- 2 gün önce
Gece Haberleri, 24 saatin tüm gelişmelerini ekrana getiriyor.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00:28İzlediğiniz için teşekkürler.
00:00:30Araçları ateşe verdi. Şiddet olayları komşu eyaletlere de yayıldı.
00:00:35Orduyla kartel karşı karşıya geldi.
00:00:38Bu şiddet olaylarını konuşacağız.
00:00:40Meksika tam anlamıyla karıştı.
00:00:43Hemen konuklarımızı tanıtmak istiyorum.
00:00:45Cihan Günyel ve Güngör Yavuz Arslan bizimle birlikte hoş geldiniz.
00:00:48Hoş bulduk. İyi yayınlar.
00:00:49Güngör Bey sizinle başlayalım.
00:00:51Meksika tam anlamıyla karıştı dedik.
00:00:53Gerçekten kartelin lideri bir operasyonla öldürüldü.
00:00:57Amerika Birleşik Devletleri'nin Meksika'ya yardım ettiği söyleniyor.
00:01:00Tabi bu yardımın boyutu nedir?
00:01:02İstihbarat boyutu mu var yoksa operasyonel bir boyutu mu var?
00:01:05Tabi bu detaylar henüz netleşmiş değil.
00:01:08Ama Amerika Birleşik Devletleri'nin özellikle Güney ve Orta Amerika'daki uyuşturucu kartellerine yönelik son dönemdeki politikasını biliyoruz.
00:01:17Tabi ki Venezuela politikası üzerinden de bu özellikle narko terör vurgusu çok dile getirilmişti Donald Trump tarafından.
00:01:26Tabi ki Güney ve Orta Amerika'daki uyuşturucu üretimi ve tabi ki uyuşturucu kartellerinin bir numaralı pazarı Amerika Birleşik Devletleri.
00:01:37Bunu biliyoruz.
00:01:38Trump da bu rahatsızlığı sık sık dile getiriyor.
00:01:41Ülkesinin zarar gördüğünü, gençlerin sağlıklarını kaybettiğini her zaman dile getiriyor.
00:01:48Ve tam anlamıyla bir savaş açmıştı.
00:01:50Şimdi bu operasyonu nereye koymak gerekiyor?
00:01:53Amerika Birleşik Devletleri'nin baskıları Meksika'nın bu operasyonu yapmasını mı gerektirdi?
00:01:59Şimdi Meksika bir sonraki durak Venezuela'dan sonra kendisi olmaması için bir ön önlenme aldı.
00:02:06Ama şunu da söyleyelim çok güçlü kartellerden, çok güçlü organizasyonlardan bahsediyoruz.
00:02:12Çok önemli para akışını kontrol eden gruplar bunlar.
00:02:16Ve ne kadar güçlü olduklarını göstermek için adeta Meksika'yı karıştırdılar.
00:02:20Bu karışıklık ne kadar sürecek bunu da bilmiyoruz.
00:02:22Nasıl değerlendiriyorsunuz ilk değerlendirmeyi size?
00:02:24Şimdi çok değerli bir bakış açısı getirdiniz.
00:02:27Yani bu dediğiniz Trump'ın dönemi mi?
00:02:30Şimdi Trump başa geldi hem 2016 ve ikinci seçildiği yılda.
00:02:34Yılda net bir şekilde hem Meksika duvarı, bakın Meksika duvarı,
00:02:38hem de Latin Amerika'daki bütün kartellerin savaş açtığını ilan etti.
00:02:42Bu Mencho, gerçek adı Cervantes'in başına da ciddi bir ödül koydu Amerika Birleşik Devletleri.
00:02:49Şimdi Meksika hükümetinin resmi açıklamaları üzerinden Erhan Bey,
00:02:53veya ABD medyasına bu ABD-Meksika bir ortak operasyonu.
00:02:58Operasyonu bunu belirtmemiz gerekir.
00:03:00Meksika'nın özellikle yakın tarihine baktığımızda kartellerin zaman zaman hem ordu hem polisle,
00:03:05hem de kendi aralarında çatıştığını,
00:03:08hatta kartellerin kontrol altında olduğu alanlarını da zaman zaman gördük.
00:03:15Meksika kartelleri neden önemli?
00:03:16Meksika biliyorsunuz ABD'nin sıfır noktada olan bir ülke.
00:03:22Deniz dışında, karadan da bu narkoterör hattının en önemli ekseni.
00:03:29Hem üretim hem ABD'nin bu yasaklı maddelerin ve birleşenlerin sokulması konuda.
00:03:36Şimdi yayınımız için notlar ortaya koydum.
00:03:39Müsaadenizle onları anlatayım.
00:03:41Lütfen.
00:03:42Şimdi Meksika Cumhuriyeti'nin en az 22 eyaletinde toprak hakimiyeti,
00:03:47ABD, Avrupa Asya'dan ortakları olan bir kartelden söz ediyoruz.
00:03:5122 eyaletinde faaliyet gösteriyor Meksika'nın.
00:03:54Bunun altını çizerek belirtiyoruz.
00:03:56Bu işte El Manço olarak inşa eden yeni nesil bir kartel.
00:04:01Kalisso karteli olarak biliniyor ve yeni nesil bir kartel.
00:04:05Ocak 2020'e ABD Başkanı Trump Hükümeti'nin terör örgütü olarak ilan edildi ve başına ödül konuldu.
00:04:11Yani Trump seçildiğinde bunun başına bu ödülü koydu.
00:04:15Kalisso yeni nesil karteli bütün yasaklı maddelerin ABD'nin girişinde ana taşıyıcılardan biri.
00:04:23Şimdi çok enteresan bir şey var.
00:04:25Cervantes'ın profilüne baktığımızda bu olayı anlatıyoruz.
00:04:2966 doğumlu, ABD'nin yasa dışı olarak 80'lerde giriyor.
00:04:37ABD'de yasaklı madde olayına karışıyor.
00:04:41Burada hukuksal süreçler yapıyor, hüküm giyiyor ve 3 yıl hapis yatıyor ABD'de.
00:04:47Bakın çok önemli.
00:04:48ABD'den Meksika'ya dönüyor hocam.
00:04:5090'lardan itibaren de hızla suçu örgütünü yükseliyor.
00:04:55Bir kartel, ismini vermeyelim bir kartelin içinde konuşlanıyor.
00:04:59Ama 2000'li yıllara geldiğimizde artık kendisi orta ölçekli ve yeni nesil bir kartelin başına geçiyor.
00:05:08Karteller arası 2011'de bir savaşçı yaşanıyor ve bunda başarı elde ediyor.
00:05:12Bu kartel başındaki kişi ve ilginç birçok operasyonlarda da ön plana çıkan.
00:05:24Şimdi kaynaklar şunu söylüyor.
00:05:26Şöyle diyelim ABD yayınımızın başında belirttik ABD ile Meksika'nın ortak operasyonu yeni Kalisco yeni nesil kartelinin en büyük başında
00:05:40bulunan unsuru kardeşi de kardeşleri ya da ailesinden diğer isimlerle birlikte alındığı söyleniyor.
00:05:46Şimdi Meksika biliyorsunuz eyaletler sistemi var sistemi.
00:05:51Birçok eyalette şu anda kartel mensupları adeta hükümete, otoriteye savaş ilan etmiş durumdalar.
00:05:59Ve yayına hazırlandığımız dakikalarda bu devam ediliyor.
00:06:04Şöyle bu konuda analizleri okuduğumuzda bu Mecho'ya, Cervantes'a bu işin uzmanları gezegenin en güçlü suçlularından bir tanesi olarak
00:06:15tanımlanıyor.
00:06:16Bakın bu değerlendirme çok önemli.
00:06:19Sadece Meksika değil ABD başta olmak üzere uluslararası bağlantıları olan bir kartelden söz ediyoruz.
