- 25 dakika önce
Gece Haberleri, 24 saatin tüm gelişmelerini ekrana getiriyor.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:13İzlediğiniz için teşekkürler.
00:30İsrail medyasına yaptığı açıklamada değerli izleyenler, Amerikan Başkanı bu ifadeyle Amerika Birleşik Devletleri'nin hürmüzü ele geçirmek için kara savaşına
00:40start verdiği anlamına mı geliyor yoksa bu hazırlıkların son aşamasına geldiğini mi ifade etmeye çalışıyor?
00:47Konuklarımızla birlikte yaşananları konuşacağız. Neler oluyor?
00:50Fırat Demirkoğlu, Cihan Günyal Stüdyo'da bizimle birlikte hoş geldiniz.
00:53Hoş bulduk.
00:54Fırat Bey sizinle başlayalım. Amerikan Başkanı tam anlamıyla şu ifadeyi kullanmış.
00:58Trump boğazını almaya başladık bile.
01:01İsrail Kanal 14 televizyonuna konuşmuş.
01:04Amerikan Başkanı Donald Trump ve bu ifadeyi kullanmış.
01:09Daha önce Miami'de yaptığı konuşmada da Trump boğazı ifadesini kullanmıştı.
01:12Hayır yanlışlıkla söylemedim.
01:14Trump boğazı bilerek söyledim bunu ifadesini kullanmıştı.
01:17Şimdi de bu ne anlama geliyor? Bu kara harekatının başladığı anlamına mı geliyor?
01:22Yoksa biz hazırlıklarımızı yaptık her şey hazır. Zaten biz şu an masa başında bu boğazı aldık mı demek istiyor?
01:28Erhan Bey bu biraz psikolojik savaş tarafı. Yani İsrail'in içerisinde durum ne oluyor diye protestolar var.
01:35Amerika'da özellikle bugün birçok kentte eş zamanlı protestolar vardı.
01:39Bakıyorsunuz İran bu kadar sıkıntı olmasına rağmen hala ayakta duruyor mu?
01:44Evet bir şekilde ayakta duruyor hatta karşılık veriyor.
01:47Şimdi tüm bunlara baktığımız zaman Amerika Birleşik Devletleri açısından hikayenin yeniden yazılması gereken boyutları var.
01:54Bunlardan bir tanesi de işte Trump böyle çıkışları zaten yapıyordu.
01:58İşte Hürmüz boğazına Trump boğazı dedi.
02:01Bir de her zaman zaten bütün kendi paradigmasını bir ekonomik çıkar üzerine kurduğunu biliyoruz.
02:07E şimdi burada baktığınızda ekonomik çıkarı olmadan bu işi sonuçlandıracağı ya da ekonomik çıkarı olmadan bir şekilde Amerika buradan geri
02:17çıkacak dediğinizde
02:18Trump'ın bütün ortaya koymuş olduğu politikası çökmüş oluyor.
02:22Onun için kendi halkına İsrail'e dünyaya bir şey söylemesi lazım.
02:26Tabi bir de bu işin İran tarafı var.
02:28Yani İran'a da aslında güçlü bir kara harekatı yapabiliriz.
02:32Bu konuda çünkü Amerika'nın içinde de bu işin ciddi bir intihar olacağına yönelik söylemler vardı.
02:40Yani burada psikolojik olarak İran lehine giden bazı durumların önüne geçmek için yapmış oldu.
02:46Psikolojik yani biz çok güçlü bir şekilde kara harekatını da elimizde tutuyoruz, yaptık, yapacağız, aldık, alacağız gibi İran'ın aslında
02:53masada biraz daha baskı altında kalmasını sağlamak için yaptığı bir şey olarak düşünüyorum.
02:59Ben ki Trump'ın yani böyle tek seferlik açıklamalarıyla artık çok fazla hareket etmek mümkün değil.
03:05Biraz o algı yönetimini çok aşırıya kaçırmış durumda.
03:08Biraz sahaya bakmak lazım.
03:10Yani şu anda da öyle bir hareketlilik çok fazla yok ki ihtimal çok düşük zaten kara harekatında.
03:15Amerika açısından büyük bir intihar olur bu.
03:18Biraz o psikolojik işin boyutu olduğunu söyleyebiliriz.
03:21Evet Cihan Bey sizin yorumunuzu almak isterim.
03:23Tabi ki kara harekatı çok uzun zamandır konuşuluyor.
03:25Özellikle Amerikan medyası Amerika Birleşik Devletleri ordusunun kara harekatı için önemli hazırlıklar yaptığını ifade ediyor.
03:33Zaten USS Tripoli amfibi çıkarma gemisi de bölgeye gelmişti.
03:40Dün itibariyle bölgeye geldiği ama hangi noktaya konuşulandığı konusunda pek bilgi vermediler.
03:46Başka çıkarma gemilerinin de Amerika Birleşik Devletleri tarafından bölgeye gönderildiğini biliyoruz.
03:52Ama tam olarak konumlandıkları noktalar hazır olup olmadıkları bu konuda çok bilgi yok.
03:56Amerikan medyasına da çok fazla yansımıyor ama analistler şunu söylüyor.
04:00Sizin de biraz önce belirttiğiniz gibi yani bu kolay bir operasyon değil.
04:04Söz konusu olan İran çok büyük bir ülke büyük bir ordusu var.
04:08Büyük bir kara ordusuna sahip ve nüfusuna sahip.
04:11Ve bunun için çok fazla askere ihtiyacı var.
04:13Amerika Birleşik Devletleri'nin ve tek başına yapmasına mümkün değil ifadeleri hep kullanılıyor.
04:17Sizce bu hazırlık şu an için tamamlandı mı yoksa Trump aslında Fırat Bey de dediği gibi
04:22yani biz kararlıyız planlarımızı öyle yapıyoruz ki zaten biz şimdiden aldık mı demek istiyor.
04:28Evet aslında açıkçası psikolojik harp kısmını şimdi Fırat Hocam bahsetti deyindi.
04:34Fakat birkaç faktöre de bakmak gerekiyor.
04:37Siz de şimdi söylediniz biz USS Tripoli'nin gittiğini biliyoruz.
04:42Bir de Baksır ismini işte yine Amerika'dan hareket eden amfibi gemisinin de yine bölgeye nakledildiği yönünde bilgiler geldi.
04:51Hatta bunun doğrulandığı işte F-35B likey kalkış yapabilen uçakların konumlandığı yine deniz amfibi birliklerinin olduğu bir gemi.
04:59Tabii bunun dışında neyi konuştuk geçtiğimiz günlerde Erhan Bey?
05:0282. Hava İndirme Tümeni'nin bölgeye sevk edildiğini.
05:05Özellikle onun bir dağ tümeni var bildiğim kadarıyla birinci dağ tümeni.
05:10Bunun sevk edildiği. Bunların da işte 18 saat içerisinde dünyanın herhangi bir noktasına konuşlandığı, hızlı bir birlik olduğu fakat hafif
05:19araç ve gereçlerle donatıldığı için sadece şu şekilde düşünmemiz gerekiyor.
05:24Operasyonun yapıldığı noktanın alınması ve daha sonrasında daha ağır zırhlı birliklerin bölgeye sevk edilmesi noktasında bir intibaydı uyandırıyor.
05:32Tabii onların orayı tutacak mı gittikleri bölgeyi tartışma noktası.
05:35Şimdi bugün bir de baktığımızda Washington Post'a bir haber girmişti.
05:39Pentagon'un kara harekatı için hazırlıklarını tamamladığı yönünde.
05:44Bunların daha çok işte yine bu birlikler ve daha konvansiyonel birliklerle beraber aslında nokta operasyonları ve hatta baskın operasyonları şeklinde
05:53askeri hareketleri icra edeceği yönünde bilgiler de geliyordu.
05:58Hatta şimdi yeni İran'ın Galibaf meclis başkanı da aslında bu yaşanan süreci hatta bu müzakere görüşmelerinde sinsi bir kara
06:06harekatının hazırlandığı yönünde açıklamalarını da basına yansıdığını düşündüğümüzde ben iki ek daha yapmak isterim.
06:13Geçtiğimiz yıl 12 günlük savaş öncesinde yine Amerika ve İran baktığımızda nükleer üzerine müzakereleri yürütüyordu.
06:22Ve arkasından İsrail'in 13 Haziran 2025'te saldırıları o 12 günlük savaş saldırısı başlamıştı.
06:27Benzer süreci maalesef bu sefer de gördük.
06:30Beşinci tur Viyana'da yapılacakken yani Amerika ve baktığımızda İranlı yetkililer görüşüyorken hatta dün de konuşmuştuk bunu sanırım.
06:38Erhan Bey, Uman Dışişleri Bakanı, beşinci tur görüşmelerin Viyana'da olacağının çok olumlu gittiğini dediği cuma akşamıydı.
06:45Zaten cumartesi sabahı İran'a İsrail ve Amerika'nın askeri saldırıları başlamıştı.
06:49Amerika'ya, Amerika Birleşik Devletleri'ne gitmişti ve başkan yardımcısı ile görüşmüştü.
06:53Evet, şimdi yine benzer bir süreçteyiz.
06:56Yine bir müzakere süreci olacak.
06:58Hatta Sayın Dışişleri Bakanımızın da siz de bildiğiniz üzere hem Mısırlı ve bununla beraber Pakistanlı ve Suudi Arabistanlı yetkililerle,
07:06şu anda Pakistanlılar ve süreci aslında bir anlamda da diplomatik görüşmeleri rayına oturtmak.
