- 2 gün önce
Gece Haberleri, 24 saatin tüm gelişmelerini ekrana getiriyor.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:12İzlediğiniz için teşekkürler.
00:40İzlediğiniz için teşekkürler.
01:00Fuat Tuncay Er, Alihan Limoncuoğlu ve Selim Han Yeni Ağacım bizimle birlikte. Hoş geldiniz.
01:05Hoş bulduk Erhan Bey. İyi yayınlar.
01:07İyi yayınlar.
01:29Başkanının bu savaşın neden bu kadar sürdüğüyle ilgili eleştirilere kendince verdiği cevap ve ABD'nin geçmişte girdiği savaşların tarihlerini tek
01:39tek sıralaması gün gün hesaplayarak Amerikan halkı da bunu izah etmesi.
01:43Ve tabii ki Vietnam savaşından 2. Dünya savaşına, Irak savaşına kadar daha uzun süren savaşları, yıllarca süren savaşları sayıp döktükten
01:53sonra anlıyoruz ki yani 30-35 gün pek bir şey değil.
01:56Biraz daha sabredin bu savaş biraz daha uzun sürecek ifadeleri biraz da yorumlarla anlaşılabildi.
02:03Onu söylemek gerekir.
02:04Onun dışında çok yeni bir şey söylediğini söyleyemeyiz.
02:07Amerikan Başkanı Donald Trump'ın savaşın başladığı ilk günden beri söylediği büyük bir zafer kazandık.
02:12Onları mahvettik, yok ettik.
02:13İşte bunları her zaman olduğu gibi yine tekrar etti.
02:16Ama tabii bugün önemli bir gelişme yaşandı.
02:18Kara Kuvvetleri Komutanı'nın görevden alınması ABD'nin de bir hayli dikkat çekici bir gelişme.
02:23Tabii burada akla Savaş Bakanı Hexet'te Kara Kuvvetleri Komutanı'nın ya da kurmaylarının kara savaşı üzerindeki planlarda anlaşamadığı mı anlaşılıyor?
02:33Tabii bunları merak ediyoruz Fatih Bey.
02:35Siz de başlayalım.
02:36Dünkü konuşmadan başlayalım.
02:37Trump ne demek istedi?
02:39Amerikan halkını neye ikna etmeye çalıştı?
02:41Amerikan halkına yapılan bir seslenmeydi bu.
02:43Onu da belirtmek gerekiyor.
02:45Ve bundan sonra ne olacak?
02:47Tabii ki Kara Kuvvetleri Komutanı'nın görevden alınması da ne anlama geliyor?
02:50Buradan başlayalım.
02:51Şimdi Eren Bey Trump'ın konuşmasıyla başlamak isterim.
02:55Siz de deneyimli bir spor spikerisiniz eskiden.
02:58Biz bazı maçları dekoderle izliyorduk.
03:01Artık Trump'ı anlamak için sanki dekoder kullanmamız veya kodeks gibi programlar kullanmamız gerekiyor kanısındayım.
03:08Sebebi de şu Trump'ın bir gün dediği diğer gün dediğini tutmuyor.
03:12Ama konuşmanın benim için en ilgi çekici tarafı Trump'ın biliyorsunuz bir büyüklük kaygısı var.
03:20Anladığım kadarıyla 30-35 günlük bir savaş kendisini kesmiyor.
03:24Minimum bir Birinci Dünya Savaşı'nda Amerika'nın harcadığı kadar süre istedi.
03:29Amerika tarihine geçebilmek için.
03:31Ama Vietnam'a vurgu yapması da güzeldi.
03:33Oradaki uzun süreyi...
03:35Onu geçmesi biraz zor herhalde 19 yıl.
03:3719 yıl Trump herhalde başka yardımcısına mı bırakmayı amaçlıyor.
03:43Ama şunu biliyoruz ki bu savaşın en uzun sürebileceği süre herhalde Trump'ın görevinin bitiş süresi olacaktır.
03:50Şu anki ihtimal.
03:51Çünkü Trump'ın dışında bu savaşı savunan başka kimse de yok gibi görünüyor.
03:58Ama Trump bir anket açıkladı.
03:59Dedi ki seçmenlerin yanlış hatırlamıyorsam %89'u bu savaşı istiyorlar dedi.
04:08Sonra kıymetli Yunus Paksoy'un paylaştığı tweetten gördük.
04:11O seçmenler işte Cumhuriyetçi Trump seçmenleri arasında.
04:15Bir konferansta yapılmış.
04:16Yani Trump'ı en çok destekleyenlerin %11'i dahi bu savaştan çıkılmasını istediği kanısına varmış olduk.
04:23Bu da enteresan bir not oldu.
04:25Tabi her gün anketler yayınlanıyor ki genel anlamda Trump'ın politikalarına ve genel yönetimine destek oranı şu an ilk kez
04:34bu kadar düşük seviyelerde seyrediyor.
04:37Tabi tabi 25'in bile altını görmeye başladık ki.
04:39Tabi bazı anketlerde 25'in altında ama genel anketlerde şöyle bir ortalama var.
04:45%50'nin altında yani %50'nin %35-%40 arası seyrediyor ortalama.
04:52Bu da Trump için bence tehlike çanlarının çalması demek.
04:56Her ara seçim yaklaşırken.
04:59Tabi işin ilginç tarafı şu oldu.
05:00Dün gün boyu aslında birçok farklı haber geldi Trump'ın konuşmasından önce.
05:07Ki biz bunu piyasada da gözlemledik.
05:09İşte petrolün varil fiyatı bir düştü bir çıktı.
05:13İşte dediler kara savaşı açıklayacak çıktı.
05:16Hayır Trump anlaşma açıklayacak indi.
05:19Ve piyasanın da çokça manipüle edildiğini görüyoruz.
05:23Ve bugün artık petrol fiyatları 2008 krizinin daha da üstünde seyrediyor.
05:29Ve hatta son açıklanan raporlar eğer hürümüz açılmazsa dünyadaki birçok ülkenin aslında kısıtlı miktarda yakıtının kaldığı yönünde.
05:39Bu da yani bir Trump'ın ve Netanyahu'nun yüzünden işte Avustralya'da evinde oturan aborjinin bir sorun yaşaması
05:49veya işte Kuzey Avrupa'daki market raflarındaki fiyatların artışı.
05:55Biz bunu en başından bu yana söyledik.
05:57Bu savaş anlaşılmaz bir yere doğru gidiyor.
05:59Biz savaş henüz başlamadan önce bu savaş başlamaz dedik.
06:03Sebebi de şuydu.
06:04Çünkü bu savaş başlarsa bitmez bitemez ve böyle bir maliyet üretirdi.
06:09Yani hiçbir aklı başında insan bu maliyete katlanmazdı.
06:13Ama biz şunu biliyoruz.
06:15Biz 2025 yılı başından bu yana bambaşka bir uluslararası ilişkiler evreninde yaşıyoruz.
06:21Ki bu evrenin adı da aslında Trump evreni.
06:23Ne yazık ki böyle bir gerçeklik var.
06:26İşte kim ne diyor nasıl bir plan sunuyor bilmiyorum ki.
06:30İsrail tarafından da iki gün önce şöyle bir açıklama düştü.
06:34Eğer bir kara operasyonu olursa İsrail askerleri buna katılmayacak diye.
06:38Hani onlar katılmıyor bunu acaba biz Netanyahu sürüklüyor dedik ama
06:44Trump artık kendisi bir hırs yapıp bu savaşımı sürüklemeye çalışıyor.
06:49Burası oldukça enteresan.
06:50Çünkü Trump'ın her gün farklı bir şey dediğine şahit oluyor.
06:54Siz de dediniz işte büyük bir zafer kazandıktan
06:57hatta dün yine bu ulusa seslenişten önce şöyle bir şey söyledi.
07:01Ben bu savaşın üç günde biteceğini düşünmüştüm.
07:03Şimdi üç günde biteceğini düşündüğü bir savaşa
07:08Vietnam savaşı zamanlaması örneğini vermesi oldukça enteresan.
07:13İşte kendi danışmanları istifa ediyor.
07:15Bugün de işte sizin de belirttiğiniz kara kuvvetleri komutanı Randy George'u
07:19görevden alınması istifa ettirilmesi.
07:23Demek ki Amerika'nın işte askeri kurmayları böyle bir operasyonun
07:26facia olacağını ilettiler.
07:29Ama Trump dedi ki hayır ben istiyorsam ordu çıkar.
07:32İşte orayı zapt eder dedi muhtemelen.
07:35Ve adamın emekli edilmesini istediler.
07:38Oldukça enteresan şeylere şahit oluyoruz.
07:41Son bir aydır artık bir ayı da geçtik.
07:44Tabii nihayetini bilmiyoruz ama şunu da eklemek lazım.
07:48İşte Vietnam direndi.
07:50Ama Amerika'nın karşısında ve İsrail'in karşısında İran da direniyor.
07:54Yani böyle de bir gerçeklik var.
07:57Trump sürekli yeni rejim diyor.
07:58Rejim de değişmedi.
