleiter Bram Moscovich naar de kort gedingrechter om dit grootschalige
02:26DNA-onderzoek alsnog af te dwingen.
02:29Een unieke, maar vooral ook noodzakelijke stap.
02:33Want de moord op Marianne Vaatstra mag niet onopgelost blijven.
02:37En zeker niet als men de goede kansen om de zaak op te helderen gewoon laat liggen.
02:59In de nacht na Koninginnedag van het vorig jaar wordt de 16-jarige scholiere Marianne Vaatstra uit het Friese zwaagwesteinde
03:06van haar fiets getrokken.
03:08En op gruwelijke wijze verkracht en vermoord.
03:15Haar lichaam wordt gevonden in een uithoek van een weiland in Veenklooster.
03:21Aan de hand van sperma dat bij Marianne is gevonden is een DNA-profiel van haar verkrachter en moordenaar gemaakt.
03:30De moord leidde tot grote opschudding op het anders zo rustige platteland van Noordoost-Friesland.
03:39Duizenden tips zijn sindsdien onderzocht.
03:43In Turkije werd deze, naar later bleek onschuldige verdachten, gearresteerd.
03:50En Justitie Dewaarde heeft van bijna 200 mannen op vrijwillige basis wangslijm afgenomen.
03:59Maar niets van dit alles leidde tot de oplossing van de zaak.
04:05In een ultieme poging de dader te vinden, bracht de Friese recherche deze zomer delen van het recentelijk gemaakte dadenprofiel
04:12van de moordenaar van Marianne naar buiten.
04:18De dader is waarschijnlijk tussen de 20 en de 45 jaar oud, maar eerder tussen de 20 en de 30
04:25dan ouder.
04:28Hij is waarschijnlijk een blanke man die handelde vanuit een extreme fantasie over seks, geweld, macht en controle.
04:39Het is iemand die de omgeving van Veenklooster goed kent en zich daar vertrouwd voelt.
04:47En Marianne was een toevallig slachtoffer.
04:52Verder woont de dader zeer waarschijnlijk binnen een straal van 15 kilometer rondom de plaats Delikt.
05:00En er bestaat een reële kans dat hij opnieuw een slachtoffer zal maken.
05:09Op grond van dit daderprofiel ligt er niets meer voor de hand, zo zou je denken, dan een grootschalig DNA
05:16-bevolkingsonderzoek...
05:16onder alle 20.000 mannen uit de directe omgeving.
05:21Natuurlijk is er geen garantie voor succes.
05:24Maar in een zaak als deze mag je geen reële mogelijkheid onbenut laten.
05:28Vooral niet als je weet dat het gemaakte daderprofiel voorspelt dat de verkrachter en moordenaar waarschijnlijk opnieuw zal toeslaan.
05:36Desondanks weigert justitie al maandenlang dit grootschalige onderzoek uit te voeren.
05:41Om de volgende redenen.
05:44Deze zomer op 13 juni maakt justitie Dewarden bekend dat er geen DNA-bevolkingsonderzoek in de zaak Vaatstra komt.
05:51Daarvoor worden drie redenen gegeven.
05:55Weigeraars zullen door de politie onderzocht worden, terwijl er tegen hen geen concrete verdenking is.
06:03De kans is groot dat de dader niet zal meewerken.
06:07En de kans bestaat dat de dader niet binnen de straal van 15 kilometer rondom de plaats delikt woont.
06:26Tijdens de persconferentie van afgelopen dinsdag, waarbij ook de ouders van Marianne Vaatstra aanwezig zijn, herhaalt justitie deze argumenten nog
06:34eens.
06:36De eerste argument in herinnering roepend, zou het onderzoek wat je vrijwillig inzet, zou als er geen positief resultaat zou
06:45komen, steeds meer zich gaan richten op de weigeraars.
06:49Je sluit mensen uit en je gaat je steeds meer richten op de weigeraars.
06:53Je zou de weigeraars dus tegen het licht gaan houden.
06:57En aldus, en ik citeer, verwijdert een dergelijk grootschalig onderzoek zich te ver van normale strafrechtelijke aanpak.
07:05Waarbij opsporingsmethodieken immers gericht zijn tegen verdachten.
07:08Ik citeer het even, omdat dit ook de formulering is die het college van procureurs-generaal heeft voorgelegd, ook aan
07:15de minister.
07:17Bovendien, nog twee andere argumenten.
07:19De kans is heel groot dat een dader niet zou meewerken.
07:23Zeker als je kijkt naar het dadenprofiel.
07:26Al was het maar, als hij zich mee zou doen, en wel vrijwillig DNA zou afstaan, dat hij onmiddellijk zich
07:33als verdachte zou kenschetsen.
07:36Tenslotte, die 15 kilometer grens is iets waarvan de gedragstheskundigen zeggen, nou dat lijkt ons,
07:43wij vinden het aannemelijk dat, of waarschijnlijk dat, hij in die grens zit.
07:48En ze noemen 15 kilometer.
07:49Het kan ook 16 zijn, of 14, of 18.
07:52Dus hoe goed dat criterium ook beargumenteerd wordt, absolute zekerheid geeft het niet.
07:57Dus een derde argument om te zeggen, geen grootschalig onderzoek.
08:01Dat standpunt hebben we toen ingenomen.
08:02Ik kan u zeggen dat dat ongewijzigd is gebleven.
08:05Dat dat nog steeds het standpunt is van het Openbaar Ministerie.
08:10Justitie gebruikt dus drie argumenten om het niet te doen.
08:14Maar negeert daarmee veel meer goede gronden om het DNA-onderzoek wel uit te voeren.
08:20Na de reclame tonen wij het ongelijk van justitie aan.
08:24Niet in vage bewoordingen, maar met harde feiten.
08:27Gewoon uit de praktijk.
08:28Tot zo.
08:39Justitie voert drie argumenten aan om geen DNA-bevolkingsonderzoek te houden in de moordzaak van Marianne Vaatstra.
08:47Dit tot groot ongenoegen van de nabestaanden.
08:51De afgelopen maanden verzamelden wij een aantal redenen om het juist wel te doen.
08:55Het meest overtuigende bewijs vonden we net over de grens in Duitsland.
09:00Wie de nu volgende reportage ziet, kan zijn verzet tegen een grootschalig DNA-onderzoek moeilijk volhouden.
09:09Struklingen, Noord-Duitsland.
09:11Een dorp met nog geen 3.500 inwoners.
09:16Niet ver van de grens met Nederland.
09:19Struklingen ligt in de gemeente Zaterland.
09:22Een streek die buiten de grenzen ook bekend staat als het kleinste taalgebied van Europa.
09:27Omdat er nog Sater-Vries wordt gesproken.