00:06:24Burada gerçekten ABD istihbaratının belki ABD'nin bazı özel birimleri de belgesellerden hatırlarsan Meksika ile ABD arasında Trump dönemi değil
00:06:35bu konuyla ilgili narkoterörle ilgili bir anlaşma var.
00:06:37Bana bir ortak operasyon olarak geliyor.
00:06:39Hazırlığını birlikte yapıp sadece sıcak şeyi Meksika ordusu yapıyor.
00:06:44Şimdi bir analizde şöyle bir şey var.
00:06:47Bu operasyonu o kadar önemsiyorlar ki Meksika ordusunda özel bir birime yaptırtıyorlar.
00:06:53Çünkü sızmaya karşı ve o özel birimde hangi operasyona gideceğini bilmiyor.
00:06:58Kimi alacağını.
00:07:00Yani bir operasyona gidiyorlar ama Cervantes'e alacaklarını bilmiyorlar.
00:07:04Bilgi sızmasının istihbaratı.
00:07:05Bu da tabi CIA'nin parmak izlerinin bu operasyonda olduğunu gösterir.
00:07:11Diyansımalarına bakacağız.
00:07:13Bu kartel tabi buna cevap verecekleri başladı zaten vermeye şiddet eğlenimleriyle.
00:07:20Ama Meksika devlet başkanının açıklaması var.
00:07:21Ülkenin her yerine hakimiz ve ulusal vurgudan benim metinle o çok dikkatimi çekti.
00:07:28Ulusal vurgudan söz ediyor.
00:07:31Son olarak hocamın da zamanına riayet ederek.
00:07:35Şimdi bununla ilgili bu operasyon yeni nesil kartelin en büyük cezasına sahip olan ve pratikte dokunulmayan suç örgütlerinden biri olduğu
00:07:44göz önünde bulunarak
00:07:45Meksika hükümetinin en büyük başarılarından biri olarak adlandırılıyor.
00:07:50Meksika tarihinde böyle operasyonlar var ama bu yapılan Cervantes'ın başını bulunduğu kartının yapısına baktığımızda
00:07:57en ciddi operasyonlardan biri olarak görülüyor.
00:08:01Ulusal güvenlik ve silahlı gruplar uzmanları bu işin ABD yetkilileriyle kesinlikle ortak bir operasyon olduğunu belirtiyor.
00:08:10Sen de Venezuela ve Latin Amerika ekseninde bir bakış açısı getirdiniz.
00:08:15Biliyorsunuz Meksika körfezini ABD körfezi yapmak ya da haritaları değiştirmek gibi bir kriz yaşandığında
00:08:23Meksika devlet başkanı çok sert bir açıklama vermişti.
00:08:26Ama o krizi tırmandırmadılar.
00:08:28Meksika ile ABD arasında Erhan Bey yıllardan beri devam eden narkoterör konusunda anlaşmalar var.
00:08:35Yani bu kartelin ikinci güçlü olduğu yer neresi ABD.
00:08:39Bunu unutmamak lazım.
00:08:42Bundan sonra şu soruyu sormanız lazım.
00:08:44Bu kartelin tek başına değil, ittifak halinde olduğu karteller, karteller nasıl hareket edecek?
00:08:50Meksika'yı yangın yerine mi döndürecekler?
00:08:52Bu iş ABD'ye sıçrayacak mı?
00:08:54Asıl sorması gereken soru bu.
00:08:56Meksika güvenlik güçleri, başta ordu.
00:08:59Orada da ulusal muhafızlar var.
00:09:00O da dikkatimi çekti haber meddinde.
00:09:02Ve diğer güvenlik güçleri bu ateşi, kartel ateşini söndürebilecekler mi?
00:09:09Değerli meslektaşımız da, Cüneydozdemir de orada.
00:09:14O da oradaki sıcak gelişmeleri aktardı.
00:09:17CNN Türk canlı yayında izledik.
00:09:18Hala olaylar devam ediyor.
00:09:2122 eyalette faaliyet gösteren bir örgütten söz ediyoruz.
00:09:27Yani karteller çetenin de çok üstünde, organize olmuş yapılar.
00:09:33Fotoğraflarda bir şey dikkatimi çekti.
00:09:36Kartel mensuplarının fotoğraflarında özel operasyon birliklerinin sahip olduğu üniformalar, tesisat ve silahlara sahip.
00:09:45Yani sıradan beline tabanca takan kobayvari çeteler değil bunlar.
00:09:49Dinler.
00:09:49O açıdan Meksika bir ulusal güvenlik meselesi yaşıyor.
00:09:53Yani sadece bunu yasaklı madde üzerinden değerlendirmiyorum.
00:09:57Sistemi, karteli, bütçesi olan, uluslararası bağlantısı olan, ABD ile bağlantısı olan bir süreçten söz ediyoruz.
00:10:05Önceden de Meksika'da kartellerle mücadele ve kendi işlerinde savaşlar olmuştu.
00:10:09Bana göre ABD ile Meksika'nın ortak operasyonu devam edecek.
00:10:14Burada kalmayacak gibi gözüküyor.
00:10:16Evet, Amerika Birleşik Devletleri Dışişleri Bakanlığından da bir açıklama gelmiş.
00:10:19Uyuşturucu baronunun öldürülmesinin ardından Meksika'nın bazı bölgelerindeki Amerikalılara evlerinde kalmaları çağrısında bulundu.
00:10:26Meksika hükümetinden de kısa süre önce bir açıklama gelmişti.
00:10:30Bazı bölgeler dışında hayat olağan akışında devam ediyor.
00:10:36Hükümetin ilan ettiği yönergeleri dikkatle takip edin.
00:10:41Özellikle sanal medya hesaplarından yapılacak açıklamaları dikkatle takip edin ifadeleri kullanılıyor.
00:10:47Hayat bazı bölgeler dışında normal akışında devam ediyor ama bazı bölgelerde olağanüstü durum var.
00:10:52Çok net bir şekilde zaten bir hükümet böyle bir açıklama yapıyorsa bu anlama gelir.
00:10:56Tabi burada Cihan Bey önemli konulardan biri Meksika'nın bu konuda önde gelen ülkelerden biri olduğunu kartellerin ki sanıyorum birçok
00:11:10çetenin bir araya gelmesiyle oluşan büyük organizasyonlardan bahsediyoruz.
00:11:15Daha önce tabi El Chapo liderliğindeki Sinaloa karteli Meksika'da daha etkin daha bilinen bir kartel ama sonrasında onun ömür boyu
00:11:26hapse mahkum edilmesinden sonra
00:11:28İşte bugün öldürülen Jalisco kartelinin liderinin başına geçtiği kartel Meksika'da daha çok hakimiyeti ele geçiriyor ve Meksika'nın en çok
00:11:46aranan adamı olarak ilan edilmiş.
00:11:48Amerika Birleşik Devletleri 10 milyon dolar bir ödül koymuş üzerine ve bazı değerlendirmelere göre bu kartel ne kadarlık bir parayı
00:11:59kontrol ediyor diye soracak olursak 20 ile 30 milyar dolar arasındaki bir parayı kontrol ettiği yönünde de iddialar var.
00:12:06Şimdi neden önemli Meksika için bu operasyonu neden yaptı?
00:12:12Bugüne kadar Meksika böyle bir operasyonu hem bu kartel için hem de diğer karteller ve onların liderleri için bu tip
00:12:20operasyonlara girişmedi.
00:12:22Neden bugün böyle bir operasyon oldu?
00:12:24Çünkü şunu anlıyoruz belli ki burada karteller işte böyle bir durum ortaya çıktığı zaman ülkeyi karıştırma potansiyeline sahip.
00:12:34Bunu çok net bir şekilde bugün gördük.
00:12:36Belki de bugüne kadar Meksika hükümetinin böyle operasyonlara girişmemesinin sebebini de anlamış oluyoruz.
00:12:40Ama neden bugün?
00:12:42Amerika Birleşik Devletleri'nin baskısı var mı bu işin?