08:00Ama yeni rejim şunu şunu şunu yapsın diyor.
08:03Herhalde birisi ona artık Ali Hamani'nin ölmesini bir rejim değişikliği olarak yansıttı muhtemelen.
08:10Hayır İran'da öyle bir şey de olmadı.
08:12Tabii savaşın gidişatı oldukça belirsiz.
08:16Yarın neyle karşılaşacağımızı da bilmiyoruz açıkçası Erhan Bey.
08:18Evet Trump ne yapmak istiyor?
08:22Gerçekten anlaşılması güç bir lider.
08:24Trump'a en çok eleştiren isimlerden birine soralım Ali Hamani Bey.
08:27Trump ne yapmak istiyor?
08:30Sizce şimdi en başından itibaren yaptığımız yorumlarda Amerikan başkanının sizin de belirttiğiniz gibi başlangıçta vurulan darbeyle birlikte İran'ın çözülmesini
08:40beklediği çok net bir şekilde ortaya çıktı.
08:42Ama belli ki kurmayları ya da bu savaşa ikna edenler bunu söylemişlerdi.
08:46Ama iş böyle olmadı.
08:48Diğer taraftan tabii uzun savaşlardan bahseden bir liste yayınladı ama o savaşların hepsinde Amerikan askerleri tırnak içinde söylüyorum düşman toprağına
08:57ayak basmıştı.
08:57Şimdi burada henüz öyle bir şey söz konusu değil.
09:00Amerikan başkanı eğer böyle bir şey olacaksa da asıl acı acıtıyla henüz karşı karşıya kalmadı.
09:06Şimdi diğer taraftan çelişkili açıklamalarına gelirsek bir çıkış yolu arıyoruz.
09:12Anlaşma yapma zamanı geldi.
09:14Zaten orada çok fazla durmayacağız.
09:17Hürmüz bizi ilgilendirmiyor.
09:19Kim oradan petrol alıyorsa onlar bu meseleyi çözsün.
09:23Amerika Birleşik Devletleri zaten oradan çok fazla petrol almıyor.
09:26Şimdi diğer taraftan da bir hafta önce Hürmüz üzerine İran'la karşı karşıya gelen ve restleşen bir Amerikan başkanı vardı.
09:33Bu noktada Trump sizce nereye gidiyor?
09:35Önümüzdeki hafta nasıl konuşacak?
09:37Bunu değerlendirmek mümkün mü?
09:38Şimdi rejim şeyinden başlayayım istiyorsanız.
09:41Biraz şöyle bir fark var.
09:43Biz Türkçe'de kullandığımız rejim kelimesi tam İngiliz'deki rejimi karşılamıyor.
09:47Aslında İngilizce'de özellikle Amerikan İngilizcesi de rejim kelimesini biraz daha serbestçe kullanıyorlar.
09:52O yüzden Trump'a teknik olarak rejim değiştirmesi bence teknik olarak yanlış değil.
09:57Yani İngilizce düşünürsek.
09:58Türkçe'ye çevirdiğimiz zaman aynı şeyi vermiyor.
10:01Türkçe'de daha katı bir manası var rejimin.
10:03Yönetim kastediyor.
10:04Evet İngilizce'de yönetim daha çok rejim gibi yani.
10:07O yüzden onu bir şey yapalım.
10:09İkincisi ben açıkçası Trump'ın şu an sadece...
10:16Trump şeyin farkında.
10:18Bir batakla battının bence farkında.
10:20Kesinlikle.
10:21Yani bazı şeyler biraz geç öğreniyor, yavaş öğreniyor ama öğreniyor.
10:24Öğrenme güçlüğü çeken birisi değil.
10:26Biz bunu birçok hadisede birçok hem ulusal yani Amerikanın içindeki ulusal hem de birçok uluslararası şeyde gördük.
10:32Trump kandırıldığını anladı veya işte yanlış şeye ikna edildiğini anladı bence.
10:39Ve sinirli de belli ki.
10:42Çünkü vaat edilen şey ona işte 3-4 günde ya bir rejim değişikliği ya da çok büyük irana bir darbe.
10:47İran'ın beyaz bayrakları çıkartıp teslim olmasıydı.
10:50Fakat hiç öyle bir şey olmadığını gördü ve bence çok sinirli etrafındakileri.
10:56Yani Trump'ın yakın ekibinde, yakın çalışma ekibinde o ikilerden birisi olmak istemezdim şu an.
11:01Her gün sabah akşam fırça yiyorlardır.
11:03Mazlumu getirin buraya.
11:04Evet tam o işte Türk filmindeki gibi hocamın söylediği gibi.
11:07Kara Kuvvetleri Komutanı görevden alındı.
11:09Bugün mazlumu da oymuş yani.
11:11Evet bu konuyla çok ilgisi olmasa da Trump da yakın çalışan isimlerden Adalet Bakanı da görevden alındı.
11:16Yani sizin de söylediğiniz gibi onunla çalışmak...
11:17Önceki başkanlık döneminin rakamlarını ortaya koyduğumuz zaman zaten çok fecaat bir durum ortaya.
11:24Genel bir sinir ve genel bir şey olduğu için aslında o işte kabahat olmasa da etraftaki insanlar da tahammülü azalmış
11:30gibi gözüküyor Trump.
11:32Yani Adalet Bakanı direkt bununla alakalı olmasa da en direk bir şekilde Trump'ın morali yoksa şey olsa belki başka
11:38türlü çözülebilecek sıkıntılar daha da büyüyor.
11:40Bir de kaldı ki şimdi hep meselesi konuşuyoruz ya Amerika'daki toplumun hassasiyetleri var diye.
11:46En ünlü hassasiyetleri bir Amerikan askerinin şeyleri, tabutları.
11:51Çünkü orada Vietnam'dan sonraki kültür Amerikan askeri tabutunun bir tanesine bile gelmesinin çok büyük bir şey başka bir kültür var
11:57bizimkinden.
11:58İkincisi de malum pompa.
12:00Yani pompadaki petrol fiyatları, benzin, motorini fiyatları.
12:04Onlar da çok ciddi bir şekilde artıyor ve bu artışın da doğal olarak getirdiği bir yük var Trump'ın üzerine.
12:13İşte diyoruz ya 25'in altını bile yavaş yavaş biz görmeye başladık anketlerde.
12:17Hatırlarsınız birkaç hafta öncesinde ben 27-28'lerden bahsediyordum.
12:20Evet.
12:20Bu da şunu gösteriyor.
12:22Her hafta belki bir puan, iki puan Trump'ın şeyi aşağı doğru gidiyor.
12:27Tabii ki baktığımız noktadaki önemli hadise Trump'ın bunu toparlamak için ne yapacağı veya ne yapmak istediği.
12:35Bence Trump da kararsız.
12:37Kime güveneceğini de bilmiyor.
12:38Şöyle bir temel bir problem var.
12:40Trump şey oluşturamadı kendine.
12:43Yani kendi, benim bildiğim siyaset biraz da bir kadro işidir.
12:48Tamam kendi kadrosuyla da gelmediği için, toplama bir ekiple de olduğu için kime güvenip hareket edeceğini bilmiyor.
12:54Şimdi biz mesela eksternetli Perşembe akşamları biz üçümüz çıkıyoruz.
12:58Şimdi birimiz gelmese diyoruz ki sevgili hocalarım benim bu akşam bir işim var, acil bir durum var, şehir dışında olma
13:03vesaire.
13:04Biz de başka bir arkadaşımız var hep geliyoruz.
13:05Fakat bir anda mesela örneğin Fuat hocam bize haber vermeden gelse biz Selim hocamla şaşırırız değil mi?
13:12Biz bir ekip olarak artık Perşembe'de çıkıyoruz çünkü buraya.
13:15Şimdi bu ekip dağıldığı zaman da yenisinin kurulması veya hiç ekipsiz bir şekilde buraya çıkılması burada ciddi bir problem ortaya
13:22çıkartır.
13:23Aynı şekilde Trump'ta da aynı problemi yaşıyor.
13:26Kimin yerine kime getirecek, kimin tavsiyesine güvenebilecek, kimin tavsiyesine güvenemeyecek bu da ciddi bir problem.
13:33Tekrar işte başı başı dönecek olursak aslında halkta da çok ciddi bir huzursuzluk var Amerika'da.
13:39Elbette bir İran halkı gibi değil çünkü her gün bombalanıyor veya bir İsrail halkı gibi değil.
13:43Onlar da her gün bombalanıyor.
13:44Ama işte en önemli şey...
13:45Onlar da sen söyledin pompa dedim petrol fiyatlarındaki bombalanıyorlar.
13:50Zaten mesele o anlatmaya çalıştığım mesele o.
13:53Pompa meselesi önemli o.
13:54Pompa meselesi buradaki en önemli mesele Amerikan toplumu için.
13:57Çünkü buradaki fiyatlar muazzam bir şekilde etkiliyor.
14:01Amerika'daki en önemli mesele bu çünkü biliyorsunuz Amerikan hayalinin o American Dream dedikleri şeyin en önemli unsuru aslında arabayla sizi
14:08rahatça bir yerden bir yere seyahat edebilmenizdir.