09:30Een exclusieve Friese taal.
09:32In 1998 voert de Duitse recherche hier in deze streek een uniek DNA-onderzoek uit.
09:39Waarvoor maar liefst meer dan 18.000 mannen vrijwillig hun wangslijm afstaan.
09:43Het was toen, maar ook nu nog steeds, het grootste DNA-onderzoek dat ooit ter wereld is gehouden.
09:51Het begon allemaal 2,5 jaar geleden met de verdwijning van een meisje.
10:00Op maandagavond, 16 maart 1998, verlaat de 11-jarige Christina Nietzsch dit zwembad in Ramslo.
10:09Via deze weg fietsen naar haar ouderlijk huis in Struklingen.
10:12Een rietje van slechts een paar kilometer.
10:15Maar Christina komt daar nooit aan.
10:19Vrijwel meteen bezoeken 300 soldaten, 200 politiemensen en 250 vrijwilligers...
10:25het uitgestrekte moeras en bosgebied in de omgeving van Struklingen.
10:30Familie en vrienden verspreiden tienduizenden vermissingsposters, ook in Nederland.
10:38De ongerustheid bij Christina's streekgenoten is groot.
10:41Want 2 jaar eerder werd hier een ander 11-jarig meisje uit Neuscharl verkracht.
10:47En in diezelfde periode verdween hier ook al een meisje.
10:51Dat was de toen 13-jarige Ulrike Evers uit Jeddelo.
10:57Jeddelo ligt ongeveer 25 kilometer van de woonplaats van Christina.
11:04Ulrike ging op 11 juni 1996 op deze weg een stukje rijden met haar wagentje en twee ponnies.
11:11En van haar ontbreekt sindsdien elk spoor.
11:16Ulrike wordt al 2 jaar vermist als op maandag 16 maart 1998 Christina verdwijnt.
11:23Maar in de zaak van Christina komt al heel snel helderheid.
11:28Want jagers vinden vijf dagen na haar verdwijning hier in de bossen bij Loroeperbeke haar stoffelijk overschot.
11:34En dat is zo'n 15 kilometer vanaf haar woonplaats Struklingen.
11:39Christina is verkracht, vermoord en door middel van meststeken afschuwelijk toegetakeld.
11:44Er kan een DNA profiel van de dader worden gemaakt aan de hand van sperma dat bij Christina wordt gevonden.
12:04En dan doet de recherche in Kloppenburg, die de zaak onderzoekt, een opmerkelijke ontdekking.
12:10Het DNA komt overeen met het DNA dat twee jaar eerder was gevonden bij het verkrachte meisje uit Noorschau.
12:17Het is dus niet de eerste keer dat de verkrachter en moordenaar van Christina heeft toegeslagen.
12:23En zeer waarschijnlijk ook niet de laatste keer.
12:26Althans, tatoeëren gedragstestkundigen die al enkele weken na de moord met een daderprofiel komen.
12:33Het profiel geeft nog meer informatie over de dader.
12:38Onder meer dat hij zeer waarschijnlijk uit de omgeving komt.
12:41Dat hij waarschijnlijk tussen de 18 en 30 jaar oud is.
12:46En dat hij waarschijnlijk alleen woont en geen kinderen heeft.
12:54De Kloppenburgse recherche kon destijds aan de hand van het daderprofiel maar tot één conclusie komen.
13:19Het DNA bevolkingsonderzoek betreft alle mannen tussen de 18 en de 30 jaar die binnen een straal van ongeveer 30
13:26kilometer wonen vanaf de plek waar Christina is verdwenen.
13:31Die geografische straal beslaat 12 steden en gemeenten.
14:00Op donderdag 9 en vrijdag 10 april 1998 is het zover.
14:0535 scholen en andere openbare ruimte openen hun duren voor het grootste DNA onderzoek ooit ter wereld gehouden.
14:13Bij de eerste actie, die we over de presse bekantgemaakt hebben, kamen ongeveer 10.400 Leute zu der Speichelprobenentnahme.
14:22Dat was schon sehr veel, maar we wilden natuurlijk alle anderen ook hebben.
14:26Dan hebben we nog maar over de presse bekantgegemaakt, dat ook de resten de mensen nog een weitere mogelijkheid had,
14:32die hebben we ook nog angerufen.
14:34Dus dat we alle nog maar deutlich gemaakt hebben, ook ze, wanneer ze dan vrijwillig bereid waren, sollten toch bitte
14:40komen.
14:41Dan waren nog maar 2.600 Personen daar.
14:45Het bleven dan immer nog 1.500 Leute, die niet daar geweest zijn.
14:49Wir hebben dan ermitteld, dat deze 1.500 in andere steden mittlerweile zijn.
14:54Ze zijn omgezogen, ze zijn aan het studeren geweest, of ze hadden andere gründen niet daar te zijn.
15:00Wir haben in dieser dritten fase, dan die dort zuständigen polizeidienststellen gebeten, mit diesen Leuten nog einmal zu sprechen, ob
15:08sie nicht auch freiwillig eine Speichelprobe abgeben wollten.
15:12Voor het grootschalige onderzoek, hadden al zo'n 4.000 mannen, die in de regio wonen, en een strafblad hebben,
15:19hun DNA afgestaan.
15:21Het bevolkingsonderzoek levert nog eens 14.572 wangslijmmonsters op.
15:27Slechts 335 mannen komen niet op dagen.
15:31Dat betekent dat in de zaak van Christina Nietzsche van meer dan 18.000 mannen DNA is afgenomen.
15:37De drie politielaboratoria, die Duitsland Rijkers, werken dag en nacht om de wangslijmmonsters te onderzoeken...
15:43en te vergelijken met het DNA-profiel van de moordenaar van de elfjarige Christina Nietzsche.
15:48De Kloppenburgse recherche kan nu alleen nog maar wachten.
15:51Er volgen zeven zenuwslopende weken.
15:54En dan, bij wangslijmmonsternummer 3889, is het raak.
16:00Het monster wordt voor de zekerheid nogmaals getest.
16:03En daarna is er geen twijfel meer mogelijk.
16:06De moordenaar van Christina is gevonden.
16:24Dit is de arestant.
16:27Ronny Rieken, 30 jaar oud, als hij op 29 mei 1998 wordt aangehouden in deze woning in Elisabethveen.
16:51Ronny Rieken, een werkloze automonteur, bekend op de dag van zijn arrestatie de verkrachting en de moord van Christina Nietzsche.
16:59Hij heeft haar op de verbindingsweg tussen Ramslo, waar Christina had gezwommen, en Struklingen van haar fiets afgetrokken.
17:06En meegenomen in zijn auto.