00:12:44Elbette aslında Eren Bey o baskıyı belki şöyle söylemek gerekir.
00:12:48Yaklaşık sanırım bir ay falan önceydi belki olmamıştır da o kadar.
00:12:52Hatırlarsanız Trump zaten bir açıklama yapmıştı Meksika'daki uyuşturucu kartellerinden bunlarla Meksika'nın mücadelede zayıf kaldığını.
00:13:03Hatta neredeyse şunu söylemişti Trump gerekirse biz kendimiz girip operasyon yapabiliriz diye.
00:13:09Şimdi burada bir Meksika üzerinde zaten bir baskı olduğunu söyleyebiliriz.
00:13:14Bununla beraber tabii şöyle bir durum da var Eren Bey.
00:13:17Zaten Meksika şu an Maduro'nun iddianamesinde çok fazla geçen bir ülke.
00:13:22Özellikle Venezuela'nın, Venezuela Büyükelçiliği'nin Meksika'da işte bu kartellerin paralarını dokunulmazlık üzerinden aklayıp
00:13:32ve böyle bir faaliyette aracı olduğu üzerine de iddianamede bayağı ciddi bir şekilde geçiyor.
00:13:40Elbette ki ben bunların da bir baskı unsuru olduğunu düşünüyorum.
00:13:43Tabii bununla beraber şunu da belki belirtmek gerekir bu durumda.
00:13:47o da 2026 yani bu senenin Haziran ayında yanlış hatırlamıyorsam
00:13:53Dünya Kupası oynanacak ve Dünya Kupası'nı da 3 ülke organize ediyor.
00:13:58Bunlar Amerika maçların daha çok oynanacağı ülke ama bununla beraber Meksika ve Kanada'da da maçlar oynanacak.
00:14:04Tabii bir de bu faktörü koyduğumuzda burada güvenlik önlemlerinin alınması gelecek turistler var.
00:14:09Çünkü Meksika'nın aslında şöyle bir durumu da var.
00:14:13Şimdi Meksika dediğimizde çoğu zaman artık aklımıza karteller, yasa dışı baktığımızda faaliyetler
00:14:20veyahut da Amerika'ya daha doğrusu göç, sınır üzerinden göç etmek ve bununla beraber şiddet, cinayet sürekli aklımıza gelen bunlar.
00:14:32Siz demin aslında Meksika kartellerinde saymıştınız El Chapo.
00:14:36Hat çok meşhur bununla ilgili diziler de mevcut.
00:14:39Hatta bundan önce Kolombiya biliyorsunuz orada da Pablo Escobar'ın baktığımızda dizileri var.
00:14:46Yani yine açıkçası şöyle bir imajla hep karşı karşıyayız.
00:14:50Yani burada Meksika, Venezuela veyahut da Latin Amerika ülkelerini baz aldığımızda
00:14:54hep aklımıza maalesef daha doğrusu insanların genelinde aklına şiddet, uyuşturucu karteller geliyor.
00:15:01Tabii kartellerle ilgili belki şunu da söylemek gerekir.
00:15:05Şimdi Orta Doğu'yla konuştuğumuzda hep ne söylüyoruz?
00:15:07Terör örgütleri.
00:15:08Yani devlet altı aktörler.
00:15:11Suriye'de işte SDG'den bahsediyorduk veyahut da Lübnan'da Hizbullah'tan.
00:15:15Neden?
00:15:15Hep devletin otoritesine karşı eline silah almış, kendini neredeyse devlet ilan etmeye çalışan örgütlerden bahsederken terör örgütlerinden.
00:15:25Ama Latin Amerika'da da bunun bir başka versiyonunu görüyoruz.
00:15:28Belki şunun da yansıması var.
00:15:30Bu bir anlamda Amerika'nın, özellikle Latin Amerika'yı kendi arka bahçesi ilan ettiğinden beri,
00:15:39yani 1833'e gidiyoruz, Monroe Doctrine'i diyoruz, buranın geri kalma, yani gelişmiş kuzey, gelişmemiş güney.
00:15:45İşte bu Latin Amerika ülkelerinin, Amerika'nın buradaki özellikle şuradan alalım mesela,
00:15:51İkinci Dünya Savaşı sonrası yeni dünya düzeninde buradaki askeri darbeler,
00:15:56burada yaşanan aslında ekonomik anlamdaki hala o emperyal belki mantık üzerinden tek taraflı bağımlılıklar ve suç oranlarının
00:16:04veyahut da işte içeride devlet otoritesinin çökmesiyle beraber de işte kartellerin, uçturucu üzerinden gelişen süreçlerin belki bir yansıması.
00:16:14Bu şekilde de aslında dünyanın, yeni bu dünya düzeninde günümüzde özellikle soğuk savaş sonrasında güvenliğin sadece işte devletler arası bir
00:16:24mesele olmadı.
00:16:25İşte devlet altı aktörler veyahut da güvenlik sorunlarının veyahut da tehditlerinin de çok fazla geniş elpazede hayat bulmasına sebebiyet verdiğini
00:16:35görüyoruz.
00:16:35Bunlardan birisi de işte Latin Amerika'da yaşanan bugünkü karteller, uyuşturucu ve yayından önce bir şeye baktım her an bir o
00:16:44da çok dikkat çekicili bir rapora denk geldim.
00:16:46Bu da Meksika'da uyuşturucu kullanımının özellikle soğuk savaştan sonra yani 1990'dan sonra çok hızlı bir şekilde uyuşturucu kullanımının da arttığı
00:16:57ve bunun da şu şekilde demin Güngör Bey de bahsetti,
00:17:01Amerika'ya sıfır noktada özellikle Meksika'nın Amerika sınırına yakın olan
00:17:06Teksas, Higiana gibi eyaletlerinde hem uyuşturucu kullanımının hem uyuşturucu temininin hem de bununla beraber kartellerin çok ön plana çıktı.
00:17:19Yani aslında Amerikan sınırında çok fazla derecede de bu kartellerin yer aldığını görüyoruz.
00:17:26Bir de şimdi tabii ki böyle bir problem var.
00:17:30Trump'a gelecek olursak aslında bir Biden dönemine gittiğimizde belki siz de hatırlarsınız Erhan Bey,
00:17:38Meksika'da sınır duvarının örülmesi.
00:17:41Bununla ilgili Biden'a çok ciddi eleştiriler vardı.
00:17:44Hatta Ukrayna'ya bir yardım paketi vardı.
00:17:47Kongre'de özellikle Cumhuriyetçiler bu paranın Ukrayna'ya yardım, askeri yardım olarak değil sınırda bir duvar ölünmesini istiyorlardı Meksika'ya.
00:17:57Hatta o dönem şeyi geçirmemişlerdi bu yardım sürecini.
00:18:00Daha sonrasında da hatta İsrail'i yardım, İsrail'e yapılacak yardımı Yunanistan'la beraber katarak geçirmişlerdi.
00:18:06Trump'ın göreve geliş sürecini de biliyoruz.
00:18:09Özellikle hem bu göçmen akışı özellikle Latin Amerika'dan hem uyuşturucuyla hem uyuşturucu kartellerini terör örgütü ilan etmesiyle beraber zaten mücadele
00:18:19edeceğine dair açıklamalarda bulunmuştu.
00:18:22İlk geldiği günden beri de biz aslında Haiti, baktığımızda yine Venezuela, yine bakıyoruz Meksika üzerinde de çok ciddi açıklamaları.
00:18:30Bununla beraber sınır muhafız güçlerinin de hatta göçmenlerle ilgili daha geçtiğimiz günlerde ülkenin iç kesimlerindeki göçmenleri arama faaliyetleri tutuklama, sınır
00:18:42dış etme faaliyetlerinde ölen kişiler oldu.
00:18:45Hatta Obama ve yanlış hatırlamıyorsam Clinton insanları sokakta eylem yapmaya çağırmıştı.