14:11Bunun yolu da o hani büyük motorlu arabalara ucuza benzin alarak seyahatinizi gerçekleştirmenizdir.
14:18Şimdi ben mesele de siyaset bilimci olduğum için biraz daha sosyolojik ve sosyokültür olarak yaklaşıyorum.
14:23Şimdi bir milletin özellikle de Amerikan gibi bir Amerika toplumu gibi bir tüketim toplumunun böyle bir darbe yemesi ister istemez
14:32o toplumu da kendi başkanına karşı kötü bir hale getiriliyor.
14:38Bir de tabii şöyle bir mesele var.
14:39Bence en önemli meselelerden bir tanesi de bu.
14:42Ara seçimlerde yaklaşırken Amerika'da Trump muazzam bir zaferle geldi.
14:45Evet yani o gün baktığımız zaman oturdum ki yani bu medyada da Trump rahat kazanır diyen ender kişilerden biriydim.
14:55Benim bile beklentilerim üzerinde bir başarıyla geldi.
14:59Ona rağmen şu an bu hale gelmiş olması bu kadar kısa sürede de enteresan.
15:04Trump da bunu bence anlamlandıramıyor.
15:06Çünkü Trump'ın ikinci sefer ben eminim ki seçildiği zaman şunu düşündü.
15:12Ya dedi ben o kadar rahat kazandım ki ben bir şekilde bu üçüncü dönemi de zorlarım diye düşündü.
15:17Fakat şu anki gördüğümüz o muazzam düşük şeylerde onay oranlarında değil üçüncü dönemi bu ikincinin sonunu bile sağlıklı bir şekilde
15:27görebilecek mi soru işaretleri benim kafamda var.
15:29Zaten azledilmesine dair birçok iddia var ve ilginç bir şekilde artık Cumhuriyetçiler de anti-Trump.
15:36İşte hocam ama burada da şöyle bir şey var.
15:38Demin hani şeyden bahsettim ya büyük jiplerden o jiplerle yapılan seyahatlerden işte oradaki o pompayı yansıyan değişim en çok Cumhuriyetçileri
15:46vuruyor.
15:46Tabi hocam her gün petrol istasyonlarından yayın yaptıklarını görüyoruz.
15:50Özellikle Amerikalı sosyal medya hesaplarının işte haber sitelerinin her gün gaz fiyatlarını, benzin fiyatlarını, market fiyatlarını paylaşmaları.
16:00İşte Trump'ın sürekli çıkıp işte bizim benzinimizde sorun yok, petrol kaynaklarımızda sorun yok diyor ama şu bir gerçek giderek
16:06artıyor ve daha önce rastlanmamış bir şekilde artıyor.
16:09Ve Trump bence asıl darbeyi işte İran'ı alamamakla da yaşamayacak.
16:14Bence içeride marketten, tencereden işte sizin bahsettiğiniz şeyden yaşayacak.
16:19İlk dönemde ama kendi şanssızdı.
16:21Korona döneminde ekonomiyi çok hafife aldı koronanın verdiği etkileri ve aynı şekilde ekonominin tepetaklat gitmesiyle yoksa ortalarına kadar dönemde çok
16:30iyiydi, çok bir yapmak vardı yani.
16:31Aynen onu diyecektim. Halbuki ilk döneminin ortadan hatta 4'te 3'üne kadarki dönemde filan Amerikan tarihinin sayılı iyi ekonomik dönemlerine
16:39birini yaşatıyordu.
16:40Hatta yani işte şey diye çıkıp şunu anlatıyordu, bana ırkçı ırkçı diyorsunuz diyordu.
16:44Siyahi Amerikalıların, zenci Amerikalıların oransız olarak en çok iş çalıştığı süre benim başkanım.
16:49İkinci dönem oylarını bütün salıncak eyaletlerde azınlıklardan aldı.
16:53Tabii tabii kazanmasının en büyük faktörü buydu.
16:55Bu sebepten dolayı.
16:56Ama işte ilk dönemde malum benzin fiyatlarına çok yansımamıştı pandemide.
17:02Şimdi en temel ihtiyaç olan benzine yansıdı Amerika'daki en temel, tabii ki gıdadan sonra ama en temel ihtiyaç bu.
17:11Ya şöyle bir şey ekleme yapayım, kusura bakmayın.
17:14Esnaf olurum.
17:14Önce de girdim.
17:16Amerika Birleşik Devletleri o grand politikasında, büyük politikasında, özellikle petrol arzı politikasında bir ikilem yaşıyor.
17:23Trump bu kadar şeyi değiştirmişken, uluslararası ilişkiler, teamüllerinde ve dış politikada neden petrol arzını arttırma yoluna gitmiyor?
17:31Yani bu da ilginç bir soru işareti.
17:32Bunu belki az soruyoruz ama Amerika Birleşik Devletleri'nin bugüne kadarki durumu kendi kendime bir şekilde yetebilen petrolü üreteyim.
17:40Fakat satımlarda, ihracatlarda vs. de biraz daha bunu kısıtlı bir grafikle devam ettireyim.
17:48Hani diğer ülkelerin de Amerika Birleşik Devletleri'yle olan petrokimya ticareti de bu yönde düşük volümdeydi.
17:55Ama Amerika'nın kaynağı var mı?
17:56Var.
17:57Çıkarıp işleme meselesinde çok şey davranıyor.
18:01Burada göreceli davranıyor, cimri davranıyor.
18:04Yani yöresel bir cümle hazma geldi.
18:07Bizim Antalya böyle kıtmır denir bizim orada.
18:10Şey cimriyi getiremedim aklıma sağ olun hocam.
18:13Demeyeyim.
18:14Bunu değiştirmesi lazım.
18:15Bunu değiştiremezse ve bu politikalara devam ederse,
18:19gerçekten Fuat hocamın da söylediği gibi,
18:21cumhuriyetçiler bir sonraki dönem için belli bir prestije tekrar kavuşmaları adına dönemin bütün mesuliyetini Trump'a atacaklar.
18:29Aynen öyle yapacaklar tabii canım.
18:31Kusura bakmayın bu deli geldi, başımıza yönetti tarzında şey yapacaklardır.
18:35Ama tekrar söylüyorum ki hani toparlamam gerekirse,
18:38buradaki en önemli unsur dediğim gibi pompadaki fiyatlar.
18:42Pompa yani Trump'ın boynuna dolanmış durumda gibi gözüküyor şu an.
18:46Evet, Selman Bey, tabii burada Amerikan Başkanı'nın kara harekatına hazırlanıp hazırlanmadığını konuştuk.
18:54Fatih Bey biraz önce ifade etti,
18:56İsrail kara savaşına girmeyi istemiyor, en azından asker dahil etmiyor.
19:00Nasıl girecek? Lübnan'a bile sokamıyor şu an.
19:02Evet, diğer taraftan tabii
19:05İsrail bile bunu istemezken Trump neden istiyor dedi.
19:08Ama diğer açıdan da bakabiliriz.
19:10İsrail kara savaşını istemiyor değil,
19:13kendi askerinin orada olması istemiyor olabilir.
19:15Diğer tarafta Amerikan askerinin oraya gitmesini
19:18ya da Birleşik Arap Emirlikleri'nin
19:19ya da onun topladığı paralı askerlerin o savaşı yürütmesinden
19:22rahatsızlık duymayabileceğini düşünüyorum.
19:24Bilmiyorum, katılır mısınız bana?
19:26Şimdi burada, tabii ki burada kara kuvvetleri komutanıyla ilgili
19:30son gelişmeler ilginç.
19:32Amerikan Savaş Bakanlığı kara kuvvetleri komutanı
19:35Randy George'un derhal emekli olacağını duyurdu.
19:39Burada kurmay heyetiyle, Amerikalı komutanlarla yönetiminin,
19:45Savaş Bakanlığı'nın, Hexet'in ve tabii ki
19:48dolaylı olarak Trump'ın fikir aylığının net bir şekilde
19:51kamuoyuna yansıması olarak yorumlamak gerekir mi bunu?
19:54Tabii ki, yani hem sizin ilk söylediğinizde
19:57İsrail'in maşı olarak başkonsurları kullanma meselesine de oldukça katılıyorum.
20:01İkinci söylediğinizde bu ayrım Amerikan kurmay heyeti içerisinde,
20:05hem askeri kurmay heyeti içerisinde, hem de Alihan Hocam'ın dile getirmiş olduğu bir şekilde
20:09Trump'ı kurmay heyeti içerisinde bir uyumsuz ekipleşme meselesinden kaynaklanıyor.
20:14Bu kadar iktidara gelirken almış olduğu senato desteği, kongre desteği
20:19ve bunun ötesinde uluslararası camiada ilk dönem belki diğer liderlerin ve kurumların
20:28şaşkınlıklarından dolayı biraz daha Trump'ın ağzına bakıp
20:31uluslararası politikanın şekillendirmesinde bakalım Amerika ne hamle yapacak ve
20:35biz bu hamleye karşı bir karşı veyahut destekleyici aksiyon alalım geliştirelim diye
20:42bu şekilde bir strateji ortaya koymaları
20:44Amerika Birleşik Devletleri'ne Trump'ın kendisine dair
20:48müthiş bir özgüven geliştirmesine sebebiyet verdi.
