00:00Merhaba ben Güven İstanbul'un Yeşilova programı ile yine karşınızdayız bu hafta sınırsız enerji kaynağı
00:29hikayesini yapacağız. Seferistan'a geldik. Meşhur artık surflerini biliyorsunuz. Rüzgarı da gerçekten çok güçlü.
00:36Türkiye'nin bazı bölgeleri gerçekten çok güçlü rüzgarlar alıyor. Bu rüzgarların olduğu yerde de rüzgar santralleri var.
00:43Evet bu hafta bu rüzgar santrallerin hikayesini yapacağız. Yenilenebilir kaynak rüzgar enerjisi.
00:49Kömür gibi fosil yakıtları artık tükenmek üzere. Yenilenmesi için 60 milyon yıl gerekiyor.
00:55Biz 60 milyon yıllık bir serveti neredeyse 200 yıl içinde tükettik. O yüzden kömürün fosil yakıtlarının artık aşağıda kalması lazım.
01:04Çünkü yenilenme şansı yok. Rüzgar gibi güneş gibi enerji kaynakları kullanmamız gerekiyor.
01:10O yüzden bu hafta rüzgarın hikayesini yapacağız. Fakat rüzgar zaman zaman esiyor zaman zaman esmiyor.
01:16Sürdürülebilir bir kaynak mı? Devamlı olan bir kaynak mı? Bu sorunun cevaplarını arayacağız.
01:26Enerji santralleri diyince çok büyük bir yer bekledim açıkçası. Bu kadar mıdır?
01:31Bu kadardır güvenlik. Şu an bulunduğumuz oda kumanda merkezimiz.
01:35Türbünlerimizle alakalı bütün işlemleri uzaktan burada yapabiliyoruz.
01:40Tesisimizde 3 MW'dan 7 MW'ye sahip.
01:44Tesisimizde 3 MW'dan 7 MW'ye sahip.
01:47Bu türbünlerin kule uzunlukları 91, kanat uzunlukları da 58,5 metre.
01:53Tesisimiz ayrıca kurulu gücü 21 MW'tır.
01:56Bütün o kuleler şimdi buraya mı bağlı?
01:58Bütün kuleler XLP kablolarla yer altından döşenmiş, yönetmeliklere uygun kablolarla yer altından döşenmiş,
02:04yönetmeliklere uygun kablolarla yer altından döşenmiş, yönetmeliklere uygun kablolarla yer altından döşenmiş,
02:11yer altından döşenmiş, yönetmeliklere uygun kablolarla santral merkezimizde birleştirilmiş durumda.
02:17Buradan da önce iletim tesisine sonra da dağıtım tesisine vermekteyiz enerjiyi.
02:29Rüzgar ekranımızdan göreceğiniz üzere bizim için rüzgar tahminleri oldukça önemlidir.
02:34Rüzgar tahminlerine göre bir sonraki gün, bir sonraki hafta yapacağımız çalışmaları planlamaktayız.
02:40Göreceğiniz üzere önümüzdeki hafta düşük rüzgar beklentisi içinde olduğumuz,
02:44dolayısıyla bakım onarım ve düzenleyici önleyici faaliyetleri yoğun olarak yapacağımız bir hafta olarak gözükmektedir.
02:51Rüzgar enerji santrallerinde üretim çok önemli olduğu için bütün çalışma faaliyetlerini rüzgarsız ve planlı vakitlerde yapmaya özen gösteriyoruz.
03:01Diyelim ki şu anda dışarıda kasırga oldu, çok sert rüzgar var, o pervaneler de açıktı.
03:13Hamza abi o zaman ne oluyor?
03:15Şöyle ki aslında türbünlerimiz bunun içinde tam donanımlı türbünler.
03:19Şöyle ki yüksek rüzgarlarda tam olarak 25 metrebülü saniye olan rüzgarlarda ki biz buna fırtına diyoruz.
03:26Bu tür rüzgarlarda türbünlerimiz kendini korumaya alır.
03:29Kanatlarını rüzgara karşı tik pozisyona alır, duruş pozisyona geçer.
03:33Rüzgar 25 metrebülü saniyenin altına düşene kadar türbünlerimiz çalışmaz, kendini korumaya alır.