17:09De volgen van de DNA-Underzoekheid is zeker in erster Linie darin,
17:14dat het zich hier bij ons in het landkreis Glockenburg om een heel lindelijk strukturen landkreis handelt.
17:19Hier ken je een ander, die sociale kontrol is hier heel groot.
17:48Sociale controle heeft dus tot het succes van dat onderzoek geleid.
17:51Die onderlinge controle was zo hoog opgevoerd, dat de daders zich met goed fatsoen niet aan het DNA-onderzoek kon
17:57onttrekken.
17:58Zo bleek later.
17:59Wie we später feststellen konnten, hatte Ronny Rieken twee jonge mennen in zijn verwandschaft,
18:05die ähnlich oud waren wie er, en ook zur speichelprobe gehen wollten.
18:09Diese beiden hebben Ronny metgenomen, hem gezegd, oké, kom ook du met, dan hebben we het hinter ons.
18:16Ook daar was de sociale druk daar.
18:18Met de arrestatie van Rieken lost de Kloppenburgse recherche niet alleen de moord op Christina
18:24en de verkrachting van het meisje uit Noois-Charlop.
18:27Er komt ook nog helderheid in een derde zaak.
18:29We hebben natuurlijk van aanvang aan aangenomen,
18:32dat er mogelijk ook iets met het verschwinden van Ulrike Ewarts uit Jeddelo zu tun haben könnte.
18:38Dat meidje was ähnlich oud, zat ähnlich aus, en is bereits voor twee jaar verschwunden.
18:43Het had allerdings dan ongeveer 150 stunden verneemungen gekostet,
18:49insgesamt sieben wochen,
18:50bevor we Ronny Rieken zu diesem gestattenis überreden konnten.
18:54Er hat ons dan ook in diesem Zusammenhang
18:56den Ablageort der Leiche im Ibwega Moor bei Oldenburg gezeigt.
19:00Dort konnten wir die sterplichen überresten von Ulrike Ewarts finden.
19:04En zo eindigt het grootste DNA-bevolkingsonderzoek dat ooit ter wereld is gehouden.
19:11Ja, een heel bijzonder onderzoek in Duitsland met een geweldig resultaat.
19:16Dat we laten zien omdat de zaak zeer frappante overeenkomsten vertoont met de moord op Marianne Vaatstra.
19:22Kijkt u maar.
19:30Zowel Christina als Marianne waren willekeurige slachtoffers die van een fiets zijn getrokken
19:35en vervolgens zijn verkracht en gewurgd.
19:45Beide drama's speelden zich af in een landelijke, dunbevolkte streek
19:49waar de sociale controle groot is.
19:53En met name dat is een belangrijk gegeven voor de slagingskans van een bevolkingsonderzoek.
19:58Want door de sociale controle kan de dader in een positie komen
20:02dat hij zich niet aan een DNA-onderzoek kan onttrekken.
20:12Ook het daderprofiel toont een aantal opmerkelijke overeenkomsten.
20:17De moordenaar van Marianne is waarschijnlijk tussen de 20 en 45,
20:21maar eerder tussen de 20 en 30 jaar oud.
20:25Die van Christina was volgens het profiel tussen de 18 en 30 jaar.
20:30Daarbij spreken de daderprofielen allebei van een dader
20:33die uit de omgeving van de plaats delict komt
20:35en die waarschijnlijk weer zal toeslaan.
20:47De groep mannen, die na aanleiding van het daderprofiel
20:50voor een grootschalig DNA-onderzoek een aanmerking komt,
20:54lichten ook dicht bij elkaar.
20:56In Duitsland waren het er meer dan 18.000.
21:00In Friesland zullen het er waarschijnlijk zo'n 20.000 zijn.
21:04Ik overdrijf niet als ik zeg dat alle argumenten
21:08die je tegen een grootschalig DNA-bevolkingsonderzoek kunt aanvoeren,
21:13hier in Duitsland door de recherche op overtuigende wijze onderuit zijn gehaald.
21:19En het is ook eigenlijk aan de nabestaanden van Marianne Vaatstra
21:23niet goed uit te leggen waarom we in Nederland
21:26niet ogenblikkelijk ook zo'n onderzoek beginnen.
21:29Want beide zaken lijken op elkaar als twee druppels water.
21:33Ook de Kloppenburgse recherche die de zaak Christina Niets heeft onderzocht,
21:37vindt het vreemd dat de Nederlandse justitie niet overgaat
21:40tot een grootschalig DNA-bevolkingsonderzoek.
22:04Het toeval wil dat de Duitse politie enkele maanden geleden
22:08opmerkelijk bezoek heeft gehaald.
22:10En wel van de Nederlandse recherche.
22:13Sterker nog, van het team dat de moord op Marianne Vaatstra onderzoekt.
22:17Als die hollijnische Polizei bij ons was,
22:20was ze een beetje frustriert waren,
22:22ik hadden de eindruk dat ze nog een hele menge voor hadden,
22:25om de moord van Marianne Vaatstra te vinden.
22:28Ze waren bij ons, omdat ze zich kondigen wilden,
22:31wie een Genmassen-Test in solch een gröste,
22:35wie we in 1998 gedaan hebben,
22:37door te doen.
22:39Ze hebben de andeutige macht,
22:41dat het maar heel erg moeilijk zijn,
22:43die deutige Staatsanwaltschaft
22:45daarvan zu überzeugen,
22:46dat dat ook in Friesland noodwendig wäre.
22:48Het Friese recherche team is dus hier in het Duitse Kloppenburg
22:52bij de politie op bezoek geweest,
22:54om zich te laten voorlichten over alle aspecten
22:56van een groot DNA-bevolkingsonderzoek.
23:00En dat is merkwaardig.
23:02Want waarom zou je je enthousiast laten voorlichten,
23:04als het openbaar ministerie,
23:06dat hierover moet beslissen,
23:08een dergelijk onderzoek op principiële gronden afwijst?
23:12Of is er wellicht sprake van verdeeldheid
23:15tussen het recherchebijstandsteam,
23:17dat een DNA-onderzoek als een laatste redmiddel ziet
23:20om de moord op te lossen,
23:21en het openbaar ministerie,
23:23dat er gewoonweg niet aan wil beginnen?
23:26Het zou mij niet verbazen,
23:27als dat het geval is.
23:33Kindermoordenaar en serieverkrachter Ronnie Rieken
23:36kon worden opgepakt door een grootschalig DNA-onderzoek.
23:43Hij werd eind november 1998
23:46door de rechtbank in Oldenburg
23:48veroordeeld voor de verkrachting en moord
23:51op de 11-jarige Christina Nietzsch,
23:53voor de verkrachting en de moord
23:55op de 13-jarige Ulrike Evertz,
23:57en voor de verkrachting van een ander 11-jarig meisje.