20:51Ha keza İran saldırısından önce yapmış olduğu Venezuela operasyonu da
20:56açıkçası ben istediğim zaman dünyanın istediğim lokasyonunda
21:00bu şekilde bir dekapitasyon hareketiyle istediğim politikayı yürütebilirim özgüvenini verdi.
21:06Ve bu kadar kurmay heyetiyle den kopuk ve alınmış olan tavsiyeleri
21:12artık tavsiyeleri Wenz'den mi alıyor ve başkan yardımcısı da mı alıyor
21:16yoksa Bünyamin Netanyahu'nun daha önceki programlarda tartıştığımız üzere
21:20Epstein olaylarından dolayı yapmış olduğu bir baskı mı var?
21:24Bunların da ihtimalleri çok yüksek bir şekilde.
21:26Tek başına alıp sorumluluğu da tek başına yüklenmek zorunda kalması
21:31açıkçası şu aralar belli ki canını sıkmış.
21:33Yapmış olduğu konuşmadan ki dünkü konuşmadan da biz bunu anlıyoruz.
21:37Yine defaatle dile getirdim sizin programınızı aracılığıyla
21:41önceki haftalarda yine tekrar ediyorum.
21:44Trump'ın savaş başladığı andan itibaren o bir özellikle bir haftalık süreç içerisinde
21:49bir bölgesel koalisyon daha sonra bir Avrupa ve NATO işbirliği hayali vardı.
21:55Bu hayali gerçekleşmeyince uzak Asya'ya, Asya Pasifiye'ye doğru yönelen bir ittifak kurma çalışmaları
22:02Japonya işin içerisine dahil etmeye çalıştı.
22:05Ve hatta ve hatta bu işten aslında en çok etkilenecek unsurun tam tersini düşünsem de
22:10şu an çok ciddi bir avantaj elde etmiş durumdalar.
22:13Çin olduğunu düşünerek Çin'den bile bir zımmi örtülü destek talebi oldu.
22:20Bunların hiçbiri karşılık görmedi.
22:22Karşılık görmemesiyle birlikte bugüne kadar politik anlamda sürekli aşağılamış olduğu
22:27Macron'un, Avrupa Birliği'nin destek vermiyor oluşu.
22:31Sadece politik değil hocam kestim özür dilerim ama.
22:33Yok estağfurullah.
22:34Kişisel olarak da epey aşağıladı yani.
22:36Dünkü konuşmanın zaten herhangi bir devlet teamüllerinde yeri yoktur.
22:41Sadece bunu karşı rakip gördüğü veyahut cezalandırmak istediğine karşı da yapmıyor.
22:45Yani Muhammed Bin Selman'a yapmış olduğu açıklamayı da biliyoruz.
22:48Bu artık üsluplara girmeye başlayınca meselenin ağırlığını hem Fuat hocamın hem
22:53Alihan hocamın demiş olduğu üzere kendi üzerinde hissediyor.
22:57Partisinden, kurumlarından hatta ve hatta partisinden öteye kurmuş olduğu o MAGA hareketinden
23:03Amerika'yı tekrardan büyük yapalım hareketi içerisinden bile ciddi eleştiriler
23:08almaya başladığı için bu savaşı devam ettirecek olsa da çünkü şunun farkındadır.
23:14Şu noktadan sonra ya bunu tersine çevirmek için ciddi bir zafer ihtiyacı var ve bu
23:20zaferi getirmek zorunda ya da her şey bu momentumla tepe taklak olmaya devam edecek.
23:26Bunun için buraya kadar ki gelen süreç içerisindeki bütün yanlışları kurmay heyeti ve
23:31onu yönlendirecek, bilecek olduğunu kamuoyunun düşündüğü kişilerin üzerine ihale edip
23:36bundan sonraki adımlarda daha çok destek bulma arayışı içerisine girecek.
23:41Destek bulma arayışı da öncelikle kendisinin kurban seçtiği kadroları görevden alıp
23:47kara kuvvetleri komutanı gibi yerine kendisinin talimatlarını amasız fakatsız yerine getirecek
23:54veyahut şerh koşmayacak ya da bu bir kanunsuz emirdir.
23:57Ben bunu uyguluyorum ama bu emire şöyle bir şerh koyuyorum diyerek Donald Trump'ın
24:02başkanlık döneminden sonra kongrede yargılanmamasını sebebiyet verecek olan kişilerle devam etmek
24:09isteyecektir ki Amerika Birleşik Devletleri'nde başkanlık döneminiz içerisinde bir karar
24:15verdiniz.
24:15Bu karar feraketli sonuçlandı.
24:17Ondan sonra bu karardan mesul değilsiniz gibi bu durum söz konusu değil.
24:21Trump'ın eğer ömrü vefa ederse bir sonraki dönem ki hele ki demokratlar iktidarı
24:26ele geçecek.
24:27Cumhuriyetçi olursa olmaz zaten.
24:29Kendilerinin de payını burada hesap edeceklerdi çünkü Cumhuriyetçiler.
24:33Devam ederse Trump'ın yargılanması dahi gündeme gelebilir.
24:37Bu sebepten dolayı bu felaket senaryosuna karşı ne olursa olsun savaş ve ne olursa olsun
24:42bu savaş içerisinde gösterebileceğin bir zafer arayışında Donald Trump.
24:47Pardon bir cümle ekleyebilirim fakat demokratların aday adaylarını gördüm ben.
24:52Facia yani o yüzden de hani demokrat şimdi normalde başkanları da faciaydı aday da
24:59yani şaşırmam ben de.
25:00Yani evet şu an sanki demokratlar avantajlı gibi görünüyor ama şu an konuşulan başkan
25:04aday adaylarına bakıyorum demokratların.
25:08Hani sanki kazanmamak için uğraşıyorlar gibi bakalım Allah gösterecek inşallah ömür
25:12verirse göreceğiz ama enteresan bir seçime doğru gidiyor Amerika'da.
25:15Evet şimdi bir fotoğraf gelecek ekranlarımıza Time dergisi yeni bir kapakla çıkmış Amerikan
25:24başkanı Donald Trump Time'da kapak olan en fazla kapak olan Amerikan başkanı olma
25:34ünvanını alacak gibi görünüyor ama tabi bu Amerikan başkanı Donald Trump için tarihe
25:39yazılacak pozitif bir not mu o ayrı bir konu yani Time'a kapak olmak var Atatürk
25:45gibi kapak olmak var işte işte böyle.
25:47Dayım Süleymanoğlu gibi olmak var.
25:48Dayım Süleymanoğlu gibi kapak var.
25:48Şükrü Sarıcıoğlu gibi olmak var.
25:50Evet ama tabi ki buradan da kapak olan Türkleri de anmış olalım.
25:55Evet.
25:55Bu üçü sanırım başkalar mı?
25:57Gaziantep, Kapak, Kemal Atatürk saydılar.
25:59İlk onu saydık ya.
26:01Evet.
26:02Tabi Donald Trump kapak olduğu zaman biraz daha farklı ama bu savaşla birlikte
26:06daha da artacaktır diye düşünüyorum arkadaşlarım az sonra evet ekrana geldi.
26:11Fatih Bey size soralım.
26:12Donald Trump çıkış arıyor bu savaştan herhalde Time biraz o noktaya girmiş.
26:16Çıkış nerede?
26:17Trump İran Savaşı'ndan çıkış yolu arıyor.
26:19Bir dosya hazırlamışlar.
26:21Donald Trump bir hayli düşünceli görünüyor.
26:24Tabi bu tarafta harita elinde.
26:26Tasvir de edersen göremeyenler için.
26:28Tabi başladı.
26:30Donald Trump'ın elinde bir Orta Doğu haritası.
26:32Özellikle İran ve Hürmüz Boğazı'na baktığını görüyoruz.
26:37Tabi buradaki soru şu.
26:40Bir çıkış arama konusu.
26:42İşte dünkü konuşmada biz bir çıkış aradığını gördük ama Trump bu çıkışın kendisine
26:49böyle şaşalı bir çıkış olmasını istiyor.
26:52Bence mi tutuyor haritayı ben mi yanlış görüyorum?
26:54Bence hemen sorumlu.
26:55Yanlış okuyuşu mu?
26:56Ters tutuyorsa bölgeyi.
26:57Evet ben sanki özür dilerim sanki ters tutuyor gibi.
27:00Bir sıkıntı var.
27:01Tam göremiyorum tabi biraz uzak ama.
27:02Şimdi o bilerek mi yoksa belki de.
27:04Yok hani espri olarak o kadar anlamıyor ki.
27:07Sür yemeği o şekilde konulmuş.
27:09O da tartışılır.
27:09Belki de sizin de dediğiniz gibi.
27:11Olabilir çünkü.
