- 10 hours ago
Category
📚
LearningTranscript
00:04Ik heb naar het proces gehad, daar hebben ze gevraagd voor de doodstof uit te spreken.
00:08En de procureur zei, ik moet er niet mee inzitten, want na een paar jaar liep ze toch vrij rond.
00:13En hier zit ik nog.
00:16Als je nu uitrekt, zie ik 45 gang hier.
00:19En dat wil sporen, maar ik heb er wel heel vaak geleden.
00:23Niemand in ons land zit langer in de gevangenis dan Staf van Eyke en Freddy Horillon.
00:28Voor het eerst praten ze op tv.
00:38Hoe lang duurt levenslang?
00:59Ik ben Freddy Horillon, 70 jaar.
01:03Dat is tijd vooral tot de doodstraf, die omgezet is in levenslang.
01:07Maar dat ik nu reeds 38 jaar op zit, in totaal met mijn vogels hadden bij 45 jaar achter de
01:14gevangenis.
01:17Freddy Horillon, dat is die man met zijn donkere zonnebril.
01:20Zo zit hij in ons geheugen.
01:23En zo wil hij het ook graag houden.
01:25Hij wil ons zijn verhaal wel vertellen, maar niet volledig herkenbaar.
01:29Het is nergens voor van doen om mijn huidige beeldenis te verspreiden.
01:34Want dan kennen de jonge generaties mij ook terug.
01:37En dat is nergens voor van doen.
01:41Gebruikte beelden maar van 40 jaar geleden.
01:46Eigenlijk 38 jaar geleden.
01:48In juni 1979 drinkt Horillon samen met een kompaan dit huis in Sint-Amansberg binnen.
01:54Ze vermoorden vijf mensen.
01:57Autohandelaar Roland Stijjaert, zijn vrouw Leona, dochter Anne-Marie en haar verloofde Mark.
02:02En nog een dochtertje, Hilde, amper dertien.
02:06Toevallige slachtoffers.
02:08Horillon was gewoon woest, omdat hij net een zware gevangenisstraf had moeten uitzitten voor een overval en enkele diefstallen.
02:16De buit is niks.
02:17Wat antiek en 4000 oude Belgische franken.
02:21100 euro.
02:22De prijs van de wraak is de gruwelijke dood van een heel gezin.
02:28Bepaalde beelden, dat staat op hun netvlies gebrand.
02:34Dat heb je regelmatig en op de meest onverwachte ogenblikken, die kun je daarmee geconfronteerd worden.
02:41Dat u weer iets herinnert van het moment van de feiten.
02:45En vooral omdat ik dus, ja, hoe moet ik het zeggen, het is moeilijk om dat uit te leggen natuurlijk.
02:52Ik was mezelf niet.
02:55Twee jaar na de vijfvoudige moord verschijnt Horillon voor het Hof van Assize.
02:59Hij krijgt de doodstraf.
03:01Later, na de afschaffing van de doodstraf, omgezet in levenslange gevangenisstraf.
03:13Ik ben Staf.
03:14Ik ben 67 jaar gepensioneerd.
03:17En ik ben op 20 jaar geresteerd.
03:20Voor feiten die gekend zijn.
03:23Staf van Eyken is inderdaad gekend als de vampier van Muizen.
03:27Muizen, deelgemeente van Mechelen, vampier omdat hij zijn slachtoffers in de borsten bijt.
03:33In 1972 pakt de politie hem op voor de gruwelijke moord op drie vrouwen.
03:38Marie-Therese Rosseel, verkracht en vermoord met een keukenmes.
03:43Lidgarde van der Wild, verkracht en gewurgd.
03:46En Ida Smeets, gedumpt in deze put bij een verlaten fabriek.
03:51Ook zij is verkracht en gewurgd.
03:54Na zijn arrestatie, biedt Van Eyken nog meer op.
03:57Aanrandingen en verkrachtingen.
04:01Walg.
04:02Walg.
04:03Ik kan het niet anders zeggen.
04:05Walgeluk.
04:07Afschuw.
04:12Want jij hebt die feiten wel gepleegd, hè?
04:14Ja, daar zit het in.
04:17Voor die feiten krijgt Staf van Eyken, net als Horillon, de doodstraf.
04:21Ook bij hem later omgezet tot levenslang.
04:25Bart Aerts en Machteld Liber zoeken voor Pano uit wat dat betekent, levenslang.
04:31Allebei kennen ze de twee langstgestraften van ons land allang.
04:36Machteld Liber maakte twintig jaar geleden een radioreportage over Staf van Eyken.
04:41Ze interviewde hem ook voor een boek.
04:44Al die jaren blijven ze contact houden via brieven.