24:03Ronnie Rieken heeft levenslang gekregen
24:06zonder de mogelijkheid ooit gratie aan te kunnen vragen.
24:14Op de weg waar Christina Nietzsch,
24:16koosnaam Nelly,
24:18door Rieken op haar fiets werd klemgereden,
24:20staat nu een gedenkteken.
24:28Waarom in Duitsland wel,
24:30en in Nederland in de zaak van Marianne Vaatstra niet,
24:32denk je dan?
24:34Zometeen nog meer nieuwe argumenten
24:37die voor zo'n groot DNA-onderzoek pleiten.
24:39Maar eerst de vraag,
24:40of zo'n massaal onderzoek in Nederland
24:42eigenlijk wel mogelijk is.
24:44Daarvoor praat ik met ingenieur Patrick Dieltjes
24:47van het Leidse expertisebureau
24:49Demands and Answers,
24:50kortweg DNA.
24:52Dag meneer Dieltjes.
24:54Dag.
24:54In het slechtste geval gaat het om
24:5620.000 man die aan de test moeten meewerken,
24:59als de dader niet eerder wordt gevonden.
25:02Is dat te doen?
25:03Heeft Nederland de capaciteit daarvoor?
25:05Nederland heeft zeker de capaciteit daarvoor,
25:08want net als in Duitsland
25:09zijn er in Nederland inmiddels drie laboratoria
25:11die dit soort profielen kunnen maken.
25:13En die zouden door justitie
25:14alle drie, naar mijn idee,
25:15ingescherkeld kunnen worden
25:16voor het doen van deze analyses.
25:18En hoe lang gaat dat dan duren?
25:21Hoeveel van die testen kan men op een dag doen?
25:23Op dit moment zal het denk ik nu zo'n 200 dagen gaan duren
25:27als ze verspreid worden over de drie laboratoria.
25:29En dan ga ik uit van het genereren
25:31van ongeveer 30 DNA profielen per dag, per lab.
25:34Dat is natuurlijk in het slechtste geval.
25:36Want als men bij een eerste ronde
25:38zo'n 5000 mensen neemt,
25:40en hij zit daar niet bij,
25:41dan maakt men telkens de cirkel wat groter.
25:43In de zaak van Ronnie Rieke bleek wel
25:46dat men naar ruim 3000 mensen
25:47de dader al te pakken had.
25:49Ja, dat kan in Nederland natuurlijk ook gebeuren.
25:52Wat kost zo'n operatie nou?
25:54Is dat duur?
25:54Het is behoorlijk duur naar mijn idee.
25:57Het is ongeveer 300 gulden per profiel,
26:00schatting.
26:01Maar als je het afweegt tegen andere grote onderzoeken
26:03die in Nederland gebeuren,
26:04dan is het een schijntje waarschijnlijk.
26:07Ja, 300 gulden per profiel, zegt u.
26:09Als ik het dan even snel uitreken
26:11en tegen 20.000 mensen maximaal,
26:14dan komt dat uit op 6 miljoen gulden.
26:16Dat is natuurlijk inderdaad wel een behoorlijk bedrag.
26:19Maar als je weet dat bepaalde drugsonderzoeken
26:21wel 40 of 50 miljoen gulden kosten,
26:24dan is het natuurlijk helemaal niet te veel.
26:26Ja, dat klopt.
26:28En dan ga je er ook nog vanuit
26:30dat we alle 20.000 profielen moeten genereren
26:32om tot dit bedrag te komen.
26:33Nu is het zo dat mensen soms een beetje huiverig zijn
26:36om hier aan mee te werken.
26:38Ze vragen zich af, wat gebeurt er eigenlijk
26:40met dat monster wat is afgenomen?
26:43Nou, in principe, als het DNA-profiel is gegenereerd
26:46en er is geen match gevonden met het DNA-profiel
26:49uit het zwermenspoor,
26:51dan wordt het de wangslijnbliesafnames
26:53en het DNA-profiel vernietigd.
26:55Dus daar blijft niets van over op het lab.
26:57Dat is zeker.
26:58Dat is zeker, ja.
26:59Nou zijn er ook wel mensen bang
27:01dat verzekeringsmaatschappijen
27:03en andere instanties daarmee op de loop gaan
27:06of daar allerlei dingen uit willen halen,
27:08nieuwe onderzoeken willen doen.
27:10Dat is onmogelijk?
27:11Dat is onmogelijk.
27:12Want dit soort DNA-profielen wordt gemaakt door laboratoria
27:15die zijn gespecialiseerd in de forensische DNA-wetenschap.
27:18En dat is de DNA-wetenschap die bij misdrijven wordt toegepast.
27:22En deze laboratoria hebben niet de capaciteit
27:25en de kennis om naar erfelijke afwijkingen te kijken
27:29in het DNA-profiel.
27:30Ik vergelijk het meestal met als je een schilderopdracht hebt
27:34en je wilt je huis laten schilderen
27:37dan je laat je huis niet schilderen door een autospuiter bijvoorbeeld.
27:40Ze werken allebei met verf, maar het zijn totaal andere technieken.
27:45Dus wat u betreft, samengevat,
27:47is er eigenlijk technisch gezien geen enkel beletsel om dit te doen?
27:50Nee, technisch gezien is er geen beletsel om dit te doen.
27:53Goed, dank u wel.
27:55Nou, als justitie zou willen, dan kan het dus.
27:59Onderzoekstechnisch is er geen beletsel.
28:02Maar hoe denken de mannen erover
28:03die in de praktijk voor dit onderzoek in aanmerking zouden komen?
28:07Alle mannen die dus tussen de 20 en 45 jaar oud zijn
28:10en die binnen een straal van 15 kilometer rond de plaats Delict wonen.
28:16Onderzoeksbureau ANOVA voert in onze opdracht
28:18een gerichte representatieve enquête uit.
28:23Vindt u dat er een DNA-bevolkingsonderzoek moet komen
28:26onder de mannen tussen de 20 en de 45 jaar
28:30die binnen 15 kilometer van de plaats Delict wonen?
28:3772,4 procent van de doelgroep die voor zijn onderzoek in aanmerking zou komen
28:41is hier een voorstander van.
28:4319,4 procent is tegen
28:45en 8,2 procent heeft geen mening.
28:51Uit de enquête blijkt ook dat het overgrote deel van de ondervraagde mannen
28:55het niet eens is met de argumenten van justitie
28:57tegen een bevolkingsonderzoek.
28:59Wij vroegen daarover onder meer.
29:02Het openbaar ministerie zegt dat de kans groot is
29:06dat de dader niet aan een bevolkingsonderzoek zal meewerken.
29:12Vindt u dit een goede reden om het onderzoek niet door te laten gaan?