07:13Belki de böyle bir sürecin bir daha yaşanmaması üzerine adım atıyorlar.
07:16Fakat umalım ki burada bir başarı sağlansın.
07:20Yoksa eldeki donelere baktığımızda, Trump'ın şu andaki açıklamalarına da baktığımızda şöyle bir durum da var.
07:26Trump'ın içeride çok sıkıştığını da biliyoruz Erhan Bey.
07:29Özellikle hem ekonomi anlamında hem de kendisine ikinci döneminde duyulan güven oyu bağlamında içerideki anketler işin çok tepetaklak gittiğini gösteriyor.
07:39Şimdi Trump'ın bir fotoğraf almaya çalıştığını da söyleyebiliriz.
07:43Bir zafer buradan çıkartıp bununla beraber de belki de çekilme.
07:48Tabii İsrail burada çok kilit faktör.
07:51Örneğin Hürmüz Boğazı'na şu an harekatı başlattık minvalinde konuşuyor ama şimdi İsrail nerede duruyor burada?
07:59Bir de işin hiç açıklanmayan bu kısmı var.
08:01İsrail sürekli olarak baktığımızda hava kuvvetleriyle saldırılarını gerçekleştiriyor.
08:05Fakat olası bir kara harekatında İsrail birlikleri katılacak mı katılmayacak mı?
08:10Bence bu da soru işareti.
08:11Burada maalesef işin gelip gidiyoruz hep şuraya dayanıyor iş.
08:15Belki bir şekilde İran ve Amerika Birleşik Devletleri özellikle yine ara bulucularla bir masada buluşabilir.
08:23Fakat bunu her seferinde bozan askeri operasyon seçeneğini sürekli gündeme getirip askeri saldırılarla sonuç almaya çalışan
08:32ve tamamen bunu bir varoluşsal yok oluş veyahut da hayatta kalma üzerinde çizen İsrail var.
08:37Aslında burada maalesef ama bellici faktörlerden birisi de İsrail'in yaklaşımı oluyor.
08:43Fakat şunu söyleyebiliriz.
08:45Bu olasılıkların her biri açık.
08:47Belki de hocamın dediği gibi bir psikolojik baskıyla aslında bu müzakereler öncesi İran'ı masaya oturtturmak.
08:53Belki de istediğini almak.
08:54Tabii orada da çok ciddi sıkıntılar var.
08:56Bir teslimiyet anlaşması şeklinde müzakerelerde istenenler var.
09:01Ama diğer taraftan psikolojik üstünlüğü ele geçirmiş İran'ın da kendi istekleri var.
09:06Bir orta noktada buluşulur mu yoksa bu çatışma devam mı eder?
09:10Ve İsrail burada bozucu faktör mü olur?
09:12Hep birlikte göreceğiz.
09:14Fakat Trump'ın bu akşamki açıklamalarıyla şu an Asya piyasaları açılmış olması lazım.
09:20Gün içinde de Avrupa Batı piyasalar açıldığında bakalım bir de işin bu kısmı var.
09:26Erhan Bey bakalım nasıl tepki verecek piyasalar.
09:28Bunda oldukça önemli olduğunu düşünüyorum.
09:30Geçtiğimiz günkü açıklamalarında bir uzatma süreci yapacağını,
09:36tesislere saldırmayacağını açıkladıktan sonra petrol fiyatlarında bir düşüş ve
09:40borsada ciddi oynamaların olduğu Amerika'da bildiriliyor.
09:44Bakalım acaba bu yaklaşımıyla beraber piyasalar nasıl tepki verecek?
09:49Evet aslında konuşulan konulardan biri de bu.
09:52Amerikan başkanının genelde piyasaların açılış gününe saatine yakın zamanlarda
09:56kendi kamuoyuna umut veren savaşın Amerika Birleşik Devletleri açısından iyi gittiğini,
10:01kazanıldığını, kazanılmaya çok yakın olduğunu gösteren bazı açıklamalar yaptığı
10:06aslında belirtiliyor sık sık.
10:09Sizin de bahsettiğiniz gibi bu psikolojik savaşı ekonomi açısından,
10:12kendi kamuoyu açısından ve tabii ki Amerikan piyasaları açısından,
10:16Amerikan piyasaları savaşın başlamasından bu yana çok inişli çıkışlı bir grafik sergiliyor.
10:22Tam anlamıyla bir kırılma noktası arar gibi onu da söyleyelim.
10:28Şimdi burada Amerikan başkanının bu açıklaması açılacak piyasalara dönük bir yönlendirme çabası da olabilir mi?
10:36Bu açıdan da bakmamız gerekir mi sizce?
10:37Kesinlikle şimdi bir kere temelde zaten petrol fiyatları var.
10:41Yani eğer Hürmüz Boğazı ile alakalı sıkıntı devam ederse biz biliyoruz ki petrol fiyatlarındaki artış da devam edecek.
10:48Bu da bütün tedarik zinciri başta olmak üzere hem enerji arzını hem de dolayısıyla tedarik zincirini,
10:54aynı zamanda enflasyonu, ekonomiyi bir domino etkisiyle etkileyecek.
10:58Bir de zaten İran aslında Hürmüz kartını baştan oynamıştı.
11:03Yani ilk o 12 günlük savaş döneminde de İran ne dedi?
11:07İşte eğer bize saldırılırsa, devam ederse Hürmüz'ü kapatırız, vururuz, kimseye izin vermeyiz gibi o kartı oynamıştı.
11:13Amerika hatta Trump ne dedi?
11:15Ya işte İran'ın bu kadar dayanabileceğini ya da bunları yapabileceğini bana kimse söylemedi dedi.
11:20Yani orada bir bocalama var ve şu anda aslında baktığımız zaman Hürmüz Boğazı'nın kontrolünün İran'da olduğunu
11:26artık bütün dünya şu anda kabul etmiş durumda.
11:29Her ne kadar hukuki olarak böyle olmasa da, fiili olarak durumun böyle olduğunu herkes kabul etti.
11:35Ve İran açık bir şekilde Hürmüz'ü kontrol ediyor, istediği gemileri geçiriyor, oradan ekonomik bir gelir elde ediyor, dostlar, düşmanlar
11:42diye ayırıyor.
11:43Baktığınız zaman bu Amerika'yı psikolojik olarak da, bölgesel üstünlük olarak da zorlayan bir şey.
11:48Çünkü bir de Hürmüz'ün karşı tarafında Amerika'nın ortağı olan ittifak kurduğu körfez ülkeleri var.
11:54Bunlar da şimdi eğer burada gerçekten Amerika bir şeyler yapmayıp da buradaki üstünlüğün İran'da olduğunu kabul ederse
12:02bu uzun vadede komşu körfez ülkeleri açısından da bir problem yaratacak.
12:07Ve aslında İran'ın bölgedeki o hegemonyasını biraz daha güçlendirecek.
12:11Çünkü orada aşağıda Aden körfezi var, Kızıldeniz var.
12:16Yani bütün o hattı zaten aşağıda Yemen'de Husilerle tutuyorlar.
12:20Yukarıda İran artık fiili olarak bunu kabul ettirdiği zaman Amerika'ya.
12:24Bu da demek oluyor ki dünya petrol piyasasında ve ticaretinde çok önemli bir kısmın kontrolü İran'ın eline.
12:31Fiili olarak olduğu gibi neredeyse hukuki olarak da kabul edilmiş geçmiş olacak.
12:35Dolayısıyla burada artık orayla ilgili bir şey söylemesi lazım Amerika'nın.
12:39Hem zararını çıkartmak açısından hem psikolojik üstünlük açısından.
12:43Yani İran şu anda tamamen Hürmüz Boğazı'nın kendi kontrolünde olduğunu bütün dünyaya ispat etti.
12:50Bununla ilgili bir çıkış yolu arıyor.
12:52Tabii sadece petrol piyasalarıyla alakalı değil.
12:55Borsa var, kripto para piyasaları var, finans piyasası var.
12:59Şunu biliyoruz ki Amerika'da da şöyle bazı spekülasyonlar ortaya çıktı.
13:04Yani Trump'a yakın ekibin borsada ya da piyasalarda işte bu saldırılar öncesi, açıklamalar öncesi sonrası birçok ekstra paralar kazandığı,
13:14hisseder aldığı, sattığına yönelik.
13:15Yani burada da aslında çok ciddi bir manipülasyon yapıldığına yönelik bir eleştiri ya da nasıl ifade edelim bir bulgu suçlama
13:23ortaya çıkıyor.
13:24Dolayısıyla Trump bunu bu anlamda da yapmış olabilir.
13:27Yani hem bunu bastırmak için hem petrol piyasasını biraz daha bastırmak için, usta hocamın belirttiği gibi Asya'daki piyasalar açılacak.
13:35Savaşı şu anda herkes tam satın almadı Erhan Bey.
13:38Yani altın, gümüş, petrol evet yani bir gelinim var ama uzun vadeli bir savaş olacağını da piyasalar net satın almadı.
13:47Ama çok kısa vadede biteceğini de satın almadı.
13:49Dolayısıyla Trump da bu belirsizlikten biraz da en azından ekonomik göstergeleri kendi lehine çevirmek için bu tarz spekülasyonları yaptığını söyleyebiliriz.
