00:07Dzień dobry, nazywam się Marcelina Burzec, to jest program 12 minut w Euronews.
00:12Dziś gościmy Natalię Sielewicz, historyczkę sztuki, która kształciła się w Londynie i kuratorkę Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, z którym
00:20związana jest już od 13 lat.
00:22MSN to instytucja, razem z którą wzrastała i nabierała doświadczenia. Muzeum, jak mówi, przez ostatnie lata nie tylko budowało swoją
00:30siedzibę, ale także swoje miejsce na społeczno-politycznej mapie kultury.
00:34Natalia współpracuje z artystami z Polski, ale też z zagranicy. Właśnie siedzimy w jednej z muzealnych sal w Warszawie, gdzie
00:41można podziwiać najnowszą wystawę, której jest współkuratorką, ale działa także m.in. z estońską artystką przy tegorocznym Biennale w Wenecji.
00:50Dzień dobry Nataliu, dziękujemy za przyjęcie naszego zaproszenia.
00:53Dzień dobry.
00:54Urodziłaś się w połowie lat 80. i tak jak w innych wywiadach mówiłaś, mogłaś obserwować jako małe dziecko upadek komunizmu,
01:02transformację, to jak Polska wchodziła do Unii Europejskiej.
01:06Teraz też mamy czasy konfliktu. Powiedz proszę, co ukształtowało Twoje spojrzenie na sztukę, czy te właśnie polityczne aspekty, które mogłaś
01:15też obserwować?
01:16Myślę, że w mojej pracy bardzo istotna jest szeroko rozumiana kultura wizualna, nie tylko to, co widzimy w instytucjach, ale
01:26zawsze interesowało mnie to, jak też to, co blisko ulicy, to co bliskie szeroko rozumianej kultury, nie tylko kultury wysokiej,
01:39reaguje na zmiany.
01:40I jako osoba rodzona w latach 80., czyli kwalifikująca się jako milenialka, mam też to doświadczenie związane z obserwacją zmian
01:53technologii w naszym życiu.
01:54I wydaje mi się, że to jest też dość istotne w percypowaniu otaczającej na rzeczywistości, ponieważ my jako pokolenie jeszcze
02:04pamiętamy nie tylko tę hybrydyczną rzeczywistość, ale także i powiedzmy świat analogowy.
02:10Na pewno jako kuratorkę ukształtowało mnie takie dynamiczne zmiany społeczno-polityczne zarówno w Europie Wschodniej, jak i doświadczenie studencko-migranckie
02:27na początku lat 2000 w Londynie,
02:30gdzie miałam okazję studiować zaraz po akcesji Polski do Unii i później jakby też ten powrót, to co jakby działo
02:40się w Polsce w sferze polityki, obrony praw kobiet,
02:47także doświadczenie wybuchu wojny w Ukrainie, jak i szerszych jakby konfliktów geopolitycznych.
02:56I to niesamowite doświadczenie pracy w instytucji, która nie boi się trudnych diagnoz, reagowania też na tę dynamicznie zmieniającą się
03:09rzeczywistość,
03:12sprawiło, że jakby mam też ten niesamowity przywilej pracy w miejscu, które, no tak mówiąc, bardzo kolokwialnie trzyma rękę na
03:22pulsie,
03:23ale też mam ogromną wiarę w rolę i w taką sprawczość instytucji, zwłaszcza instytucji publicznych w tych bardzo niepewnych czasach,
03:35które nigdy nie są neutralne, ale które też właśnie w momentach konfliktu być może mogą zabierać głos,
03:47czy stwarzać jakby przestrzeń do dyskusji, która nie tylko podlega takiej social mediowej polaryzacji, którą obserwujemy.
03:56Jaka jest rola w sztuki w świecie pełnym konfliktów?
03:59Wydaje mi się, że teraz jesteśmy u schyłku też takiego zjawiska, które obserwowaliśmy w ostatnich dziesięciu latach,
04:07które po pierwsze dało, poprzez przestrzeń social mediów, dało trochę taką iluzję udemokratycznienia dostępu
04:18zarówno do sztuki, jak i komentowania rzeczywistości w sposób polityczny,
04:23gdzie bardzo głośno argumentowaliśmy, mówiliśmy jak wygląda świat, co jest słuszne, co nie.
04:31To było oczywiście bardzo potrzebne, ale też zmieniła się rola instytucji,
04:37które być może w perspektywie wielu osób pouczały trochę z góry i zabierały taki głos ekspercki.
04:47I ja bym bardzo broniła tego eksperckiego głosu instytucji, ale bez elitaryzmu.
04:53Jeżeli chodzi o rolę sztuki instytucji, to wydaje mi się, że to jest poszukiwanie nowych języków.
05:00Języków, które z jednej strony jasno nazywają pewne, nie wiem, uniwersalne prawdy,
05:10czy konflikty, przemoc, a z drugiej strony nie sytuowałby się w roli,
05:17która dawałaby pozory jakiejś takiej nieskazitelnej niewinności,
05:22ponieważ wszyscy jako jednostki, instytucje, organizacje jesteśmy częścią tego bardzo złożonego
05:30i coraz bardziej skomplikowanego świata.
05:33Jako kuratorzy Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, czym chcecie wypełniać te przestrzenie muzealne?
05:39Właśnie jesteśmy na jednej z wystaw.
05:41Co ona ma przedstawiać? Co chcecie mówić do waszej publiczności?
05:44Nasz program, wydaje mi się, jest dość zróżnicowany.
05:47I ten nowy program, czyli od momentu otwarcia nowej siedziby muzeum w październiku 2024 roku.