00:18:51Bunun üzerine de Trump Obama ve eşiyle ilgili çok yani böyle ırkçılığa varacak bir videoları dağıtmıştı.
00:18:58Bu sorun baktığımızda Meksika'da yaşanan kartel sorunu evet Latin Amerika'da maalesef belki de geri kalmışlığın vermiş olduğu bir süreç olarak
00:19:08yaşanan bir durum.
00:19:10Tabi Amerika'nın bence burada uyguladığı politikalarında etkisi vardı.
00:19:14Belki şu örneği verebiliriz El Salvador'da da hatırlarsanız suç oranının çok yüksek olduğu kartellerinde inanılmaz derece yine çok aktif olduğu
00:19:23dünyanın en tehlikeli ülkesi sayılan El Salvador vardı.
00:19:27Er Salvador'da yanlış bilmiyorsam 2019'da çok genç bir başkan seçmişlerdi Naip Bukele.
00:19:33Aslında da Filistin kökenli ve 2022'de bir ohal sonrası kartellere çok büyük çapta bir operasyon, çok büyük tutuklamalar.
00:19:43Hapishanesini inşa ettirdi.
00:19:46Çok haklısınız ve suç oranları inanılmaz derecede düştü.
00:19:50Hatta turizme turist gitmezken turist akını da olmaya başladı.
00:19:56Tabi orada da şöyle eleştiriler var.
00:19:58Özellikle hapishanelerdeki insan hakları ilerleri üzerine eleştiriliyor.
00:20:02Fakat oradaki örneğe baktığımızda Bukele'nin başarılı olduğunu görüyoruz.
00:20:07Belki burada Meksika Başbakanı ki ilk kadın başbakanı o da 2024'te seçildi.
00:20:132007'de de Nobel ödülü iklimlendirme üzerine Birleşik Milletler'in bir ekibinin iklimlendirme üzerine çalışmasında yer alan ekipte yer alırken
00:20:23Nobel ödülüne kazanmış aslında bir iklim mühendisi Claudio Chabon yanlış telaffuz etmediysem
00:20:29belki benzer bir sürece gidebilir.
00:20:32Belki de onun ilk adımı da olabilir bu.
00:20:35Tabi Amerika'nın baskısı içeride kartellerin devletin yerine belki de geçme anlayışı
00:20:41işte devletin de burada bir noktadan sonra kendi otoritesini tesis etme noktasında da adım attığını görüyoruz.
00:20:47Benzer bir süreç çok uzatmadan günü.
00:20:49İstanbul'a çok günü vaktinde yemeden.
00:20:51Bir 4-5 sene önce falandı sanırım yine Erhan Bey hatırlamıyorum ama yine böyle bir kartel lideri savcı tarafından gözaltına
00:20:59alınmıştı.
00:20:59Ve inanılmaz derecede gözaltına alındığı yerde olaylar yine karteller hatta böyle pick-up'ların arkasına takılı bonteli
00:21:08hani bizim daha çok maalesef terörün olduğu yerde gördüğümüz benzer araçlarla beraber yine sokaklara inmişlerdi.
00:21:16ve yine yanlış hatırlamıyorsam o zaman o baskı üzerine kartellerin bu hareketlenmesi üzerinde salmışlardı, bırakmışlardı diye hatırlıyorum.
00:21:25Ama bu sefer Amerika'nın da desteğiyle anladığınız kadarıyla bir ciddi girişim olduğunu görüyoruz.
00:21:31Belki bu süreç El Salvador'daki gibi bir sürece devrilebilir.
00:21:35Aslında bu kartelin Meksika'daki gücünü biraz daha anlayabilmemiz için birkaç bilgi paylaşmakta fayda var.
00:21:42Amerikan hükümetine göre Halisco karteli kıtadaki sentetik uyuşturucuların başlıca dağıtıcılarından biri.
00:21:51Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa'daki yasa dışı amfetamin pazarında önemli bir oyuncu ve Asya'daki uyuşturucu pazarıyla da bağlantıları olduğu düşünülüyor.
00:22:03Amerika Birleşik Devletleri'nin raporuna göre son yıllarda çok daha güçlendikleri yönünde ardı ardına raporlar yazılmış.
00:22:10Ve bir Amerikan merkezli bir analiz firmasına göre Meksika'daki en saldırgan kartel olarak nitelendirilmiş kontrol alanını genişletmeye devam ettiği belirtiliyor.
00:22:25Tijuana, Juarez, Guadalajara ve Meksiko City'yi kasıp kavurduğu ifade ediliyor.
00:22:33İlginç bazı notlar var.
00:22:37Ne kadar güçlü olduğunu ortaya koymak açısından kartel güvenlik güçlerine ve kamu görevlerine yönelik birçok saldırı gerçekleştirmiş ve bu anlamda
00:22:49kötü şöhret kazanmış.
00:22:50Hatta şunu söylemek herhalde durumu net bir şekilde ortaya koyar.
00:22:54Orduya ait bir helikopteri roket atarla düşürmüşler.
00:22:57Evet ağır silahlar var.
00:22:58Evet düzinelerce devlet görevlisini öldürmüşler ve rakiplerini korkutmak için ve sindirmek için ya da önlerine çıkan kimse devlet görevlileri gerçekten
00:23:10burada dile getirmek istemediğimiz korkunç yöntemler uygulamışlar ve bu yöntemleri insanların görmesini sağlamışlar öyle ifade edelim.
00:23:18Şimdi burada yani şu fotoğraftan da gelen görüntüler şu anda Meksika'daki durumu da göz önüne alırsak yani devlet içinde Meksika'da
00:23:28bir devlet mi yani bu kadar güçlü mü yani bir devletin ordunun helikopterini düşürebilecek kadar devlet görevlilerini öldürebilecek kadar saydığım
00:23:38şehirlerde hakimiyet elde edebilecek kadar nasıl bu kadar güçlü?
00:23:41Şimdi bu karteli iyi anlatmamız lazım. Karteller narko terör örgütleri. Yani bir çete gibi düşünmemek lazım bunu.
00:23:49Çetenin çok üstünde sosyolojileri olan mesela Meksika'da kartel mensuplarının sadece bu yeni nesil işte El Panço'nun başını çektiği Aliska
00:24:02karteli gibi değil.
00:24:03Onlarca kartel var ve bu kartellerin bir milyon mensubu olduğu söyleniyor. Erhan Bey bir milyon. Bunu aileleriyle düşünelim ve sosyolojisiyle
00:24:13yani bir Erhan Yıldırım var akşam yayınımıza da başladı ABD'yi Amerika'yı iyi tanır uzun yıldır orada yaşadı Meksika
00:24:20kartelsiz olmaz diyor.
00:24:21Oranın bir gerçeği kartel. Kartel. Ama kaç yıldan beri de Meksika hükümeti ABD ile birlikte özellikle yeni hükümetin çok büyük
00:24:30bir mücadele veriyor.
00:24:31Şimdi bu kartelin adı üzerinde bakın yeni nesil bir kartel. Şimdi burada yasaklı bir madde. Sağlığa zararlı.
00:24:38Evet.
00:24:39Trump'ın da altını çizdiği için yani sağlığa zararlı olduğunu belirterek fentatil. Siz de ne dediniz? Asya bağlantısından söz ettiniz.
00:24:47Şimdi şöyle bir görüş var. Bunun Çin tarafından ya da Çin'deki bazı gruplar tarafından Latin Amerika'ya ulaştığına bununla birlikte
00:24:58başka yasaklı maddelerin de ABD'ye en büyük taşıyıcısı olduğu bunu söylüyor ve bundan dolayı da bunun güçlendiğini ya da
00:25:05güçlendirildiğini.
00:25:07Şimdi siz omuzdan atılan roketle düşen bir helikopterden söz ediyorsunuz. Bunun yanında zırhlı araçları var bu kartelin.
00:25:13Zaten bu başında bulunan öldürülen El Manço. Yılını yanlış söylememek için söylüyorum.