04:48Van Eyken schrijft daarin over de moorden, over schuld en boete,
04:51maar ook over het dagelijkse leven achter de tralies.
04:56Leuvencentraal, 28 januari 2001.
05:00Het is nu zondagavond en ik heb de muziek opstaan.
05:03Op dit ogenblik gaat het goed met mij, maar als het minder goed gaat, dan heb ik natuurlijk Vangelisch nog.
05:11Naar deze deel luister ik vaak, maar natuurlijk ook naar Anne Christy, Anneke.
05:18Bart Aerts zocht Freddy Horillon vier jaar geleden voor het eerst op in de gevangenis.
05:23Als criminoloog en journalist was hij nieuwsgierig naar wat dat is, levenslang in de cel zitten.
05:29Tijdens verschillende ontmoetingen en in brieven vertelt Horillon hem zijn verhaal.
05:36Hasselt, 27 december 2015.
05:39Een Palestijnse terrorist was in 1979 verhouderd voor een moord op vijf Joden en kwam in 2008 vrij.
05:47Hij stond jaar bekend als de langstzittende gevangene in Israël.
05:51Ik zit ook sinds 1971 en zit dus al langer vast, maar hier vinden ze dat normaal.
05:59Na al die jaren contact lukt het Bart en Martelt om door te dringen tot het dagelijkse leven van de
06:06twee langstzittende gedetineerden.
06:09Ze krijgen toestemming om tot in hun cel te filmen.
06:19Dat is goed.
06:33Dag Freddy.
06:36Dag Bart.
06:37Goedemorgen.
06:39Beschrijf een keer uw cel.
06:41Dat is maar een eigen tv die ik kocht heb, een paar jaar geleden.
06:44Een micro-golf, dat komt nu ook sinds een paar jaar.
06:47Je kunt dan een keer een spaghetti klaarmaken of iets.
06:51Wat zit er hier nog?
06:53De innerlijke mens te spijzen.
06:57Heet waar.
06:59Dat is een serieuze voorraad.
07:02Ja, maar je moet wel.
07:04Je kunt niet naar de winkel gaan als je ongeret.
07:06Je moet vooruitziend zijn.
07:11We hebben hier een beetje van alles staan.
07:14Maar dat is omdat ik nog werk heb.
07:18En dat ik het geluk heb dat ik nog kan werken.
07:21Want dat ik 70 jaar geleefd heb, is dat niet evident.
07:25En moest ik niet kunnen gaan werken, dan zat ik nu in een lege cel.
07:29Dan was er niks te zien.
07:31Want als je geld hebt, kan je nu ook niks vuren.
07:33Want die sprookjes die je in de buitenwereld ronddoen, dat we hier alles gratis krijgen.
07:38Het klopt niet, ik kan het u verzekeren.
07:41Die cel, is dat nu een plek waar jij je thuis voelt?
07:45Ja, voorlopig wel.
07:47Ik wil dat direct veranderen, maar veel minder.
07:50Ze mogen met tv, computer, alles mogen ze van mij hebben.
07:54Moordat je tenminste de vrijheid hebt te gaan en te staan waar dat je wilt.
07:59En wat betekent dan voor je vrijheid?
08:03Goh, we gaan fietsen in de natuur, een keer de zee kunnen zien, met een hond kunnen gaan wandelen.
08:11Al die simpele dingetjes.
08:14Maar de mens weet maar wat dat is.
08:17De vrijheid, als je het kwijtzet.
08:32Ja, dat is ongeveer drieën, half tot vier.
08:36Het is hier mijn leefruimte.
08:39Als ik van waar ik binnenkom, kom ik in mijn domain.
08:43De mannen.
08:45Zoals hij zei ook, maar de mannen zijn wel deisjes.
08:50De mannen.
08:52Is het een straf om op zo'n kleine ruimte te moeten leven?
08:56Ik kan zeggen dat niet als straf.
08:57Ik weet dat ik misdaan heb, dus blijf ik hier binnen.
09:02Ik had me daarin schrikken.
09:03Dat is één van mijn instructeur en alles erbij.
09:06Begoed bij mannen.
09:09Ik had dat geklinken, maar het is zo.
09:21Ik ben het gewoon van een kleine ruimte.
09:24Ik denk dat als er een groter stil moet staan,
09:26dan zou ik me dat wel een beetje vreemd voelen.
09:28Maar ja, ik zit daar al zo lang op een ruimte zitten.
09:33Een grote venster, dus...
09:36Aan alle 106 levenslang gestraften in Vlaanderen
09:40vroegen we ook of ze een vraaglijst wilden invullen.
09:43100 mannen en 6 vrouwen zijn dat.
