00:00Öncelikli olarak aslında bir sene önce yani geçen sene Mart ayında başlayan süreçte ciddi bir yavaşlama vardı ve özellikle SDG
00:09tarafı bu konuda adım atma konusuna isteksizdi.
00:12Ama geçtiğimiz aylarda yaşanan askeri yenilgiden sonra yani YPG PKK da yavaş yavaş farklı bir noktaya geldi.
00:22Ve tabi ki bu işin askeri veya silahlı şiddet üzerinden çözüme üretilmesi konusundaki umutları büyük oranda kırılmış oldu.
00:32Çünkü çok hızlı bir yenilgiyle karşı karşıya kaldılar.
00:35Bu da onların özgüvenini biraz sarstı açıkçası.
00:39Şu anda sürecin sağlıklı bir şekilde yürümesinin en önemli nedenlerinden bir tanesi de bu.
00:44Çünkü zaten daha önceki süreçlerde özellikle Kürtlerin gerçekten ciddi hak sorunları yaşaması Suriye'de, Esad döneminde birçok Kürt'ün nüfus cüzdanı
00:57alamaması vs. çok büyük sorunlardı.
01:00Suriye yönetimin bir yandan siyasi olarak bu alanı açtı ve Kürtlerin mağduriyetine yol açan konuların neredeyse tamamını ortadan kaldırdı.
01:10Gerek nüfus olsun, gerek ana dillerini konuşma vs. bu sorunları kaldırarak aslında Kürt sorunuyla terör sorununu birbirinden ayırmış oldu.
01:20Bu şekilde de bir de bunun üzerine askeri bir yenilgi yaşayınca tabi ki YPG tarafı sahada anlaşma konusunda daha istekli
01:31hale geldiler.
01:32Şu anda tabi orada oluşmuş belli bir yapı var.
01:36Bu yapının sayısı da epey fazla ama bu yapı yavaş yavaş özellikle bu son savaştan sonra Arapların ayrılmasıyla veya diğer
01:46etnik grupların ayrılmasıyla ve özellikle Kürt nüfusun siyasi adımlardan dolayı PKK'dan uzaklaşmasıyla beraber sayısı oldukça azalmış durumda.
01:57Ama tabi ki bunların bir şekilde sisteme entegre edilmesi gerekiyor.
02:02Yani şu anda bunun müzakereleri farklı kanallardan devam ediyor.
02:06Verilen sözlerin bir kısmı geçen seneki anlaşmanın tersine artık yerine getiriliyor.
02:13Mesela sınır kapıları devredilecekti.
02:16En son birkaç gün önce Semelka sınır kapısı hükümet tarafından devralandı.
02:20Yavaş yavaş petrol alanlarının devredilmesi, sınır kapılarının devredilmesi zaten bunlar en önemli meselelerdi.
02:28Bunlar devralındıktan sonra artık mesele oradaki yapı içerisindeki belli silahlı unsurların merkezi devlete entegrasyonu meselesine dönüşmüş oldu.
02:39Bu konuda da olumlu adımları biz yakından izliyoruz, takip ediyoruz.
02:42Bu konuda da umutluyuz.
02:44Sayın Cumhurbaşkanı Şaran'ın da dediği gibi bu konuda zaten büyük bir uzlaşma var.
02:51En son bazı unsurların bu savaş sırasında Suriye hükümeti tarafından esir alınan bazı unsurların takasta kullanılarak geri verilmesi vs.
03:03Bunlar da biraz süreci yumuşattı.
03:05Şu anda iki tarafta siyasette pay almak ve karşılığında bölücü gündemi terk ederek bir milli devlete entegrasyon sürecinin öne çıkarılması
03:15konusunda uzlaşmış durumdalar.
03:17Bu biraz vakit alacak çünkü Suriye'deki durum Türkiye'deki gibi değil.
03:21Türkiye'de tam bir terörle mücadele durumu vardı.
03:25Oradaysa daha çok bir bölünmüş bir ülkenin, fiilen bölünmüş bir ülkenin tekrar yekbari bir ülke haline, tek bir devlet haline
03:32getirilmesi süreci.
03:33O yüzden de oradaki süreçin dinamikleri biraz daha farklı ama şu anda olumlu gittiğini söyleyebiliriz.
03:40Peki efendim, Orta Doğu'nun içinden geçtiği savaş süresince Suriye güvenli bir ülke olarak kaldı.
03:45Bunu neye bağlıyorsunuz?
03:47Bu tabii ki bunun birçok nedeni var ama en önemli nedenlerden bir tanesi Şam'daki stratejik akıl diyebiliriz.
03:54Çünkü bu savaşı bu şekilde yöneterek Esad yönetmeye karşı zafer kazanmış.
04:01Sonrasında da toplumun farklı kesimlerini yavaş yavaş içine alarak daha kapsayıcı bir, siyasi bir kapsayıcılıkla çerçeve oluşturmuş olan yönetim,
04:10savaşın kendisine maliyetini hesaplayarak mümkün olduğu kadar bu savaşın dışında kalmaya çalıştı.
04:17Tabii ki İsrail açısından en önemli konulardan bir tanesi Suriye'de İran'ın varlığıydı.
04:23Suriye'deki yeni yönetim İran'la uzun süren mücadeleye de anlaşmazlıklarından dolayı zaten İran'ın Suriye'deki alanına daralttığı için
04:32bu da savaşın oraya taşınmasını engelleyen unsurlardan bir oldu.
04:37Ama özetle asıl büyük neden Şam yönetiminin aklı ve bu süreci yönetme biçimi diyebiliriz.
Yorumlar