00:25:21Size 2000'lerin sonunda 2011'de büyük bir mücadeleye girerek diğer kartellerle bir savaşı kazanarak sizin dediğiniz o şiddet eylemleriyle kendisine
00:25:34söylendi.
00:25:35Ülkede en çok cinayet işleyen kartel olarak biliniyor bu kartel.
00:25:39Yani biliniyor. Böyle bir şeye karşı Meksika hükümeti yani Meksika hükümeti burada altın vuruş yapmış aslında ama kartel devam ediyor.
00:25:47Şimdi oğlu alınmış yani daha netleşmedi. Önemli kartelin yöneticilerine yönelik de bir operasyon gerçekleştiriyor.
00:25:57Bir haberden hatırlıyorum. Bir dönem Meksika ordusunun giremediği bölgeler vardı.
00:26:02Karteller o kadar güçlü ki bir kasabaya Meksika ordusu giremiyordu.
00:26:06Orada polis var. Çok ilginç Erhan Bey.
00:26:09Polis kartelin kontrolünde. Yani başkentten maaş alıyor ama polis bütün emirleri kartel liderinden alıyor.
00:26:15Yani adam orada kartel derebe ilgi ilan etmiş adeta.
00:26:18Bu onlar zaman bölge bölge ilan ediyor.
00:26:21Eyaletleri kontrol etmeye çalışıyorlar.
00:26:24Hatırlarsınız izlediğimiz haber tadındaki belgesellerde Meksika kartellerinin özellikle Kolombiya kartelindeki yasaklama madde ticareti, insan ticareti, diğer ticaretlerde ortak çatı kartellerden
00:26:39söz ediyoruz.
00:26:40Bunun en güçlü olanı şu anda başını çekene bir operasyon gerçekleşti.
00:26:48Bir de burada şu çok önemli. Bu konuda çalışan, yani güvenlik başlıklarında çalışan izleyicilerimiz gaydi anlayacaklar.
00:26:56Tepe ismini alıyorsun ve öldürüyorsun.
00:26:59Büyük ihtimalle bu da çatışma çıktığını gösterir.
00:27:02İşte sizin söylediğiniz rokete, ağır silahlara, zırhlı araçlara sahip bir yapıdan söz ediyoruz.
00:27:08Bunlar Meksika ordusu ile ciddi ciddi tartışmışlar.
00:27:10Çatışmışlar. Sadece onun değil, hem aileden hem başka yakındaki kişisinden de öldürülüyor bu çatışmada söyleniyor.
00:27:18Bir görüntü var, teyide muhtaç, oğlu alınıyor.
00:27:21İşte diyelim Meksika ordusunun özel kuvvetleri gerçekleşiyor.
00:27:24Meksika ordusu içinde bu narko terör için kurulan bir yapı var.
00:27:28Bu tür operasyonla onlar yapıyor.
00:27:30Şimdi ilk gelen bilgilerden bir tanesi, bunu yapan time,
00:27:34örnek veriyorum 20-30 kişilik bir tim ya da daha fazla,
00:27:38kime operasyon yapacakları söylenmiyor.
00:27:40Rutin bir operasyon gibi söyleniyor.
00:27:42Sızmaya karşı.
00:27:44Burada ABD istihbaratının, CIA'nın olduğunu görüyoruz.
00:27:48Bu Meksika ana karasında bir operasyon olsa da
00:27:51ABD içine de hitap eden, ABD bağlantısı olan da var.
00:27:56Burada bir istihbarat daha var.
00:27:57O zaman Trump'un şunu hatırlayayım, siz girişte çok değerli bir bilgi verdiniz.
00:28:02Venezuela demişti, Meksika'dan, Kolombiya'dan söz etmişti,
00:28:06Meksiko duvarı demişti.
00:28:08Savaş ilan etmişti ki 2024 Ocak ayında geldiğinde
00:28:11bu kartelin terör örgütü ilan ediliyor.
00:28:14Bakın bu çok önemli.
00:28:15Başına ödül koyuyor.
00:28:16Bu neyi gösterir?
00:28:17Trump bugüne kadar geldiğinde bir çalışma yapılmış.
00:28:20Şimdi bunu almak ciddi istihbarat ister.
00:28:22Yani söyleyeyim, teknik takip yapacağın,
00:28:25ABD istihbaratıyla çalışmışlar,
00:28:27içeriden bağlantı bulacağın faaliyetlerini.
00:28:30Bu tür insanlar bir yattı, yardı, bir daha yatmaz.
00:28:32Bir kullandıkları telefonu bir daha kullanmazlar.
00:28:35Yani birçok kendilerine göre bir güvenlik mimarisi oluşturmuş yapılan söz ediyoruz.
00:28:39Bir virgül koyalım.
00:28:40Siz bunu söylediniz, o bilgiyi de verelim.
00:28:42Tabii ki Halisko eyaleti dağlık bölgelerinde genelde saklanıyor.
00:28:47Tabii örgüte de adını veren.
00:28:49Tabii biz örgütün kısa ismiyle söylüyoruz.
00:28:52Halisko yeni jenerasyon kartel ismiyle biliniyor.
00:28:56Halisko bölgesinde dağlık bölgelerde sığınıyor ve çok sayıda askeri gücü var orada.
00:29:04Yani silahlı gücü var, onu da söyleyelim.
00:29:06Ve operasyonun yapıldığı Halisko'nun Tapalpa kasabası bir baskınla bu operasyon gerçekleştiriliyor.
00:29:15Öldürülüyor.
00:29:16Sonrasında da çok yoğun çatışmalar çıkıyor burada.
00:29:19Tabii.
00:29:19Yani çok büyük bir silahlı gücü var orada.
00:29:22Ve öyle bir bölgede yapılıyor.
00:29:23Halisko terör örgütü yani kartel dediğimiz artık binlerce silahlı adam olan, finansı olan, parası olan, kasabası olan, kasabası olan var.
00:29:31Zaten bunlar zaman zaman operasyonlar öldü.
00:29:33Bu sefer Meksika güvenlik güçleri diyelim, ABD'nin de resmi olarak açıkladıkları için söylüyoruz bunu.
00:29:40ABD Dışişleri Bakanlığı açıkladı.
00:29:42Ortak bir operasyonla nokta atış yapmışlar.
00:29:45Yani bu sefer tepeye gitmişler.
00:29:46Yani bu çok zordur onu da söyleyeyim.
00:29:48Yani bu tür örgütlerin, çünkü bölgede, Aliska bölgesinde bunun tarafları var.
00:29:55Yani ismini vermeyelim.
00:29:57Dünyada çok tanınan Kolombiyalı, hani izleyicilerimizi anladı.
00:30:01Onun ele geçirilmesinde de kendi bölgesi vardı hatırlarsınız.
00:30:06Evet, Medehi'ne saklanmıştı Kolombiyalı.
00:30:08Evet tabii yani kendi bölgesi vardı.
00:30:09Adı da bilelim, o da Escabor.
00:30:11Bütün dünyanın bildiği.
00:30:12Şimdi şunu diyebiliriz yani Meksika hükümeti kendi Escabor'una karşı operasyon yapıyor.
00:30:19Bunların, ne diyelim, destekçileri, sosyalist, silahlı elemanları, finansı, finansı var.
00:30:24Bu da neyi gösterir?
00:30:25Bu uzun süreli bir çalışma.
00:30:27Ya belki bunu 10 defa kaçırdılar, takip ettiler ya da yerini tespit ettiler.
00:30:31Yani bu tür şeyler de nedir?
00:30:33Yani iyi istihbaratçı, işi bilen istihbaratçı, tespit etse de dokunmaz.
00:30:37Bunun tam alınacağını garanti olduğunda, altyapısı oluştuğunda nokta yani altın vuruşla alınır.
00:30:46Ama orada çatışma çıkmış.
00:30:47Evet.
00:30:48Buna neyi gösterir?
