- 2 days ago
A short documentary about the oldschool graffiti movement in Nijmegen, The Netherlands.
Category
🦄
CreativityTranscript
00:02Als je hard genoeg schopt tegen de muur totdat die barst, kan je de randen vastpakken.
00:07Afpellen als jaringen van de stad.
00:10Nu wordt het vakmanschap herkend van heinde en ver, maar er waren grenzen te verdedigen.
00:16Een lijn die je trekt, territorium af te bakenen.
00:20Met al het venijn wat het brengt.
00:22Style wars in een ander heelal.
00:24Way, way back.
00:25Ja toen dat op tv kwam, ja toen zagen we ook van 10 ringen, ik kan er best wel wat
00:31mee ertoe nemen eigenlijk.
00:32Ja het kan er gewoon niet doorgaan, maar verschillende dingen erin weet je wel.
00:37Zo'n wax en de silvlos.
00:39In elke throw-up of dark vind je boosheid of respect die een scene naar een volgend niveau toe trekt.
00:45Een slaapkantrak, een zwart tv, hij had hem eerst op me zien.
00:49Maar hij doet hem een keuze zwaar, ik dacht wow.
00:53Hij was een frietappels eigenlijk.
00:55Ja, dat was meteen hoekt.
00:57En dan is hij van wow, dat is vet.
01:00En in die tijd deden we allemaal een breakdance.
01:02In diezelfde scene daar zit dus ook het graffiti en het rappen en het dj.
01:06Ik ga laag voor laag met je, easy.
01:08Elk parkeerdak in het centrum of elke treinbank is daar om een naam op te zetten.
01:13Deze stad is een canvas en wat als ik van plan was mijn naam hierop te schrijven.
01:18Omdat ik niet in details kan blijven.
01:20Voor zij die die hier ook lieven kan begrijpen.
01:24Kan lezen hoe het hier begon.
01:25De roos door het beton groeide tot een oerwoud op een apenrots.
01:30Een baken van drots en ook weer een schim van hoe het ooit eens begon.
01:34Het is groter dan hiphop.
01:36Het zijn de lagen die we achterlaten.
01:38De jaringen van de oudste stad in het oosten.
01:46Ja en binnen een jaar anderhalf zit je in één keer in die scene.
01:50En dan kom je erachter hoe groot die scene eigenlijk is.
01:52Dus ik even over Nijmegen spreek.
01:54Wij zijn de Nijmegen graffiti scene.
01:56Grondleggers.
01:57Ja, het deed iedereen maar wat.
01:58Wij zagen allemaal teksten op de muur verschijnen.
02:01Ik vond het wel interessant ook.
02:02Zeker het gegeven dat het anoniem was.
02:05En ik schrijf Jel.
02:07Jel, waar?
02:07Jel, waar heb ik dat je naam gekomen?
02:09Ja, ik was vroeger.
02:10Dat was wel heel schreeuw lelijk.
02:12En dan kwam ik Jel het voorst bij.
02:14Maar dat was natuurlijk een elitist.
02:16Dat heb ik eentje afgehaald.
02:17Ik ben begonnen met Mr. Cool.
02:19Ja, dat was geïnspireerd door de Coca-Cola.
02:22Vol om te zeggen waar ik er helemaal gek van was.
02:24Voor de grafieke was ik heel veel met de kategrafie bezig.
02:27Ja, zo was dat er bezig en goed.
02:29Ik ben begonnen met Saint.
02:31Later is dat Santo geworden.
02:32Dat is eigenlijk dezelfde naam.
02:34Alleen de Spaanse vertaling.
02:36Dat vond ik qua letterconstructie ook never better.
02:40We hadden natuurlijk de hangplekken.
02:42Een parkeergraadje Mariendurk.
02:44Op lijn 44, stadhuis.
02:46Ja, dat zouden we dan hangouts zijn.
02:49De hotspot toenentijd en nu nog steeds trouwens is Don Roosje.
02:54Tegenwoordig oud Don Roosje genoemd.
02:55De oudste rol van Nederland.
02:57Ja, daar kwamen jongens uit heel Nederland.
02:58Daar kwamen we naar naartoe.
02:59Dus dat was ook vaak een ontmoetingsplek voor ons toenentijd.
03:02En je had toenentijd de Kanaalbrug.
03:05De Dukenburgse brug.
03:06De Haartse brug.
03:06En je had de Graafse brug natuurlijk.
03:08Ja, dat is wat iedereen samenkomt.