27:12Ya da birilerine gösteriyor mu o haritayı.
27:14Tabi o konumlanma ile alakalı bir durum da olabilir ama biz şunu biliyoruz ki.
27:19Çünkü arkadan yansımasını görmüş olsaydı harfler tavsiye olmaz.
27:22Geçenlerde bir röportaj yapılmıştı.
27:26Amerika Birleşik Devletleri'nde yine sanal medyada denk geldim.
27:29Şu soruluyordu.
27:31İran nerede?
27:32İran nereye düşüyor?
27:33Şeklinde.
27:34Ve bu röportajda birçok Amerikalı vatandaşın aslında İran'ın nerede olduğunu dahi bilmediğini
27:41ama her gün başkanlarından İran üzerine bir takım yorumlar dinlediğini görmekteyiz.
27:47Fatih Bey geçenlerde Avrupa Parlamentosu'nda Fransız milletvekillerine bu soru sorulmuş, röportaj yapılmış.
27:55Onlar da İran'ı bulamadı büyük bir çoğunluğu.
27:58Yani Amerikan kamuoyu.
28:01Yani gülmemek ayıp olsa burada gerçekten kahkahatacağız ama.
28:04Ve şu var en çok İran üzerine konuşanlar da onlar Erhan Bey.
28:07Aslında burada hepimiz kendimizi gülmemek için zor tutuyoruz.
28:11Çünkü sebebi bu.
28:13Hani yerini bilmediğiniz bir coğrafya üzerine sabah akşam ahkam kesen, yorum yapan bir dünya kamuoyu var.
28:21Aslında Time'da bunu çok güzel bir şekilde resmetmiş kapağında.
28:26Çok komik bence de kapak.
28:29Bir çıkış yolu arıyor üzerinden.
28:34Şimdi buna baktığımız zaman şunu net bir şekilde görebiliyoruz.
28:37Trump'ın bence buradaki temel meselesi bu savaştan nasıl çıkacağını bilmemek Erhan Bey.
28:42Yani bu kapak oldukça vurgulu ve işte şu an Amerika'da oldukça tartışılan bir kapak muhtemelen Trump yorumuyla şunu da göreceğiz.
28:54Bu savaşla alakalı yarın Trump muhtemelen bu kapağa bir yorum yapacaktır diye düşünüyorum ben.
29:01Evet sizin yorumunuz Arayan Bey.
29:04Ben de güldüm yani açıkçası.
29:09Ters tutuyor belli ki.
29:11Evet biraz da tedirgin bir yüz ifadesi var çok net bir şekilde.
29:15Ne yaptığını bilmez bir ifade.
29:18Düşünceli, biraz şaşkın.
29:21Yani söylendiği gibi arada bir kendisinin de ifade ettiği gibi.
29:25Acaba bir çıkış yolu yani şu işten bir kurtarsak kendimizi Trump olarak ben şuradan bir kendimi atsam kurtulsam şu operasyonda
29:34bitse de unutulsa düşüncesi zaman zaman konuşmalarını da dile getiriyor.
29:39Biraz da o yüz ifadesinden o da görünüyor gibi değil mi?
29:42Tabii yüz ifadesinin oldukça burada bozuk olduğunu görüyoruz.
29:46Ve şaşkın ne yapacağını bilemez bir Amerikan başkanı ki Trump'ın ikinci dönemi şuydu.
29:54İşte dünyaya yeni bir düzen geliyor.
29:57Eskisi gibi bir dünya olmayacak.
29:59Piyasa coşkuyla karşıladı.
30:01Hatırlayın mı Trump'ın seçildiği gün dünya borsalarının verdiği tepki.
30:06Çünkü özellikle 7 Ekim sonrası Biden'ın İsrail ve Filistin meselesini yönetememesi.
30:15Ve Trump'ın ben o sorunu da çözüyorum.
30:19Hatta işte en son o 3 aşamalı planın kendisi başkanlık koltuğuna oturmadan açıklanması Trump'a çok büyük bir artı yazmıştı.
30:28Ve Seliman Hocam'ın da belirttiği az önceki bölümde işte bu salıncak eyaletlerdeki işte göçmen Amerikalıların oylarını toplaması aslında Trump
30:39'ı başkan yapmıştı.
30:40İşte dünyaya barışı getirecek olan başkan ve bugün işte Vietnam savaşına bu kadar süre sabrettiniz.
30:48Biraz da İran savaşına sabretmek zorundasınız diyen bambaşka bir Amerikan başkanıyla karşılaşıyoruz.
30:54Ve işte Macron'la girdiği ikili diyalog, diğer işte yani Prens Selman'a söyledikleri yenilir yurtluğu cidden değil ki.
31:04Daha birkaç gün önce yine aynı Prens Selman için şu ifadeyi kullandı.
31:08Kendisi çok büyük bir savaşçı dedi.
31:11Kendisi bizimle savaşmaya hazır dedi.
31:14Amerika'ya çok büyük hizmetleri var dedi.
31:16Veyahut bu savaştan yine birkaç ay önce o büyük Orta Doğu ziyaretinde Prens Selman'a övgü dolu sözler, körfeze övgü
31:25dolu sözler.
31:26Ve arkasında körfezi savunamayan bir Amerikan başkanı, körfezi savunamadığı gibi liderlerine hakaret eden, o da yetmiyormuş gibi Avrupalı müttefiklerine hakaret
31:36eden bir Amerikan başkanı.
31:38Ve sonuçta ne yazık ki elindeki haritada acaba neresi İran, neresi Irak şeklinde bakan bir Amerikan başkanını görüyoruz.
31:46Ve bence bu savaş net bir şekilde Trump'ın sonunu getirdi.
31:51Yani Trump'ın biz hatırlarsanız daha önceki programlarda eğer bu görüşmeler işte Cenevre sonrasındaki Viyana görüşmesi olursa ve bir anlaşma
32:01yapılırsa
32:01dedik bu Trump'a belki de üçüncü dönemi istiyordu kendisi için bunun yolunu açacağını konuşmuştuk Erhan Bey sizin programında.
32:09Ama bu tam tersi belki de kendisine verilen dönemi tamamlatmayacak bir sürece girdi Donald Trump.
32:16Çünkü İran'dan bir çıkış yolu kendisi için görünmüyor.
32:20Tabii Kasım ayındaki seçimlerle birlikte dengeler Amerikan başkanının aleyhine devam ederse, değişirse
32:27Azil süreciyle ilgili de demokratların çalışmalar yaptıkları da Amerikan medyasına zaman zaman yansıyor.
32:34Böyle bir belki de Kasım'dan sonra bambaşka bir gündemle karşı karşıya da kalabiliriz olabiliriz onu da söyleyeyim.
32:41Tabii savaşın geldiği noktada biraz tarafların özellikle hedefler konusunda daha farklı stratejiler üzerine gittiğini net bir şekilde görüyoruz.
32:51Bugün yaşanan gelişmeler de aslında biraz onu gösteriyor.
32:54Amerika Birleşik Devletleri özellikle İran'ın sivil altyapısını hedef almaya başladı.
33:00Tabii Kereç Köprüsü burada önemli Orta Doğu'nun en yüksek köprüsü olarak biliniyor.
33:078 kişinin öldüğü 95 kişinin yaralandığını açıkladı İran medyası köprüye düzenlenen saldırıda.
33:15Tabii Amerika Birleşik Devletleri'nin bilerek isteyerek hedef aldığı bir yer çok net bir şekilde sivil altyapıya yapılan saldırılara İran
33:24çok sert tepki gösterdi.
33:27Kendisi su artma tesisini vururken iyi ama Amerika köprü vurunca kötü.
33:31Ben de bunu da anlamıyorum.
33:32Böyle de bir şey de var yani.
33:33İlk su artma tesisini Amerika Birleşik Devletleri vurmuştu İran'da onu da söylemek.
33:36Tamam ayrı ama İran'da gitti kuvvetteki su artma tesisini vurdu.
33:39Evet şimdi sonrasında neler oldu biraz oraya gelelim.
33:42Haklı da olabilirsiniz.
33:43Burada İran'ın bugün hedef aldığı noktalar bir hayli ilginç.
33:48Devrim muhafızları Bahreyn'deki bulut bilişim merkezine dünyanın en önlü Amerikan teknoloji şirketlerinden biri olduğunu söyleyelim.
33:59Saldırı başlattı.
34:01Sonrasında da yine Dubai'deki bir başka Amerikan teknoloji devrinin veri merkezi hedef alındı.
34:07Diğer taraftan da Amerika Birleşik Devletleri'nin Ürdün'deki El Azak Hava Üssü'nde bulunan uçakları drone saldırısına maruz kaldı.
34:16Diğer tarafta tabi İsrail'e yapılan saldırılar Kudüs'e, Televim'de rutin olarak İran'ın zaten İsrail'e hemen hemen her
34:22gün saldırdığını söylemeye gerek yok.