00:30:50Kendilerini, hocam, kendilerinin bu tür saldırıya karşı silahlı bir mücadeleye hazırlamış bir örgütten söz ediyoruz.
00:30:59Haksız mı hocam?
00:31:00Yok haklısınız zaten şimdi roket atar kullanmaları veyahut da bir önceki dilimde de söylediğim gibi özellikle pikapların arkasına çok ağır
00:31:10zırhlı silahları monte edebilmeleri veyahut da yine çok ağır...
00:31:14...veçlerimiz merak eder. Bu silahları nereden buluyor? Bunun ticaretini yapıyorlar.
00:31:18Merak ediyorsa bir de bunun yani silah ticareti de yapıyorlar.
00:31:21Ek iş olarak diyelim.
00:31:22Güzel, ek iş yani.
00:31:52Evet.
00:31:54Bu da bir ayrım yapmama zaten durumu da çok yüksek görünüyor.
00:31:58Çünkü şundan dolayı bahsettik sadece işte yasaklı maddeler değil, insan kaçakçılığı, sınırda kaçakçılık veyahut da çok daha geniş elpazede aklımızın
00:32:09istemeyeceği kadar ve bunun içerisinde tabii silah da mevcut.
00:32:12Bunların her birinde gelir getirebilecek veyahut da kar getirebilecek herhangi birçok aslında suça karşı da çok meyilli olan yapılardan bahsediyoruz.
00:32:26Yani artık belki tekrar olacak gibi ama Latin Amerika'da da biz aslında devlet altı, devletin yerine, devletin otoritesine karşı...
00:32:34Paralel devlet yapılanması gibi.
00:32:36Çok yaşıyor, Yüngör Bey. Aynı o şekilde aslında...
00:32:39Eyaletler de gölge devletler. Bravo hocam.
00:32:41Tabii yönetim, yönetim erki olarak tabii biz şimdi kendi coğrafyamız itibariyle sürekli olarak Orta Doğu'ya baktığımızda burada yani hep
00:32:49şunu konuşuyoruz ya aslında konuşmuyor muydu.
00:32:51Terör örgütlerinin de uyuşturucu, silah kaçakçılığı, insan kaçakçılığı birçok aslında gelir getirmesi anlamında birçok faaliyet yapmaya çalıştıkları.
00:33:00Şimdi bunun benzerini de burada görürüz.
00:33:02Tabii belki hep aklımızda şu olduğu için özellikle Orta Doğu'daki veyahut da işte yine Asya diyebileceğimiz terör örgütlerinin işte ya
00:33:14bir ülke kurma veyahut da devleti devirmek gibi faaliyetlerinin aslında burada belki de biraz farklı yapısını görüyoruz.
00:33:22Ya bu günümüzdeki dünyadaki güvenlik yelpazesinin de maalesef çok değiştiğini gösteriyor bize Eren Bey.
00:33:27Tabii biz uzunca bir süredir bunu konuşuyorduk ama devlet altı diyebileceğimiz örgütlenme biçimleri kendi içinde belki kuralları, liderleri işte bu
00:33:37kadar da ağır silahı alıp devletin otoritesine de karşı koyabilme cesaretini de gösteriyorlar.
00:33:42Ve buradaki en önemli noktalardan belki birisi sosyolojisini anlamak gerekir Latin Amerika'nın.
00:33:49O ekonominin geldiği durum, o bağımlılıklar belki de dünyanın yine en yoksul yerlerinden birisi Latin Amerika insanların batıdaki gibi değil,
00:34:00oradaki algı gibi değil.
00:34:01Sürekli olarak geçim problemi, eğitim, adaletsizlik hiçbir şeyde fırsat eşitliğinin olmaması sizi çok rahat da bu kadar büyük rakamların döndüğü
00:34:12suça da teşvik edebiliyor istemsiz bir şekilde.
00:34:16Hatta yani çok basit hepimizin bildiği Meksika'da, şey Meksika'da demişim özür dilerim, Brezilya'da mesela gece kondu semtleri var.
00:34:23Yani mesela oralara da giremiyorsunuz, suç oranı çok yüksek insanların yaşam standartlarını gördüğünüzde özellikle ekonomi ve fırsat eşitliğinin olmadığı bu
00:34:33coğrafyalarda Latin Amerika'daki yansıması da maalesef karteller üzerinden insanların buraya giderek belki mecburiyetten de kendilerini geçindirme ve bundan kaynaklı olarak
00:34:46da bu tür işlere girmek zorunda kaldıkları.
00:34:48Bu da bir maalesef belki de Latin Amerika'nın en büyük kanayan yarası.
00:34:54Şunu da biliyoruz, Amerika'nın geçmişten beri biz konuştuğumuzda Latin Amerika aklımıza hep aslında Erhan Bey en standartında ne geliyor?
00:35:03İşte karteller, uyuşturucu, işte özellikle son dönemlerde göç ama bir şey daha var.
00:35:09Biraz daha tarih irdelip baktığımızda darbeler tarihinde önümüzü çıkıyor.
00:35:12Yani bir de Amerika'nın karıştığı birçok darbe var ki, şimdi bunların her birini topladığımızda tek taraflı bağımlılık, Amerika'nın
00:35:21hegemonyasını buraya dayatması maalesef hem ekonomik anlamda bunun da yansımalarıyla sosyolojik olarak da tamamen nasıl söyleyelim çarpık bir hale gelmiş.
00:35:33Belki de o çarpıklığın bir başka yansıması olarak da karşımıza kartellerle çıkan bir Latin Amerika gerçeği de maalesef mevcut.
00:35:40Evet burada önemli konulardan biri, Güngör Yavuz Arslan dikkat çeken konulardan biri, El Mencho'nun ölü olarak.
00:35:49Evet onunla ilgili bir şey var, sorunuzu kestim de.
00:35:53Buyurun.
00:35:53Meksiko Ulusal Savunma Bakanlığı'nın bir açıklaması var.
00:35:56Yani orada sizin dediğiniz El Mencho'nun ölümüne de atıfta bulunuyor.
00:35:59İsterseniz onu bir okuyayım.
00:36:00Buyurun.
00:36:01Hani bu şeyleri de veriyor.
00:36:03El Mencho öldürdü, operasyon hakkında ek ayrıntılar verildi ilk defa.
00:36:08Ulusal Savunma Bakanlığı, Ulusal İstihbarat Merkezi ve Başsavcılık Ofisi'nin merkezi asker istihbarat çalışmalarıyla adlandırıyor.
00:36:17Bakın bizim dediğimizde teyit ediyor.
00:36:18Meksiko Ortusu Özel Kuvvetleri'nin, Tabalga, bir operasyon planı yürüttüğü bir operasyonda hava kuvvetlerine ait uçakların, bakın ilk defa CNN
00:36:29Türk'te bu detayları verelim.
00:36:31Ulusal muhafızların acil müdahale özel kuvvetlerinin müdahalesi Mancho'nun gözaltına alındığı kamuoyuna duruluyor.
00:36:40İlk önce gözaltına aldıkları duyuluyor.
00:36:42Bu operasyonda askeri personel saldırı düzenli bu nedenle kendi bütünlüklerini savunmak amacıyla saldırıyı püskürttüler.
00:36:49Bu saldırı sonucunda suç örgütünün dört üyesi olay yerinde öldürüldü ve üçü ağır yaralandı.
00:36:56Ben ne demiştim? Örgüt üyelerinden de var.
00:36:58Burada dört tanesinin öldürüldüğünü, üçün ağır yaralandı.
00:37:02Yaralılar hava yoluyla Meksiko City'e nefkete hayatlarını kaybettiler.
00:37:06Yaralılar döndü. Yani yedi ölüyor.
00:37:08Meksiko hükümeti resme yapıyor.
00:37:11Ve burada ölenler arasında da Mancho'nun olduğunu büyük ihtimalle ağır yaralı ele geçirildi.
00:37:17Geçildi. Şöyle diyor ancak kimlik tespiti için gerekli uzmanın incelemeler devam ediyor.
