00:00Sa gitna ng patuloy na pagbabantay sa sitwasyon ng Mayon Volcano,
00:04mahalagang manatiling handa at alerto ang publiko sa banta ng ashfall at iba pang panganid
00:09dulot ng pag-alburoto nito.
00:11At kung naipunyan ay makakasama natin si Ms. Criselle Dalongga,
00:15ang Manager for Disaster Management Services sa Philippine Red Cross,
00:19na magbibigay linaw at gabay tungkol sa kanilang mga response efforts,
00:23relief operations at mga paalala para sa kaligtasan ng publiko.
00:26Maganda umaga po and welcome po dito sa Rise and Shine Pilipinas, ma'am.
00:30Good morning. Good morning po sa lahat ng nanonood ng Rise and Shine and of course sa inyo, Diane and
00:35Joshua.
00:36Alright. Ma'am, kapag meron po bang volcanic smog mula po sa pag-alburoto ng Mayon Volcano,
00:40ano po yung mga dapat gawin sa loob ng bahay para manatiling ligtas po?
00:45At kailan po masasabi na kailangan na pong lumikas?
00:49Ayan, tama po. Itong nakaraan lang over the weekend, talagang sumabog yung ating Mayon
00:56at nag-cause po ito ng major na ashfall sa iba't-ibang lugar.
01:00And currently nga, meron mga situation na may mga bug reported or volcanic smog na tinatawag po, no?
01:08Siguro unahin muna natin, paano ba malalaman na meron na bang bug o amoy asupresa sa bahay, no?
01:15So, siguro ang kilalajaan na karakteristik ng amoy ng bug ay parang may nasusunog na postro-ocomical.
01:24So, pag may naamoy na po kayong ganon sa inyong kabahayan at nahihirapan na kayong huminga,
01:31merong mga pananakit ng lalamunan o nagdadry na yung mga lalamunan nyo at may hapdi sa mata,
01:36yun na po yung time para ma-identify natin na kailangan natin umalis ng ating bahay.
01:41At nevertheless, ensure din natin na ating mga kabataan, yung ating mga membro ng pamilya na matatanda,
01:50masusuportahan natin sa evacuation.
01:53And kung may naamoy naman kayo, hindi inside sa bahay pero outside,
01:57ensure lang natin na isara ng mabuti yung ating mga bintana.
02:02Lagyan din natin ng tela, basang tela specifically yung mga siluwang ng mga bintana,
02:07ng ating mga pintuan para maiwasan yung pagpasok ng amoy na yun.
02:13And of course, pag tayo ay lalabas regularly, gumamit din tayo ng face mask,
02:18lalo kung talagang malakas pa ang amoy and marami pa talagang ashfall sa labas ng area.
02:23And iniiwasan din po natin or ina-advise natin sa mga tao na iwasan muna yung paglabas-labas
02:30and mga outdoor activities.
02:32And of course, uminom ng maraming tubig para ma-insure yung hindi pag-dry ng ating mga lalamunan.
02:39And of course, huwag tayo masyadong gumamit ng electric fan,
02:44lalo ngayon may ashfall kasi magkakaroon tayo ng possible yung ashfall na nasa labas
02:49ay possible pumasok rin sa bahay.
02:51So yun yung mga initial na ina-advise namin pag may mga ganitong sitwasyon.
02:55Okay. So Ms. Priselda, sabi mo hindi pwedeng gumamit o huwag gumamit ng electric fan.
03:01Paano yung mainit pa naman ng panahon ngayon?
03:02Paano yung mga kababayan natin na mas nais nilang manatili sa kanilang mga tahanan
03:08kesa pumunta sa mga evacuation centers?
03:12Siguro i-advise ko lang na kung gagamit ng electric fan,
03:15siguraduhin na nakasaray yung mga bintana natin.
03:18Yung sinabi ko nga ganit na bantayan yung mga siwang,
03:21lagyan ng mga tela o basang tela para ma-insure na yung mga abo
03:26hindi talaga pumasok sa loob at magkukos po yun ng mga additional health problems
03:31lalo sa ating mga respiratory system.
03:34At ano-ano naman po yung mga pangunahin dapat ihanda ng bawat pamilya
03:38tulad ng go bag o emergency kit sakaling lumala po ang sitwasyon?
03:43Ayan.
03:44So actually, ang mayon operation ng Philippine Red Cross
03:48and of course, ng ating government sa Albay
03:50nag-start yan or every 2 years, every 3 years
03:56nagkakaroon tayo ng operation for mayon.
03:59So ang mga pamilya ay ina-advisean talaga na mag-ready ng go bag.
04:04Yung go bag na sinasabi natin, yung immediate na dadali ng pamilya.
04:08Kasama na dyan, dapat tubig, pagkain,
04:11mga gamot ng mga member ng pamilya,
04:14mga gatas, or mga essential goods ng mga ating mga pamilya.
04:19Kasama rin din, of course, yung mga flashlight.
04:21Pero dahil ang mayon, usually prolong ang evacuation ng mga tao
04:26pag may mayon operation.
04:28So ina-advise namin na magdala sila ng mga importanteng
04:33essential household items nila, yung tinatawag natin.
04:36Kasama dyan yung mga sleeping kit, yung kanila mga hygiene kit,
04:39and of course, yung mga personal na identification ng mga pamilya, dokumento.
04:44Kasi yan yung mga importanteng na dapat laging dinadala ng mga pamilya natin,
04:48lalo pag nag-evacuate.
