00:00Burası acılarına da, zafer ve mutluluklarına da yakından tanıklık ettiğimiz ülke Suriye.
00:07Artık kardeş gibi olduk, gönülden bağlandık.
00:11Çok acılar çekti Suriyeliler. Yakından tanığız buna.
00:16O acının başladığı yıl 2011'di. İç savaş başlamıştı o yıl.
00:212013'te ise Beşar Esad güçleri Doğu Gutay'a kimyasal silahlarla saldırmıştı.
00:28Burası başkent Şam'daki Doğu Guta.
00:32Beşar Esad kendi ülkesine, kendi topraklarına, kendi ülkesinin insanına bombalar yağdırdı.
00:41Kimyasal silah kullandı.
00:43Sarin gazından on binlerce kişi etkilendi.
00:48Ve Doğu Guta bölgesi işte bu hale geldi.
00:52Bu tablonun ortadan kalkması için uzun yıllara ihtiyaç var.
00:57Burası Şam merkezi.
00:58Şam merkezde bu bölge sadece 15 dakika.
01:04Şam'a bağlı burası Doğu Guta bölgesi.
01:07Ve 2013 yılında Beşar Esad güçlerinin atmış olduğu o kimyasal bombalar, varil bombaları ve o çok büyük katliamlar, saldırılar sonucu
01:18tabi Doğu Guta'da böyle bir manzara ortaya çıktı.
01:23İnsanlar evlerini terk ettiler, binlerce kişi can verdi.
01:27Nefes alamadılar o kimyasal saldırıdan dolayı, boğularak kimi can verdi.
01:32Çok acı şeyler yaşandı ve insanlık tarihinin en acı noktalarından birisidir burası.
01:39Doğu Guta katliamı.
01:42Beşar Esad'ın yapmış olduğu katliamlardan yalnızca birinin adı.
01:47Nereye baksanız tabi o savaşın izlerini, katliamın izlerini görüyorsunuz Suriye'de.
01:52Ama en simge nokta Şam'ın Doğu Guta bölgesidir.
01:57İşte biz de bir kez daha bu noktayı görüntülüyoruz Halil Kahraman'la beraber.
02:02Acılar unutulmaz.
02:05Öyle büyük acılardı ki ama yeniden tabi insanlar burayı ayağa kaldırıyor.
02:10Hem Suriyeliler hem Türkiye'mizin desteğiyle.
02:14Bakın karşı binada çok ciddi etkilenmiş vaziyette tabi saldırılardan.
02:18Ama orada çalışan ustaları görüyoruz.
02:21Yeniden onarmaya çalışıyorlar.
02:24Muhtemelen bir aile girecek orada yeniden oturacak.
02:28Çoğu Türkiye'ye sığınmıştı.
02:30Artık Türkiye'deki Suriyeliler yeniden döndüler.
02:34Ve bu dönüşler 8 Aralık 2024'den bu yana çok hızlı bir şekilde oldu.
02:39Milyonlarca kişi döndü.
02:41Ve artık Suriye'ye sıkı sıkı bağlılar.
02:45Ve Türkiye'yi hiç ama hiç unutmuyorlar.
02:47İşte burada bir ev yapılıyor.
02:49Kimi bakın yıkıntıların içinde de olsa döndü evini açtı yerleşti.
02:56Bakın hemen yan tarafta bir apartman var bir hanımefendi.
02:59Orada balkonda oturuyor.
03:01O da apartmanı binası çok ciddi bir şekilde etkilenmiş.
03:05Savaşın izlerini görüyoruz net bir şekilde.
03:09Ama dönenler işte yıkıntı halinde de olsa evine geçti.
03:14Buranın yeniden ayağa kalkması epey uzun sürecek.
03:18Burada bir inşaat var.
03:20Yeni bir bina yapılıyor.
03:22Bakın şu an görüyoruz yine çalışmalar var.
03:27Tabii Türkiye'nin katkısı çok büyük.
03:29Türkiye hiç yalnız bırakmadı Suriyelileri.
03:32Ve yeniden inşaat çalışmalarına katkı var.
03:36Yeni yerler yapılıyor.
03:38Buranın ayağa kalkması için Türkiye yalnız bırakmıyor.
03:41TİKA'nın çok büyük hizmetleri var.
03:43Tabii Suriye'de okul açıldı.
03:46Su deposu açıldı TİKA tarafından.
03:49Bu okulun bir anlamı var.
03:51Doğu Guta'da Esat güçlerinin ilk kimyasal silah kullandığı noktaydı.
03:57Şimdi Ayn Tarma Erkek Lisesi.
03:59Bu lise bu okul tamamen tabii enkaza dönüşmüştü.
04:04İşte 8 Aralık 2024'den sonra yani devrimden sonra çalışmalar çok yoğun şekilde başladı.
04:12İşte burası Ayn Tarma Erkek Lisesi'ydi.
04:15Bu lise bu okul yeniden açıldı ama ilkokul öğrencileri burada eğitim görecek.
04:21Şimdi açılış programı yapılıyor.