00:37:23Yukarıdakileri ek olarak bu suç örgütünün diğer iki üyesi gözaltına alındı.
00:37:28Yani dört tane olay operasyon sırasında üçü ağır yaralı.
00:37:32Ağır yaralılarında işte Meksiko City'ye giderek olduğunu beliriyor.
00:37:37İki üyesi gözaltına ve uçakları düşürebilecek zırhlı araçları ihma edilerek sizin dediğiniz o roket atarlar.
00:37:43Zırhlı araçları da dahil olmak üzere çeşitli zırhlı araçlar ele geçirdi.
00:37:48Bakın ele geçirdiklerini tekrarlıyorum.
00:37:51Uçakları düşürebilecek ve zırhlı araç ima edebilecek roket atarlar.
00:37:55Dahil olmak üzere çeşitli silah ve zırhlı araçlar el konuldu.
00:37:59Ne yazık ki bu asker operasyon sırası kurumun üç üyesi yaralandı.
00:38:02Kendi yaralarını söylüyorlar.
00:38:04Bu operasyonun yürütülmesinde Merkez Askeri İstihbar Çalışma ek olarak bu çok önemli.
00:38:10ABD ile ikili koordinasyon işbirliği çerçevesinde o ülkenin yetkilinin de tamamlayıcı bilgiler sağladığı belirtiliyor.
00:38:18Ben söyleyeyim burada söylemedikleri ABD mutlaka bu operasyonda personel bulunduruldu.
00:38:22Belki teknik uydudan ya da bir uçak uçuruyorlar.
00:38:27Bu narkoterörde erken uyarı uçakları gibi bir uçak kullanıyorlar.
00:38:31Şu anda Meksika'nın orta kesiminde ve sizin dediğiniz Aliska'ya komşu eyaletlerde
00:38:37ulusal muhafız birlikleri ve ordu askerleri bu federal bölgenin güvenliğini güçlendirmek için
00:38:42yoğunlaşmış durumda yani çatışmaları teyit ediyorlar.
00:38:46Aliska eyaletinde ve komşu içerisinde.
00:38:49Bu adımlar Milli Savunma Bakanlığı Meksika'nın güvenliğinin güçlendirmize katkıda bulunma konusunda kararlılığını yeniden teyit ediyor.
00:38:55Yani burada bildiğimiz devlet açıklamalarını da görüyoruz.
00:39:02Bizim de analizlerimizin, yorumlarımızın teyit edildiği bir süreç.
00:39:06Şunu öğrendik özetle.
00:39:07Bu çok özel bir birim tarafından yapılıyor.
00:39:10İlk müdahalede kartelden dört kişi etkisiz hale getiriyor.
00:39:15Üç yaralı.
00:39:15Yaralılar sevk edilirken ölüyor.
00:39:17Ve kartel elebaşının yani Elmenço'nun yani Servantes'in de bu ağır yaralar arasında olduğu var.
00:39:24Ve bu resmi açıklamadan anladığımız kadarıyla olaylara devam ettiğini teyit ediyorlar.
00:39:29Evet tabi bu açıklamaya baktığımız zaman bazı karantıda kalan noktalar da var.
00:39:35Önce gözaltına alındığı açıklanıyor.
00:39:38Burada yaralı olarak mı gözaltına alındı yoksa sağ olarak mı gözaltına alındı?
00:39:44Gözaltına alındıktan sonra kartelin üyeleri tarafından müdahalede mi bulunuldu?
00:39:49O karmaşa içerisinde mi yaralandı?
00:39:52Ya da belki de kaçıracaklarını düşünerek öldürmüş de olabilirler.
00:39:58Bir de bu tür şeyler...
00:39:59Bunu söylemek gerekiyor.
00:40:00Çok özür diliyorum.
00:40:02Daha önce iki kartel lideri ABD'nin de yardımıyla, operasyonuyla gözaltına alınmıştı.
00:40:10Biri Joaquin Guzman ki Sinaloa kartelinin lideri El Chapo olarak bilen isim.
00:40:18Diğeri de Rafael Quintero.
00:40:21Şimdi bu iki kartel lideri gözaltına alınıp ABD'ye götürülüyor.
00:40:25Ama işte bugün Cervantes için aynı şey geçerli değil.
00:40:30Sizce aynı şekilde, aynı yöntem uygulanarak gözaltına alınıp ABD'ye götürülmek istendi?
00:40:37Yoksa tabii bir kale gibi korunan dağlık bir arazide küçük bir kasabadan bahsediyoruz.
00:40:43Çok fazla kartel üyesi var.
00:40:45Bahsettiğiniz silahlara sahipler.
00:40:49Yoksa oradan zaten çıkaramazlık, öldürelim mi?
00:40:51Şimdi ABD'ye getiren kartel liderlerine baktığımızda orada tam bir ortak operasyon var.
00:40:57Yani şu şekilde oluyor.
00:40:58O haberleri iyi atılıyorum.
00:41:01ABD'liler tespit ediyor.
00:41:02Meksika ordusuyla birlikte ya da Meksika terörle mücadele birimle birlikte yapıyorum.
00:41:06Operasyonun sahibi ABD oluyor ve alıyorlar.
00:41:09Bu Meksika hükümetinin bir operasyonu.
00:41:10Bu çok önemli.
00:41:12Yani kendi operasyonu.
00:41:13Operasyonu ABD destekleyen.
00:41:15Yalnız söyleyeyim.
00:41:16Bunların sosyolojisinde, bu narkoterör örgütlerinin sosyolojisi de intikam adeta bir ne diyelim doktrindir.
00:41:25Bunun intikamını alacaklar.
00:41:26Polis yapan operasyon ve çok sert.
00:41:29Ondan dolayı Meksika...
00:41:30Bu intikam değil mi bu izlediğim gibi?
00:41:32Bu çağırca sıcak çatışma.
00:41:34Şu andaki daha intikam başlamadı.
00:41:36Noktaya intikamlar.
00:41:37Bunun karar vericileri, önemli Meksika devlet görevlileri, belki ABD misyonu.
00:41:42Bu baskına karşı refleks.
00:41:46Çünkü bunlar önceden de yapılıyor.
00:41:47Lokal oluyorlardı.
00:41:48Yolları kesiyorlardı.
00:41:50Bazı kasabalara orduyu kuymuyorlardı.
00:41:52Biraz da ben bir gözlemi anlatayım Erhan Bey.
00:41:54Meksika hükümeti bu hale gelmemesi için ne diyelim biraz şeyi düşük tutuyordu.
00:41:59Yani geniş çaplı operasyonlar yapmıyordu.
00:42:01Sonuçta bu kartellerin bir Meksika gerçeği devlet içinde yapılanmaları var.
00:42:05Yani adı üzerinde paralel kartel yapılanmaları bunlar.
00:42:08Ama bu sefer en kanlı, en şiddet uygulayan kartele nokta operasyonu ve kendi eyaletinde, kendi kasabasında
00:42:17siz az önce çok önemli bir detay verdiniz.
00:42:19Elmanço'yu alıyorlar.
00:42:21İşte kanlı bir şekilde alıyorlar.
00:42:23Bu daha sıcağı sıcağın ilk 24 saatte olan olaylar.
00:42:26Ama daha sonra sadece bu kartel değil, diğer karteller bir emsal, kendi başlarına gelmesi ya da kartel sosyolojisi içinde bunlar
00:42:36da bu mücadeleye katacak.
00:42:38Bu kartelin düşman olduğu karteller var, ittifak içinde olduğu karteller de var.
00:42:42Şimdi şöyle düşünün, sadece basit bir örnek.
00:42:45Bu kartelin bölgesel bağlantıları var değil mi?
00:42:47Uluslararası.
00:42:49Kartel'de Asya blokunun ne kadar parası olduğunu biliyor muyuz?
00:42:52100 milyon dolar mı?
00:42:53200 milyon dolar mı?
