#KuyaKimAnoNa? Express: (Apr. 21-25, 2026) - Napakailap na tamaraw, muling namataan sa Occ. Mindoro; Leatherback sea turtle, inanod; Parallax effect sa eroplano; Dalampasigan sa Calaguas Island, nagliwanag; | 24 Oras - video Dailymotion

GMA News

24 Oras is GMA Network’s flagship newscast, anchored by Mel Tiangco, Vicky Morales and Emil Sumangil. It airs on GMA-7 Mondays to Fridays at 6:30 PM (PHL Time) and on weekends at 5:30 PM. For more videos from 24 Oras, visit http://www.gmanews.tv/24oras.  #GMANews #SerbisyongTotoo #BreakingNews Watch the latest news stories from GMA Network's trusted news programs on the GMA Play app. Download now on Google Play and App Store. Also available on GMANetwork.com/GMAPlay and Android TVs! GMA Network promotes healthy debate and conversation online. Any abusive language that does not facilitate productive discourse will be blocked from this post. For more updates, visit this link: https://www.youtube.com/playlist?list=PLCpdvYcv59AjcPwb7dvUt3oCLasY96Dta For live updates and highlights, click here: https://www.youtube.com/playlist?list=PLCpdvYcv59AiKdYH_GDSU7sBgfc7Cd1de Breaking news and stories from the Philippines and abroad: GMA News Portal: http://www.gmanews.tv YouTube: https://www.youtube.com/@gmanews2026 Facebook: http://www.facebook.com/gmanews TikTok: https://www.tiktok.com/@gmanews Twitter: http://www.twitter.com/gmanews Instagram: http://www.instagram.com/gmanews GMA Network Kapuso programs on GMA Pinoy TV: https://gmapinoytv.com/subscribe

Transcript

00:03Good evening, guys. I'm your Kuya Kim, who's going to give you a trivia for the trending news.

00:09It's a local representative of Santa Cruz in Occidental, Mindoro,

00:14that is one of the most famous people who have been in the country,

00:20the Tamarau.

00:25Sa isang pambihirang pagkakataon, nakakuhanan sa drone footage na ito ang isang mailap na hayop

00:30na naninirahan sa kabundukan ng Santa Cruz, Occidental, Mindoro.

00:33Walang iba kundi ang critically endangered na Tamarau.

00:37Ang drone footage kuha ng magsagawa at kamakailan ng verification survey

00:40sa kabundukan ng Santa Cruz.

00:42Ang mga kawarin ng Municipal Environment and Natural Resources Office,

00:46DNR Tamarau Conservation Program, Mindoro Biodiversity Corridor,

00:49at Driving Together with Tamarau.

00:50Taong 2018 pa rao,

00:52na huli sila makakita ng bakas ng Tamarau population sa bayan ng Santa Cruz.

00:56Ang nakita lamang ng team ng DNR po noon ay bakas ng mga yapa,

01:00yung mga hoof marks po.

01:01Pero sa ginawa nila survey sa taong ito,

01:03tina pinagbigyan daw sila ng kagubatan.

01:05Doon sa ginawang further verification,

01:07nakita po natin doon yung pinatawag nilang gulausan

01:10o yung wallowing area ng mga Tamarau.

01:13Meron din mga dumi ng Tamarau as indicators.

01:16Eventually, doon po nakuna ng drone

01:18yung actual sighting na po ng mismong Tamarau.

01:21Isa po itong indikasyon

01:23na maganda pa po ang ating mga kapaligiran at ikasiyaman.

01:26Dito rin po nakikita yung natural heritage ng Mindoro,

01:31lalo na po sa Santa Cruz.

01:32Despite climate change and other natural hazards,

01:36ay nagpapakita na talagang may katatagan din po.

01:40Ang mga Tamarau o Bupalus mindorensis,

01:42isang dwarf buffalo na endemic

01:44o tanging sa isla ng Mindoro lamang makikita.