04:24İçeriği de göstereceğiz size ama su deposunu da göstermemiz lazım.
04:28Yine TİKA tarafından açıldı.
04:30Binlerce Suriyeli faydalanacak.
04:32İşte bu su deposu da yapıldı ve hizmete açıldı.
04:38Şimdi okulu gösterelim.
04:40Tabii hemen Suriye bayrağı, Türk bayrağı karşılıyor.
04:45Bakın okulun bahçesinde sahne kuruldu.
04:48Konuşmalar gerçekleşiyor.
04:49Hemen karşımızda TİKA Başkanı Abdullah Eren, tabii Şam Büyükelçimiz Nuh Yılmaz buradalar.
05:00Önemli bir program, konuşmalar yapıldı.
05:03Şimdi okulun içini size gösterelim.
05:06Çünkü artık tabii öğrenciler de var.
05:10Bakın şu sınıfa girelim.
05:13Okulumuza hoş geldiniz.
05:15Sizin sayenizde hayallerimize biraz daha yaklaştığımız için çok mutluyuz yazıyor.
05:21Arapça ve Türkçe sınıfa giriyoruz şöyle.
05:25Merhaba.
05:26Merhaba.
05:27Merhaba.
05:28Çocuklar bakın Suriye bayrağı, Türk bayrağını sallıyorlar.
05:32Ve artık bu okulda eğitim alacaklar.
05:36Doğu Guta'da hayatın yeniden başladığını artık görüyoruz.
05:41Tabii yıkım çok büyük.
05:43Yeniden ihya çalışması yapılıyor, devam ediyor.
05:48Özellikle bu okulun açılmış olması TİKA tarafından, Türkiye'miz tarafından çocukları, Suriyelileri mutlu ediyor.
05:57Türkçe konuşuyor musun?
06:00Merhaba.
06:00Nasılsın kardeşim?
06:01İyiyim.
06:02Siz nasılsınız?
06:03Ben de iyiyim.
06:04Ne hissediyorsun?
06:06Ne söylemek istersin?
06:07Çok mutlu oldum bu okulu açtıkları için.
06:09Biz de Türkiye'den yeni geldik.
06:13Yedi ay falan oldu galiba.
06:16Özlüyor musun Türkiye'yi?
06:17Türkiye'miz sizi hiç yalnız bırakmıyor.
06:20Çok teşekkür ederiz.
06:22Tamam.
06:23Alışıyor musun?
06:24Alışmaya başladın mı?
06:25Yavaş yavaş.
06:27Neden ağlıyorsun?
06:30Çok mu özlüyorsun Türkiye'yi?
06:32Ama biz sizi hiç yalnız bırakmayacağız.
06:35Bırakmıyoruz da.
06:36Çok teşekkür ederiz.
06:39Bu sırada okuyacaksın artık bu sınıfta, bu okulda.
06:43Güzel olmuş mu okulunuz?
06:45Nasıl buldun?
06:46Çok güzel olmuş.
06:47Çok teşekkür ederim.
06:48Ama ağlama ablacığım.
06:49Bak biz hep sizin yanınızdayız.
06:51Türkiye'de senin vatanın.
06:52Burası da senin vatanın.
06:54Çok teşekkür ediyoruz.
06:56Canım sağ olun.
06:58Seninle de konuşalım.
06:59Sen biliyor musun Türkçe?
07:01Adın ne senin kızım?
07:03Mila.
07:04Milacığım.
07:04Okulunu beğendin mi?
07:06Evet.
07:07Güzel olmuş mu okul?
07:08Evet.
07:09Ah canım benim.
07:10Maşallah sana.
07:12Yani tabii çocuklar çok, sadece çocuklar değil.
07:17Yani milyonlarca Suriyeli'ye misafir ettik.
07:21Çocuklar orada doğdu.
07:23Birçok çocuk.
07:24Ve tabii ki çok yoğun duygular içinde çocuklar.
07:28Biz Suriye'de yaptığımız röportajlarda bunu görüyoruz.
07:31Çok büyük bir, çok yoğun bir gönül bağ kuruldu.
07:35Ve bu bağ o kadar güçlü ki gördüğünüz gibi Türkiye'nin ve hala desteklerinin devam ediyor olması da çok kıymetli.
07:45Efendim şu an açılış yapılıyor.
07:48Şöyle gösterelim.
07:49Evet artık okul hizmete açılıyor.
07:54Burası Suriye'nin başkenti Şam.
07:57Burası Şam'ın Doğu Guta bölgesi.
08:01Ve Doğu Guta bölgesindeki Ayn Tarma okulu yeniden yapıldı.
08:08TİKA sayesinde.
08:09Ve şu an açılışı gerçekleşiyor.
08:13Evet kurdele kesiliyor.
08:15Ve okul artık hizmete açıldı.
08:17Hayırlı olsun diyelim biz de.
08:22Sayın Başkanım hayırlı olsun diyelim.
08:24Biz de bu anlara tanıklık ettik.
08:26Hoş geldiniz sizler de ayağınıza sağlık.
08:28Burası Şam'ın Doğu Guta bölgesi.