03:41Devamlı dönüyor mu böyle şeyler? Ben şeyi çok merak ediyorum.
03:44Şimdi burada rüzgar var, siz isteseniz devamlı enerji üretebilirsiniz.
03:49Ama diğer tarafta doğalgaz var, işte kömürü var, bir sürü santraller var.
03:55Belli bir kotanız var mı burada, nasıl oluyor?
03:58Kesinlikle sistem kullanma anlaşmamız gereği kotalarımız, elektriksel üretim limitlerimiz söz konusu.
04:04O limitlere riayet etmemiz TİH tarafından beklenir ve düzenli aralıklara takip edilir.
04:10Hatta bu aralığı 15 dakika olarak size söyleyebilirim.
04:1315 dakikada bir ortamlama alınarak bizim santralimize ait elektriksel limitasyonumuzu sağlayıp sağlamadığımızı düzenli olarak takip etmektedir.
04:23Biz istesek sizi 24 saat çalıştırabilir miyiz?
04:26Rüzgar olduğu sürece şartlarda uygunsa bir arıza durumu yoksa kesinlikle çalışabiliriz.
04:41Rüzgar santrallerini genellikle tatile çıktığınızda Ege bölgesinde görürsünüz.
04:46Kırklareli, Edirne'den başlar, Balıkesir, Manisa, İzmir'e kadar devam eder.
04:52Bir miktarda Hatay kısmında var, Kayseri tarafında birkaç bölgede var.
04:57Her yerde rüzgarı yakalamak zor.
05:00Tabii başka şeyi de bize güzel gösteriyor.
05:02Rüzgar hattı yukarıdan aşağı, kuzeyden güneye olduğu için bütün pervaneler hepsi kuzeye doğru bakıyor.
05:09Fakat teknoloji o kadar gelişmiş ki bu gördüğünüz pervanelerin tamamı rüzgar nereden gelirse oraya göre dönüp kendini ayarlayabiliyor.
05:19Rüzgarın sürekliliği önemli.
05:22Bu konuda bu koridorda denize paralel giden bu koridorda yükseltilerin de olmaması nedeniyle rüzgara çok açık bir bölge ve bütün santraller bu koridorda yer alıyor.
05:34Tabii bu koridorun bir de deniz tarafı var.
05:37Birçok ülkede deniz tarafında santraller yapılıyor.
05:40Acaba Türkiye'de yapılabilir mi? Bunu soracağız.
05:49Rüzgar enerjisi bizim enerji ihtiyacımızı diğerlerine ihtiyaç duymadan karşılayabilir.
06:17Ülkenin kapasitesi açısından bakarsanız gerçekten elektrik tüketimimiz arttıkça bizim karşısına bir de üretim koymamız lazım.
06:25Rüzgar enerjisini tek başına ele almak veya güneş enerjisini tek başına ele almak veya hidroelektrik, su enerjisini tek başına ele almak yeterli değil.
06:34Bunların bir karışımına ihtiyacımız var.
06:36Bir de bunlara şu anda bataryayı da entegre edersek, ihtiyacımızı da zamanına göre ekonomik olarak yönlendirirsek,
06:44yenilenebilir enerji bizim tüm elektrik ihtiyacımızı karşılayabilecek kapasiteye sahip.
06:50Kuzey ülkelerine baktığımız zaman denizlere doğru açıldıklarını görüyoruz.
06:54Bu doğru mu yoksa denizlere açılmanın başka bir nedeni mi var?
06:58Öncelikle karasal potansiyelinizi tüketmeden denize açılmak işin ekonomisini bir miktar bozuyor.
07:06Çünkü deniz üstü yaptığınız rüzgar santralleri karasal yaptıklarınızdan daha pahalı, daha büyük yatırım harcaması gerektiriyor.
07:13Yine bu enerjiyi kablolarla karaya taşımak ve tüketime getirmek durumundasınız.
07:18Toplam maliyeti artıyor ama üretim de daha fazla oluyor.
07:22Kuzey ülkelerinde bu kaliteden yararlanmak istiyorlar.
07:25Bizim daha denize çıkmak için vaktimiz var.