34:23Şimdi burada önemli konu tabi hedef aldığı noktaları söyledik sonrasında da bir paylaşım geldi devrim muhafızlarından ve Amerika Birleşik Devletleri
34:34şirketlerinin bundan sonra hedef alınacağını bölgedeki ifade etti ve bu şirketlerin listesi yer aldı.
34:41Bu şirketler Amerika Birleşik Devletleri'nin son dönemdeki lokomotifi teknoloji devleri.
34:46Hepsi var. Bunun yanında iki şirket daha var. Çok ilginç bu elektrikli otomobil şirketi ve çok bilinen, onu söylememize sakınca
34:55olduğunu sanmıyorum, uçak şirketi Boeing.
34:58Şimdi burada ve 18 şirketin bulunduğu bir liste yer aldı.
35:04Şimdi burada İran'ın da Amerika Birleşik Devletleri'nin stratejisi biraz değişmeye mi başladı?
35:08Burada veri merkezlerinin, teknoloji devlerinin önemli yatırımları var. Özellikle Birleşik Devletleri, Bahreyn gibi ülkelerde bunu biliyoruz.
35:16Hedef alınması hangi noktaya getirecek sizce bu savaşı? İran doğru bir strateji mi yürütüyor sizce?
35:24Yani bence İran en başından beri yalnız strateji yürütüyor. Bir kere onu söyleyeyim ama şu aşamadan sonra yapması gerekeni yapıyor.
35:31Çünkü sivil hedeflere vurduğu anda dünya çapında yakaladığı görece, popülariteyi veya popülarite demeyeyim de sempatiyi kaybetmeye başlar.
35:40Zaten İran rejimiyle ilgili herkesin kafasında soru işaretleri var. O yüzden de çok dikkatli, şu ankinden bile çok daha dikkatli
35:46hareket etmek zorunda.
35:48İran şu anda yapması gerekeni yapıyor. Sivil hedefleri kesinlikle vurulması gerekiyor.
35:52Dedim işte Kuveyt'te su şeyini vurdu, su artma tesisini vurdu ki bu da problem olabilir. Daha bu sabaha karşı vurdu.
36:00Bunların devamı da gelmemesi lazım. Şimdi iki tarafta şu da var. Özellikle su güvenliği önemli bir mesele.
36:05İran'ın içindeki içeride bütün Orta Doğu için. Ama tabii ki İran biraz da canavliliğe saldırıyor ve teknolojik olarak da
36:12İsrail ve Amerika kadar da gelişmiş olmadığı için
36:15benim anladığım bazı füzelerle tam hedefi de vuramıyor zaten. Bu da normalde. Eminim Amerika'nın, İsrail'in de ıskaladıkları vardır
36:22ama
36:22İran'da bu oran biraz daha yükseliyor benim anladığım kadarıyla. Ama İran'ın başka yapabileceği bir şey de yok burada.
36:29Çünkü hani alttaki, KJ'de geçtiği gibi aslında bir batak var ve bu batak İran'ın kendisi.
36:38Ve İran'da çekebildiği kadar Amerika'yı içine çekmeye çalışacak. O yüzden de şu da var.
36:43Kara harekatı başlarsa ve Amerikan askerleri İran'da esir düşerse bu sefer biz çok daha farklı görüntüler görmeye başlayacağız.
36:51Bence bunun da önemli bir kısmı var ve tekrar söylüyorum yani benim daha iyi bildiğim konu olduğu için belki bunun
36:56üzerinden yorumluyorum ama
36:57Amerikan toplumunda esir edilmiş Amerikan askerlerinin görüntülerini görmeye bence kimse hazır değil.
37:05İşte hani klasiktir esir olan askerler bir açıklama yapar, bana iyi davranıyorlar, biz memnunuz burada falan gibi.
37:10Bu açıklamaları Amerika'da kimsenin kaldıracak bence hali yok.
37:12Özellikle Trump'ın iki dönüm üst üste estirdiği Amerikan milliyetçisi rüzgarlarla beraber Amerikan toplumunda da bunu ciddi gurur meselesi yapacaklardır.
37:22Ve Trump bu sefer kabahatli gibi görülecek ve işte bu kapakta da söylediği gibi Trump gerçekten bölgeyi de çok iyi
37:27bilmiyor.
37:28Bunların hepsi birleştiği zaman aslında şuna geliyoruz biz.
37:33Net bir şekilde Trump'ın sıkışmışlığı, bütün mesele aslında Trump'ın kandırılıp sıkışmışlığına geliyor.
37:41Bundan da nasıl çıkacak?
37:43Vallahi ben de bilmiyorum yani işi de çok zor.
37:45Yok yok ya çok zor.
37:46Evet burada tabii Amerika Birleşik Devletleri ile bağlantılı çelik ve alüminyum tesislerinin de hedef aldığını İran açıklamış.
37:52Yani böyle sanki taraflar birbirlerinin ekonomilerini net bir şekilde etkilemeye yönelik saldırılara biraz daha son dönemde ağırlık verdiklerini söyleyebilir.
38:01Ama bu Amerika için daha şey bir şey.
38:03Çünkü Amerika İran'ın ana karasına saldırabildiği için İran ana karasına yapılan saldırılar İran'ı daha sert, daha acıtıyor yani.
38:10Hani biz hep şey tarafında daha çok televizyonlarda, medyadan, benim sevdiğim programlarda katıldıklarında da çoğunlukla şey anlatılıyor.
38:17İşte İran böyle yaparak Amerikan ekonomisine zarar veriyor vesaire ama Amerika'nın yaptıkları oransız olarak İran ekonomisine çok daha büyük
38:23zararlar veriyor yani.
38:25Çünkü İran ana karası bombalanıyor.
38:27İran şehirleri bombalanıyor.
38:29İşte İran'daki en büyük köprü oluyor.
38:30Mesela Amerika'da işte atıyorum Golden Gate Köprüsü'nü, Brooklyn Köprüsü'nü falan vuracak hali olmadığı için İran'ın da buna
38:37tam eşitiyle karşılık veremiyor.
38:42Evet, orada ekleme yapmak isterim.
38:44Ya bu işte ulus siyasi tarih literatüründe hep Atina'nın antik Yunan devletlerinin Persler'e karşı nasıl zafer ilan edildiğine
38:55ilişkin açıklamalar yaparken,
38:58hem derslerde öğrencilerimiz hem uygarlık tarihi derslerinde kendimiz öğrenciyken aldığımız notlarda,
39:02şu yazar kendi vatanlarını ve tırnak içerisinde demokrasilerini korumak için daha üstün ordulara karşı daha canhıraş bir şekilde mücadele ettiler
39:14ve bu şekilde Yunan Pers savaşlarında 12 yıl süren galip geldiler diye anlatılır.
39:20Burada meselenin tam tersi olduğunu görüyoruz.
39:22Yani işte Atina'dan ilham alan modern Roma'nın Amerika Birleşik Devletleri'nde Persler'e saldırarak, Persler'i kendi topraklarında vurmaya
39:30çalışarak,
39:31burada kendi işlerinde bir mukavemet ve birlik duygusunu uyandırdığını görüyoruz sürecin sonunda.
39:38Tabii sivil hedefleri vurma konusunda ben iki tarafı da yer yer eleştirmek lazım.
39:46İran bu işten bir kere sicili olan bir devlet, özellikle Suriye'de.
39:49Bunu es geçmememiz lazım.
39:52Hocam bunun altını çizin lütfen rica ediyorum.
39:54Bunu görmezden gelerek yani pürü pakta görmüyorum ben.
39:58Fakat Amerika Birleşik Devletleri'nin saldırılara başlamasıyla itibaren İran'da bir kız okulunu vurması,
40:03orada 120 tane çocuğun ve daha sonraki saldırılarda pek çok insanın İranlı sivilin Müslümanın hayatını kaybetmesi elbette ki bizim içimizde
40:13bir yara.
40:13Yani bu savaşlardan sivillerin ne işi var veyahut bu o insanların hayatlarından koparılmanın ne amacı var?
40:22Devletlerin yürütmüş olduğu o büyük grand politikalar içerisindeki yerleri ne?
40:27Yani bunu sorgulamamız gerekiyor elbette.
40:29Ama bunu yaparken de hakkane şekilde davranmamız lazım.
40:32Burada Alihan Hocam'dan, Alihan Ağabey'den ayrıldığım bir nokta şu.
40:36İran gücünü tasarruflu bir şekilde kullanarak bence akıllı bir mukavemet sistematiği gerçekleştiriyor.
40:47Bunu da kendi perspektifimden bireysel olarak dışarıdan baktığım zaman hem füze kullanımı, mühimmat kullanımı, tedarik kullanımı,
40:55hem de vurdukları noktalar, lokasyonlar açısından körfez ülkeleri bu savaşın içerisine dahil olmasa da
41:01körfez ülkelerine Batı ve Amerikan kaynaklı sermayelerin ciddi şekilde zarar görmüş olduğunu görüyoruz.
41:09Bu meseleden de aslında...
41:12Bunlar hiçbir şey söylemedi miyim ki?
41:14Savaşta başında akıllıca davranmadı ama bu saatten sonra...
