00:00The military campaign of America in Iran is a crisis now in the world
00:05at the end of the U.S. President Donald Trump in the last two or three weeks.
00:11And it is a doubt that if this happens, it will be the price of the oil production.
00:17This is Chino Gaston.
00:24Mahigit isang buwan mula ng sumiklab ang gulo sa pagitan ng Amerika at kalyadong Israel laban sa Iran,
00:29tuloy pa rin ang mga pag-atake ng magkabilang panig.
00:35Ang tanong ng marami, kailan kaya ito matatapos?
00:40Sinabi ngayon ni U.S. President Donald Trump,
00:42tatapusin na niya ang military campaign ng Amerika sa Iran sa loob ng dalawa hanggang tatlong linggo.
00:53Ito raw ay kahit wala silang mabuong kasunduan sa Iran.
00:56We're negotiating with them when we feel that they are, for a long period of time,
01:02put into the stone ages and they won't be able to come up with a nuclear weapon.
01:08Then we'll leave. Whether we have a deal or not, it's irrelevant.
01:12Now, it's possible that we'll have a deal because they want to make a deal.
01:16Dagdag ni Trump, pag nadapos ang gulo, bababa na rin daw ang presyo ng gasolina.
01:21What is the plan to bring them back down?
01:23All I have to do is leave Iran and we'll be doing that very soon.
01:27And they'll become tumbling down.
01:29Sini-sisi ni Sen. Panfilo Laxon si Trump kung bakit nasa krisis ngayon ng buong mundo.
01:34Sa isang post sa social media, sinabi ni Laxon na dahil sa kanyang mapangahas na mga aksyon
01:39na hindi naman nagtagumpay, dapat aniang panagutin si Trump,
01:43hindi lamang ng Amerika kundi ng buong mundo.
01:46Ayon sa International Law Professor na si Atty. Evgar Ferrer,
01:49maaring kasuhan ang US at si Trump dahil sa kasulukuyang krisis.
01:53Pwede daw itong isang pa, hindi lang ng Iran,
01:55kundi ng mga bansa gaya ng Pilipinas na umaaray sa epekto ng gera sa kanilang ekonomiya.
02:01Napapaloob daw ito sa ilalim ng Doctrine of State Responsibility,
02:05sa ilalim ng International Law at pwedeng idulog sa International Court of Justice o ICJ.
02:10Merong dalawang elemento na present.
02:13Pwede natin sabihin o i-argue na halimbawa under Article 51 ng UN Charter,
02:20pwede lang ang pag-atake sa sitwasyon ng self-defense or pagtatanggol sa bansa mo.
02:27Pwede mo lang sabihin attributable ito kung opisyal ng bansa or mga agents niya.
02:34And in this case, decision ito ng presidente or head of state ng isang bansa, which is US.
02:40Sa ilalim ng UN Articles on the Responsibility of States for Internationally Wrongful Acts o Arciwa,
02:46pwedeng humingi ng danyos mula sa US para sa pagbagsak ng ekonomiya,
02:51kawalan ng remittances mula sa gitnang silangan at epekto ng pagsipa ng presyo ng produktong petrolyo sa mga industriya ng
02:58bansa.
02:58Pero, tila, malabo itong mangyari.
03:01Ayon sa Article 36 ng Arciwa,
03:07isang pwede for damages,
03:10would anything that's accessible, pwedeng i-assess, financially accessible,
03:16and it will include loss of profits.
03:18Even if you file a case,
03:22ang question,
03:24how do you hold someone,
03:28I mean, a country that big accountable?
03:31Yun yun eh.
03:32Like kahit pa nga manalo ka ang question,
03:34paano mo siya i-enforce?
03:37Halimbawa na lang daw,
03:38nang kawala ng enforcement power,
03:40ang kaso ng Nicaragua sa US,
03:42kung saan pinagbabayad ng danyos ng ICJ ang US,
03:45sa ginamang pakikialam,
03:46pagpondo sa mga rebelde,
03:48paglagay ng mina sa mga karagatan,
03:50at iba pang panggigipit sa Nicaragua noong dekada 80.
03:54Hanggang ngayon daw kasi,
03:55hindi pa kinikilala ng US ang desisyon ng ICJ.
03:59Sino gasto na katutok?
04:0124 oras.
Comments