03:10Ja, daar kwam je allemaal luid tegen haar.
03:12Met andere steden.
03:13Iedereen heeft natuurlijk een blackboek.
03:14En dat wissel je dan uit.
03:15Een blackboek is natuurlijk een boek waarin je je eigen ontwerpen maakt.
03:19En uitprobeert, pioniert.
03:21Ja, dat ging dan op het hele land.
03:23En wat doe je dan?
03:24Dan pak je het blackboek van je ander en dan ga je kopiëren.
03:27Want je gaat die mooie schetsen kopiëren.
03:28Die wil je zelf hebben.
03:29Je collectie uit te breiden.
03:30Maar je maakt niet één kopietje.
03:32Nee, je maakt tien kopietjes van alles.
03:33Zodat je kunt uitwisselen.
03:35Ja, maar zie je dus verschillende stijlen op je afkomen.
03:39Tegenwoordig, jij hebt internet, apps.
03:43Je klikt het aan en je werkt gewoon live.
03:46Je moet spijten.
03:47Je was er niet.
03:48Dus kwarte foto's maken.
03:50In ons tijd was meer een verzetstaat.
03:53Wij waren meer het begin voor ons, zeg maar.
03:56Dus de grafiet tegen de politie.
03:58En tegenwoordig is het meer hobbymatig.
04:00Met allemaal hobbywinkeltjes.
04:01Een tijdschrift, de afdelingen allemaal niet.
04:06Ik ben Marino.
04:08Marino Mareo, a.k.a. alias Don Dada.
04:11Ik ben de zoon van Marty.
04:13Graffiti writer uit Nijmegen.
04:15Pionier van het grafitieschrijven in Nijmegen.
04:18Ik ben zelf producer.
04:20Mijn vader is een belangrijke naam geweest in graffiti.
04:24Hij is overleden op 47-jarige leeftijd.
04:27Vandaar dat ik hier in zijn plaats ben, denk ik.
04:35Ik heb natuurlijk al eerder zijn pioniers gezien.
04:37Met name die op het Sint-Andersstraat.
04:39Krijg je Sint-Andersstraat Groenwaards weg.
04:41Dat was toch wel de...
04:43Ja, die kwam echt binnen.
04:44Ja, dat was toch wel een dingetje.
04:46Wow, daar was ik ook net begonnen met het painting.
04:49Voor de grafitiescene in Nijmegen is dat echt een iconisch punt geweest.
04:54Daar heeft hij een Marty Fission samen met Fission gezet, a.k.a. The Shogun Piece.
04:58We komen weleens in een andere steden en daar stonden weleens over Marty.
05:04Hij heeft me ook best wel veel verteld over die tijd voordat ik er was.
05:08En een van die dingen was dan dat hij met een groepje jongens, writers uit Nijmegen, naar Amsterdam waren gegaan.
05:16Het waren allemaal jongere jongens.
05:17Die heeft hij meegenomen en toch wel een beetje onder zijn hoede genomen.
05:21Tja, Amsterdam is een andere vibe natuurlijk dan hier.
05:23Hij was als een soort grote broer, ik zeg.
05:30In het begin van de periode kwam ik aan mijn spuibussen dus te jatten.
05:33Ja, ik had niet genoeg geld, dus ik ging regelmatig langs de kwantum, de HEMA.
05:39Ja, dat was voornamelijk eigenlijk dat Paris-dingen eigenlijk.
05:43Een volvrijwillige bijdrage van de Nijmegen binnenstad.
05:45Toen kwam inderdaad het verhaal dat Sparva, dat was natuurlijk wel het merk toen de tijd.
05:50Als je het daar nu nog over hebt, dan worden alle jongens uit die trein helemaal blij.
05:54Maar die werden alleen verkocht in Amsterdam, het Waterloopplein, met baneke.
05:58En ja, dat hield in dat je dus één keer in zoveel tijd met een groep naar richting Amsterdam ging.
06:03Met de trein.
06:03En dat was best een dingetje.
06:05Ja, veel jongens werden gewoon geript.
06:07Dus dan werd er een spuitbus afgepakt voor hetzelfde geld.
06:10Ja, ik weet niet of dat zo is.
06:11Maar een sneakers of zo, als ze mooie sneakers hadden of zo.
06:14Dus ja.
06:14De opgaan van Powerhouse in de Hezelstraat.
06:17En die ging dus ook Sparva verkopen.
06:20Ja, dat hoefde dus niet met Amsterdam.