41:17Ben şeyi kastetim, savaşın giden süreçte akıllıca davranmadım artık.
41:21Doğrudur, eyvallah. O zaman kusura bakmayın.
41:23Ben savaş içerisindeki metodolojiyi kastettiğinizi sandım.
41:26Yok.
41:30İki, biz bu Time dergisinin kapağını gördük.
41:33Bir de Ekonomist dergisinin kapağı vardı bu hafta.
41:35Xi Jinping ile Trump'ı yan yana koymuşlardı.
41:39Maalesef Bush'un Irak saldırısıyla birlikte
41:43Orta Doğu'daki İran'ı ve vekalet güçlerini orta ve uzun vadede kendisine bir tehdit oluşturacak
41:50ya da müttefiklerine bir tehdit oluşturabilecek şekilde palazlanmasına sebebiyet verdiyse
41:55Irak'taki ayrılmada, Irak'taki bölünmeden mütevellit.
41:58Bugün İran'ın ekonomisinin yerle yeksan olması, hasar alması, altyapılarının hasar alması
42:05savaştan sonraki süreç içerisinde.
42:07Hani rejimin bizim bildiğimiz manada değişmediği bir takdirdeki değişeceğe de benzemiyor.
42:13Bizim bildiğimiz manada yönetim veyahut isimler değil.
42:17İran'ı savaş sonrası asiste edecek...
42:19Evet, bahsettiğimiz kapakta ekrana getirdi yönetmenimiz.
42:21Teşekkür ediyoruz.
42:23İran'ı asiste edecek olan yegane unsurun Çin olduğunu bize gösteriyor.
42:28Yani burada siz kendi elinizle eğer bu savaştan artık uranyumu da alsanız,
42:35Hürmüz Boğazı'nda atsanız, yönetim kalacak mı?
42:37Kalacak.
42:38Yani değişeceğine dair ben bir yorum da duymadım.
42:41Kendi yorumum da bu şekilde değişmeyecek.
42:43Siz buradaki finansal asisteyi ve soft power'ı Çin tarafına, Çin lehine doğru tamamen vermiş oldunuz.
42:51Birinci eksi.
42:52İkinci eksi, körfezdeki kurumlarınız, kuruluşlarınız, sermayeler...
42:56Ya Allah aşkına Birleşik Arap Emirlikleri'nde kaç Birleşik Arap Emirliği vatandaşı yaşıyor?
43:02Hepsi İngiltere'de, Amerika'da.
43:04Yani yaşayan nüfus çok az.
43:05Katar'da, yerel nüfus çok az.
43:07Hepsi yabancı ekspat.
43:08Hatta, uluslararası dolaşımdaki çalışan insanlar, bu emirliklerde yaşayanlar, bu insanlar burada ikamet etmeye devam edecek mi Allah aşkına?
43:16Veyahut bu firmalar burada ikamet etmeye devam edecek mi?
43:19Siz müttefikim diye tanımlamış olduğunuz unsurlardan hem askeri anlamda bir tehdit altına sokuyorsunuz bu hareketinizde, hem de aynı zamanda ekonomik
43:30anlamda girdileri alıyorsunuz.
43:31Burada gizli bir kazanan daha var.
43:33Gizli kazanan da şu, göreceli olarak körfez ülkelerine göre askeri yapısı ve devlet içi kontrolü yüksek, sermayesi stabil ve dünyaya
43:43bu sermayeyi çok daha sofistike bir şekilde ulaştırabilecek,
43:47Kızıldeniz'e de kıyısı olan, kara sınırları diğer Arap ülkelerine olan Suudi Arabistan.
43:53Yani Selman meselesinin, Trump'ın söylemlerinde de savaşı devam ettirmesi için şunu şunu yapacak diye yer almasının aslında ki alaycı
44:03tavırdan öteye tavrı bu.
44:04Burada Suud da kazanıyor.
44:05Tamam, evet bir Arap birliği, bir körfezdeki ülkelerle olan bir yakınlık, bir körfez işbirliği teşkilatı evet var.
44:13Ama Suudi Arabistan'ın özellikle Selman'ın hedefinde bu emirlikleri de orta ve uzun vadede Suudi Arabistan ekonomisine daha entegre
44:20hale getirmek ve Suudi Arabistan'ın özellikle Birleşik Arap Emirlikleri gibi bölgede de stratejik çatışma yaşadığı,
44:27özellikle Yemen'de unsurlarla bir dize getirme ümidi var.
44:32Yani bu savaşın devam etmesi demek kendisinin az zarar aldığı, körfezin çok zarar aldığı, sermayenin hemen bir yan ülkeye kaydığı,
44:39uçuşların hiçbir zaman engellenmediği,
44:41askeri anlamda daha stabil, ordusu olan, halkı olan, nüfusu yüksek olan bir ülkede yer alması görünmez bir şekilde Suudi Arabistan
44:49'ın yararına orta ve uzun vadede.
44:51Ama görünür bir şekilde Çin bu savaş bittikten sonra hem kendi mühimmatlarını İran'a denetmiş olacak,
44:58hava savunma sistemleri olmak üzere, drone olmak üzere vesaire hem Hürmüz Boğazı'ndaki kapalı ama kime kapalı?
45:04Çin'e kapalı değil Hürmüz Boğazı.
45:06Hem hidrokarbon yakıtlarının tedariği devam ediyor olacak hem de bir savaş bitiminden sonra ekonomik anlamda bu ülkenin kalkınması için ipleri
45:14eline alacak Çin.
45:15Evet Çin tabii ki Amerika Birleşik Devletleri'nin bu savaşında hangi noktada onu da biraz konuşmak gerekiyor.
45:21Çin'den bugün bir açıklama geldi ki çoğunlukla bu tip konularda çok fazla açıklama yapmayı seven bir ülke olmadığını biliyoruz.
45:28Çin, Hürmüz Boğazı meselesinin temel nedeni İran'a yönelik yasa dışı askeri operasyondur,
45:33güzergahın güvenliğini sağlamak için tarafların gerilimin tırmanmasını önlemek amacıyla birlikte çalışması gerekiyor ifadeleri kullanılmış.
45:40Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan bir açıklama bu.
45:42Bu askeri operasyonları taraflarının durdurmaları çağrısında bulunmuş ve askeri yöntemler hiçbir sorunu çözmez.
45:49Gerilimi düşürün ifadelerini kullanıyor Çin ama şimdi şunu da söylemek gerekir.
45:53Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Trump'ın Çin'le ilgili düşüncesi çok net belli.
45:58Kendisine bir rakip olarak görüyor Amerika Birleşik Devletleri'nin ve bu ayın sonunda aslında bir ziyareti vardı geride bıraktığımız ayın
46:08sonunda.
46:09Amerikan Başkanı Donald Trump'ın daha öncesinden işte Mart ayı sonu Nisan ayı başını kapsayacak birkaç günlük bir seyahat Çin
46:17'e gerçekleştireceği ve Çin Devlet Başkanı'yla görüşeceği belirtilmişti.
46:21Daha sonrasında bu ziyaretin tarihi güncellendi.
46:2414-15 Mayıs tarihini alındı.
46:26Amerikan Başkanı'nın Pekin'de Çin Devlet Başkanı'yla görüşeceği belirtildi.
46:33Ve Çin'den de yapılan açıklamada yılın ilerleyen aylarında Çin Devlet Başkanı'nın Amerika Birleşik Devletleri'ni ziyaret edip Trump'ın
46:40konu olacağı da belirtildi.
46:42Ama Amerikan Başkanı'nın bu ziyaretin tarihi nitelik taşıdığını söylediğini öncesinden biliyoruz.
46:49Başkan Trump bu ayın sonuna planladığı bu görüşmeyi İran Savaşı'nı başta da söylediğimiz gibi kısa sürede bitirip o meseleyi
46:58çözdükten sonra Şii'nin karşısına çıkmayı planlıyordu diyebiliriz herhalde.
47:0214-15 Mayıs'a ertelemesi ne anlama geliyor?
47:05İran Savaşı'nın süresiyle ilgili hep sürekli merak ediyoruz, anlamaya çalışıyoruz.
47:09Bu da bize bir ipucu verir misiniz?
47:11Herhan Bey kesinlikle verir ki Seliman Hocam'ın belirttiği The Economist'in kapağı çok güzel.
47:16Çin'in biz bu süreçte çok fazla söze girmediğini gördük.
47:22Tam da Economist'in kapağı aslında buna benzer bir şey söylüyor.
47:26İşte düşmanınız hata yaparken asla sözünü kesmeyin veya konuşmayın tarzında.
47:32Çin'de benzer bir yaklaşımı sergiliyor.
47:35Muhtemelen Trump'ın hedefi işte senin en büyük petrol tedarikçin artık bana ait şeklinde oraya işte bir muzaffer bir edayla
47:45gitmekti.
47:46Ziyaret ertelendi.
47:48Benim tahminim 15 Mayıs'taki ziyaret de büyük ihtimalle ertelenebilir.
47:53Çünkü savaş devam ederken ve Amerika bir çıkmazın içerisindeyken Çin'e gitmesi Trump'ın bence çok pozitif olmayacaktır kendisi açısından.