09:46Meestal veroordeeld voor moord.
09:49Iets meer dan de helft, 56, heeft de enquête ingevuld.
09:54Bijna 80% daarvan kijkt vooral televisie op cel.
09:57De helft vult zijn tijd met slapen en nadenken.
10:01Ook muziek luisteren en lezen zijn populair.
10:0610% van de levenslang gestraften komt niet uit zijn of haar cel,
10:10brengt er de hele dag door.
10:1350% zit nog altijd meer dan 16 uur per dag op die paar vierkante meter.
10:2910% van de levenslang in 5% is een hele tijd.
10:3213% van de levenslang.
10:335% van het levenslang.
11:04Staf van Eyken zit al 45 jaar in Leuven Centraal.
11:08Een gevangenis waar overdag de celdeuren open zijn.
11:14Freddy Horillon zit al 38 jaar vast.
11:17Bij hem blijven de celdeuren de hele dag dicht.
11:20Wanneer hij niet werkt, zit hij tot 23 uur per dag tussen vier muren.
11:27De vrijdag ga ik mezelf.
11:29En dat is dikwijls tot de maandagmorgen.
11:33Acht uur zonder dat ik daar af kan.
11:35Als het goed weer is, ga ik wel een uur naar de wandeling.
11:39Maar als ik zo lang binnen zit, heb ik er elke steentje gezien op die wandeling.
11:44En heb ik alle verhaal die verteld worden al een keer gehoord.
11:48Ik ben ondertussen een oudere man.
11:51De gevangenisbevolking, meestal jonge mensen.
11:54Dus ik heb praktisch niemand om mee te praten.
11:57Ik hou me altijd bezig met mijn cel.
11:59Ik correspondeer zoveel.
12:02Lezen, schrijven.
12:04Dat is het.
12:05Elke dag is een kopie van een dag ervoor.
12:13Klaar maken voor het werkhuis.
12:22Mooi, Penny.
12:30Oké.
12:34Twee op de drie levenslang gestraften werkt in de gevangenis.
12:38Al was het maar om de eentonigheid te doorbreken.
12:42Ook Van Eyken en Horion doen dat.
12:44In een werkhuis binnen de muren.
12:59Elke dag hetzelfde.
13:01Dat is afwisselend.
13:04Dus...
13:04Het zijn niet altijd sleutels.
13:06Nee.
13:07Het gaat ook gewoon kaarten.
13:08Lege me tonen.
13:10Kaarten die hebben een briefgaan of veel klanten daar zijn.
13:13Dus je hebt alle kaarten.
13:16Je bent niet verplicht om te werken.
13:18Als je niet met pas jou moet stemmen, dan werken ik niet meer.
13:21Word je per stuk betaald of per uur?
13:23Dat is per stuk.
13:26En per maand, ja, dat is iets van...
13:29Ik heb gezegd, het gemiddelde...
13:30Eén maand is dat meer dan de andere feest.
13:32Dus het gemiddelde is iets van een goeie 200 kantenen euro.
13:36Maar hij kan daar de kantenen door kosten of de heuvenen per wijze en de rest.
13:40Dus...
13:41Kom je daar meer rond met die 200 euro?
13:44Het wil maar omkomen, hè.
13:47Ik heb geen andere inkomsten, dus dan moeten we dat wel doen, hè.
13:55Voor Horillon is er nog een tweede belangrijke reden waarom hij werkt.
14:00Ik probeer ik toch elke maand ietsje opzij te zetten.
14:05Als je buiten komt, het is beginnen van nul, hè.
14:09Je hebt zelfs geen was-eintjes in de zakdoek.
14:11Dus van nul, van nul beginnen.
14:14Je hebt geld van doen, hè.
14:16Maar die hoop, die is er wel nog altijd om op een dag vrij te komen.
14:20Ja, dat zou de normaalste zaak van de wereld moeten zijn, hè.
14:27Ik heb mensen geweten die twee keer een moord gepleegd hadden.
14:30En ik heb die twee keer weten vrijgegaan.
14:32Ik heb alles en iedereen zijn vrijgegaan.
14:35Het is een natuurlijke drang om vrij te komen.
14:39Steek een insect in een dolse.
14:41Dat probeer ik dan te snappen.
14:42Waarom zou een mens dan vrijwillig voor kiezen om heel zijn leven in de gevangenis te zitten?
14:48Het heet wel levenslang, maar in ons land kan in principe iedereen nog vrijkomen.
14:53Na minimum 15 jaar kan een gedetineerde een aanvraag indienen.
15:00Moordenaars worden trouwens minder gevaarlijk met de jaren.
15:03Psychiater Paul Kozijns leert dat uit de wetenschap.