08:31Doğu Guta valimizle ve Büyükelçimiz Sayın Nuh Yılmaz Bey'le beraberiz.
08:37Burası özellikle 2013-2018 yılları arasında Şam halkının Doğu Guta'da yaşayan insanların çok sıkıntı çektiği bir bölge.
08:472018'de burası tahliye edilene kadar insanlar hem açlıkla mücadele ettiler hem de Esed'in bombalarıyla.
08:52Şu an siz gelirken gördüğünüz etraf hala büyük oranda yıkık.
08:55İşte vali bey Türkiye'nin destekleri, kendi kamu kurumlarının destekleri buraya ayağa kaldırmaya çalışıyorlar.
09:01Fakat burası için en önemli mesele buranın tekrar meskun mahal haline gelmesi.
09:05Yani insan hareketlerinin yaşanması.
09:07Dolayısıyla eğitim ve sağlık altyapısının oluşması lazım.
09:10Biz Türkiye olarak TİKA marifetiyle burada bu okulu açıp Doğu Guta valiliğimize ve il milliyeti müdürümüze teslim ettik.
09:17Bu okulu bir ilkokul olarak kullanılacak.
09:1926 derslikli yıkıntıların arasında adeta burası umudu yeşerten bir okul olmuş oldu.
09:25Siz doprosuyla beraber Türk milleti adına gerçekten gurur verici.
09:28Hayırlı uğurlu olsun.
09:29Hayırlı olsun diyelim.
09:30Çok teşekkür ediyoruz.
09:31Sayın Büyükelçim sizinle de konuşmak isteriz.
09:33Siz okulu gezecektiniz galiba.
09:35Biz de eşlik etmek isteriz.
09:37Büyükelçim az önce çocuklarla röportaj yaptık.
09:41Yani gözyaşlarını tutamayan çocuklar oldu.
09:43Çok büyük bir gönül bağı var.
09:45Siz bu gönül bağı için ne söylersiniz efendim?
09:47Yani burası Suriye'deki gerçekten en zor sorunları yaşayan yerlerden biriydi.
09:53İnsanlar açlıkla imtihan edildiler.
09:56Kimyasal silah burada kullanıldı.
09:58Biliyorsunuz Obama yönetimi kırmızı çizgi demişti.
10:01Ama o kırmızı çizgiye rağmen Esad buraya kimyasal silah attı.
10:05O yüzden burası gerçekten çok büyük acılar çekti.
10:08Ve biz Guta halkı da o dönemde o katliamlardan sonra kuzeye Türkiye sınırına veya Türkiye'ye geldiler.
10:14O yüzden burayla Türkiye arasında çok yakın bir ilişki var.
10:18Böyle bir tarihsel arka plan var.
10:19Ve o zaman da yanlarında hiç kimse durmadı.
10:22Ve Türkiye'den başka veya Türk sınırından başka gidebilecekleri bir yer kalmamıştı.
10:27Şimdi Türkiye'nin tekrar burası kurtulduktan özgüleştikten sonra burayı ayağa kaldırmak için gelmesi o yüzden hem duygusal bir şey hem
10:35o savaşın anılarını tekrar yeşerttiği için travmatik bir şey aynı zamanda.
10:39O yüzden de biz hem ağlayanları hem ağlayarak gülenleri burada görüyoruz.
10:44Gerçekten siz etrafı gördünüz.
10:47Yani çok kötü durumda burası.
10:48İnşallah sadece molozların kaldırılması bile milyarlarca dolar.
10:52Yani o yüzden bu okulun burada TİKA tarafından açılmış olması gerçekten çölde vaha gibi.
10:58İnşallah buradan kalkınma projeleri etrafa doğru yayılır ve buranın halkı tekrar buraya geri döner.
11:05İnşallah çok teşekkür ediyorum efendim.
11:06Çok sağ olun.
11:07Şan Büyükelçimiz Nuh Yılmaz beyefendiyle röportajımızı da gerçekleştirdik.
11:12Şöyle size gösterelim.
11:13Tabii sınıflar hazır.
11:16Artık eğitim burada verilecek.
11:19İlk okul öğrencileri için bu okul yapıldı ve ilk okul öğrencileri artık burada eğitim görecekler.
11:27Büyük ve önemli bir hizmet.
11:29Doğu Guta'nın yeniden ayağa kaldırılması elbette zaman alacak.
11:33Çok büyük bir alan ve çok büyük bir yıkım oluştu.
11:36Yıllar içinde kimyasal silahların kullanıldığı, çok büyük acıların yaşandığı Doğu Guta'da,
11:43Türkiye'nin atmış olduğu imza yeniden ayağa kaldırılması için çalışmalar devam ediyor.
11:50Biz de Suriye'nin nabzını tutuyoruz.
11:53Halil Kahraman'la beraber bir tarafta su deposu, bir tarafta okul.
12:01İşte iki yeni önemli hizmet Suriyeliler için yapıldı ve TİKA'nın, Türkiye'nin çalışmaları bölgede devam ediyor diyelim.
12:12Sözü size bırakalım başkent Şam'dan.
Yorumlar