48:05Çünkü Çin'i yeniden geçip en büyük olduklarını ispatlayacaktı Donald Trump.
48:12Çin'le arasındaki makası büyütecekti.
48:14Şu an tam tersine bir gidiş var ve deyim yerindeyse biz de biliyoruz ki Çin için İran bir savunma hattı.
48:24Ki sınırların ötesinde bir savunma hattı.
48:27Daha önceki programlarda da konuştuk.
48:29Hani İran sadece işte bir İran İslam Cumhuriyeti olarak bir aktör değil.
48:35Aynı zamanda Rusya ve Çin için de aslında bir savunma hattı.
48:39Çünkü İran'ın yıkılması geçilmesi doğusuna geçilmesi anlamına geliyor psikolojik olarak.
48:47Bu da Çin ve Rusya'nın hinterlandına giriş demek.
48:51Ve bu anlamda hem Rusya'nın hem de Çin'in İran'a destek vermeleri kadar normal bir şey olamaz.
48:58Bu İran'ı müttefik gördükleri için değil.
49:00İran'ı bir ileri savunma hattı olarak gördükleri için.
49:04Ki bu desteğin biz savaşın belli bir kısmında arttığını görüyoruz.
49:09Hani ilk döneminde değil Çin ve Rusya'nın özellikle Amerikan ve İsrail'in stratejisini anladıktan sonra net bir şekilde
49:18ben İran'ı askeri anlamda da yönlendirdiklerini düşünüyorum.
49:23Özellikle uydu verisi aktardıkları, istihbarat aktardıkları ve işte birçok açık kaynak iddiasına göre
49:30silah anlamında da desteklemeye başladıkları noktasında bir takım bilgiler var.
49:35Bu da çok normal çünkü her ulus devlet kendi çıkarları için hareket ediyor.
49:41Ve bu noktada Rusya ve Çin bence bu savaşın en büyük kazananı.
49:46Neden böyle diyorum?
49:48Bir kere Çin rakibinin bu kadar hırpalanmış ki kendi üzerine gelmekle onu tehdit eden,
49:55ona işte ekstra gümrük vergileri koyan,
49:57Çin'in dünya ticaretinden dışlayacak hamleler yapmaya çalışan bir başkan şu an bambaşka bir şeyle uğraşıyor.
50:06Keza Rusya için herhalde Hürmüz'ün kapanması sonrası Putin ellerini avuşturup
50:13işte Avrupa'ya şu an petrol fiyatı belirliyordur, gaz fiyatı belirliyordur ki
50:17Amerika Birleşik Devletleri dahil savaş bir 10 gün 15 gün önce Rus petrolüne yönelik ambargoyu belli bir süreyle kaldırdığını açıkladı.
50:27Bunun üzerine işte Avrupa'da işte yakıt sıkıntısının baş göstereceği aşikar
50:34ve mecbur Rusya bu yakıt kozuyla birlikte Ukrayna tarafında da bir çözüm arıyor.
50:39Veya Ukrayna cephesinde Rusya'nın son dönem çok ciddi ilerlemeler kaydettiğine dair bilgiler var.
50:46Çünkü Avrupa artık bir odak veremiyor.
50:49Rusya kaynaklı NATO ile ilgili sıkıntılar, Amerika Birleşik Devletleri ile ilgili sıkıntılar.
50:56Bu da yetmiyormuş gibi işte Hürmüz'e NATO destek göndermiyor diye şunu görüyoruz Erhan Bey.
51:02Trump da onları Ukrayna üzerinden tehdit ediyor ve Ukrayna üzerinden tehdit Avrupa'da ciddi bir güvenlik algısı üretiyor.
51:11Bu anlamda Çin'in ve Rusya'nın Amerika Birleşik Devletleri'nin içine düştüğü bu açmazda ben oldukça keyifli olduklarını düşünüyorum.
51:22Evet Rusya'dan da bir açıklama geldi.
51:24Gerekirse Rusya İran savaşının çözümüne katkıda bulunmaya hazırdır ifadesini kullanıyor Alihan Bey.
51:32Sizin de belirttiğiniz gibi orada keyifli bir şekilde bu işi yaşananları izledikleri ortada gibi görünüyor.
51:40Burada Rusya ve Çin'in durumu Alihan Bey son 4 dakikada 2-2 herhalde.
51:472-2 hemen paylaştırmak istiyorum Çin meselesi ve özellikle bu görüşmenin 15 Mayıs'a ertelenmesine anlama geliyor.
51:55Yani aslında Trump'ın nihai hedefi hep Çin'di.
51:57En başından beri, ikinci başkanlık döneminin başından beri hedefi Çin'di belli ki.
52:02Hep biz bunu da konuşuyoruz.
52:03Ana hedef Çin, ana hedef Çin diye.
52:05Fakat şu an artık anlıyoruz ki herhalde nefesi yetmeyecek.
52:09Sınırlı süresi içinde İran'da saplanıp kaldı.
52:12Yani herhalde benim tahminim tabii bilmiyoruz.
52:15Ama İran son aradan çıkarmak istediği şeydi.
52:19Fakat burada takıldı kaldı.
52:21Bu ertelemede bu yüzden zaten belli ki.
52:23Hocam zaten anlattı sağ olsun.
52:26Bir şey olmayacağını ortadaki yani.
52:29Trump hocamın tahmini bir daha ertelemek ama ben Trump'ın iki kere erteleceğini zannetmiyorum.
52:34Komple iptal eder.
52:35Eğer ertelemek zorunda mesela bir tarih daha belirlemez.
52:38Der ki hani belirsiz bir tarihe kadar ertelemedik.
52:41Çünkü üçüncü kere erteleme riski tam bir facia olur Trump açısından.
52:45Hem diplomatik tahammüller gereği hem de genel hani dünyadaki karizması açısından.
52:52O yüzden de baktığımızda netice şu.
52:57Dediğim gibi yine aynı en başa döneceğiz ama Trump sıkışmışlık içerisinde.
53:02Ve o yüzden de panikle yanlış hamleler veya doğru hamleler onu zaman gösterecek ama değişik değişik hamleler yapıyor yani.
53:09Son söz size verelim Selman Bey.
53:10Erhan Bey son şunu söyleyeyim ben.
53:13Trump şu an sermayeyi de kendisine düşman ediyor Amerikan şirketlerinin.
53:17Beklemesi bu düşmanlığı daha da arttıracak.
53:20Ya bu işi bir an önce çözmesi lazım.
53:22Ya karar ya da başka bir şeyle ya zaferle ki kendi kalktığından bunlar geçiyor.
53:26Fakat çözemezse ve bir müddet sürüncemede kalırsa bu şekilde.
53:30Şimdi şirketler hasar alıyor.
53:32Çok güzel.
53:32Çin'e karşı yapmış olduğu hamlelerde ve karşı yatırımlarda şöyle bir politikası vardı.
53:40Özellikle 2025 sonbaharında bütün Amerikan şirketlerinin CEO'larını Beyaz Saray'da toplayarak
53:46üretimin tekrar Amerika'ya kaydırılması bu kapasitelerin üretim kapasitelerinin Amerika'da yükselmesi üzerine bir strateji belirlendiğini söylemişti.
53:54Birincisi savaştan mütevellit gelen akaryakıt fiyatları, petrol fiyatları ve enerji ihtiyacı ile birlikte Amerika Birleşik Devletleri içerisinde böyle bir iç
54:02üretimi tesis etme imkanınız yok.
54:03İkincisi firmaların Orta Doğu distribütörlükleri, üretim bantları vesaireleri sürekli hasar görüyor.
54:10Bu şirketler nereye kayacaklar yine?
54:12Çıkmaya çalıştıkları Asya Pasifi'ye kayacaklar.
54:14Yani Çin'e veyahut Çin olmasa bile yine müttefiki ya da tarafsız bölgelerdeki Asya Pasifik'teki tarafsız bölgelere yine bir üretim
54:23bandı kurulması,
54:24yeni yatırımların o bölgelere yapılması, daha stabil ekonomisi olan o coğrafyalara Amerika Birleşik Devletleri'nden bir tersine bile yani belli
54:34olan üretimler bile oraya doğru kayabilir, geçebilir bir akış olacaktır.
54:38Bu birinci planda seçimdeki vaatleriyle çelişiyor.
54:42Amerika Birleşik Devletleri'ne istihdam vaatleriyle çelişiyor.
54:45İkinci planda ise Çin'e karşı olan mücadeleyi zaten zımben bu şekilde kaybetmiş olur.
54:52Yani önlemeye çalıştığı şeyleri.
54:53Çok teşekkür ediyorum Selim Han, Yenacun, Alihan Limoncuoğlu ve Fatih Fuat Tuncer programa katkılarınızdan dolayı.
54:59Biz teşekkür ederiz Erhan Bey. Her zamanki gibi keyifli bir yayında.
55:02Çok teşekkür ediyorum. Doktalıyoruz efendim. İyi geceler.
Yorumlar