15:06En uit zijn eigen onderzoek van tientallen moordenaars.
15:09Het is verkeerd van mensen definitief te oordelen over hetgeen wat vroeger gebeurd is.
15:16Op een zeker ogenblik.
15:17Je moet dat terugplaatsen in de tijd.
15:21En dan iedereen de kans geven om te evolueren.
15:24Je vertrekt met de gedachten dat ze naar de waarschijnlijkheid terugkeren.
15:28En dat is de realiteit voor de grootste meerderheid.
15:31Dus dan blijven er enkele uitzonderingen die niet zo ver geraken.
15:37Maar je moet toch goed realiseren dat dat uitzonderingen zijn.
15:40En uitzonderingen moeten blijven.
15:46Zo'n uitzondering wil Horion niet zijn.
15:49Hij hoopt ooit nog vrij te komen.
15:52Ook daarom gaat hij twee keer per week fitnessen in de gevangenis.
15:56Horion wil in conditie blijven.
16:05Staf van Eyken heeft veel meer voorrechten.
16:08Die mag elke avond na zijn werk naar de theaterzaal van de gevangenis.
16:12Hij helpt ermee aan de jaarlijkse toneelvoorstelling van de gedetineerden.
16:19In september kiezen we het stuk en dan beginnen we te repeteeren.
16:22Ik moet zeggen dat het de koor in het noorden is tegen dat ze gaan spelen of het publiek.
16:26Het is ook een mannetje van alles.
16:29En dat vraag wil veel werken.
16:30Dat moet ik toch geven.
16:31Maar ik doe het graag.
16:34Het moet goed zijn.
16:42Voor criminologe Christel Bijens is dit niet genoeg.
16:46Werk en ontspanning zijn nu vooral bezigheidstherapie, zegt ze.
16:50Je moet gedetineerden veel actiever voorbereiden op een terugkeer naar de maatschappij.
16:55Tijdens die periode dat men daar zit, is men eigenlijk, en men noemt dat in de literatuur, doing time.
17:01Men zit daar een beetje zijn tijd te verdrijven en men probeert een bezigheid te hebben.
17:05Maar wat is daar het nut van?
17:09Vergelding naar het slachtoffer, dat het slachtoffer voelt.
17:12En dat is een belangrijke reden, dat er toch iets terugbetaald wordt in de vorm van tijd.
17:18Iemand moet een stuk van zijn leven afbetalen aan de samenleving, aan een slachtoffer.
17:23Daarom dat het regime dat er uitgewerkt wordt in de gevangenis, de rechten die gedetineerd hebben,
17:29de manier waarop ze behandeld worden, ontspanningsactiviteiten, werkopleiding, contact met de buitenwereld,
17:35zijn allemaal heel belangrijk om mensen voor te bereiden en te zorgen dat ze de band met de samenleving toch
17:41een beetje behouden.
17:44Besef jij nog hoe het er buiten aan toe gaat?
17:48Meer of jij denkt.
17:50Ik volg actualiteiten.
17:55Mensen zeggen, ja, je zou het nog wel kijken als je buiten komt.
17:58Er is veel veranderd.
17:59Ik zeg altijd, er is niks veranderd.
18:02Er is veel bijgekomen.
18:04Voortr op het licht moet je stoppen, dat moest je vroeger ook.
18:07Er is veel bijgekomen, dat wel.
18:09We leven in een computertijdperk.
18:11Maar ik heb een computer.
18:12Ik heb me een beetje geschoold.
18:16Twitter bijvoorbeeld, wat zegt u dat?
18:18Wat?
18:18Twitter.
18:19Niks.
18:21Ik ken het allemaal, maar ik heb het nog nooit niet gebruikt of weet ik veel.
18:27Maar ik weet wat die sociale netwerken, ik lees veel.
18:31Ik ken het allemaal.
18:32Ja, het is allemaal gemoderniseerd.
18:35Computers, bankkaarten, gsm's, simkaarten, iPod.
18:40En wat is het er allemaal?
18:44Ik heb het van alles.
18:45Goochelen, ja, gegoogeld maar.
18:49Facebook is Facebook.
18:51Wat is Facebook?
18:52Dat is iemand die daar op Facebook gaat, die dan uitleg geeft wat hem gedaan heeft.
18:56En dit ook allemaal.
18:57Dus ik heb dat stuk kunnen zien verleden jaar zo ergens.
19:00Dat ik het even mijn ogen getrokken.
19:02Alleen man, over wat zeg jij bezig.
19:04Ik heb dan ook Twitter, dat is daar aan.
19:06Het kan iedereen ook daar.
19:07We kunnen allemaal commentaar geven op alles kritiek.