07:28Önce karadaki tüm potansiyeli tüketmemiz gerekiyor.
07:31Eğer bu işi yapıyorsak yenilenebilir enerji diyorsak çevreye asgari etki bırakmak durumundayız.
07:49Bu rüzgar santrallerinin çevredeki tek noktası altındaki temelleri.
07:54Onun dışında herhangi bir şey yok.
07:57Her yerde kuş göç raporlarına bakıyoruz.
08:00Çünkü o rüzgarlar kuşların bir yerden bir yere gitmesini imkan sağlıyorlar.
08:04Biz onların hayatlarını, habitatı, ekosistemi değiştirmeyecek bir düzeni sağlamaya gayret ediyoruz.
08:11Tabii ki rüzgarın kalitesi çok yüksek olmak durumunda.
08:14Çünkü her zaman verim, her zaman kapasite kullanımının maksimize edilmesi.
08:18Biz burada daha az rüzgar da üretsek başka bir yerde bir santrale daha ihtiyaç olacak.
08:23O yüzden en birimli rüzgar alanlarını, en yüksek ışınımın olduğu güneş alanlarını tercih ediyoruz.
08:29Burada da özellikle tarıma, meraya, ormana özen gösteriyoruz.
08:34Asgari etki bırakabilecek düzenekleri sağlıyoruz.
08:38Kendimiz raporlamıyoruz.
08:40Bağımsız danışmanlara raporlatıyoruz.
08:42Bunları da kredi kuruluşları üzerinden, uluslararası kredi kuruluşları üzerinden
08:46sürdürülebilir kalkınma hedeflerini başına yazarak,
08:49onun altındaki kriterlerin hepsinin üzerinden geçerek
08:52ve bağımsız olarak raporlatıp şeffaf bir şekilde kamuoyuyla paylaşarak yapmaya gayret ediyoruz.
09:00Türkiye'de Temmuz ayı sonu itibariyle 2024 senesinde
09:04tüketilen enerjinin %48'i yenilen bir enerji kaynaklarından tüketilmiş durumda.
09:10Bu dünya küresel olarak baktığımızda %30 seviyesinde.
09:14Gidişatımız iyi, arttırmamız gerekiyor.
09:18Bunları ihtiyaç olduğu anda sağlayabilmek için bataryalarla beslemek durumundayız.
09:24Bugünün teknolojisinde.
09:26Yarın bu kapasiteleri arttırdığımızda güneşi ve rüzgarı,
09:30belki artık gaz yakmaya gerek olmadan onu hidrojene dönüştürerek depolayacağız.
09:35Belki hidrojeni artık ikinci yakıt, birinci enerji kaynağı değil,
09:42bir petrol gibi, gaz gibi ama ısıl değeri daha yüksek olduğu için
09:46daha verimli bir şekilde yanacak ve hidrojen su döngüsünü
09:50oksijenle birlikte sağlayacağız.
10:12Yakından göstermek istedim.
10:14Çünkü uzaktan bakınca çok belli olmuyor. Ben plastik bir şey sandım.
10:18İnanılmaz ağır, devasa bir şey.
10:21İçinde bir insan rahatlıkla yürüyüp gidip gelebiliyor.
10:25Düşünsenize bunu yukarıya monte ediyorlar ve o alet sonra dönüyor.
10:29Bu bir de ortalama büyüklükte olan bir de.
10:31Bunun daha büyükleri var. Yavaş yavaş daha büyükleri çıkmaya başladı.
10:35Gerçekten inanılmaz bir teknoloji.
10:37Dev bir kanat.
10:39Bana diyorlar ki yukarı çık. Deli miyim yukarı çıkacağım?
10:42Şeyi, ben zaten asansörü sevmem. Bir de bakar mısınız şuraya?
10:48Bakın.
10:52Yok, çok
11:05Zaten asansörü sevmem. Bir de bakar mısınız şuraya?
11:09Yukarı bakar mısınız? Şu küçücük asansörle yukarıya çıkacağız.
11:13Yükseklik korkunuz varsa...
11:15Yükseklik korkum yok ama kapalı yer korkum var.
11:17Çoğu zaman bunu anlatıyorum. Açık yeri severim ben.
11:20Kapalı olmaması lazım.