01:46Para silang malilit na kalabaw,

01:47tinatayang nasa 3.5 feet lang ang katilang taas.

01:50Sila ba ang tinuturing na pinakamalita buffalo species sa buong mundo?

01:53Sila pa rin na may hawak ng titulo

01:55bilang largest native land mammal sa Pilipinas.

01:57Isa sa mga agaw pansin sa Tamarau ang katilang V-shape ng mga sungay

02:01na ginagamit nilang pandepensa.

02:02At alam niyo ba hindi lang mga lalaking Tamarau ang meron ito?

02:05Maging ang mga babaeng Tamarau kasi may sungay din.

02:07Pero hindi tulad ng mga kalabaw at baka

02:09ang mga Tamarau, mga solitary animals.

02:12Hindi nila laging kasama ang katilang herd o grupo.

02:14Madalas sila nag-iisa lang at may sariling teritoryo.

02:17Noong 1900, nasa 10,000 pa ang bilang ng mga Tamarau

02:20sa kagubatan ng Mindoro.

02:21Pero ngayon...

02:22Ang estimated na population na lang nila ay

02:24between around 200 to 300 in the wild.

02:27Karanihan sa mga ito matatagpuan sa Mount Iglit,

02:29Baco National Park sa Occidental Mindoro.

02:32Nakadikit ba ngayon ang mga Tamarau sa ista ng Mindoro?

02:34Alam niya ba nung unang panahon may mga Tamarau ding nabuhay

02:37sa ista ng Luzon pati na sa kabisayaan?

02:39May ito yung pananda!

02:44May git anim na dekada ng nakakaraan,

02:47nadeskubre ng mining engineer na si Michael Armas

02:49ng mga buto ng isang tunnel malapit sa Balamban, Cebu.

02:52Matapos ang mabusising pag-aaral,

02:55napag-alaman nito lamang 2006 na mga buto

02:57galing sa isang extinct na species ng dwarf buffalo,

03:01ang bagong tuklas na hayop na tinatawag na Bubalus Cebuensis.

03:05Mas mali ito ng bahagya kumpara sa Bubalus Mindorensis sa Mindoro.

03:10Hindi man matiyak ang eksaktong edad nito,

03:12tansya ng mga eksperto,

03:13nabuhay ito 10,000 hanggang 100,000 years na ang nakakaraan.

03:18Pero posibleng din daw na mas mabata pa ito.

03:20Maliban sa Bubalus Cebuensis,

03:22may mga fossil teeth at bone fragments

03:24mula sa isa pang unidentified na Bubalus species

03:27na nahukay sa kagayan at panggasina noong 1957.

03:30Baring kamag-anak din daw ito ng mga Tamarau

03:32at nabuhay ang mga ito sa isla ng Luzon noong unang panahon.

03:36Sa matala, para maraman ng trivia sa likod ng viral na balita,

03:39i-post o i-comment lang

03:40Hashtag Kuya Kim, ano na?

03:42Laging tandaan, kimportante ang may alam.

03:45Ako po si Kuya Kim at sagot ko kayo 24 horas.

03:53Magandang gabi mga kapuso!

03:54Ako po ang inyong Kuya Kim na magbibigay sa inyo ng trivia

03:57sa likod ng mga trending na balita.

03:59Sa dalampasigan ng Gimbal Iloilo,

04:01inanod ng isang nangihinang itim na pawikan.

04:03Maligtas pa kaya ito ng mga residente at otoridad

04:06mula sa kapahamakan.

04:11Ito ang bumungad sa mga taga-barangay Santa Rosa,

04:14Gimbal Iloilo nitong Sabado.

04:16Isang itim na pawikan na buong katawan.

04:18May mga puting batik-batik o spots.

04:21Ang mga residente hindi na nag-usad pagung pa

04:24at tumawag agad na sa klolo.

04:26Ayon sa rumesponding kawarin

04:27ng Southeast Asian Fisheries Development Center

04:29o Seat Deck Fish World,

04:31ang inanod na pawikan sa baybayin ng Gimbal,

04:33isang babaeng leatherback sea turtle.