19:09En wat dan doe ik, dat doe ik.
19:11Dat heb ik toen een klein jaar ook ervaren.
19:14Dus dat is iets wat ik wil hebben.
19:16Maar dat is allemaal niet meer voor mij.
19:19Ik heb mij allemaal gewoon een schrijfmachientje.
19:28Met dat schrijfmachientje houdt Stafvaneke contact met de wereld buiten.
19:33Met iemand als Pater Sjef.
19:35Ik ken ze wel van in de jaren zestig.
19:37Van in de homes als ik geplaatst werd van de jeugdrechter.
19:40Dus ik heb al zijn opvoeder.
19:43Hoe kwam jij als jonge gast in een jeugdinstelling terecht?
19:47Nou, dan ging ik op de eerbaarheid voelen.
19:50En dan heb ik weer in de instelling gezeten.
19:53Ik heb de jeugdrechter geplaatst.
19:56Pater Sjef was ooit opvoeder van Stafvaneke.
19:59Hij is de enige mens die Vaneke nog kent uit zijn jeugd.
20:03Nu is hij 87.
20:06Maar nog altijd een soort vaderfiguur.
20:08Ondanks alles wat er gebeurd is.
20:10Ondanks de gruwelijke moorden en verkrachtingen.
20:13Dus op een bepaalde dag las ik dan in de krant dat Staf, het is meisjes, zelfs een vrouw, verkracht
20:24en vermoord dat.
20:26En ook nog andere verkrachtingen.
20:29Het is een monster en het is een vampier.
20:33Maar hij is met een zoon al 45 jaar.
20:36Ik ben onmiddellijk naar hem toegegaan.
20:39In de gevangenis van Mechelen.
20:41Maar dat was achter glas.
20:43En hij, ik zou bijna zeggen, hij kroop bijna gelijk een hondje weg in de loek.
20:50Sjef, wat heb ik ik toch eigenlijk uitgesproken?
20:54Ook nu nog krijgt Stafvaneke af en toe bezoek van pater Sjef.
20:58Goed.
20:59Dank u wel.
21:05Het geest dat ik altijd enorm bewonder, uw weerbaarheid, die tegenstaande 45 jaar min of meer in de bak.
21:16Dan zit je potverdikt in een touw in de dubbel, om dat te kunnen blijven dragen en verdragen.
21:24Ze zeggen dat wel, je hebt het zot en dat had er tijd aan verliest.
21:29Maar ik zeg, en toch.
21:32En toch bleef ik hem graag zien.
21:38Ja.
21:40Wat zegt onze enquête?
21:43Bijna 90% van de levenslange straften die de vraaglijst heeft ingevuld, heeft nog contact met de buitenwereld.
21:51Vooral met familie of vrijwilligers.
21:54Maar veel stelt dat contact niet voor.
21:57Ruimde helft krijgt op zijn best twee keer bezoek per maand.
22:0240% kreeg de voorbije maand geen enkele brief.
22:13Hasselt, 18 december 2016.
22:17Mijn 45ste kerst achter de muren alsjeblieft.
22:21En hoelang nog?
22:23Als het dan justitie ligt op mijn laatste snik.
22:26Mijn dochter heeft de hoop opgegeven om mij nog ooit buiten de muren te zien.
22:32En zo zijn er meer en meer mensen die afhaken.
22:35Ik begin steeds eenzamer te worden.
22:39Alsjeblieft.
22:41Alsjeblieft.
22:42Alsjeblieft.
22:43Hallo!
23:19Heb je nu nog contact met je kinderen?
23:23We kunnen geen bezoek meer aan.
23:27De zorg van je eigen kinderen niet is in opgroeien natuurlijk.
23:32Maar gevat, dan is er zwaar feit gebeurd dat je een straf verdient.
23:36Maar dit is geen straf meer.
23:40Dat is een psychische foltering gewoon.
23:42Op een bepaalde vlak.
23:46Sorry, even wacht.
23:50Als je gewoon bij kinderen begint, heb ik het.
24:02Even drinken.
24:25Ja.
24:26Ja.
24:27Die zijn ondertussen ook 15, 16 jaar.
24:30Die heb ik al gehoord. Het zou wel bijna 10 jaar geleden zijn dat ik ze gezien heb.
24:35Ik wil ze ook niet terugzien in de gevangenis.
24:40Niemand weet dat ik de grootvader ben.
24:43Moet je in de bezoekshal maar iemand zitten die ze herkent.
24:47Geel grand weet wie nu de grootvader is.
24:51Dat hoeft allemaal niet.
24:55Freddy Horillon wil zijn kinderen en kleinkinderen pas terugzien als hij vrij is.