29:18Nee, zegt 73,5 procent.
29:2223,5 procent vindt dit wel een goede reden tegen een onderzoek
29:26en 3 procent heeft hier geen mening over.
29:30Ten slotte legden we de volgende vraag voor.
29:34Bent u bereid vrijwillig wangslijm af te staan
29:36als u opgeroepen zou worden om aan een grootschalig DNA-onderzoek mee te werken?
29:43Op die vraag antwoordde bijna 90 procent van de doelgroep ja.
29:4811,2 procent van de mannen wil daar niet aan meewerken
29:52vooral omdat ze denken dat de dader er toch niet mee wordt gevonden.
29:56En slechts 1 procent heeft geen mening.
30:01De mannen die aan het onderzoek mee zouden moeten werken
30:04willen dus voor het overgrote deel wel meedoen.
30:08Wetenschappelijk zijn er geen bezwaren.
30:10En de tijd dringt.
30:12Terug dus naar justitie in Leeuwarden.
30:14Terug naar het waarom van hun, in mijn ogen, onbegrijpelijke weigering.
30:19De persconferentie van afgelopen dinsdag.
30:22De persofficier herhaalde dinsdag nogmaals de belangrijkste kenmerken
30:27waaraan de moordenaar van Marianne volgens het daderprofiel moet voldoen.
30:31Waaronder het feit dat hij waarschijnlijk in de directe omgeving van de plaats de Lik moet wonen
30:35binnen een straal van 15 kilometer.
30:38Is het niet zo eigenlijk dat u hier op deze persconferentie in feite
30:43de redenen, de rechtvaardigingen heeft aangegeven om juist wel zo'n groot DNA-onderzoek te doen?
30:49U zegt, de man was ter plekke bekend.
30:51Hij heeft planmatig geopereerd.
30:53Hij wist heel goed de weg bij dat weilandje.
30:55Hij zal opnieuw gaan toeslaan.
30:58Zijn dat niet allemaal argumenten om juist wel zo'n grootschalig DNA-onderzoek te doen?
31:03Ik wil het op even herhalen.
31:05Grootschalig zou betekenen...
31:07Ja, ik weet precies wat het betekent.
31:09Maar ik vraag u naar die argumenten.
31:11Ik zal het proberen uit te leggen, meneer Fries.
31:13Grootschalig betekent dat je binnen die straal van die 15 kilometer
31:16iedereen zou vragen om mee te werken.
31:19Alle inwoners.
31:20Dat zou er dus zo'n 20.000 zijn.
31:22En als we de straal 2 kilometer ruimer trekken,
31:24dan praat je misschien over 30, 35, 40 duizend.
31:27Dat is zeer arbitrair.
31:29Waar leg je die grens?
31:30Leg je die grens bij Friesland of Nederland of Europa?
31:32Welke grens je ook trekt, hij is altijd arbitrair.
31:35Wij zeggen, als je mensen wilt gaan vragen om vrijwillig medewerking te verlenen aan een DNA-onderzoek,
31:41dan moet er dus meer zijn.
31:42Dan moet je naam zijn genoemd door tipgevers.
31:44Dan moet je naam voortkomen uit dossieronderzoek.
31:47Dan moet je op beeld passen met wat de deskundigen hebben gezegd.
31:50Als die match klopt, dan zeggen we dat dan gaan we hun op vrijwillige basis benaderen.
31:54En dat zijn gewoon twee fundamenteel verschillende dingen.
31:59In het daderprofiel spreekt justitie dus expliciet over een straal van 15 kilometer rond de plaatsen Ligt.
32:06Maar toen ik het grootschalige DNA-onderzoek tijdens de persconferentie ter discussie stelde,
32:11begon persofficier Brouwer ineens met die 15 kilometer grens te schuiven.
32:16Een gekke situatie.
32:17Als het justitie uitkomt, benadrukt men de deskundigheid van de zes specialisten die het daderprofiel hebben samengesteld.
32:24Als het eventjes niet te pas komt, dan schroomt men ook niet om de conclusies gauw wat af te zwakken
32:30of op te rekken.
32:32Nou, na de reclame ziet u het vervolg van de persconferentie, waar de stemming er niet beter op werd.
32:41Grappelijk is er geen enkel beletsel voor een grootschalig DNA-onderzoek in de zaak Marianne Vaatstra.
32:47Bovendien wil de betreffende mannelijke bevolking massaal meewerken.
32:51En als klap op de vuurpijl is in een zeer vergelijkbaar Duitse Cherche-onderzoek recentelijk keihard het nut van zo
32:58'n groot DNA-onderzoek bewezen.
33:00Terug nu naar de persconferentie van het Openbaar Ministerie in Leeuwarden afgelopen dinsdag.
33:06Bent u bekend met het feit dat er in het buitenland wel grootschalige DNA-onderzoeken zijn gehouden,
33:13waarbij de dader zich wel degelijk vrijwillig heeft aangemeld voor het afstaan van wangslijm?
33:19En zo dus ook gepakt is?
33:21Ja.
33:23Hoe verhoudt zich dit dan met uw mededelingen van de dader zal zich niet melden?
33:28Als je wist dat de dader afkomstig moest zijn, uit een hele kleine...
33:34Stel je zegt het is de straat.
33:37Hij moet afkomstig zijn, hij moet gewoond hebben in de straat.
33:41Dan vind ik dat een andere vraag.
33:42Dan zeg je nu gaan we ze dus allemaal vragen.
33:44Want we weten, hij zit in die straal.
33:46Die 15 kilometer grens is erg ruim.
33:49Ik ben niet bekend of het inderdaad ook in andere onderzoeken zo'n 20.000 zijn.
33:53Ja, absoluut.
33:54Maar het buitenland, wat hij daarvan zegt...
33:57We hebben gezegd dat het belangrijkste argument om daar niet mee te werken is een soort principiële keuze.
34:01Een principieel van hoe ga je om met strafrechtelijke middelen?
34:04Hoe ga je om met recherchecapaciteit?
34:07Hoe ga je in een strafrechtelijk onderzoek om?
34:10Die beticht je wel of niet als verdachte.
34:12Dat is een principiële keuze.
34:13Ja, maar uw verhaal dat de dader zich niet zou melden, dat klopt dus niet met de praktijk.
34:18Er zijn zaken bekend waarbij de dader zich onder druk van de sociale controle wel degelijk heeft aangemeld.
34:23Waardoor de zaak is opgelost.
34:25Sterker nog, de man bleek nogal moord gepleegd te hebben.
34:27Maar bij 20.000 zie ik bij de beste wil van de wereld niet in hoe iemand dan de sociale
34:33druk voelt om mee te werken.
34:34Nou, dan kent u de zaken niet.