11:22O yüzden yukarı çıkmayacağım.
11:23Arif Öner'le arkadaşımızı göndereceğim. O çok meraklı.
11:26Zaten biraz da ufak tefek olduğu için araya sıkışır diye düşünüyorum.
11:36Bu asansörler devamlı bakımı yapılıyordur herhalde.
11:38Yıllık ve yıllık bakımları yapılıyor.
11:40Her yıl olmak üzere o kesinlikle şaşmadan biz de...
11:43...gerekli çıkarken kontrollerini yapıyoruz.
11:46Kaçış yeri neresi bunun?
11:47Kaçış kapaklarımız burası.
11:53Alt kapak. Şu kısım açılıyor.
11:55O zaman şu merdivenlere ulaşıyorsun.
11:58Merdivenlerden ulaşıyorum.
12:00Bu avanti dediğimiz ekipmanımızı bağlıyoruz.
12:03Bunu da göğsümüze takıp iniyoruz. Direkt asansöre bırakıyoruz.
12:26Burası merdivenlerden ulaşıyor.
12:30Burası türbülümüz kabloların ilk çıktığı...
12:35...yukarıya jeneriklere ulaştığı kısım.
12:38Ve burada bizim yağlamamızı sağlayan yağ kaliperleri var.
12:43Bu yağ kaliperleri sayesinde herhangi bir rüzgar değişiminde...
12:47...türbülün nasıl bu şekilde dönüyor.
12:59Burası NASA RTL açıyor. Makine dairesi.
13:03Burada elektriğimizi ürettiğimiz kısım burası.
13:20Şu anda ekipler yukarıda çalışıyor.
13:23Şimdi bunların hepsi burada kusursuz.
13:26Şimdi bunların hepsi... Bu da kuzey herhalde değil mi?
13:30Şu anda hepsi kuzeye dönük.
13:32LODOS estiğinde ne oluyor? LODOS güneyden esiyor.
13:34O zaman ne oluyor?
13:35Şöyle hemen kulemizin üstünde bulunan naselimiz...
13:39...aslında 360 derece 3 tura yakın dönebiliyor.
13:42Bu tarafa mı dönüyor?
13:43Komple dönebiliyor.
13:45Naselimizin üstünde bulunan rüzgar ölçüm yön ve şiddet ölçüm...
13:50...sensörlerimiz vasıtasıyla bu ölçümler sürekli alınmakta.
13:54Ve türbünde bulunan yav motorlarıyla rüzgarı karşısına almaktadır.
13:59Rüzgar ne tarafta eserse türbünümüz o tarafa alır...
14:02...rüzgarı karşısına atır ve üretime devam eder.
14:04Ve bunun için ekstra bir duruşa da gerek olmaz.
14:07Sürekli aktif bir şekilde rüzgarı karşısına alacak şekilde programlanmıştır.
14:16Evet, şu anda türbünümüz yav yapıyor.
14:19Rüzgarın hakim yönüne doğru kanatlarımızın yönünü çeviriyor.
14:24Diğer türbünlere de bakacak olduğumuz zaman zaten rüzgar yönü bu tarafta...
14:28...ve türbünümüz şu anda yav yapıyor.
14:30Şu an 92 metredeyiz.
14:32Burada olmak heyecan verici.
14:35Yani yükseklik korkusu olanlar için çok cazip bir yer değil ama...
14:39...biz yüksekle çalışmayı sevdiğimiz için bizim için çok eğlenceli.
14:55Tüketim alışkanlıklarımızı değiştirmediğimiz sürece...
14:58...enerjiye daha fazla ihtiyaç duyacağız.
15:00Alternatif enerji kaynakları, yenilenebilir enerji kaynakları için bir başlangıç.
15:05Şu anda karada enerji elde ediyoruz ama sürekli enerji elde etmek...
15:10...devamlılığı için artık bunu denize taşıma zamanı.
15:12Yani işimiz daha bitmedi, yeni başlıyoruz.
15:15Bu konuda daha fazla çalışıp daha fazla ileri gitmek gerekiyor.
15:20Haftaya bir başka yerde, bir başka ülkede...
15:22...buluşmak üzere, hoşça kalın.
Yorumlar