25:00En hij hoopt dat die dag ooit komt.
25:02Want sterven in de gevangenis brengt volgens hem de slachtoffers niet terug.
25:09Assop, 15 juli 2017.
25:13Bij een moord is geen herstel mogelijk, hoeveel spijt je ook hebt.
25:17Het kan niet meer ongedaan gemaakt worden, zelfs niet met uw eigen leven.
25:24Wat betekent spijt voor jou?
25:27Spijt, het zou erg zijn moest je er geen spijt van hebben.
25:29Het zou er dan nog gaan mankeren natuurlijk.
25:32Het is maar een woord dat geuit.
25:33Is dat wel waar?
25:35Want iedereen zegt dat er spijt heeft, maar is dat wel waar?
25:40Ik denk dat je meer een keer moet kijken of er iemand er spijt van heeft.
25:44Hoe dat zich gedraagt.
25:47Bijna elke levenslange strafte die onze vragenlijst heeft ingevuld heeft spijt.
25:52En de overgrote meerderheid wil ook nog vrijkomen.
25:56Maar ze zijn niet zeker of dat ook echt zal gebeuren.
25:5933% heeft geen hoop meer op vrijlating.
26:04Eens als iemand aan zijn strafuitvoering begint, dan moet je naar de persoon kijken.
26:08Dan moet je naar de toekomst kijken.
26:09Wat kunnen we doen met die persoon zodanig dat die niet meer zal herbeginnen?
26:14Wij hebben in België in 1996 is de doodstraf afgeschaft.
26:19Dus we hebben beslist dat mensen niet ter dood kunnen veroordeeld worden.
26:23We hebben ook beslist dat mensen levenslang krijgen.
26:26Dat ze op een bepaald moment toch terug kunnen vrijgesteld worden.
26:30Maar als we vertrekken vanuit het idee dat op termijn iedereen moet kunnen vrijkomen,
26:35dan moeten we daar ook aan werken.
26:37Dan moeten mensen de mogelijkheid hebben in de gevangenis om daar iets aan te doen.
26:40En die hefkomen zijn vandaag, jammer genoeg, onvoldoende aanwezig in de gevangenis.
26:46Ik kan duidelijk stellen dat de psychische begeleiding ontoereikend is.
26:51Niet speciaal voor de lange straften, maar in het algemeen, in het gevangeniswezen,
26:56is dat inderdaad een negatief punt of een zwart punt.
27:02Na zijn reeks verkrachtingen en moorden in de jaren 70 hebben psychiaters Staf van Eyck onderzocht.
27:09Hun conclusie?
27:10Deze man is een psychopatenlustmoordenaar.
27:13Iemand zonder emotionele diepgang.
27:15Een manipulator.
27:16Een narcist.
27:23Je werd daar beoordeeld als een psychopaat.
27:26Ze noemden dat psychopaat, ja.
27:30Ik ben geen psychiater voor te weten in welke categorie dat ik val.
27:35Kan je jezelf daarin herkennen, in het gegeven psychopaat?
27:42Het kan, mezelf.
27:45Ik denk het niet.
27:46Ik denk wel dat ik heel gevaarlijk ben.
27:49Dat wel, maar toen, zeikers.
27:52En als ze dat in de categorie van psychopaat doen, dan is dat psychopaat.
27:59Dat is wel straf dat je dat van jezelf zegt.
28:01Ik denk wel dat ik gevaarlijk ben.
28:04Als ik niet ingezegd had, geen wat ik gedaan had, had ik dan goed kunnen zeggen, nee, want
28:08er zat er nu echt doordelijk een psychopaat voor u.
28:11Met die woorden gezegd van een psychiater.
28:18Leuven Centraal, 26 oktober 2008.
28:23Je weet dat ik de feiten pas heb ingezien toen ik met Tila begon te werken.
28:28Toen zat ik al meer dan tien jaar binnen.
28:31Eerst moest ik alles wat ik wist opschrijven, niet alleen over de feiten, ook over mijn jeugd,
28:38ook over het seksueel misbruik door mijn tante en van alles.
28:43Daarna moest ik dan analyses maken.
28:48Begin jaren tachtig, tien jaar na zijn arrestatie, wil Staf van Eyckens een gruwelijke daden begrijpen.
28:55In de gevangenis vindt hij onvoldoende psychische hulp.
28:58Maar een therapeute van buitenaf, de ondertussen overleden Tila Verhelst, helpt hem wel.
29:04Met een therapie waarin hij het moment van de verkrachtingen en de moorden moet herbeleven.
29:14Ik heb geleerd op een gegeven moment van terug te gaan naar mijn verleden.