13:58Evet Amerikan Başkanı'nın açıklamalarına baktığımızda tabii ki bir İsrail televizyonuna verdiği bir röportajdan bahsediyoruz.
14:06İsrail'i seviyorum, İsrail halkını seviyorum ve onların desteğinden dolayı çok gururlu ve mutluyum ifadelerini kullanmış.
14:13Netanyahu ile çok iyi çalıştıklarını ifade etmiş.
14:17İran anlaşmak için yalvarıyor, yok edilen siz olsanız siz de anlaşmak istemez miydiniz ifadelerini kullanmış.
14:24Bu hürmüzle ilgili açıklamasıyla birlikte.
14:27Trump'ın açıklamalarına baktığımız zaman Cem Bey tabii Miami'de yaptığı konuşmayı da canlı olarak iki gün önce ekranlarımıza getirmiştik.
14:34Gerçekten Amerikan Başkanı ne yaptığını bilen Amerika Birleşik Devletleri'nin başındaki lider bir savaş söz konusuysa bir başkomutan edasıyla konuşmaktan
14:46ziyade
14:48tutarsızlıklarıyla dikkat çekiyor.
14:50İran da son dönemde çokça Amerikan Başkanı'nı tutarsızlıkla suçluyor.
14:57Bir gün söylediğini yarın başka bir şey söylediğini söylüyor.
15:01Zaten çok net bir şekilde Arakçı da sık sık açıklamalarında ifade ediyor.
15:06Amerika Birleşik Devletleri'ne güvenmiyoruz.
15:07İki kez müzakere yürütürken onlar bizi vurdular.
15:10Üçüncü bir müzakereden bahsediyoruz şimdi konuşuluyor ama yine onlara güvenmiyoruz ifadelerini kullanıyor.
15:16Açıklamalarında da aslında Trump'ın bunu görebiliyoruz.
15:18Bu tutarsızlığın sebebi ne sizce?
15:19Amerikan Başkanı kontrolünü biraz kaybetti diyebilir miyiz savaşın?
15:24Yani bu bir aylık idare etme başarısını şöyle bir gözden geçirdiğimiz zaman şu anda Trump'ın ilk günden 30. güne
15:34gelindiğinde daha da az sanki kontrol sahibi bir lider görüntüsü verdiğini görüyoruz.
15:40Katılır mısınız?
15:41Aslında katılmamak elde değil.
15:43Şunu söylemek lazım.
15:45Bunun sebeplerinden ben birinin Trump'ın kişilik ve karakteriyle ilgili yani karar alıcı noktasında biraz narsist ve egoist yapısının ikinci
15:57döneminde şu etkilediğini düşünüyorum açıkçası ben Eren Bey.
16:02Birincisi o sirikasten kurtulmasıyla beraber çok fazla derecede kendisine bir tırnak içerisinde söylüyorum bir kutsallık atletmiş durumda.
16:09Şimdi bunun arkasına seçim gerçekleşti.
16:13Seçimde baktığımızda hem temsilciler sayısında hem de oy alma bakımından oldukça yüksek oranlara ulaştı.
16:20Yani demokratların belki de hizmeti uğrattı diyebiliriz.
16:24Şimdi ikinci dönemine başlarken bir suikasten kurtulmuş bunu kendi mecrasından biraz kutsallaştıran ilahileştiren bir yanı zaten narsist bir yapısına eklendiğini
16:37de düşündüğümüzde
16:38ve bununla beraber seçim başarısı ve yanındaki ekibin de baktığımızda kendisini dizginlemekten ziyade çok daha fazla kendisinin etrafında her dediğini
16:49yapan kişilerden oluşturması da
16:51bence tabii uluslararası demin başa takdörünün ve onunla beraber bu kadar büyük bir askeri güce sahip devletin başkanı olunca da
16:58maalesef sizin kişilik karakter yaklaşımınız da burada belirici unsurlardan birisi oluyor.
17:02Aslında biz bu nüveleri şuradan almaya başlamıştık.
17:05Erhan Bey sizle de çokça program yaptık konuştuk bunu.
17:09Bir Zelenski'nin gerçekten de bir sömürge bölgesinin valisi gibi çağrılıp yine bir dayatma ve saraydan veya saraydan gönderilmesi.
17:19Aslında Amerika'yı belki de bugüne getiren Batı müttefikliği ilişkileri ki bunu NATO üzerinden de alabiliriz.
17:25Veyahut da baktığımızda Asya Pasifik'teki müttefikleri Güney Kore, Japonya gibi.
17:30Şimdi bu Batı ilişkilerinin yine aslında Trump'ın kendisini yukarıda konumlandırdığı, kendisini eşit egemen birimler olarak görmediği Avrupalı müttefikleriyle de
17:40ilişki sürecine bakalım.
17:42İşte yine Beyaz Saray'da onları karşısına oturup nasihat veren bir yaklaşım sergilemesi.
17:48Hatta şimdi ülkelerin isimlerini hatırlamıyorum ama Afrika'dan devlet yetkilileri gittiğinde onları çok hızlı bir şekilde adınızı ve ülkenizin ismini söyleyerek
17:56neredeyse baktığımızda hiç hoş olmayacak bir yaklaşımla el alması.
18:03Birçok yine de bu konuda örnekler var.
18:06Belki uzatmadan gelmek gerekir.
18:08Bir de şu yok Trump'ta yani bir diplomatik dil veyahut da siyasetin gereği bir dilin kullanılması gibi kavramları veyahut da
18:15söylem modelini belimsediğini görmüyoruz.
18:19Trump genel itibariyle ne düşünüyorsa bunu olduğu şekilde söyleyen ama kendisini çok yukarıda tutan ve geri kalan dünyanın hiç kimseyi
18:27kendisine eş değer, Amerika'ya eş değer görmeyen bir yaklaşımı var.
18:31Ve güç yoluyla barış.
18:32Şimdi güç yoluyla barış derseniz bugün geldiğiniz noktada da savaşları bitirmek değil, savaşları yayma politikasını maalesef hayata geçirirsiniz.
18:41Haksız mı? İranlı yetkililer hiç de haksız değil.
18:44İki kere bu açıklamalardan sonra saldırıların yaşanmış olması elbette ki İranlı yetkilileri çok ihtiyatlı davranmaya itiyor.
18:52Bana sorarsanız bu ikinci tur müzakereleri olurken hatta şunu söylemek lazım.
18:5625 Haziran 2025 sonrası İran bence bugünlerin zaten olacağını görerek hazırlıklarını bu şekilde bu minvalde yapmış, tüm stratejilerini geliştirmiş, savunma
19:06planlarını geliştirmiş.
19:07Trump'ın Venezuela'da Maduro'nun kaçırılmasıyla çok fazla derecede de şunu söylemek lazım, zafer sarhoşu olduğunu da belirtmek gerekiyor.
19:17Ben Amerika'nın kendi müesses nizamı içerisinde de Trump'ın özellikle bürokrasiyle de arasının iyi olduğunu düşünmüyorum.
19:24Yani biraz bu konuda da yaşanan sıkıntılar var.
19:27Hiç unutmayalım, hemen geçen yıla dönelim.
19:30Göreve geldiği ilk dönemler işte Elon Musk üzerinden birçok bürokratın görevi sonlandırıldı.
19:35Birçok tartışma yaşandı.
19:36Yani içeride de ciddi problemler yaşıyor.
19:40Bürokrasiyle yaşıyor.
19:41Bunların her birini değerlendirdiğimizde de aslında Erhan Bey tutarlı açıklamalar yapmamasını da çok yadırgamıyorum.
19:47Biraz kişiliğiyle alakalı olduğunu düşünüyorum.
19:49Bakın şu tür verileri yine örnekleri düşündüğümüz zaman belki yine aynı noktaya gelmiş olacağız.
19:56Sadece devlet, daha doğrusu misafir ettiği devlet yetkililerle konuşma üslubunda da değil.
20:02Çok başka açıklamaları da vardı.
20:03Roma İmparatoru olabilirim.
20:05Nersi Papa olma noktasına getirdi kendini.
20:08Bakın çok değişik bir örnek bu.
20:11Şimdi Dünya Kupası'nın sahibi olmayan ülkelerin başkanları Dünya Kupası'nı dokunamıyor.
20:16Böyle bir geleneksel bir durumu var ki onu bile dokundu.
20:20Hatta benim arkada bunu koyarsak şık durur dedi Dünya Kupası için.
20:24Bu noktada da hiçbir baktığımızda Trump'ın sözünü olduğu gibi söylediğini, belki de olmaması gereken kaydeleri yıktığını geçtiğimiz gün...
20:34Hamirlerin gelenekleri pek umursunayan bir lider değil.
20:36Hiç değil ve çok egolarının iyice bu özellikle ikinci dönemiyle beraber, dediğim gibi suikast ve yaşanan seçimlerdeki başarı bence Trump
20:47'ı çok daha fazla baktığımızda kendisine fazla değer atfettiğini söylemek gerekiyor.
20:53Bakın işte Zengizur Koridoru'nun ismini Trump Koridoru koymaya...
20:58Daha doğrusu koydu oranın ismini bir Trump Koridoru yaptı.
21:02Şimdi de Trump Boğazı ismiyle adlandırmaya çalışıyor.
21:05Bunların her biri de şunu söylemek lazım.