04:35Yung kanyang curved carapace lel

04:38or CCL,

04:40118 cm.

04:42At yung CCW niya po

04:44ay 86 cm nung po.

04:46And approximately,

04:47mga 150 kg din yung kanyang bigat.

04:51Pero sa kasamang palad,

04:52wala na raw itong buhay ng kanilang datnan.

04:54Physically,

04:55may nakita kami mga trauma sa katawan.

04:59It's possible po na naano,

05:00then tumama po siya sa matitigas na bagay,

05:04pwedeng maging bato

05:05or mga pump boat.

05:06And when we open,

05:08clear naman yung indistinct.

05:10However,

05:11nung kinuha namin yung heart and lungs,

05:14ruptured na rin po.

05:15So, primarily,

05:17yung nagkukos ng ruptured heart and lungs

05:21ay severe physical trauma.

05:23Dinala po natin siya dito

05:25sa Fish World Museum

05:26for proper examination

05:29and preservation din.

05:31Yung carcass siya po right now

05:33is under preservation,

05:35formally preservation.

05:36Pero alam niya ba ng pawikang inanod sa gimbal?

05:41Kabilang sa pinakamalaking pawikan species sa buong mundo?

05:44Kuya Kim!

05:46Ano na?

05:51Ang mga leatherback sea turtle

05:53o dermocellis coreacea

05:54ang pinakamalaking living turtle ngayon.

05:57Maaari sila umabot na hanggang dalawang metro

05:59at tumimbang na hanggang 700 kilos o higit pa.

06:02Kaya leatherback ang tawag sa mga ito

06:04dahil hindi gaya ng ibang mga pawikan,

06:06hindi matigas ang kanilang carapace o shell.

06:08Ito'y parang makapan at leathery na balat.

06:11Sila rin ay mauhusay lumangoy.

06:12Kaya nila maglakbay ng libu-libong kilometro

06:15tuwing migration season.

06:16At dahil sa spesyal na sistema sa kanilang katawan,

06:19nakakarating sila kahit sa malamig na bahagi ng karagatan.

06:22Bihira ito sa ibang klase ng reptile.

06:24Pero mga pawikang ito,

06:26vulnerable o nanganganib na rin maubos

06:28dahil sa polusyon,

06:29iligal na panguhuli

06:30at pagkasira ng kanilang mga nesting sites.

06:34Samantala, para malaman ng trivia

06:35sa likod ng viral na balita,

06:37ay post o ay comment lang

06:38ang hashtag Kuya Kim.

06:39Ano na?

06:39Laging tandaan,

06:40kimportante ang may alam.

06:42Ako po si Kuya Kim at sagot ko kayo,

06:4424 oras.

06:50Magandang gabi, mga kapuso.

06:51Ako po ang inyong Kuya Kim

06:52na magbibigay sa inyo na trivia

06:53sa likod ng mga trending na balita.

06:55Naglipara ng mga katanungan

06:57sa isip ng isang babae

06:58nang dumaan siya kamakailan

06:59malapit sa airport.

07:01Ang kanyakan sinakita,

07:02aeroplanong nag-freeze sa ere.

07:05Ang nangyari sa airplane,

07:06ating i-explain.

07:13Abot langit ang pagkamangha

07:15ng mga netizens sa video nito

07:16kung saan ang isang palanding na aeroplano

07:18tila raw naka-freeze sa ere.

07:20The airplane po can't be moved.

07:22Naka-airplane mode yan at D&D,

07:25literal na iniwan sa ere.

07:26Ang video, kuha ng taga Quezon City

07:29na si Jana,

07:30nang mapadaan siya kamakailan

07:31sa Las Piñas.

07:32Pauwiip na po ako noon,

07:34naka-motor po ako.

07:35Then, biglang nakita ko

07:37may airplane,

07:39para siyang nakalutang lang,

07:40nakastop lang sa ere.