05:59W pierwszych 12 miesiącach prezentowaliśmy przede wszystkim pewną część naszej kolekcji,
06:06żeby pokazać też misję muzeum i to, co udało nam się zgromadzić bez stałej siedziby
06:12w ostatnich 18 latach, ale myślę, że to, z czym kojarzyła nas zazwyczaj,
06:18taka nasza stała publiczność, jeszcze w czasach nomadycznych, tak to nazwijmy,
06:24to były zarówno wystawy problemowe, jak i monografie przepisujące dorobek
06:32ważnych artystów, artystek związanych z sztuką, zwłaszcza powojenną,
06:38z modernizmem i z eksperymentem.
06:41W tej chwili na przykład program muzeum jest, myślę, w dużej części
06:48zdominowany przez kobiety, jeżeli chodzi o to, co prezentujemy.
06:52Na pierwszym piętrze mamy bardzo brawurową wystawę o historii sztuki
07:01tworzonej przez kobiety od renesansu po współczesność przygotowanej przez
07:08Alicą Gingeras i również Miasto Kobiec, na które składają się trzy inne perspektywy
07:14wystaw kobiecych, przygotowanych przez współczesne kuratorki.
07:19A na tym piętrze, na którym teraz znajdujemy się, pokazujemy zupełnie inną może sztukę
07:27niż ta, której zwykło się myśleć, jeżeli wyobrażamy sobie sztukę kobiet
07:34jako sztukę figuratywną, sięgającą do mocnych metafor, alegorii, symboli.
07:39Tutaj dominuje abstrakcja.
07:41Abstrakcja jako język, który w dużej mierze był też zdominowany w sztuce powojennej
07:45przez takie nazwiska jak Jackson Pollock, William de Kooning, mężczyzn.
07:49Tu z kolei pokazujemy trzy bardzo mocne sylwetki międzypokoleniowe.
07:55Z jednej strony tutaj na wystawie, którą przygotowałam z Ericiem de Chassay
07:59monografia Marii Jaremy, wybitnej modernistki przedwojennej i powojennej
08:05urodzonej w 1908 roku, której życie przerwała białaczka przedwcześnie w wieku 50 lat.
08:15Kobiety poliglotki, także nastawionej na eksperyment, pracującej zarówno z rzeźbą,
08:23malarstwem, monotypią, teatrem.
08:26Po drugiej stronie klatki schodowej mamy już postać współczesną,
08:34urodzoną w latach 70. Julie Merretu, artystkę amerykańsko-etiopską
08:41z polsko-żydowskim pochodzeniem, bardzo ciekawie przepracowującą język abstrakcji
08:47jako świadectwo zmian politycznych, która trochę ucieka właśnie od takiego
08:54zero-jedynkowego przedstawienia rzeczywistości, posługuje się wielkoformatowymi płótnami.
09:00Jest jedną z najważniejszych teraz artystek sztuki międzynarodowej
09:05tworzących w abstrakcji. I artystkę młodego pokolenia Minlan Tran,
09:10której dziewiętnastometrową pracę malarską na lateksie pozyskiwanym
09:17z drzewicy drzewa kauczukowego malowanej szelakiem, naturalnymi pigmentami
09:23przesuwających nas w taką sferę duchowości, w transcendencji.
09:30I to ona właśnie dominuje, naszą architekturę tutaj.
09:34Także bardzo, wydaje mi się, nowe, złożone języki, ale także i to, co historycznie istotne
09:41takich artystek jak Maria Jarema.
09:43Wydaje się, że w ogóle lubisz właśnie to przenikanie się, tak jak na weneckim Biennale.
09:48Jesteś kuratorką wystawy The House of Leaking Sky, Merike Estne.
09:53Opowiedz proszę więcej, jak to ma wyglądać. To ma być tworzenie dzieła sztuki na oczach publiczności.
09:59Merike Estne jest estońską artystką, która w swojej praktyce poszerza granice malarstwa.
10:07To jest artystka, która często myśli o tym, jak wykroczyć poza skończony obiekt płótna.
10:16Bardzo często wplata właśnie w swoją praktykę elementy performansu.
10:21Kiedyś zorganizowała na przykład piknik na obrazie, którym namalowała, przekształca go czasami w ubiór.
10:30Pracuje często nad obrazami, o których myśli, jak o czymś, co trzeba stale podtrzymywać przy życiu.
10:37O co należy dbać w pawilonie estońskim na tegorocznym Biennale weneckim.
10:43Zaadaptujemy przestrzeń dawnego kościoła, teraz takiego community center, szkoły na przestrzeń wystawienniczą,
10:53ale też taką przestrzeń studia artystki, gdzie znajdują się dwie prace malarskie.
10:59Jedna dość nieoczywista, wykonana na małych płytkach ceramicznych, które wypełnią całą tę przestrzeń,
11:10po których można chodzić, na których można siąść.
11:12To jest znów jakby takie wykroczenie między to, poza to, co wertykalne, czyli obraz na ścianie,
11:19na to, co horyzontalne, co można dotknąć, na czy można usiąść.
11:23I wreszcie również taka wielkoformatowa praca malarska, która będzie powstawać przez cały okres Biennale,
11:32kilku miesięcy, kiedy artystka również wprowadzi się do Wenecji ze swoją rodziną,
11:37bo też jej status kobiety, malarki, matki jest dla niej istotny jako jeszcze inny wymiar pracy, który nam towarzyszy.
11:48Dziękuję bardzo.
11:49Dziękuję.
Comments