21:08Trump'ın da çok dengeli olmadığını, çok güvenilecek bir şekilde de ve sözüne güvenilecek bir şekilde hareket edilme noktasında da
21:16oldukça sıkıntı yaşatıyor ki...
21:19Müzakerelerde de veyahut da Beyaz Saray'ı ziyarete giden herkes de aslında biraz diken üstünde gidiyor.
21:24Maalesef bir anlamda Trump'ın egolarının da ben yansıdığını düşünüyorum kendi kişilik ve karakterinin.
21:30Peki burada Amerika Birleşik Devletleri tabii Trump'ın başkanlık döneminde biraz daha farklı yönetilen bir ülke.
21:35Yani geçmiş dönemdeki geleneklerine, devlet yönetimine baktığımız zaman Pentagon'un etkinliği Can Bey'in de belirttiği gibi birçok Trump isime
21:45gönderdiği için,
21:46kendisi tırnak içinde dert, sıkıntı, yönetim açısından problem hissettiği için birçok kişiyle de didişti, onları görevden aldı.
21:55Ama sonuç itibariyle Pentagon var, Amerikan ordusu var, Amerika Birleşik Devletleri'nin diğer kurumları var.
22:02Dışişleri Bakanlığı'nın hiçbir etkisi kalmadığını görüyoruz, Savunma Bakanlığı'nın bir etkisinin kalmadığını görüyoruz.
22:08Sonuç itibariyle önceki dönemlerde bu tip kurumlar çeşitli planları, aksiyonları oluşturup Amerikan başkanına sunatlardı.
22:16Şimdi Amerikan başkanı onlardan istiyor gibi bir durum var.
22:19Yani biz uzaktan sanki böyle görüyoruz.
22:21Yani burada Amerika Birleşik Devletleri içindeki kurumların, Trump'ın bu yönetiminden bir rahatsızlığı yok mu?
22:27Yani Pentagon bu savaşta ne kadar etkin ya da Amerikan ordusunun generalleri Trump'ı doğru davranmaya sevk etmek için ne
22:38kadar tavsiyede bulunabiliyor?
22:39Trump bunları ne kadar dinleyebiliyor?
22:41Çünkü Amerikan medyasına yansıyan haberlerde emekli generallerin açıklamalarına baktığımız zaman bu kara harekatının Amerika Birleşik Devletleri için gerçekten çok büyük
22:51kara sonuçlar doğuracağını net bir şekilde ifade ediyor.
22:55Bir intihar görevi olduğunu söylüyorlar ve oraya çıkarılacak asker sayısının bununla ilgili olmadığını yani 10 binin üzerinde de çıkarsanız aynı
23:01sonucu alırsınız şeklinde yorumlar yapan eski generaller de var.
23:05Şimdi burada Amerikan başkanı yönettiği kurumların bu önemli isimlerinin tavsiyelerini sizce dinlemiyor mu?
23:12Bunu mu anlıyoruz bu yönetim tarzında?
23:13Şimdi buna bir örnek şöyle verelim. İkinci Dünya Savaşı zamanında Amerika Japonya'da bir adaya bu şekilde çıkarma yapmak istiyor ve
23:20120 bin askerle bunu yapıyor.
23:22Ve burada 7 bin asker kaybı veriyor ve karşısında sadece 20 bin asker var.
23:27Hani baktığınız zaman bir adayı siz hani bu şekilde hele ki İran açısından...
23:36Evet yani tamam evet Japonya tarafı da kayıplar verdi ama 120 bine yakın bir güçle gidiyorsunuz ve burada böyle bir
23:42kayıp veriyorsunuz.
23:43Yani ada savunması ya da ada işgali dediğiniz şey hani standart kara savaşından biraz daha farklı.
23:50Şimdi burada sizin söylediğiniz mesela şimdi Amerika'da oturmuş bir devlet sistemi var ve tabii ki görevde olan bazı görevliler Amerikan
23:58başkanı olması, seçilmesi, Amerika'nın politik dengeleri, Amerika'daki iç yapı...
24:05Hani tüm bunlar üzerinden evet başkanın söylediklerine belirli noktada yapmak zorunda kalıyorlar.
24:09Ama baktığınız zaman elbette ki şunu biliyorduk ki işte tırnak içerisinde bu müesses nizam dediğimiz yani Amerika Birleşik Devletleri'nin
24:17o bürokratik yapısıyla Trump'ın ilk geldiği andan itibaren zaten sorun yaşayacağını hatta şöyle Obama, Clinton hele Biden için ağza
24:29alınmayacak şeyler söylüyor Trump.
24:31Yani bu bizim Amerika'da hatta genel olarak dünya siyasetinde çok alışkın olduğumuz bir şey değildir.
24:35Yani kendisinden önceki başkanlara çok ağır artık hakaret derecesine gelecek şeyler söylüyor.
24:42Şimdi burada tabii ki özellikle Amerika'da emekli generaller biraz daha sesini çıkarmaya başladı.
24:47Geçtiğimiz günlerde işte Joe Kent ki Trump'ın çok överek yani Müslüman coğrafyasında da elini kana bulamış terörle mücadele tırnak
24:56içerisinde onların tabiriyle başarılı olmuş bir ismi bir göreve getirmişti.
25:01Ve kendisi istifa edip biz ne yapıyoruz burada yani biz yanlış bir şeyler yapıyoruz demeye başladı.
25:07Şimdi burada ben şunu soracağım.
25:08Şimdi şöyle bir durum var.
25:10Trump'ın etrafında kimler var?
25:13Vence var yardımcısı ki son zamanda biraz geriye çekildiğini görüyoruz.
25:17Asıl bu kararlarda sürekli gönderdiği özellikle Netanyahu ki yani şunu unutmamak lazım Netanyahu kurt bir siyasetçi ve ciddi anlamda teolojik
25:28temele dayandırdığı politikaları var.
25:30Siz onun karşısında kimi gönderiyorsunuz?
25:33Kuşner'e gönderiyorsunuz, Witkoff'u gönderiyorsunuz.
25:35Yani bunlar ne kadar tecrübeli, hangi tecrübeleriyle gidiyorlar, bölgeyi ne kadar biliyorlar?
25:41Şimdi Amerika'da kimler karar veriyor?
25:43İki tane tüccarı, ticaret, iş, insanlığı gönderiyorlar.
25:45Yani siyasi bir geçmiş yok, bürokratik bir geçmiş yok.
25:49Bölgeyle ilgili İsrail'e çok angaja oldukları da hepsi.
25:52Tabii ki yani Kuşner zaten neredeyse Netanyahu'dan daha fazla İsrailci.
25:57Bakın bir tek orada...
25:57İlkokul eğitimini Kuşner çok özledim hocam.
26:00Estağfurullah.
26:01Bildiğim kadarıyla yani Yahudi ilkokulunda aldığını biliyorum.
26:06Tabii tabii açık o kimliklerinde zaten saklamayan isimler yani.
26:09Burada bir tek Orta Doğu politikasındaki en tecrübeli ve gerçekten bölgeyi bilen siyasetçileri Tom Barak.
26:16Ankara Büyükelçisi ve aynı zamanda Suriye Özel Temsilcisi.
26:19Bakın ABD'nin sorunsuz politika yürüttüğü iki coğrafya var.
26:24Birisi Türkiye, bir de Suriye politikasında.
26:27Neden?
26:28Çünkü buradaki paradigmaları Türkiye üzerinden yürüttü ve gerçekten sahadan doğru bilgilerle hareket etti.
26:34Ama özellikle işte bu Witkof, Kuşner hatta Rubio yani bakan ama Rubio'nun ne kadar etkisi var işte sizin de
26:41söylediğinize.
26:41Yani Amerika gibi bir devletin bu kadar büyük bir gücün dış politikasını ne kadar yürütebilir?
26:47Şimdi şöyle bir şey vardır.
26:48Savaş başladığı günden bu yana Arakçı'nı hemen hemen her gün televizyonlarda görebiliyoruz açıklamalarını.
26:54Ama Rubio'yu neredeyse son bir haftada iki kere görebiliyoruz.
26:57Gördük ve söylediğini de...
26:58Ondan önceki ayda hiç görmedik.
27:00Yani söylediklerinin de aslında çok bir tutarlılığı bir anlamı da yok.
27:03Şimdi danışman dediğiniz şey...
27:05Yani Trump bakıyorsunuz işte bu birçok ismi danışmanın.
27:08İşte Elon Musk da böyleydi.
27:10Yani o devlet bürokrasisinin bütün yapısını da bozdu aslında.
27:14Çünkü normalde yetkili olmayan kişiler yetkili gibi konuşmaya başladı.
27:18Şimdi danışman dediğiniz kişiye siz bir şey danışıyorsanız o alanda uzman olması lazım.
27:23Size farklı bilgiler söylemesi lazım, sunumlar yapması lazım, teknik bilgiye sahip olması lazım.
27:28Buradaki danışmanlar birazcık Trump'ın tabir yerindeyse ayak işlerini yapıyorlar.
27:34Git onunla görüş, git bunu söyle.
27:36Posta güvercini gibi Netanyahu ile Trump arasında gidip geliyorlar.
27:40Ve baktığımız zaman yani işte İran'ın açıklaması var.
27:43Trump Netanyahu'nun oyuncağı diye.
27:45Trump öyle isimleri Netanyahu'nun karşısına götürüyor ki Netanyahu onları avucunun içine alıp oynar.