07:42Sobra akong na-amaze.

07:43Ngayon,

07:43binidyon ko siya.

07:44Pero posible nga bang huminto

07:46ang isang aeroplano sa ere?

07:47Kuya Kim!

07:48Ano na?

07:49Ang mga normal na aeroplano,

07:51gaya ng commercial passenger plane

07:52na na-video ni Jana,

07:54hindi pwedeng tumigil

07:55o mag-freeze sa impapawid.

07:56Para kasi manatiling

07:57bumidipad sa ere

07:58ang isang aeroplano,

07:59kailangan tuloy-tuloy

08:00ang forward motion nito

08:01para mag-generate ang force

08:03na tinatawag na lift.

08:04Ang lift ay tumutukoy

08:06dun sa upward force

08:07na siyang nagiging sanhi

08:10nung pag-angat

08:11o yung pagdutang

08:12ng isang bagay

08:14kagaya ng aeroplano

08:15sa hangin.

08:16Kapag bumagal o halos

08:17tumigil naman

08:18sa paggalaw ang aeroplano,

08:19nawawala ang lift

08:20at maari itong bumagsak.

08:22Kung ang aeroplano

08:23tumigil na lamang

08:25sa kanyang paggalaw,

08:27so maaari itong

08:28mag-descent

08:29o mahulog

08:30dun sa kanyang

08:31kinalalagyan.

08:33Ang tila pag-into naman

08:34sa ere ng aeroplano

08:35na videohan ni Janna,

08:36isa lamang optical illusion

08:37na kung tawagin,

08:38parallax effect.

08:39Yan yung visual technique

08:41kung saan

08:43umagawa ito,

08:44illusion of 3D effect.

08:47Kung saan

08:47yung objects,

08:49kung malapit ito sa'yo,

08:51mabilis yung pagkilos nito

08:53at kung malayo naman

08:54ito sa'yo

08:54ay parang hindi na halos

08:56gumagalaw

08:57o parang tumatakbo

08:58kasabay na ng

08:59paggalaw ng

09:00mga tao.

09:01Pero bakit

09:02nangyayari ito?

09:03Depende kung nasan

09:04yung tinatawad

09:05na fixation point

09:06at yung

09:07tao

09:08na mismo gumagalaw,

09:09talagang nagbabago

09:10yung kanyang view

09:12doon sa object

09:13depende sa distance.

09:14Kung malayo ito,

09:15halos hindi na gumagalaw

09:17yung kanyang nakikita

09:18na object

09:19at kung malapit naman,

09:20mabilis naman

09:21yung paggalaw ng object.

09:22Pero alam ni ba

09:23na meron mga

09:24espesyal na aircraft

09:25na may kakayaan

09:25at tumigil sa ere?

09:26At ang tila paginto nito,

09:28hindi labang isang ilusyon.

09:34Ito ang Harrier Jump Jet.

09:37Isa itong military jet

09:38na kaya mag-hover

09:39o huminto sa ere.

09:40Bagay na hindi kaya gawin

09:41ng isang normal na eroplano.

09:43Nagagawa nila ito

09:44sa tulong ng isang special system

09:45na kung tawagin

09:46vectored thrust.

09:47Kapag tinutok

09:49ang thrust downward,

09:50tinutulak nito

09:51ang hangin pababa

09:52kaya umaangat

09:52ang eroplano pataas.

09:54Samatala,

09:55para malaman ng trivia

09:56sa likod ng viral na balita,

09:57i-post o i-comment lang

09:58hashtag Kuya Kim.

09:59Ano na?

10:00Laging tandaan

10:01kiimportante

10:02ang may alam.

10:03Ako po si Kuya Kim

10:04at sagot ko kayo

10:0524 oras.

10:10Magandang gabi mga kapuso.

10:12Ako po ang inyong Kuya Kim

10:13na magbibigay sa inyo

10:14ng trivia sa likod

10:15ng mga trending na balita.