29:18Omdat Tila vond dat ik daar toen je aanpast van terug te gaan, waren de meesten als Griek voor aan
29:23hem.
29:25Ik probeer me daar eens bij voor te stellen, maar herbeleef je dan die feiten of hoe loopt dat dan?
29:31Je moet je herbeleven om de confrontatie mee in de jeugd aan te gaan.
29:36Je moet je herbeleven.
29:37En dat heb ik ook gedaan.
29:44Wat besef je op dat moment ook wat je hebt aangericht?
29:47Natuurlijk.
29:49Natuurlijk.
29:51Dat was het gruwelijkste.
29:52Je ziet die beelden voor je en dan begin je te beseffen dat we die zeiden.
29:57Ben je daardoor genezen of wat moet ik me daarbij voorstellen?
30:01Nee, dat is niet dat we dezelfde doen. Dat komt nadien. Maar dat is een proces dat jaren loopt. Dat
30:06loopt nu nog altijd door.
30:09Staf Van Eyken ziet zichzelf nu als de nieuwe staf. De man die inzicht heeft in zijn persoonlijkheid en zijn
30:16daden.
30:17En daarom doet hij geen enkele moeite meer om nog vrij te komen. Hij wil de rest van zijn leven
30:22hier blijven.
30:23Waarom heb je besloten om nooit naar buiten te komen?
30:26Omdat ik ingezien heb wat ik gedaan heb. En dat is zo gruwel dat ik daar nu mee kan.
30:32Hier binnen heb ik mijn structuur. Hier kan ik leven. Ik denk niet dat ik buiten kan leven.
30:38De meeste levenslange straften willen wel nog vrijkomen.
30:42Horio bijvoorbeeld kijkt al jaren uit naar dat moment dat er misschien nooit komt.
30:48Uiteraard voor straffen gisteren. Ja, dat moet het zijn.
30:52Ja, kijk.
30:5631 december, 9.999, 18 uur.
31:01Dat is vermeldigd soms op de uur.
31:03Het uur staat daarbij.
31:04Ja.
31:05In het jaar 9.999.
31:08Hoe kun je...
31:09Kun je nu nog meer met een mens spotten?
31:15Dat is echt een overtreffende trap van de mensen de zotthouden.
31:19Dat is eigenlijk het vooruitzicht dat ze geven.
31:21Ja.
31:24Al tientallen keren stond Horio over de strafuitvoeringsrechtbank.
31:28Die beslist over voorwaardelijke vrijlating.
31:31En telkens is het antwoord nee.
31:37Assot, 11 maart 2017.
31:41Altijd om dezelfde redenen.
31:42Men ziet het niet aankomen bij mij.
31:45Ben onvoorspelbaar.
31:46Ook mijn houding tegenover mijn lange straf is een probleem.
31:50En ik stel mezelf centraal.
31:52Tijdens het proces stonden de slachtoffers centraal.
31:55Maar het is de logica zelf dat het nu om mij gaat na 38 jaar.
31:59Men kan moeilijk een voorwaardelijke vrijheidsstelling aanvragen.
32:03En het over het iemand anders hebben, toch?
32:05Het zijn allemaal argumenten die nergens op slaan.
32:08Maar ze zijn goed genoeg om u te blijven uitstallen.
32:12Begrijp je dat er mensen zijn die vinden dat je nooit meer vrij mag komen?
32:16Natuurlijk zijn er zo mensen...
32:20Zeker de nabestaanden van de slachtoffers.
32:24Daar kun je enkel begrip voor opbrengen.
32:27Maar zo werkt een rechtsstaat niet.
32:32Je wordt gestraft met een doel van re-integratie.
32:39En als je iemand 38 jaar in de gevangenis laat zitten, dan geef je toe dat je systeem faalt.
32:46Is ons systeem op dat vlak dan hypocriet?
32:48Door ze toch nog hoop te geven om vrij te komen?
32:51In die zin zou je kunnen zeggen, ja, hypocriet is het niet helemaal eerlijk wat er gebeurt.
32:58Er worden mensen illusies gegeven dat het mogelijk is.
33:01Maar ja, valse hoop geven aan mensen, dat heeft een verwoestend effect.
33:10Zijn sterk gemediatiseerde zaken daar dan ook voelig aan?
33:14Ik denk aan het zaak, hoor je?
33:16Ja, het is natuurlijk niet onmogelijk dat sterk gemediatiseerde zaken, dat men daar extra volzichtig voor is.
33:22En dat het risico op recidieven en de kans op herval, dat men daar toch wel veel voorzichtiger mee omgaat.
33:31Men die mensen minder kansen durft te geven.
33:40Dat is Dylan, ik, alleweeën zelf.
33:45Dus dit is mijn toon bij elkaar naalden in Leuven hier, hè.