27:49Dolayısıyla da İsrail'in bütün getirdiği istihbarati bilgiler, bölge bilgileri Amerika'da gerçekmiş gibi kabul ediliyor.
27:57Ama işte sahada o gerçeklikle karşılaşmadıkça daha fazla panikleyerek işte bu açıklamaları görüyoruz.
28:03İşte yapılan hareketleri görüyoruz.
28:05Bunlar Amerika açısından da kötü bir durum.
28:07Yani Amerikan başkanının bu kadar bilgisiz ve bilgisiz bir ekiple bu şekilde Amerika'yı böyle bir savaşa ya da böyle
28:15bir duruma sürüklemesi Amerikan halkının takdirine.
28:18Yani söylenecek çok fazla bir şey yok.
28:20Evet Amerikan medyasına yansıyan Amerika Birleşik Devletleri'nin kara harekatına ilişkin hazırlıkları, ilginç bazı detayları içeriyor.
28:28Biraz da onu konuşalım istiyorum.
28:30Olası kara harekatının tam ölçekli işgal niteliği taşımayacağı belirtiliyor Amerikan medyasına göre.
28:35Özel harekat kuvvetleriyle konvansiyonel piyade birliklerinin eş güdümlü yürüteceği nokta operasyonlardan oluşacağı belirtilmiş.
28:43Ama operasyon kapsamında Amerikan askerlerinin İran'a ait insansız hava araçları, füze sistemleri, kara saldırıları ve el yapımı patlayıcılar gibi
28:53çeşitli tehditlerle karşı karşıya kalabileceği belirtiliyor.
28:57Tabii ki burada hangi noktalara saldırı düzenleneceği de önemli Cihan Bey.
29:02Yani tabii bu konuda bir bilgi sahibi değiliz ama tahmin edilen noktalar var.
29:06Özellikle Körfez'in içinde bulunan ya da Hürmüz Boğazı'nın girişinde bulunan adalar.
29:12Yine Körfez'in en kuzey noktasına yakın bölgedeki Harkadası olabilir.
29:17Diğer taraftan tabii ki Hürmüz Boğazı'nın kuzey kısmında bulunan İran'a ait topraklar.
29:23Yani Hürmüz'ü kontrol altında tutmak istiyorsa Amerikan Başkanı gerçekten söylediği gibi o bölgeleri kontrol altına alması gerekiyor.
29:31Çünkü güney yakası zaten İran'ın kontrolü altında değil.
29:34Şimdi burada olası tehditleri göz önüne aldığımız zaman Amerikan ordusunun tabii nokta atışlar özel birliklerden bahsediliyor ama bu özel birliklerle
29:44burada kalıcı olabilmek pek mümkün gibi görünmüyor.
29:46Sonuç itibariyle sizin oraya bir asker bir yığınak yapmanız gerekiyor ve kontrolü tamamen ele geçirdikten sonra da orayı elde tutmak
29:53için bir savunma savaşı yapmanız gerekiyor.
29:55Şimdi bu Amerikan medyasına yansıyan haberlere baktığınızda Amerika Birleşik Devletleri'nin tek başına üstesinden gelebileceği bir operasyon mu sizce yoksa
30:03Amerika Birleşik Devletleri biraz önce programın başında belki de Fırat Bey'in ima etmek istediği gibi İsrail nerede hiç İsrail
30:09'in sesi duyulmuyor.
30:10Bu işin içinde olacak mı kara harekatına katılacak mı ya da bölge ülkelerinden özellikle Birleşik Arap Emirlikleri'nin bu konuda
30:15hazırlığı olduğu söyleniyor.
30:17Ya da diğer ülkelerin askerleri bu işin içinde olacak mı bu kara harekatını becerebilecek mi Amerika Birleşik Devletleri Amerikan medyasına
30:25yansıyan bu şartları göz önüne alırsak.
30:27Tabii şimdi Eren Bey şöyle bir durum var aslında biz hiçbirimiz askeri uzman değiliz.
30:31Fakat şunu biliyoruz ki sizin örneğin Harg Adası'na çok aslında büyük olmayan ve 25 kilometre İran'ın ana karasından
30:41açıkta bulunan bir adadan bahsediyoruz.
30:42Veyahut da bahsettiğiniz yer tüm adalar Hürümüz Boğazı'nın karşı kıyısı.
30:46Şimdi buralara bir çıkartma yapmanız ki çıkartma yapacağınız birliklerinize baktığımız zaman şöyle bir durum var.
30:55Siz nokta operasyonlarından bahsettiniz yani sınırlı sayıda baskın operasyonları zaten buraları tutmam muhtemel nasıl tutacaksınız o soru işareti olur.
31:05Şundan dolayı olacaktır.
31:07Şimdi paraşütçü birliklerinizin indirseniz bile hafif teçhizatlarla girecektir buraya Eren Bey.
31:13Ve bildiğim kadarıyla en azından benim bildiğim kadarıyla bu tür hava kuvvetleri daha çok cepin arka kısmında köprü başlarını tutar.
31:22Buradaki topçu bataryaları varsa onları tutar ve ağır zırhlı birliklerine sahip kara veyahut da deniz birlikleriniz bu bölgelere yani çıkartma
31:30yapılacak bölgelere girecek bölgelere güvenli bir şekilde nakledilir.
31:34Daha sonrasında da bu bölgelere doğru ilerler.
31:36Şimdi elinizde özel harp birlikleri de olmuş olsa belli bir sayıda belli bir teçhizata sahip sınırlı bir güçle siz operasyonu
31:47yapacaksınız anlamına gelir.
31:48Evet operasyonu bence yaparsınız ama burada tutunabilir misiniz?
31:52Zaten soru işaretinin ne olduğunu düşünüyorum.
31:54Bir de şöyle düşünmek lazım.
31:562500 kilometrelik aslında denize kıyısı olan bir İran'dan bahsediyoruz.
32:01Ve İran'ın bence sizde aslında önemli noktalardan bahsettiğiniz bu el yapımı patlayıcılar itibariyle şöyle hem simetrik yani konvansiyel baktığımızda
32:11konvansiyonel olarak İran ordusunu karşınızda bulursunuz.
32:14Ama bunun dışında bana soracaksanız asimetrik bir şekilde tırnak içerisinde gerilla taktiklerini de uygulayacak İran güçlerini de bulursunuz.
32:21Ve bu oldukça sınırlı sizin teçhizatla ve sınırlı sayıda gönderdiğiniz askerlerle sadece alanı tutup bu noktada kalmaları belki de bilmiyorum
32:32ama şimdi Fırat Hocam da bahsetmişti.
32:36İntihar girişiminden başka bir şey değil.
32:38Hocam ana karadan da çok rahat vurabilir İran.
32:40Yani İran ana karasından da oraya çıkmak isteyenleri vurabilir.
32:43Çok büyük bir his.
32:44Füzeler var, dronlar var, SİHA'lar var, İDA'lar var yani denizaltı insansız araçları var.
32:49Diğer taraftan mayınlama faaliyetleri olabilir ve inanılmaz derecede.
32:53İlk defa da Amerika Birleşik Devletleri bu savaşta ya da İsrail asker çıkarırsa İran kara birlikleriyle yani İran askeriyle karşı
33:02karşıya gelecek ilk kez.
33:03Ki İran sık sık bu açıklamayı yaptı biliyorsunuz.
33:05İran istediği şey aslında kara savaşlar.
33:07Bunu sana sızlıkla bekliyoruz lütfen gelin.
33:09Çünkü bu Amerika Birleşik Devletleri kamuoyunun Trump'ın kaldırabileceği bir durum değil.
33:15Kara savaşı ne kadar zayiat verebileceğinizi öngörebileceğiniz bir savaş değil.
33:19Yani evet bu şöyle de değerlendirmek gerekiyor.
33:22Bakın Amerika'nın, Erhan Bey, Birinci Dünya Savaşı'ndan alınan İkinci Dünya Savaşı, Kore Savaşı, Vietnam Savaşı, Afganistan ve Irak
33:29savaşlarına geldiğimizde şöyle bir fark var İran'la.
33:32Şimdi bu savaşların her birinde ya bir toplumsal destek tutulmuş bir alan üzerinden Amerika'nın girdiğini görüyoruz.
33:40Yani işte Bir ve İkinci Dünya Savaşı, İngiltere'ye geliyorsunuz, sizin müttefikiniz Fransa'yı çıkartma yapıyorsunuz.
33:45Zaten Fransız halkı Almanya işgalinde.
33:47Bundan yana sıkıntı yok.
33:48Kore'ye gittiğinizde zaten Güney Kore'de bir tutulmuş alan var, size destek çıkıyor.
33:53Vietnam Savaşı'nda o zaman Kuzey Vietnam, Güney Vietnam, Saigon hükümeti var Güney'de ki sizle beraber hareket ediyor.
33:59Zaten o bölgede Güney Vietnam o zamanki Saigon hükümetinin ordusuyla hareket ediyorsunuz.
34:04Bakın şunu söylemek lazım, Afganistan'da bile 1996'da Taliban iktidarı ele geçirdiğinde hala Kuzey İttifakı vardı.
34:12Yani alanı tutan muhalifler vardı ve savaş halindelerdi.
34:15İşte Raşit Dostum örneğini hep veriyorum.
34:17Çok bildiğimiz bir aslında Kuzey İttifakı'ndaki komutan olduğu için.
