00:00Dahil walang extradition treaty ang Pilipinas sa Czech Republic,
00:04nag-aanap ng ibang legal na paraan ng Department of Justice para mapauwi sa bansa.
00:08Si dating Congressman Saldico na nasasangkot sa flood control skandal.
00:12Live mula sa Prague, Czech Republic, ang kasama natin si Maris Umali.
00:18Maris!
00:22Yes, Igan, inaantabayanan na nga ang pagdating dito sa Prague, Czech Republic
00:27ng high-level coordinating team na pangunahan mismo ni Justice Secretary Frederick Vida
00:34para personal natutukan itong pagpapabalik kaya doon sa nagtatagong dati nating congressman na si Saldico
00:43dito sa Europa, na siya na mga nahuli o nasa kustudiya na ngayon ng Czech authorities
00:53matapos nga niyang magtangkang pumasok sa Germany na kulang ang kanyang mga dokumento.
00:59So kahapon, Igan, nung tayo ay dumating dito sa Czech Republic,
01:04ay nag-abang tayo sa Philippine Embassy pero buong araw daw na nasa pulong
01:09ang Philippine Ambassador to Czech Republic na si Ambassador Eddie Meñez
01:14na may kaugnayan daw sa issue ni Kono.
01:17So yun yung kailangan nating malaman dahil talagang sa ngayon daw ay ginagawa na
01:23ng ating pamahalaan ang lahat ng mga legal at diplomatikong mga paraan
01:27para mapabalik si Saldico sa ating bansa para harapin ang mga kasong kinakaharap niya sa ating bayan.
01:39Papunta na rito sa Prague Czech Republic ang high-level coordinating team ng Administrasyong Marcos
01:45na mangangasiwa sa pagpapabalik kay dating Congressman Saldico sa Pilipinas.
01:50Pinangunahan nito ni Justice Secretary Frederick Vida at Chief State Counsel Dennis Chan.
01:55Mahalagaan nilang personal na makipag-ugnayan sa mga otoridad dito
01:59ang mga kinatawan mismo ng gobyerno ng Pilipinas
02:01para maidiin sa kanilang halaga sa Pilipinas ng pagpapanagot kay Co.
02:06Naharap si Co sa mga kasong malversation at graft and corruption
02:10kaugnay ng flood control scandal.
02:12Sa Pilipinas, idiniin ng Justice Department na dadaan sa masusing legal at diplomatikong proseso
02:18ang mga hakbang ng Philippine government para mapauwi si Co.
02:21We approach this engagement with full respect for Czech legal procedures
02:27and with the understanding that the process may require time to complete properly.
02:32Walang timetable, walang timetable.
02:35Kintayin na lang po natin.
02:36Dahil walang extradition treaty sa pagitan ng Pilipinas at ng Czech Republic,
02:40nagahanap ng iba pang legal na paraan ng pamahalaan para mapauwi si Co.
02:44Pero umaas sa Justice Department na ipadideport si Co.
02:48The fact that the Czech Republic is open to dialogue, that I think is very telling.
02:53Simple deportation, it's not only a faster route, but it's also a more plausible route than extradition.
02:59Sa ngayon, nasa ko sudi yan ang Czech authorities si Co.
03:02Sagot naman ang Malacanang sa tanong kung kumpiyansa itong mapapauwi si Co.
03:05matapos ang biyahe ng Secretary Vida.
03:07Kung Pilipinas lamang po ang pag-uusapan natin, definitely confident po tayo.
03:12Since mayroon pong ibang bansa na involved dito, so let us just hope na maibalik agad si Zaldico dito sa
03:21ating bansa.
03:21Depende po sa anumang mapagkakasundoan with Czech Republic at kung anong magiging paraan sa pagpababalik kay Zaldico.
03:35Yes, Igan, sa ngayon, ang oras dito ay 12.15 na ng madaling araw.
03:44At sa ngayon, base sa impormasyon din na kuha natin sa Philippine government,
03:50ay inihahanda na nila yung mga dokumento na magpapatunay na may mga nakabimbingang kaso sa Sandigan Bayan, SICO.
03:58Ito ay depensa ng ating pamahalaan kung sakaling nakapaglay na nga para sa political asylum itong SICO
04:06dahil ang patunay na meron siyang mga malversation at graft and corruption cases sa ating bansa
04:14ay maaaring paraan para mapakita kung gano'ng kahalaga na makabalik siya sa bansa at harapin ang mga kasong ito.
04:21Igan?
04:22Maris, mayro na kayang litrato o video ni Zaldico?