04:49So yun yung mga part ng go bag na nire-recommend natin.
04:53Especially lalo pag long evacuation, yung nire-recommend sa mga areas na ito.
04:57Lalo, for example, mayon operation or mayon volcano.
05:01Ma'am, sa paglilinis naman po ng mga naipong abo mula po sa ashfall,
05:05ano po yung tamang paraan?
05:06At saka yung mga health protocol na dapat pong sundin
05:09para maiwasan po yung sakit o anumang aksidente?
05:14Ayan.
05:14So specifically for health protocol,
05:18ina-advise kung kayo ay lalabas at maglilinis ng ashfall,
05:22ina-advise na kayo ay magsuot talaga ng mask,
05:25especially yung KN95, yung medyo makapal.
05:29Or kung wala naman, yung regular mask,
05:31lagyan nyo lang din ang basang cloth sa loob
05:34para hindi po mapasok talaga yung ashfall sa inyo.
05:37And kung meron kayong goggles,
05:39mas better para maiwasan yung pagpasok ng ashfall sa inyong mata.
05:45Yung paglilinis naman no,
05:46nung ating mga ashfall sa labas,
05:48so nire-recommend na basain muna yung mga abo sa halaman,
05:53sa harap ng bahay,
05:55at especially yung sa bubong.
05:56Para pag winawalis natin,
05:58hindi kumakalat yung abo.
06:00At sabi ko,
06:01para hindi makapasok sa mga openings sa ating muka,
06:05specifically.
06:06And of course,
06:07ang nire-recommend talaga namin,
06:08unahin yung bubong.
06:10Kasi minsan,
06:11pag ang bubong natabunan
06:13or na dagdagan ng mga ashfall,
06:16bumibigat yung bubong.
06:17Pag bumigat ng bumigat yung bubong,
06:19for sure,
06:20babagsak yung bubong.
06:21Siyempre,
06:22masisira yung ating bahay.
06:23At of course,
06:25magkakaroon yun ng difficulty sa ating pamilya.
06:27So,
06:28nire-recommend na
06:28unisin talaga yung bubong ng ating bahay.
06:31And of course,
06:31yung kapaligiran
06:32nung ating tahanan.
06:35Okay.
06:35And para po sa kaalaman ng ating mga kababayan,
06:38Ms. Priselda,
06:38may mga welfare desk po ba?
06:40Hotline of volunteers
06:41ang Red Cross sa Albay,
06:43lalo na po sa mga evacuation center
06:45para po sa mga apektadong residente.
06:47Tama po.
06:49Yes po, no.
06:50Actually,
06:50ang Philippine Red Cross
06:51simula nung minor eruption niyan
06:54at nag-raised ng alert level
06:55ang PVOX nung January.
06:58Over 3 months na,
06:59magpo 5 months na nga.
07:01Yung ating response sa Albay,
07:06especially doon sa eras ng Kamalig,
07:09malilipot,
07:10ligaw,
07:11nandun na talaga yung Philippine Red Cross kami.
07:14Nag-establish na kami doon
07:15ng mga welfare desk,
07:17first aid station,
07:18and continuous yung pagbibili namin
07:20ng psychosocial support.
07:21Nung mga nakaraang buwan,
07:23yung mga unang buwan,
07:24nag-deploy kami ng food truck
07:25para makapagbigay ng hot meal
07:27sa mga taong nag-evacuate.
07:29Pero dahil nga prolong yung evacuation natin,
07:33naglagay na ang Philippine Red Cross
07:35ng community kitchen
07:36kung saan yung pamilya na mismo
07:38ang pwedeng magluto sa evacuation center.
07:40So of course,
07:41that is in coordination
07:42with the local government
07:43and DSWD.
07:44Kasi DSWD ay regular nga
07:46bibigay ng food items.
07:48So yung cooking facility na yun,
07:50open yun para sa mga evacuaries.
07:52And of course,
07:53hindi lang doon sa pagluluto
07:55and pagkain.
07:56Ini-insure din ang Philippine Red Cross
07:57na meron tayong malinis na tubig
07:59na iniinom.
08:00So meron din kami mga water bladder
08:02or parang mga water station
08:04sa mga evacuation center.
08:05And then,
08:06regularly,
08:07nilalagyan namin yan ng tubig
08:09deploying our water tanker
08:11para may malinis na mainom
08:13yung mga ating pamilya.
08:14At may magamit sila panluto.
08:16So yan yung mga initiative
08:17ng Red Cross
08:18in terms of disaster response.
08:21And of course,
08:22readiness.
08:22Kasi ito ay prevention
08:26na ang pamilya
08:27dapat hindi mag-stay
08:28talaga doon sa danger zone.
08:30Talagang in-evacuate muna sila.
08:31Mag-stay muna sila
08:32ng ilang buwan
08:33sa evacuation center
08:34bago sila pabalikin
08:35sa bahay nila.
08:36Napakalaking tulong po
08:38nito mga relief efforts
08:39ng Philippine Red Cross
08:41at talagang laging nandyan
08:42ng PRC
08:43kapag may mga ganitong
08:44disaster na nangyayari.
08:45So thank you po
08:46for all your work.
08:47At maraming salamat rin po
08:48sa pagbabahagi po
08:49ng mga mahalang informasyon
08:51ngayong araw
08:51at mga paalala
08:52Ms. Criselda Longa.
08:53Salamat po.
Comments