34:36Dan moet u daar eens naar informeren.
34:38Dat is de zaak Ronny Rieke in Duitsland.
34:40Ik heb gezegd, het belangrijkste argument, meneer De Vries, om niet mee te werken aan dit grootschalige onderzoek.
34:47Dat is een principeel punt.
34:49En dat wordt gedeeld door het college van Procureus-Generaal, gedeeld door de minister.
34:53U voert daar dus allerlei argumenten voor aan die geen stand houden.
34:56Beaamt u dat het zo is dat u willens en wetens een hele grote kans laat lopen om de moord
35:01op te lossen door dat grote bevolkingsonderzoek niet te doen.
35:04Wetende dat dat in het buitenland bij diverse zaken tot groot succes heeft geleid.
35:09Moet ik daarop antwoorden?
35:11Ja, ik stel u een vraag.
35:12Ja.
35:13Ik heb u de argumenten gegeven waarom wij daarvan afzien.
35:16En dat antwoord heb ik vier keer gegeven.
35:19En daar wou ik het ook bij laten.
35:21Al dus de persofficier die nooit gewoon met ja of nee op een vraag kon antwoorden.
35:26Dat we niet op alle punten met elkaar eens zijn, dat wist ik wel.
35:30Maar dat justitie van bepaalde vaststaande feiten gewoon niet op de hoogte is, dat had ik niet verwacht.
35:36Hoe dan ook, justitie wil dus niet.
35:39Maar, zo vroeg ik mij eerder in deze uitzending al af, denkt het RBT, het recherchebijstandsteam dus, er eigenlijk ook
35:46zo over?
35:47Of is er verdeeldheid tussen justitie, dat de baas is, en het recherche-team, dat feitelijk het werk doet?
35:55U verkondigt hier steeds de mening van het Openbaar Ministerie, en dat is heel begrijpelijk natuurlijk ook.
36:01Maar kunt u mij ook zeggen wat de mening van het RBT is, wat het onderzoek in deze zaak doet?
36:08Zijn zij dezelfde mening toegedaan dat een grootschalig DNA-bevolkingsonderzoek geen zin heeft in deze kwestie?
36:15Zijn ze het met u eens?
36:16Er zit geen millimeter ruimte tussen.
36:19Zij zijn niet voor een grootschalig DNA-onderzoek?
36:22Er zit op één lijn.
36:22Omdat er volgens ons dus aanwijzingen zijn dat het Openbaar Ministerie en het recherche-team helemaal niet op één lijn
36:29zitten,
36:30stapte Peter na afloop van de persconferentie op de man af, die het recherche-onderzoek vaatstralijkt.
36:34Ja, het is meneer Brouwer die het woord voert en die de zaak naar buiten brengt.
36:40En ik heb voor me niet geroepen op dit moment om daar verder...
36:44Dat is toch gewoon een concrete vraag.
36:46Ja, dat is ook zo. Maar we hebben de aanspraak over gemaakt, wie het woord voert.
36:49Dus als u vraagt, moet u zitten?
36:51U bent hier ook. U staat hier ook.
36:52Dat is ook zo. Maar goed, dat heeft natuurlijk ook alles te maken met het feit dat we heel druk
36:56met het onderzoek bezig zijn.
36:57En we zijn natuurlijk ook geïnteresseerd met alles wat er op dat punt gebeurt.
37:02U kunt er gewoon ja of nee zeggen?
37:04Ja, dat zou het wel kunnen. Alleen voor vragen moet de R.B. de Brouwer zijn.
37:08Nee, want ik vraag het aan u. U bent leider van het R.B.T. en u staat hier.
37:13Het is meneer Brouwer die de persverlichting doet en die namens het OM de pers te woord staat.
37:18En daar moet ik het echt bij laten.
37:19Als u zo antwoordt, dan wekt dat bij mij een beetje de indruk dat het misschien wel niet zo is...
37:24dat u misschien zelf toch wel liever zo'n groot DNA-onderzoek zou doen.
37:28Wat het bij u opwekt, dat laat ik graag voor uw eigen rekening.
37:34Ja hoor.
37:35Ja.
37:39En ook hier was een simpel ja of nee dus te veel gevraagd.
37:43Maar ja, soms kunnen mensen zonder iets te zeggen heel veel zeggen.
37:47En volgens mij heeft u daar zojuist een treffend staaltje van gezien.
37:52Keer op keer werd er deze week door justitie gezegd dat een groot DNA-bevolkingsonderzoek in strijd zou zijn met
37:58de bestaande strafrechtpraktijk.
38:00Alsof het een doel op zich is om alles bij het oude te houden.
38:04Terwijl ik zeg, wat is er nu op tegen om die zogenaamde bestaande stoffige strafrechtpraktijk eens te doorbreken?
38:12Er moet gehandeld worden naar nieuwe mogelijkheden, naar nieuwe inzichten en naar nieuwe kansen.
38:18We leven immers in 2000.
38:20Laten we eens een stap vooruit durven zetten.
38:22Er moet een kindermoord worden opgelost.
38:25En er moet een nieuwe moord worden voorkomen.
38:27Met of zonder bestaande strafrechtpraktijk, meneer Brouwer.
38:30En zegt u nu eens zelf, vraag ik iets bijzonders?
38:34Vraag ik iets wat wettelijk niet mag?
38:36Wel nee, alles wat wij willen is wettelijk toegestaan.
38:39En bedenk dat als het onderzoek er komt, dan is dat gewoon weer de bestaande strafrechtpraktijk.
38:47Nou, wij zijn niet de enigen die op dit standpunt staan.
38:51We krijgen vanavond daarvoor steun uit prominente politieke hoek.
38:56Meneer Dietrich, uit een gemaakt daderprofiel is naar voren gekomen dat de moordenaar van Marianne Vaatstra in de omgeving van
39:03de plaatsdelict moet wonen.
39:05En dat de kans groot is dat hij opnieuw zal toeslaan met een dergelijk misdrijf.
39:09Zijn dat geen dwingende argumenten om heel snel met een grootschalig DNA-bevolkingsonderzoek te beginnen daar?
39:16Ja, ik zou zeggen dat de officier van justitie dan echt bij zichzelf te raden moet gaan.
39:21En moet denken van nou, we willen die moordenaar graag pakken.
39:24Nou, als blijkt uit het profiel dat hij binnen een bepaalde straal woont, laten we dan alle mannen die daarvoor
39:30in aanmerking komen aanschrijven.
39:32En laten we ze vragen of ze vrijwillig mee willen doen aan zo'n onderzoek.
39:37Nu heeft justitie deze week bekendgemaakt dat men dat om principiële redenen niet wil.
39:43Men zegt, je gaat te veel mensen bij zo'n onderzoek betrekken tegen wie helemaal geen verdenking is.