34:21Amerikalılar, İngilizler o bölgeye Kuzey İttifakı'nın tuttuğu alana inerek beraber Kuzey İttifakı'yla hareket ederek Afganistan'da operasyonlarını geliştirdi.
34:31Bugün Irak'a baktığımızda Irak'ın kuzeyindeki Kürt Federe bölgesi.
34:36O dönem burası buradan destek alılar veyahut da kuvvet üzerinden baktığımızda bölgeye kara harekatı gerçekleştirildi.
34:42Şimdi İran'da bu tür alanı tutulmuş veyahut da içeride bir şekilde muhalif elinde de silah da olabilen bir örgütlenme modeli
34:50yok.
34:51Size destek verebilecek, harekete geçebileceğiniz.
34:53Yani tamamen tüm halkıyla belki tüm unsurlarıyla, tüm ordusuyla sizi düşmanca gören ve sizin de topraklarınızı işgal etmeye gelmiş askerlerinizi
35:03görecek bir yaklaşımla karşı karşıya kalacaksınız ki.
35:06Bu da işin diğer dezavantajlı kısmı.
35:08Hani ne kadar başarılı olur, çok başarılı olur onu tabii ki ben askeri uzman değilim bilemem ama şu an eldeki
35:14verilere baktığımızda, yaklaşıma baktığımızda çok tehlikeli bir oyun tekrar sahneleniyormuş gibi geliyor bana.
35:21Ki Fırat Hocam da çok haklı.
35:23İsrail nerede? İsrail bu işin içinde olacak mı? Olmayacak mı?
35:26Ama körfüz ülkelerinin dahil olması süreci, körfüz ülkelerin de gelecekte unutmamaları gerekir ki kimse bir yerde toprağını alıp bir yere
35:34götüremiyor.
35:35İran'la komşu olmaya devam edeceksiniz.
35:37Ben şunu belirtmek isterim, altını da çizerek Suudi Arabistan'da olsa Bahriy'in, Katar, Birleşik Arabi İmirlikleri bunların güç kapasitesi, askeri
35:47güç kapasitesi oldukça düşük ülkeler zaten iyi olmuş olsaydı biz Amerikan Güvenlik Münaresi'nden, Amerikan Güvenlik Şemsiyesi'nden zaten Orta
35:54Doğu'da bahsetmiyor olurduk Erhan Bey.
35:56Evet aslında bir şey ekleyebilirim Erhan Bey çok özür dilerim araya girdim ama burada niye İsrail yok Amerika'yı sokmaya
36:02çalışıyor?
36:03Çünkü Hürmüz Boğazı'nın kontrolü için Amerika böyle bir operasyon yaparsa Hürmüz'ün bir tarafı İran, diğer tarafı izleyicilerimiz haritayı
36:11gözlerinin önüne getirsin.
36:11Umman var, Birleşik Arap Emirlikleri var, Bahreyn var, Kuveyt var, hatta Suudi Arabistan var.
36:17Bu şu anlama gelir, aslında Amerika'nın buraya yapacağı bir operasyon İran ve Körfez ülkeleri arasında, yani aslında hep söylemekten
36:25çekindiğimiz İslam dünyasında Şii ve Sünni yani bir mezhep savaşının fitilini ateşler.
36:31O yüzden İsrail, Amerika'yı buraya çekmeye çalışıyor ve kendisi de bu işin dışında duruyor.
36:36Bunu unutmamak lazım.
36:37Rekabetten çatışmaya gidebilecek bir mezhepsel çatışma.
36:40Evet, Cihan Günyal şu ifadeyi kullandı.
36:42İran hep burada olacak.
36:44Aslında yakın zamanda Katar Dışişleri Bakanı sanıyorum bu konuda bir açıklama yapmıştı.
36:48Katar'dan buna benzer bir açıklama geldi.
36:50Diğer ülkeleri bilmeyiz ama İran 2000 yıldır burada ve burada olmaya devam edecek.
36:55Bizim onlarla savaşmak yerine iyi komşuluk işçileri kurmaya gayret etmemiz gerekiyor ifadelerini kullandı.
37:02Herhalde Körfez ülkeleri de böylesine savaşın daha büyük bir noktaya gitmesi ve savaşın içinde onların da çekilmesiyle birlikte İran'la
37:10belki de sonu gelmeyecek bir husumetin ve bir savaşın başlangıcının içine gireceklerini ve sonuç itibariyle onların da ifade ettiği gibi
37:192000 yıldır, 3000 yıldır İran orada ve orada olmaya devam edecek.
37:22Ve ilerlebet devam edecek belki de bir gerginliğin savaşın kapılarını açmış olacaklar.
37:26Onlar açısından da bu kaldırılabilir bir durum değil.
37:29Diğer taraftan İsrail nerede? Kara savaşına dahil olacak mı sorusunu sordunuz.
37:34Bugün İsrail'de önemli bir görüşme gerçekleşmiş.
37:38SENTCOM komutanı Amiral Brad Cooper, Eyal Zamir'le İsrail Genelkurmay Başkanı ile bir araya gelmiş.
37:44İsrail'de bir görüşme gerçekleştirmişler ve devam eden savaşa ilişkin son durumu değerlendirmişler.
37:53Tabii ki burada kara savaşı konuşuldu mu bu işin içine girecek mi ama İsrail'in bir kara savaşında İran topraklarını
38:03asker çıkaracak ülkelerin arasında yer alma ihtimalini sanki ben düşük görüyorum size sormak gerekiyor.
38:09Yani Lübnan üzerinde savaşın başladığı günden bu yana bazı istekleri var ve İsrail medyasına yansıyan haberlere göre Netanyahu Lübnan'a
38:21yönelik operasyonların genişletilmesi talimatını vermiş orduya.
38:25Ve diğer taraftan da Birleşmiş Milletler ilginç bir bilgi onu da verelim.
38:31Güney Lübnan'daki Birleşmiş Milletler gücü barış gücü askerlerinin bölgede hayatını kaybettiğini açıklamış.
38:37Şimdi yani orada da bazı karışıklıklar var ama şunu da söylemek gerekir.
38:40Savaşın başladığı ilk günlerden bu yana Lübnan üzerindeki amaçları emelleri ortada bir faaliyet gösteriyor.
38:47İsrail'e ne kadar ilerleme gösterdi en azından bir kara harekatı açısından ne kadar ilerleme gösterdi ki oradan gelen haberlere
38:53baktığımız zaman
38:54Hizbullah'ın kara savaşında yüz yüze savaşta özellikle tankçı birliklerine karşı önemli kazanımlar elde ettiği ve çok sayıda Merkava tankını
39:03yok ettiği yönünde haberler de geliyor.
39:04Şimdi Lübnan'da daha yani tam olarak savunmasını ortaya koyamamış, gücünü ortaya koyamamış, siyasi yapısını ortaya koyamamış bir ülkede çok uzun
39:15zamandır, yıllardır bir şeyler yapmaya çalışıyor.
39:17Ve kara birlikleri bunu başaramadı İsrail'in. İran'a karşı ne yapacak? Sorusu da orada aklımıza geliyor. Burada siz cevap
39:23verin.
39:23Şimdi Lübnan, bir de Gazze var.
39:26Tabii Gazze'ye ayrı.
39:27Tabii. Lübnan'da bakıyorsunuz, hadi Lübnan'da şöyle bir şey var. Yani Hizbullah arka taraftan destek alma şansına sahip, hareket alanına sahip.
39:36Ki işte bu 2006-2008 bu dönemde Hizbullah'ın bu kadar meşruiyet kazanması Lübnan'da güçlenmesinin en büyük sebebi neydi?
39:44İsrail'e karşı aldığı zaferdi sahada. Yani sadece hava üstünlüğüyle Amerika'nın hava gücünü arkanıza alarak devam ettiğinizde bu işler
39:54öyle olmuyor.
39:55Şimdi hani Lübnan'da dediğimiz gibi Hizbullah hadi dışarıdan destek geliyor.
39:59Ama Gazze'ye bakıyorsunuz, yıllardır siz abluka altına aldığınız insani yardımları yani insanların ekmek su bulamadığı bir ortamda ve sürekli
40:08yukarıdan bombalıyorsunuz.
40:09Ki burada bile rehineler verdiler, istediklerini elde edemediler, şehri ele geçiremediler.
40:15Yani artık şehir demek bile çok zor, çok çok küçük bir alandan bahsediyoruz ama burada bile baş edemediler.
40:22İşte Lübnan'a gidiyorsunuz, Lübnan'da yapamadılar.
40:24Şimdi bir de coğrafi olarak baktığınız zaman İsrail ile İran Karasağ arasında yaklaşık 1200 kilometre ki arazi şartlarını saymıyoruz.
40:33Kuş uçuşu bir mesafede yaklaşık 1200-1300 kilometre var.
40:36Bir arada bir de Basra körfezi var.
40:38Şimdi siz askerleri buradan oraya taşıyacaksınız.
40:41Güvenli bir şekilde onların lojistik desteğini sağlayacaksınız.
40:46Ve bir de o sizin bahsettiğiniz yani İran'ın tabir yerindeyse gel gel dediği bir sahaya siz askerinizi sokacaksınız.
40:54Buradan dönüyoruz İsrail sürekli ordu yetkinleri diyor ki ordu çöküyor, ordu bitiyor.
40:59Psikolojik olarak zor durumda ek işte seferberlik emirleri çıkıyor.