06:21Dus dat scheelt haar een hele hoop reizen, maar ook een hele hoop gaalboer eigenlijk.
06:28Dus de naam Marty, die herkende ik natuurlijk al langer.
06:30Hij liet zich wat minder snel inspireren.
06:32Hij had de gave om ook zijn eigen stijl te gaan creëren.
06:35En ook uit die boxen te durven denken.
06:37Dus ja, die invloed is best wel groot geweest ja.
06:40Spraken en vasthouden, dat is zeg maar echt vanaf het kleinste.
06:44Tot een jaar of vijftien of zo ben ik daar best wel actief mee geweest.
06:48En dat ik overal mee wou op een gegeven moment.
06:50Dat we naar Hip Hop Sunday zijn gegaan.
06:53En dat ik ook wou spreëren.
06:54Ik schreef wel Bad One.
06:56Dat kwam eigenlijk van een biesje wat mijn vader had getekend.
07:00En dan had hij een afkorting erachter gezet.
07:02Van B against drugs.
07:04Mijn vader was geen drugsgebruiker of alcoholist of iets.
07:07Dan had ik dat als zeg maar mijn graffiti naam opgenomen.
07:11Dat is zeg maar geworden op een gegeven moment in iets wat B Don.
07:15Dat was dan op een gegeven moment mijn producernaam.
07:18Van B Don.
07:19Van B Don.
07:20We hadden wat groepen.
07:21Wat groes.
07:22In de stad had je de MOA.
07:24Masters of Arts.
07:25De oudste en grootste graffiti groe van Nijmegen.
07:27Die bestond uit toen de tijd nog Mr. Cool.
07:29Later Song.
07:31Jel.
07:32Ik kreeg later.
07:33Ja.
07:33Cosmic Force.
07:35Kripos.
07:36Ik woonde zelf in Duggenburg.
07:37En ik zat op het begin ook in een crew.
07:39En dat was de A.X.
07:40A.X.
07:40A.X.
07:40A.X.
07:40A.X.
07:41A.X.
07:42A.X.
07:43A.X.
07:44A.X.
07:48A.X.
07:52Een aantal jaar geleden helemaal opnieuw gepimpt.
07:56Tijdens een graffiti jam.
07:58En die stond toen de tijd in het teken van Nash.
08:00De b-boy character King van ja ik zeg maar gewoon van de hele fucking wereld.
08:04Hij is helaas overleden.
08:06Ja.
08:08Doodzonde.
08:10Ik zeg maar een gast zijn nieuw.
08:12Ik heb hier op die muur daar.
08:14Dat was van eh.
08:15Een jongen is overleden.
08:16En er stond een soort memory overal.
08:18Weet je wel.
08:19En kijk die hoefde niet vijf jaar bestaan ofzo.
08:22Maar dan gaat er een zo'n clown.
08:24Die gaat dan over één piece heen.
08:27Dan denk ik van ja gast.
08:28Dat snap je niet.
08:29Er staat een kerk groot raster piece bij.
08:31En dat soort dingen hoe je het gewoon niet doet.
08:33De ongeveer 7 regels die vroeger golden die gelden nog steeds.
08:36Als je ze nou niet respecteert heb je wat minder snel grote problemen als dat je er in jaren 80
08:42had.
08:42In jaren 80 had je gewoon echt een probleem.
08:45Ja als iemand hier nou compaint die bedenkt van nou weet je.
08:48Dat ziet er wel redelijk als een een geheel uit.
08:51Dan ga je er wat minder snel over heen.
08:52Dus dan kies je een ander plekje op.
08:54Ik denk dat de community zeg maar.
08:58Van überhaupt hiphop in Nijmegen.
09:00Dat het eigenlijk wel wat hechter zou kunnen.
09:03Dat je dat mensen gewoon meer met elkaar moet communiceren.
09:07En dat het kan floreren.
09:16Dit is ook iets wat door mijn baas gezegd.
09:18Het gaat nooit meer weg.
09:21Je weet toch.
09:22Dit is.
09:24Words like weapons.
09:27Custom.
09:29Kan niet weten.
09:39En ik zie je niet.
09:44Maar ik hoop toch echt wel snel.
09:55Elfjes flabberen met hun vleugels.
09:59Als ik dit verhaal vertel.
10:02Het gaat niet.
10:09Maar ik ben waar.
10:14Ik ben waar.
10:17Ik ben waar.
10:18Ik ben waar.
10:22Ik ben waar.
10:24Ik ben waar.
10:29MUZIEK
11:00Ja.