39:49Dat willen we niet. Is dat een valide argument?
39:51Ik vind het zelf van niet. Ik vind het principieel, moet je zeggen, er is zo'n ernstig misdrijf.
39:56Dat willen we oplossen.
39:58Een telkens terugkerende kreet van het Openbaar Ministerie is dat het tegen de bestaande strafrechtpraktijk is.
40:06Wat is uw mening? Wordt het niet eens tijd dat men die bestaande praktijk doorbreekt?
40:12Dit zijn allemaal nieuwe ontwikkelingen.
40:14Honderd jaar geleden deed men over de vingerafdruk ook moeilijk.
40:18Hadden we daar geen les uit moeten leren?
40:20Ja, absoluut. DNA-technieken, dat kan je echt vergelijken met de vingerafdruk van vroeger.
40:27Je kan daar, en daar hebben we ervaring mee, ernstige misdrijven op een snelle manier mee oplossen.
40:33Niet altijd natuurlijk, maar het kan echt.
40:36Dus dan vind ik ook dat de hele strafwet daarvoor moet worden aangepast.
40:40En ook de houding van politie en justitie moet veranderen.
40:43Een ander aspect is dat het Openbaar Ministerie bang is dat er toch vrij veel weigeraars zullen zijn die niet
40:50mee willen doen aan dat vrijwillige onderzoek.
40:53En dat dan dus de aandacht gericht wordt op mensen die weliswaar geweigerd hebben, maar tegen wie geen enkele verdenking
41:00is.
41:01Is dat een terecht argument?
41:02Nou, ik denk ten eerste dat er niet zoveel mensen zullen weigeren, want een heleboel mensen zijn echt gegrepen door
41:08dit vreselijke misdrijf.
41:10En ze willen hun burgerzin laten spreken en graag mee willen doen om die moord te kunnen oplossen.
41:15Maar goed, er zullen altijd mensen zijn die weigeren.
41:18En ik vind dat helemaal geen probleem.
41:20Want als die mensen weigeren, dan kan de politie natuurlijk een heleboel mensen afstrepen die wel hebben meegedaan.
41:26En in het verdere onderzoek zich richten, onder andere, op mensen die niet hebben meegedaan.
41:31Die zijn er nog geen verdachten, maar je politieonderzoek kan zich daar wel een beetje op toespitsen.
41:37Dus daar is niks mis mee.
41:38Kortom, geen argument om het niet te doen?
41:40Ik vind dat geen argument. Nee, absoluut niet.
41:43U ziet het ernaar uit dat dat grootschalige DNA-onderzoek er voorlopig niet komt.
41:48Want het Openbaar Ministerie in Leeuwarden is mordicus tegen.
41:52Gaat u iets doen om dat alsnog te bewerkstelligen?
41:54Ja, het druist helemaal niet in tegen de huidige wetgeving die we hebben.
41:58Dus het kan als men wil.
42:00En waar aan wil is, is een weg.
42:02Dus de fractie van D66 gaat de minister van Justitie vragen stellen om toch te proberen het op zo'n
42:08manier gedaan te krijgen.
42:09Wij vinden dat het echt belangrijk is.
42:13En Boris Dietrich heeft zijn vragen inmiddels ingediend.
42:17Maar we laten het niet bij praten alleen.
42:19Er komt ook actie.
42:20Juridische actie.
42:21Ons programma gaat, bijgestaan door niemand minder dan meester Abraham Moskowicz,
42:26in kort geding van de staat der Nederlanden eisen dat het bevolkingsonderzoek er alsnog en snel komt.
42:44Afgelopen week werkte meester Moskowicz aan de dagvaarding van dit kort geding tegen de staat der Nederlanden dat voor de
42:50rechtbanken Leeuwarden zal dienen.
42:53Het kort geding is uniek, omdat het nog nooit eerder is voorgekomen dat een programmamaker de staat wil dwingen bepaalde
43:01opsporingshandelingen te laten verrichten.
43:06Bouke en Maaike Vaatstra hebben Peter hiervoor uitdrukkelijk gemachtigd.
43:10Aangezien zij de druk van en de perikelen rondom deze procedure liever uit handen geven en zij en Peter het
43:17volste vertrouwen hebben.
43:21In de dagvaarding noemt Moskowicz het een onrechtmatige daad dat het openbaar ministerie weigert een grootschalig DNA-onderzoek te doen.
43:29De strafpleiter verwijt de staat der Nederlanden dat niet alle mogelijke middelen worden aangewend om de moord op Marianne op
43:36te lossen, zonder deugelijke gronden daartoe.
43:39Hij vraagt de president van de rechtbank daarom te bevelen alsnog een vrijwillig DNA-bevolkingsonderzoek te laten houden.
43:49Bij mij aan tafel zitten de ouders van Marianne en meester Abraham Moskowicz. Goedenavond.
43:56Bouke, een kort geding. Kamervragen. Geeft dat nieuwe hoop?
44:02Zeker geeft dat nieuwe hoop. Ik bedoel, daar hebben we al het laatste half jaar naar uitgekeken en al naar
44:08gevraagd.
44:08Ik heb het een jaar geleden al gevraagd dat de politiek zijn.
44:12Ik ben heel blij dat het nu gebeurt en vooral dat meneer Moskowicz nu probeert in te grijpen.
44:20Maaike, wat vinden jullie van de opstelling van het openbaar ministerie in Leeuwarden, die dus eigenlijk op principiële gronden dat
44:27grote onderzoek weigert?
44:30Nou, dat vind ik nergens naar lijken. Want als ouders zijn, dan wil je weten wat is er gebeurd, hoe
44:38is het gelopen.
44:40Wij krijgen nergens antwoord op. En dat moet je als ouders zijn weten.
44:47En ze houden de boot altijd af. Ze zijn nooit eerlijk en oprecht tegen ons.
44:54We mogen niks weten.
44:56En de gronden waarop dat wordt afgewezen, Maaike, die verwerp jij?
45:01Ja, absoluut.
45:03Heb jij nou het idee dat de officier van justitie en het recherchebijstandsteam dat de zaak onderzoekt het op dit
45:10punt met elkaar eens zijn?
45:12Nou, als ik je beelden nou zo bekijk, dan heb ik daar sterker twijfel over.
45:17Ja, dat gaat allemaal niet erg van harte, hè?
45:19Nee, nee.
45:20Je zou zeggen, als de politie het eens is met de officier, dan kan je toch gewoon volmondig zeggen, ja,
45:25natuurlijk zijn we het eens.
45:26Ja, absoluut. En dat had ik ook verwacht, maar dat zeg ik nou ineens niet.
45:31Daarom heb ik sterk betwijfel daarover.