41:03400 bin kişiyi daha askere almaya çalışıyorlar.
41:06Hani bir şekilde ülkeden kaçışları engellemeye çalışıyorlar.
41:09Siz böyle bir ortamda hakikaten İran'a İsrail kendisi bir kara operasyonu yapmak gibi bir çılgınlığın içerisine girerse ki Netanyahu
41:19o yüzden Amerika'yı buraya çekmeye çalışıyor.
41:21Hiç şansı yok.
41:23Amerika'nın da şansı yok ama Amerika işe girerse nasıl yapacak?
41:27Amerika'nın özellikle körfez ülkelerindeki üstleri var.
41:31Bakın buralar NATO üssü değil Amerikan üssü.
41:33Dolayısıyla Amerika'nın bu anlamda o lojistik hamlelerini daha kolay yapabileceğini düşünüyor İsrail.
41:40Çünkü Amerika çok daha yakın coğrafyadan yani Irak'tan, Suriye'den, Birleşik Arap Emirliklerinden, Suudi Arabistan'dan rahatlıkla buraya asker çıkartabileceğini düşünüyor.
41:50Ve burada böyle bir durum olduğunda işte dediğimiz gibi iki tarafı var.
41:54Birincisi bu işin kara savaşı yükünün ekonomisini işte tabutlara sarılı askerleri siyasi tarafını tamamını Amerika'nın üzerine yıkmış oluyor.
42:04Ve Amerika'nın meşruiyet çabası üzerinden kendi meşruiyetini kazanmış oluyor.
42:09Bu bir. İkincisi eğer burada körfez ülkeleri kendi topraklarındaki Amerikan üslerinin askeri olarak İran'a saldırılması konusunda kullandırırsa İran açık
42:22bir şekilde bu ülkeleri vurur.
42:24En azından oradaki Amerikan üslerini vurur.
42:26Bakın körfez ülkelerinin bir de böyle bir telaşı var.
42:29İsrail açısından ikinci kazanım bu olacak.
42:32İşte o biraz önce bahsettiğimiz körfez ülkeleriyle İran'ı karşı karşıya getirecek.
42:36Kendisine alan açılacak.
42:38Orta Doğu tamamen savaş alanı olacak.
42:40Ve en önemlisi de İslam coğrafyasını tam anlamıyla mezhep savaşıyla ortadan ikiye bölmüş olacak.
42:46Şimdi bunların hepsine baktığınız zaman bu senaryoda İran evet kaybediyor.
42:52Körfez ülkeleri kaybediyor.
42:54Amerika büyük kaybediyor.
42:55Kim kazanıyor?
42:56İsrail kazanıyor.
42:57O yüzden sürekli bir kara savaşını gündeme getirmeye çalışıyor.
43:01Trump'u bu tarafa doğru zorlamaya çalışıyor.
43:03Ama Amerika böyle bir şey yaparsa bu çok büyük hata olur.
43:06Bakın çok az bir şekilde Erhan Bey yani işte Dubai'ye, Doha'ya belirli saldırılar düzenledi İran.
43:14Amerikan üslerinin dışında sivil alanlara da saldırılar oldu.
43:18Bakın bugün bölgeye uçuşlar kapalı.
43:20Birçok firma çalışanların oradan çekmeye çalıştığı turizm ticaret merkezi denilen yerler bir anda hayalet şehirlere dönmeye başladı.
43:28Bu körfez ülkelerini doğrudan vuran bir şey yani onlar da bu savaşın devam etmesini istemiyorlar.
43:33O yüzden burada İsrail'in yapmak istediği tek şey Amerika'yı bu sahaya çekmek.
43:38Bu İran içinde aslında tam istedikleri şey yani Amerikan askerine gel diyor karadan bana gel ki benim güçlü olduğum alanda
43:45karşı karşıya gelelim.
43:46Ve İran coğrafyası gerçekten çok zor bir coğrafya.
43:49Yani biz işte İsrail ile İran arasındaki mesafeyi kuş uçuşu olarak söylüyoruz ama oradaki dağlar, coğrafya ve bu milis savaşı
43:58dediğimiz savaşı İran çok uzun yıllardır devam ettiriyor.
44:02Ve bu konuda oldukça tecrübeli bir devletten bahsediyoruz.
44:05Kendi ülkesi dışında da bunu yapabilen bir devletten bahsediyoruz.
44:08Yani Amerika'nın bu anlamda bir kara harekatı düzenlemesi demek gerçekten Orta Doğu'yu temelden dinamitlemek anlamına gelir.
44:17İsrail o yüzden ısrarla bunun üzerinde duruyor ama ben Aklı Selim'in yani İranlı yetkililer de Amerikalılar da işte Türkiye
44:25başta olmak üzere
44:26işte Pakistan'ı söylediler, ara bulucular var, masa kurmaya çalışıyorlar, savaşı engellemeye çalışıyorlar diye.
44:32Bence burada Aklı Selim galip gelecek ve Netanyahu'nun o aslında Armageddon dediği, tanrıyı kıyamete zorlamak dediği, o savaşı çıkarmaya
44:41çalışmasının da önüne geçilecek diye düşünüyorum ben.
44:44Son bölümde tabii ki Türkiye, Mısır, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın Pakistan'da gerçekleştirdiği toplantılar üzerinde konuşmak gerekiyor.
44:54Bugün Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Pakistanlı mevkidaşı Muhammed İshaktar ve Mısır Dışişleri Bakanı Bedir Abdüllati'yi ve tabii ki Suudi
45:05Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal Bin Ferhan'la bir araya geldi.
45:09Tabii ki bu toplantıda öncesindeki ve sonrasındaki toplantılarda başka önemli isimler de vardı.
45:17Bu ülkelerin savunma bakanları ve genelkurmay başkanları da oradaydı.
45:23Önemli görüşmeler gerçekleştirildi ve burada bugünkü görüşmeler, dünkü görüşmelerden sonra bugün devam edeceğiz.
45:31Belirtildi, onu da söyleyelim.
45:33Tabii burada iki tarafı var bu görüşmelerin ve bu zirvenin.
45:37Birincisi tabii ki bölgede İran Savaşı'nı sona erdirmek için bir ara bulucu misyonu oluşturmak ya da ülkeler arasında bir
45:45barışa giden yolda bir masa kurmak için önemli bir adım atmaya çalışacak bu ülkeler.
45:51Diğer taraftan da bu ülkelerin son dönemde özellikle bölgedeki savunma şemsiyesini yeniden dizayn etme adına bir araya gelebilecekleri konuşuluyordu.
46:01Zaten bu toplantıların bir gün görüşülüp belki de dağılmasının sebeplerinden biri ve biraz önce de bahsettiğim gibi daha genişletilmiş bir
46:09masada yapılması,
46:11Dışişleri Bakanları dışında da önemli isimlerin olması biraz da bunu gösteriyor.
46:14İki aşamada birincisi barışa giden yolda bir aracı olabilir mi bu oluşum?
46:20Diğer tarafta bu ülkeler bölgenin güvenliği açısından, gelecek açısından yeni bir inşa sürecini mi başlatacak?
46:29Yorumunuzu almak isterim.
46:30Açıkçası her ikisinde de baktığımızda çok haklısınız Erhan Bey.
46:34Şundan dolayı söylüyorum.
46:35Evet bir öncelikli olarak bir an önce bu diplomasi masasında sonucun alınması.
46:40Zaten dikkat edilirse özellikle geçtiğimiz müzakere sürecinde konuştuk ne söyledik?
46:46Mitkoff ve kimi gördük biz burada?
46:48Kuşner'i gördük.
46:49Şimdi Amerika'nın bu konuda hangi adım attığını görüyoruz ki bana sorarsanız bir anlamda belki de şu ana kadar işlerin
46:56iyi gitmediğini gösteren noktalardan birisi artık Dışişleri Bakanlığı ve Başkan Yardımcısını görevlendirmiş olması.
47:02Ve bununla beraber neyi görüyoruz bu müzakere süreçlerini daha ciddi bir şekilde ilerlemesi için?
47:07Türkiye'nin, Pakistan'ın, Mısır'ın ve Suudi Arabistan'ın dört önemli bölgesel güçten bahsediyoruz aslında.
47:12Diğer açıdan baktığımızda.
47:14Yani evet İslam coğrafyasının devletlerinden bahsediyoruz ama oldukça önemli.
47:20Dört ülkeyi yazmak lazım.
47:21Birincisi bu işin artık ciddi bir şekilde ele alınması gerektiğini, dört ülkenin de bunu bir ciddiyet üzerinden sürecin hatta şunu
47:32da belirtmek gerekir.
47:33Biraz İsrail'in de bu süreci bozmayacağı şekilde bu ülkelerin katılımıyla sürecin ilerlenmesinin istendiğini söyleyebiliriz herhan bir.
47:41Şimdi ikincisi de çok haklısınız.
47:43Biraz daha uzun elimli bir sürecin ilk adımları olduğunu da söyleyebiliriz.
47:48Şundan dolayı şimdi Soğuk Savaş dönemiyle yani İkinci Dünya Savaşı'ndan beri Orta Doğu'da elbette önce bir Soğuk Savaş'ta bir
47:56Sovyetler Birliği Amerika Birleşik Devletleri rekabeti ama tabii ki de Amerika Birleşik Devletleri'nin güvenlik şemsiyesini sağladığı bir Orta Doğu'dan
48:05bahsediyoruz.