10:16Nagliwanag ang mga mata

10:17ng isang dalagang bakasyonista

10:19sa Kamarines Norte

10:20ng kanyang nasaksihan

10:21kung paano nagliwanag

10:23ang madilim na dalampasigan.

10:25Saan ang galing

10:25ang liwanag

10:26sa dilim?

10:32Ang pamilya ni Jay

10:34nagbakasyon ka ba kailan

10:35sa tinuturing na

10:36hidden gem ng kabikulan,

10:37ang Kalagos Island

10:38sa Kamarines Norte.

10:39Yung lugar po,

10:41it's very beautiful po.

10:42Pero iba raw

10:43ang tinatagong ganda

10:44ng Kalagos.

10:45Pagkagat ng dilim.

10:48Iyon lang.

10:50Abang sininaghaponan

10:51sa tabing dagat,

10:52ito ang kanyang na-videoan.

10:53Wow!

10:56Wow!

10:58Ang dalampasigan

10:59nagliliwanag.

11:00Para po siyang firefly,

11:02pero mas blue po siya.

11:03Hindi po namin alam

11:04kung ano yun eh.

11:05Basta umiilaw

11:06kapag inaanod siya

11:07sa beach

11:08and kapag natatapakan po siya.

11:10Super amazed po kami

11:11kasi first time po

11:12namin makikita ng ganun

11:13and ang ganda po niya

11:14in person.

11:15Ang pagliwanag

11:16ng dalampasigan

11:17ng Kalagos

11:18hindi magic.

11:19Bunso dito

11:19ng tinatawag

11:20na bioluminescent organisms.

11:22Bioluminescence

11:23ang tawag

11:23sa liwanag na iniimit

11:25o nilalabas

11:25ng isang living organism.

11:27Nabupo ito

11:28sa pamamagitan

11:28ng isang chemical reaction.

11:30May dalawang chemicals

11:30ang kailangan present

11:31sa isang organism

11:32para sila'y makapagproduce

11:33ng liwanag.

11:34Ang luciferin

11:35at luciferase.

11:36Ang luciferin

11:37na isang molecule

11:39ay nagri-react

11:40sa oxygen.

11:41Pinapabilis

11:42ng enzyme

11:42na luciferase

11:44na ang proseso

11:45sa kalaunan

11:47ay naglalabas

11:48ng enerhiya

11:49sa anyo

11:50ng liwanag po.

11:51Ang bioluminescence

11:52na itinuturing

11:53na isang cold light

11:54mas mababa

11:54sa 20%

11:55ng energy

11:57na nalilikan ito

11:58ang napupunta

11:59sa init

12:00or thermal energy.

12:01Ang liwanag

12:02na nabubuo

12:03ng isang bioluminescent organism

12:05ginagamit nila

12:06bilang pandepensa

12:06para makaakit ng prey

12:08at para makipag-communicate

12:09sa isa't isa.

12:10Ang mga na-video

12:11ha namang

12:12nagliliwanag

12:12sa baybayin

12:13ng kalagwas,

12:14mga bioluminescent algae.

12:15Mga microscopic plankton

12:17na tinatawag

12:18na dinoplagellates.

12:19Mga single-celled organism

12:21na lumulutang

12:22sa tubig dagat

12:23at madalas

12:24na nagkakaroon

12:25ng glowing waves

12:26kapag na-disturb

12:27yung tubig.

12:27Makikitas ito

12:28sa mga baybayin

12:30lalo na kapag

12:31meron tayo

12:32yung algal bloom.

12:35At alam niyo mo

12:35ang marami pang klase

12:36ng sinanglamang dagat

12:37na may kakaiha

12:38magproduce ng liwanag?

12:39Kuya Kim,

12:40ano na?

12:45Ito ang Equarea Victoria

12:47o Crystal Jelly.

12:48Isang klase

12:49na bioluminescent

12:50na jellyfish

12:50na matatangpuan

12:51sa West Coast

12:52sa North America.