45:34Bram Moscovits, dit kort geding is een unieke actie.
45:38Wat vind jij van de weigering van de officier van justitie?
45:42Ja, ik heb kennis genomen van de persconferentie, zojuist.
45:47De belen daarvan.
45:48En ik moet u zeggen dat ik het toch een beetje een ontluisterende situatie vond dat een persofficier eigenlijk te
45:55kennen geeft dat hij de feiten in die zaak niet goed kent.
46:00Want ik moet toch zeggen dat u hem met feiten om de oren heeft geslagen en eigenlijk zat hij met
46:06zijn mond vol tanden.
46:07En dat gegeven alleen al is stuitend, vind ik.
46:11Nu zegt justitie dat men dit onderzoek niet wil omdat men niet te veel mensen in het onderzoek wil betrekken
46:19tegen wie eigenlijk geen reële verdenking is.
46:22Nou, kijk, op zichzelf is die insteek, als ik het zo mag noemen, een hele reële.
46:27Maar dat is ook niet wat er zal gebeuren als ouders vaatstraat krijgen wat ze willen.
46:34Er is een tussenweg, dat is wat Dietrich ook zegt, tussen het zijn van verdachten en het niet meewerken, bewijzen
46:41van spreken aan die DNA-proef.
46:44Of je hebt zoiets als een proactief onderzoek.
46:47Met andere woorden, dat je rechercheert op mensen die formeel weliswaar nog geen verdachten zijn, in de zin van de
46:54wet, maar waar je wel eens naar gaat kijken.
46:56Dat doen ze in HASH-onderzoeken en andere onderzoeken.
46:59Waarom zou je het dan niet juist in dit onderzoek kunnen doen?
47:03Ja, want laten we daar nog even duidelijkheid over scheppen.
47:05Ik zei het net al, wettelijk mag dit toch allemaal? Er staat toch nergens dat dit niet mag?
47:11Nee, dat ziet u goed, want wat wij vragen is om zo'n grootschalig onderzoek te doen uitvoeren op vrijwillige
47:20basis.
47:20Als ik nou zou vragen van, wilt u dwangmiddelen toepassen tegen mensen die nog geen verdachten zijn?
47:26Dan zou men terecht zeggen van, waar bent u godsnaam mee bezig?
47:30Nee, wat we vragen is zo'n DNA-onderzoek te laten uitvoeren op vrijwillige basis.
47:36Nu zegt de officier van justitie, ja, maar de kans is heel groot als ik naar het daderprofiel kijk dat
47:42de verdachte niet zal meewerken, de dader niet zal meewerken aan dat onderzoek.
47:46Dat heb ik hem horen zeggen zojuist.
47:48En het is duidelijk, onder meer uit uw reportage, dat de feiten anders zijn.
47:55Dat is wat het OM denkt, maar de feiten, zoals in Duitsland en ook in onderzoek in Engeland, hebben uitgewezen
48:02dat ook een dader daaraan meewerkt.
48:05En dat ligt, wellicht vooral, aan de sociale druk die erop voor iemand wordt uitgeoefend.
48:10En dat geldt dan weer te meer in de zaak van Meisje Vaatstra, omdat we met een kleine gemeente te
48:16maken hebben.
48:17Heel anders dan bijvoorbeeld de stad Amsterdam.
48:20Wat denkt u nou zelf, zijn de kansen van zo'n kort geding?
48:24Kan het dat halen?
48:26Ja, anders zou ik er niet aan beginnen.
48:28Ik vind het om te beginnen eigenlijk, ja, het zou niet moeten, laat ik zeggen, het is jammer dat het
48:35moet gebeuren, zo'n kort geding.
48:37Want we zitten hier toch met z'n allen aan tafel en dat geldt uiteraard ook voor het OM en
48:42de politie met één doel, namelijk om de dader van die moord op te sporen.
48:47Dus het is contrekeur dat het moet gebeuren, maar het is niet anders.
48:51Men doet het niet vrijwillig en dan zul je naar de kort gedingrechter toe moeten.
48:55Wanneer gaat het dienen, denkt u?
48:57Ik schat eind oktober ongeveer.
49:00Binnen enkele weken?
49:01Binnen enkele weken, ja.
49:02Goed.
49:02Nou, we zullen zien wat dat wordt.
49:04Oké.
49:06Bouwke, er is juridische strijd, politieke strijd ook.
49:11Maar dat laat natuurlijk onverlet dat de zaak op dit moment nog steeds onopgelost is.
49:16Wat doet dat nou met jullie dag in dag uit?
49:20Nou, het doet verskrikkelijk veel natuurlijk.
49:23Ik bedoel, je krijgt het er allemaal over je heen.
49:26Je krijgt het er allemaal nog bij, bedoel ik.
49:28Wat we al moeten meemaken, en ik bedoel, het verlies van onze dader.
49:32Het is elke dag, elke nacht, elke uur, elke seconde is het in je hoofd.
49:37Ik bedoel, en dan krijg je dit er allemaal nog eens over heen.
49:40Dat men ook nog weikert om een grootschalig DNA in te stellen.
49:46Dat kan ik me niet voorstellen.
49:48Dat kan ik me niet voorstellen dat ze zo'n moord niet willen oplossen.
49:52Want ze willen, dan zeg ik, dan willen ze hem niet oplossen.
49:55Nou, laten we hopen dat ze nog tot inkeer komen.
49:58Dankjewel voor je komst naar de studio.
50:01Ja, bijna anderhalf jaar geleden werd Marianne Vaatstra verkracht en vermoord.
50:06Door een nog altijd onbekende man.
50:08En iedereen wil dat de moord wordt opgelost, zo zei Bram Moscovich.
50:13Daar ben ik ook van overtuigd.
50:15Maar daar moeten we dan wel met z'n allen ook alles voor willen doen.
50:19En desnoods durven terugkomen op eerdere principiële beslissingen.
50:23En als dat niet gebeurt, niet vrijwillig gebeurt, dan moet het maar worden afgedwongen via de rechter.
50:29Wij staan daarvoor.
50:31Ook al zullen de collega's met morgen wel weer niet journalistiek noemen wat ik doe.
50:37Want verslaggevers lopen in ons land alleen naar de rechter als er een van hen toevallig een poosje wordt gegijzeld.
50:44Maar als het om de moord op een kind gaat, woont men als makkerschapen zwijgend een p*** bij waar evidente
50:51onjuistheden worden verkondigd.
50:52Bang dat anders de goede relatie met de persofficier wordt verstoord.
50:57Zo gaat dat.
50:58Nou, dames en heren, dat zal mij allemaal worst zijn.
51:02Ik heb liever dat de moord wordt opgelost.
51:05Tot volgende week.
51:22***
Comments