33:49Dat is nog een jonge staf, hè?
33:50Toon wel.
33:52Nog een van langkaart, daarom een stuk van langkaart nog, mijn snor.
33:56Staf van Eycke kijkt met heimwee naar foto's van vroeger.
34:00Want toen, tussen 1985 en 2007, mocht hij af en toe een dag naar buiten, onder begeleiding.
34:09Vind je dat je dat verdient?
34:11Nee, dan een dag buiten.
34:13Wel, het heeft me veel geholpen in mijn ontwikkeling.
34:16Dat wel.
34:17En dan had hij nog stilgekeuzen met mijn fiets.
34:19Dat waren allemaal die energie en die kracht die gaat om verder door te gaan.
34:23Door strengere regels mocht van Eycke de voorbije tien jaar maar één dag meer buiten.
34:29Hij vindt dan wel dat hij in de gevangenis thuis hoort.
34:32Hij zou toch nog graag af en toe een uitgaansdag krijgen.
34:37Nu is de vraag, nu zit je zo lang zonder.
34:39Hoe overbrug je dat of niet?
34:41Ja, ik overbrug het omdat ik het geleerd heb.
34:46Dus ik vind het natuurlijk echt jammer dat ik nu in die uitgaansdagen ermee heb.
34:51Tussen 1975 en 2013 zijn 390 levenslanggestraften toch eerder vrijgekomen.
35:00Gemiddeld al na 12,5 jaar.
35:02Nu is de wet strenger.
35:04Levenslang betekent nu minimum 15 jaar.
35:07Dan kan iemand onder voorwaarden vrijkomen.
35:10Onder andere als het risico opnieuwe misdaden klein is en als hij of zij werk in onderdak heeft gevonden.
35:16Dat heeft Horion ook.
35:18Maar toch zit hij al 38 jaar in de cel.
35:22Levenslang is voor de enige detineerde dus beperkt in jaren.
35:26Voor de andere blijft de duur van de straf één groot vraagteken.
35:33Ja, ik ben 70 dus.
35:36De vervaldatum komt dichterbij.
35:38Nee, lang kun je me al niet meer halen.
35:52Professor, kan iemand als Freddy Horion nog vrijkomen?
35:56Ik denk dat het zeker mogelijk moet zijn om samen met hem en enkele mensen uit zijn omgeving
36:03een context te vinden binnen de welke hij zou kunnen functioneren.
36:08Zie ik wel de mogelijkheid eigenlijk om een terugkeer in de maatschappij te voorzien.
36:20Wat als je zou weten dat je nooit meer vrijkomt?
36:26Ja, dan hoop je maar één ding, dat je zo snel mogelijk een terminale kanker krijgt.
36:36Of zelf de hand, de hand aan jezelf slaan.
36:43Zelfmoord is dan de enigste oplossing eigenlijk.
36:45En als je gewoon je doodzitten afwachten in een dagelijks systeem, dat wenst je je grootste vijand niet toe.
36:59Dat is erger dan de doodstraf.
37:01Wat het mij betreft mogen ze de doodstraf weer uitvoeren.
37:04Dat is minder erg dan mensen op die manier behandelen.
37:08Dat is veel erger.
37:16Kan je op een manier gelukkig zijn in de gevangenis?
37:19Ik denk het wel.
37:21Wat ik bereikt heb, of niet.
37:23En dan komen we altijd terug.
37:25Met die beslissende economen heb ik, moet ik zeggen ben ik wel gelukkig.
37:30Hoe hard dat ook maar klinken, maar het is zo.
37:36Heb je spijt?
37:44Wat ik vroeger niet had, doe ik nu wel.
37:51Heb je een boodschap voor de nabestaanden?
37:54Wat is die dan?
37:58Ik kan eigenlijk niks teruggeven wat ik ontnomen heb.
38:01Dat kan ik niet.
38:02Maar ik kan wel zorgen dat het niet meer gebeurt.
38:07Ik weet dat zij misschien niet meer zijn geholpen, maar ik hoop dat ze het dan baarden.
38:14En dat is de eerste keer dat ik dat zeg, hopelijk.
38:20En dan wil ik even stoppen.
38:29Hasselt, 6 augustus 2017.
38:33De langzittende gedetineerde zat in Amerika, 60 jaar ongeveer.
38:40Als staf zin heeft dat record scherper te stellen, moet jij dat weten.
38:45Maar ik heb er geen behoefte aan.
38:48Ik laat het hier maar bij.
38:50Tot over enkele weken of tot schrijfs.
38:53Freddy
39:04TV Gelderland 2021
39:06TV Gelderland 2021
39:06***
Comments