04:25Parang proof of life na magpapatunay na siya ngayon naka-detain at hawak nga siya ng mga otoridad dyan sa
04:32Czech Republic.
04:36Alam mo, Igan, sa ngayon ay wala pa talagang kahit na anong litrato o video na magpapatunay nga ng proof
04:43of life.
04:43Ika nga nitong si Zaldico na hawak na nga talaga siya ng Czech authorities.
04:49Ang maliban na lamang dun sa mismong anunsyo ng ating Pangulo na si Bombo Marcos
04:56na hawak siya, nasa kusudiya siya ng Czech authorities.
05:00At syempre, kung misong Pangulo na ang masabi nun, sinasabi nga na bakit naman niya isusugal yung sarili niyang kredibilidad
05:09na magsasabi siya ng ganung bagay kung hindi naman talaga.
05:13At sinasabi rin ng pamahalaan na merong constant communication ang dalawang gobyerno,
05:18ang pinakamatataas na leader na ng Pilipinas at ng Czech Republic
05:23para patunayan na talagang nandito siya, hawak siya, nasa kusudiya siya ng Czech authorities.
05:30Pero Igan, bakit nga ba wala pang inilalabas na kahit na anong litrato man lang, kahit na hindi na video,
05:35litrato man lang na nandun siya sa Czech authorities?
05:38Ito ay dahil sa napakahigpit na batas ng European Union na tinatawag na General Data Protection Regulation o GDPR.
05:47Dito ay nagtatakda na mahigpit na panuntunan kung paano kinokolekta, ginagamit,
05:54iniimbak at ibinabahagi lamang yung personal data ng European Union o yung mga tao na nandito sa European Union.
06:02So kailangan may malinaw na pahintulot bago gamitin yung mga personal data nila
06:07at paano ba ito ginagamit at yung taong yun ang may karapatan na magsabi kung paano i-access yung kanyang
06:15data.
06:16So sa kabuuan, itong GDPR ang isa sa pinakamahigpit na batas sa mundo pagdating sa data privacy, Igan.
06:24Sabi ng DOJ, umakasa silang ipapadeport si Saldico.
06:27Sakaling ito nga ang maging desisyon ng Czech authorities.
06:30Iuwi ba agad-agad si Ko? Paano yung proseso?
06:36Oo. Igan, umaasa sila na mapapadeport agad itong si Saldico sa ating bansa.
06:46Pero nung makausap natin si Malta Faldova, Malda Faldova, is siya yung isa sa mga international experts pagdating sa migration.
06:58Sinasabi niya na hindi agad-agad na maaaring mapabalik sa bansa itong si Saldico.
07:05Of course, yung pagdating dito, kung sakaling dumating na rito at makipag-usap si Secretary Vida na isang matas na
07:12opisyal mula sa ating bansa
07:13at makipag-usap siya sa mga opisyal ng Czech Republic, ay nagbibigay ng isang napakalinaw at mahalagang mensahe.
07:22It sends a signal, Igan.
07:24Pero hindi daw nito maaaring masway yung magiging desisyon ng Korte dahil kailangan itong dumaan sa Korte.
07:33Now that he is facing an administrative immigration violation case, kailangan daw itong investigahan.
07:40So kapag inimbestigahan ito at dinenay, for example, halimbawa, mapatunayan na talagang guilty itong si Saldico,
07:49maaari pa siyang pumunta sa appeals chamber at kung halimbawa i-deny din ulit ito, maaari pa siyang pumunta sa
07:54kataas-taasan o yung highest administrative court.
07:58So mahaba yung proseso. Kahit nasa deportation man lamang, pwedeng umabot daw yan ng months to even a year on
08:05extreme cases.
08:06Ngayon, bukod pa dyan dun sa issue ng kapag siya ay nakapag-apply na sa political asylum.
08:12Dahil kapag siya ay nakapag-apply ng political asylum, ito ay iimbestigahan ng husto at magtatagal din ng ilang buwan
08:20hanggang taon
08:21para mapatunayan nga na hindi persecution yung dahilan ng pagpapabalik sa kanya sa bansa.
08:27I mean, hindi persecution yung pagpapabalik sa kanya sa bansa, kundi talagang prosecution.
08:33So ito, Igan, ang sabi sa atin ay kung inaasaan daw ng pamahalaan na pagdating dito ni Secretary Vida
08:41at daladala niya na pabalik ng bansa si Saldico, sabi ng ekspertong ating nakausap, that will not happen.
08:48Marami salamat marisumali live mula sa Prague Czech Republic.
Comments