00:00Ne yapabilir peki tüketici?
00:02Bir kere çok hızlı karar veriyoruz.
00:05Bu kadar hızlı karar vermeden biraz şüphecilikle bilimsel bir süzgeçten kararlarımızı geçirmemiz gerekiyor.
00:11Karşımıza çıkan bir şey de kaynağına bakmamız lazım.
00:15Konuşan kim? Bu bir akademik kurum mu?
00:17Uzman mı? Uzmansa uzmanla konuştuğu alanda mı?
00:21Yoksa bir influencer, uzmanmış gibi davranan, popüler olmaya çalışan biri mi?
00:26Bir kere kaynak nedir ona bakacağız.
00:29Ardından gerçek olmayacak kadar iyi iddialardan mesela kaçmak lazım.
00:33Evet çok güzel bir ifade.
00:35Ne olabilir mesela gerçek olmayacak kadar iyi?
00:38Şeyler görüyorum ben işte tarifler falan bu işte karışmayı yapın.
00:42Ertesi gününe üç beden incelip kalkacaksınız vesaire.
00:46Aynen öyle.
00:46Dün de yağ yakar, kanseri önler, toksinleri atar, toksinleri temizler.
00:52Bu tarz mucizevi söylenmelerden de kaçmak lazım.
00:57Onun dışında yasaklayıcı dilden de kaçmak lazım.
01:00Hiçbir gıda mesela tek başına süper veya tek başına zararlı değildir.
01:05Bir bağlama olması gerekir.
01:07İşte tek başına işte şekeri hayatımdan çıkardım, şeker toksindir, zehirdir böyle bir şey yok.
01:13Hangi bağlamda, ne kadar dozda, ne kadar sıklıkta, kim tüketirse?
01:17Bunlara bakmak lazım.
01:18Öte yandan tek bir çalışmaya veya kişisel anekdotlara bakmamak lazım ki biz en çok karşılaştığımız şey o.
01:27Ben söyledim oldu.
01:29Ben denedim, şöyle bir etki gördüm.
01:31Bu bilimsel bir yaklaşım değil.
01:34Kaldı ki her çalışma da aynı değil.
01:35Yani bir makaleyi göstermek de yeterli kanıt anlamına gelmez.
01:39Yani bir fare deneyi insan çalışması değildir.
01:42Küçük bir örneklem kesin sonuç anlamına gelmez.
01:45Burada alanda yapılmış tüm bilimsel araştırmaları bir süzüyeçten geçiren meta analizler ve sistematik araştırmalardır aslında kanıt yüzeyi yüksek olan.
01:57Dolayısıyla tek bir makaleyi gösterip veya ben yaptım oldu demek de doğru değil.
02:03Ve içeriğin bağlamını yine sorgulamaktan bahsetmek lazım.
02:07Çünkü tek başına bir ürüne kötü derseniz bu yanlış.
02:09Yani başta biraz mesela şeyi söyledik ambalajlı gıda derken ben onu kastetmedim abur cubur diyorum diyenler.
02:16Ya sen onu ne sıklıkta tüketiyorsun?
02:19Ne dozda tüketiyorsun?
02:22Sana zararlı mı gerçekten bu dozda tüketmek?
02:24Değil.
02:25Yani bir kaloriye, hayat tarzına, sıklığına, dozuna bir bağlamına bakıp ona göre değerlendirmek lazım.
02:31Evet.
02:32Ve başında bahsettim algoritmalar bizi yönetiyor.
02:36Sürekli sizin karşınıza çıkan şey doğru olduğu anlamına gelmez.
02:42Ve hatta çok çıkıyorsa biraz daha şüpheyle yaklaşmakta fayda var diye düşünüyorum.
02:49İzlediğiniz için teşekkür ederim.
Yorumlar