48:07Şimdi günümüze doğru geldiğimizde şunu gördük.
48:09İşte İran İslam devrimi evet 79 sonrası gelişen süreç daha önceki süreçlere de kattığımızda evet İsrail'in güvenliğinin sağlanması, hayatının
48:18devam ettirilmesi ve körfez ülkelerin de özellikle şimdi demin yine hocam da bahsetmişti.
48:25Bir 79 devrimi sonrası ortaya çıkan yani mezhep rekabetinin ki bu Arap-İsrail savaşlarını bir kenara bıraktırmıştır.
48:33Daha sonrasında da bu ülkelerin yönünü İran'a dönmesine sebebiyet vermiştir.
48:37Şimdi bu sürecin savaşta ilerlemesi çok daha fazla derecede bunun bir rekabetten çatışmaya dönme ihtimalini yükseltiyor ki ve Amerikan Güvenlik
48:46Şemsiyesi'nin de şunu biliyoruz bu ülkeleri korumadığını, tamamen İsrail öncelediğini, İsrail merkezdi ve İsrail'in de o işte yayılmacı
48:54politikalarını hayata geçirdiği ama istikrarsızı da beraberinde getirdiği bir Orta Doğu coğrafyası var ki artık biz şunu görüyoruz.
49:02Bu ülkeler güvenlik mimarisinde yeni arayışlar içerisinde ve bununla beraber de İsrail'in güvenliğinin ve yayılmacı politikalarının artık sınırlandırıldığı ve
49:14bölgenin barışın inşa edildiği bir güvenlik mimarisi üzerine ilk hareket noktası diyebiliriz.
49:21Çünkü oldukça önemsenmesi gerektiğini düşünüyorum.
49:23Şu da bir gerçek, şu da ortaya çıktı.
49:25Amerikalı yetkililer kendi askerlerini üstlerinden çekti, otellere götürdü.
49:31Hiçbir şekilde o güvenlik şemsiyesi baktığımızda İran'a karşı işlemedi.
49:36Diğer açıdan bakalım çok bunun bariz bir örneği var.
49:38Aslında geçtiğimiz yılın yine sonlarına doğru hatırlarsanız Hamas heyetine bir saldırı düzenlendi Katar'da.
49:48Ve Katar'ın kendisine ait Petrit hava savunma sistemleri İsrail uçaklarına karşı çalışmadı.
49:53Zaten o gün itibariyle bu sorun ortaya çıkmaya başlamıştı.
49:57Evet Amerika burada bizim güvenlik şemsiğimiz güvenlik mimarisini sağlıyor ama kime karşı sağlıyor?
50:04Belli ki herkese karşı sağlamıyor.
50:06İsrail'e karşı sağlamadı ortaya çıktı.
50:09Bugün baktığımızda İran'a karşı da bu güvenlik mimarisinin biz işe yani daha doğrusu fayda sağlamadığını gördük.
50:17Amerikalıların askerlerini çektiğini gördük.
50:20Bunların her biri de R&B bir tartışma getirdi.
50:22Bence burada bir barışın oluşması için bu dört ülke müzakerenin bir yere varabilmesi anlamında ciddi bir adım attılar.
50:30Ama ikincisi Orta Doğu'da yeni bir güvenlik mimarisinin inşa edilmesi anlamında da adımlar attılar.
50:36Fırat Bey sizin de son dört dakikada görüşünüzü alalım.
50:39İslam Abad zirvesiyle ilgili.
50:40Şimdi bu tarihi bir misyon yürütüyorlar şu anda ve hani siz biraz önce Cihan Hoca'ya dediniz ya olur mu?
50:47Olmak zorunda aslında baktığımızda.
50:49Çünkü olmazsa bir masa kurulamazsa ve gerçekten İsrail'in bölgeyi sürüklemeye çalıştığı felaket senaryosu sahada da karşımıza çıkarsa
50:58bu insanlık açısından, İslam dünyası açısından yani tabii ki bunların yanında konuşulmaz ama dünyanın ekonomisinden tutun tedarik zincirine kadar birçok
51:10sıkıntıyı da beraberinde getirecektir.
51:12Ve neredeyse yani illa dünya savaşı dediğimiz şey dünyanın her yerinde silahlarla insanların sokağa dökülmesi değil ama buradaki bir savaşın
51:20bütün dünyayı tarafa haline getirebileceği bir durum.
51:24Alev topuna dönüşeceğini söyleyebiliriz.
51:27Dolayısıyla şu anda çok önemli bir görev yürüdü ki Türkiye başından beri işte Sayın Bakan da söyledi, Sayın Cumhurbaşkanı da
51:33söyledi.
51:34Biz bu savaşı mümkün olduğu kadar engellemek ve ertelemek için elimizden gelen her şeyi yaptık diye.
51:41Bunda da hala yapılmaya devam ediliyor.
51:44Tabii burada Cihan Hoca bahsetti hani onu detayına çok fazla girmeyeceğim ama bu Amerika'nın o güvenlik egemonyası, güvenlik şemsiyesi
51:52meselesini artık körfez ülkelerinin gerçekten yeniden bir gözden geçirmesi lazım.
51:55Bir alternatif model üretilmesi lazım.
51:59Bir de tabii şu mesele var bu bazen iç yani bizde dış politika iç politikanın da bir unsuru bir aracı
52:06haline gelebiliyor.
52:07İşte Türkiye ve Mısır arasındaki gerginlik sonra Türkiye ile Mısır arasındaki o diplomatik ilişkilerin düzelmesi bunun ne kadar önemli olduğunu
52:16bir kere daha görüyoruz.
52:17Sonuçta nasıl ki biz diyorsak ki İran bu coğrafyada ve gitmeyecek Mısır da bu coğrafyada gitmeyecek Türkiye de bu coğrafyada
52:24gitmeyecek.
52:24Yani buradaki halklar yani Persler de Türkler de Araplar da bu coğrafyadalar yüzyıllardır bu coğrafyadalar ve bu coğrafyada kalmaya devam
52:34edecekler.
52:35Tabii ki aramızda bizim önceliğimiz kendi devletimizin çıkarlarıdır.
52:40Ara dönem dönem ilişkiler dalgalı da gidebilir.
52:43Bu da normaldir.
52:44Ama biz neticede bu coğrafyanın insanları olduğumuzu aynı dine mensup kardeş halkları olduğumuzu unutmamamız lazım.
52:51Bu anlamda işte Türkiye-Mısır ilişkileri ne kadar iyi olursa İslam dünyası kendi içinde ne kadar güçlü olursa bu anlamda
52:58bölgesel siyasette, krizlerde de çözüm üretme noktasında o kadar güçlü olurlar.
53:03Meseleleri biraz böyle değerlendirmek lazım.
53:05Yani dış politikayla iç politikayı biraz birbirinden ayrarak hareket etmek lazım.
53:10Valla Türkiye elinden geleni yapıyor.
53:11İnşallah başarılı olur diye ümit ediyoruz biz de.
53:15Evet tabii burada Amerika Birleşik Devletleri'nin güvenlik şemsiyesi ve son dönemde bu savaşla ve belki de Cihan Bey'in
53:23de ifade ettiği gibi Katar saldırısıyla birlikte başlayan bir farkındalık diyelim.
53:28NATO bile yıkılma noktasına gelmişken.
53:30NATO bile Amerika Birleşik Devletleri Rusya'ya karşı bizi korur mu diye sorguladığı bir dönemde Katar ya da Birleşik Arap
53:37Emirlikleri ya da Suudi Arabistan Amerika Birleşik Devletleri bizi koruyabiliyor mu?
53:41Biz o kadar yatırım yapıyoruz ama onun karşılığını alabiliyor muyuz?
53:45Diğer tarafta şunu da söylemek gerekir.
53:46Bu savaşın başlamasıyla birlikte yaşanan gelişmelerle sadece Körfez ülkeleri bunu sorgulamıyor.
53:51Uzak Doğu'da Güney Kore ve Japonya da bunu sorguluyor.
53:56Çünkü hatırlayacaksınız hava savunma sistemleriyle ilgili yaşadığı sorun nedeniyle o bölgedeki bataryalarını çekmek zorunda kalmış.
54:03Güney Kore'den çektiği...
54:04Güney Kore ayağa kalkmıştı.
54:06Yani Kuzey Kore ve Çin'den bize bir saldırı gelirse biz ne yapacağız diye diğer taraftan da Orta Doğu'da müttefiklerini koruyamayan
54:15Amerika Birleşik Devletleri Çin bize saldırdığında ya da Kuzey Kore bize saldırdığında bu aşamada bizi koruyabilecek mi diye de sorgulamaya
54:22başladık.
54:22Bu süreç gerçekten Amerika Birleşik Devletleri için de zor üstesinden gelilmesi gereken ve süzülmesi gereken bir süreç diye düşünüyorum.
54:31Ve geleceğe dönük çok önemli kırılma noktaları beraberinde getirecektir diye tahmin ediyoruz.
54:38Çok teşekkür ediyorum Fırat Demirkoğlu ve Cihan Güneyel programa katkılarınızdan dolayı.
54:42Teşekkür ederiz.
54:42Teşekkür ederim.
54:43Sağ olun.
54:43Efendim noktalıyoruz.
54:44İyi geceler.
54:49İzlediğiniz için teşekkür ederim.
Yorumlar