12:53Halos invisible nito

12:54sa tubig

12:55na clear

12:55ang katawan nito.

12:56Pero kapag sila'y na-trigger,

12:58sila'y nag-glow.

12:59Ang natural na ilaw nito

13:00ay blue

13:01pero nagiging green

13:02dahil sa isang special protein

13:03na tinatawag na GFP

13:04o Green Fluorescent Protein.

13:07Sa batala,

13:08para malaman ng trivia

13:09sa likod ng viral na balita,

13:10i-post o i-comment lang

13:11Hashtag Kuya Kim,

13:12ano na?

13:13Laging tandaan,

13:14kimportante ang may alam.

13:16Ako po si Kuya Kim,

13:16at sagot ko kayo,

13:1824 horas.

13:23Naranasan nyo na rin ba

13:24yung kahit ang tagal mo

13:26nang nakaahon sa dagat,

13:27pakiramdam mo

13:28ay humahampas pa rin

13:29ng alon?

13:30Kung bakit at paano

13:31ito nangyayari,

13:32ipapaliwanag sa atin

13:33ni Kuya Kim.

13:34Kuya Kim, ano na?

13:38To be the heat

13:40ng tag-init,

13:41marami sa atin

13:41nagbi-beach

13:42at ang mga one to sawang

13:44nakababad sa dagat.

13:45Relate sa videong ito

13:47na pino-stop content creator

13:48na si Leo,

13:49aka DongTV.

13:52Yung kahit naka-uwi ka na lahat,

13:54pakiramdam mo

13:55inaampas ka pa rin

13:56ng malalakas na alon

13:56at para ka pa rin yung siswimming.

13:59Bakit nangyayari ito?

14:01Kuya Kim, ano na?

14:05Ang tila hampas ng alon

14:06na yung nadarama

14:07pagkatapos mo mag-swimming

14:08ng matagal sa dagat

14:09ay dahil nahihirapan

14:11ang ating utak

14:12mag-adapt sa change of motion.

14:13Sa loob ng ating tenga,

14:15matatagpuan ang tinatawag

14:16na vestibular system

14:17na siya nagkocontrol

14:19sa ating sense of balance

14:20at motion.

14:21Kapag dayo'y nasa tubig

14:22at paulit-ulit

14:24na nahahampas ng alon

14:25ng ating katawan

14:25na sasanay ang ating vestibular system

14:27sa tuloy-tuloy ng motion.

14:29Kapag tayo naman

14:29ay aahon,

14:30nag-a-adjust pa ito

14:31pabalik sa normal.

14:32Kaya kahit nakatayo ka na sa lupa

14:34o nakahiga ka na sa iyong kama,

14:36nahihirapan pa rin bumalik

14:37ang ating utak

14:38sa state of stillness.

14:40Kaya pakiramdam mo

14:41tila nagsiswimming ka pa rin

14:42sa maalong dagat.

14:43Ba'y tutunod ang sensation na ito

14:45sa MDDS

14:46o Malded Bartmant Syndrome.

14:48Sa English,

14:49Sickness of Disembarking

14:50or Disembarkation.

14:52Isa itong

14:52rare vestibular disorder

14:53kung saan ang pakiramdam mo

14:55ay gumagalaw ka kahit hindi naman.

14:57At kung madalas mangyari ito

14:58o di kaya matagal mo itong naranasan,

15:01mas mabuting magpatigid sa doktor.

15:03Laging tandaan,

15:04kaimportante ang may alam.

15:05Ito po si Kuya Kim at sagot ko kayo

15:0824 Horas.

#KuyaKimAnoNa? Express: (Apr. 21-25, 2026) - Napakailap na tamaraw, muling namataan sa Occ. Mindoro; Leatherback sea turtle, inanod; Parallax effect sa eroplano; Dalampasigan sa Calaguas Island, nagliwanag; | 24 Oras

Category

Transcript

Comments

Recommended