00:42:54O parasını nasıl alacak?
00:42:56Kartel başı gitti, ekip gitti.
00:42:58Bunun bir mekanizması vardır.
00:43:00Eğer istihbarat ya da bu operasyonu yapan bunu çözemezlerse, bunu da çökertemezlerse,
00:43:06sallıyorum para bir mağaradadır.
00:43:08İkinci bir ülkededir.
00:43:10Genelde bu sistemde para transfer mekanizmaları farklıdır.
00:43:15Hep güveni almak çalışırlar.
00:43:16Parayı dağıtırlar.
00:43:17Para emanete gider.
00:43:19CIA'ın gölge şirketlerine gider.
00:43:21Hatırla.
00:43:21CIA'ın kurduğu gölge şirketlerine.
00:43:23Bu bir baha mağdalarına gider.
00:43:25Oradan kripto paraya döner.
00:43:26Dünyayı dolaşır vs.
00:43:28Şimdi bu sadece bir liderin alınması, bu yasaklı madde depoları nerede?
00:43:33Bu adamın, diyelim bu grubun elinde kaç tong var?
00:43:37Kontrolünde var.
00:43:38Yani bu sıradan bir, işte burada bunun karar vericileri, devlet olarak anlatayım.
00:43:44Şu anda devlet dış aktörleri konuştuk.
00:43:46Devlet, karar vericileri bunu nasıl yönetecek?
00:43:49Kartel ne yaptı?
00:43:50Hıncı ile çıktı.
00:43:51Ya yıkıyor, vuruyor, kırıyor, herkesi tehdit ediyor.
00:43:53Havalanlarına bile saldırdı.
00:43:55Bu aslında bir havalalanlara saldırdı.
00:43:56Ulusal güvenlik meselesi.
00:43:58Meksiko ordusu bu ateşi söndürebilecek mi?
00:44:02Operasyonun artçısı olarak devam ettirebilecekler mi?
00:44:05Şimdi bunlar çıkmaya çalışacak.
00:44:07Büyük ihtimal bazı görüntüleri gördüğü küçük timler haline çıkıyorlar.
00:44:11Deniz çaplı çıkmalar da olabilir.
00:44:12Bir meydan okuma da gerçekleşebilir.
00:44:15O açıdan bu operasyon sonrasına çok bakmak lazım.
00:44:19Ama Meksiko hükümeti bu, az önce siz de resmi açıklamayı okuduğumuz, okuduğumuz.
00:44:23Bunu ABD ile birlikte yapıyor.
00:44:25Biliyorsun sen de meraklısın bu şeylere.
00:44:27Planlamada bütün bu riskler konuşulmuştur.
00:44:30Konuşulmuştur.
00:44:31Bana göre intikam alacaklar, almaya çalışacaklar en azından.
00:44:35Bunu şiddet göstererek yapabilirler.
00:44:37Bazen sanal medyada kapatıyorum ben bakmıyorum bu kartellerin şeyine.
00:44:41İnsanın yüreğinin kaldırmadığı liçler, şiddetler, elektrik direklerine.
00:44:46İşte ben pek dillendirmek istememiştim.
00:44:49Tabii tabii.
00:44:50Bu yöntemi en fazla kullanan ve gösteren.
00:44:52Bakın kullanmasının yanında işte El Manço öyle bir narkoterörlüydü bunu gösteriyor.
00:45:02Evet.
00:45:02Korku salıyor.
00:45:03Korku salıyor.
00:45:04Şimdi bunun yerine kim geçecek?
00:45:06Kartel bölünecek mi?
00:45:08Yani Meksika'da şöyle bir şey.
00:45:09Genelde bölünüyorlar.
00:45:10İkiye ya da üçe bölünüyorlar.
00:45:11Yapısı itibarı bir.
00:45:13Şimdi herkes parayı kontrol etmek isteyecek gücü.
00:45:16Kendi işlerinde de bir mücadele olacak.
00:45:18Oğlu mesela veliahtlı düşünen oğlu da alınmış.
00:45:21Meksikalı onu da paylaşıyor.
00:45:22Yalnız burada çok iyi bir istihbarat çalışılması yapılmış söyleyeyim size.
00:45:25Yani ne kadar çatışma olsa da hedefe ulaşmışlar.
00:45:27Bu çok önemli.
00:45:29Önemli.
00:45:29Bekleyip göreceğiz.
00:45:30Bu operasyon sonrasında peki kartel ne yaptı?
00:45:33Biraz da onlardan bahsedelim.
00:45:34İşte bu gördüğünüz görüntüler detaylarını aktarmakta fayda var.
00:45:39Başta Guadalajara olmak üzere.
00:45:41Halisko'nun genelinde ve komşu eyalet Mişoakon'da yollar kapatılmış.
00:45:47Çok sayıda araç ateşe verilmiş.
00:45:49Ana karayollarında barikatlar kurulmuş.
00:45:51Otobanlar kapatılmış.
00:45:53Pasifik kıyısındaki turizm merkezi Puerto Vallarta'da ondan fazla araç yakılmış şehirden yükselen siyah dumanların görüldüğü bildiriliyor.
00:46:02Toplu taşıma hizmetleri geçici olarak durdurulmuş ve oteller misafirlerine odalarından çıkmamaları yönünde uyarı yapmış.
00:46:10Bu önemli çünkü Puerto Vallarta Meksika'nın en önemli turizm merkeziymiş.
00:46:18Çok önemli turizm geliri elde ettiği yerlerden biri.
00:46:21Tabii ki Orta Amerika'dan bahsediyoruz.
00:46:23İşte Karayipler bölgesi.
00:46:26Turist akınına uğrayan bölgeler bu bölgeler.
00:46:30Şimdi böyle bir yerde oteller misafirlerine odalarından çıkmayın diyor.
00:46:37Gerçekten hani orada tam anlamıyla bir kırmızı alarm durumu söz konusu.
00:46:42Bu arada sizin de belirttiğiniz gibi Puerto Vallarta ve Guadalajara hava limanlarına iniş yapan uçuşlar başka noktalara yönlendirildi.
00:46:52Çünkü bu hava limanları da hedef alın.
00:46:54Tam olarak kontrol altına alınıp alınmadığını bilmiyoruz ama terminlerin içine de girdikleri.
00:46:57Saldırı yaptılar.
00:46:58Öleniyor saldırıya uğramış.
00:47:00Ve bu iki hava limanına uçuşlar başka hava limanlarına yönlendirilmiş.
00:47:05İniş kalkış yapılmıyor.
00:47:06Tam anlamıyla hava trafiğinin durduğunu söyleyebiliriz.
00:47:09Erhan Bey lafınızı kesiyorum da.
00:47:11Buyurun.
00:47:11Türk vatandaşlarıyla ilgili de Meksika sitedeki büyük elçilimizin açıklaması var.
00:47:16Elçilikle irtibatta olmaları yönünde.
00:47:18Yani ben resmi sitelerinden okuduğum için söylüyorum.
00:47:21Ve yerel yöneticilerin uyarılığına dikkat etmeli ve evlerden çıkmama uyarısını.
00:47:26Olayların olduğu bölgelerden.
00:47:27Amerikalılar çok ciddi hedefte bildiğim kadarıyla.
00:47:31ABD vatandaşları doğru.
00:47:33Meksika'da o da ayrı bir problem.
00:47:34Tabii belki şunu da konuşmak gerekir Erhan Bey.
00:47:37Şimdi geçmişten günümüze bildiğimiz özellikle Kolombiya'da, Meksika'da kartelleri sayarken,
00:47:43kartellerin aslında elebaşlarını konuşurken yakalanmaları, öldürülmeleri sorunu çözmüş mü?
00:47:50Sorunu da çözdüğünü görmüyoruz aslında.
00:47:52Yani hala işte o çarpıtlık, o sosyolojik, ekonomik maalesef gelinen süreçte biri bitiyor.
00:48:00Aslında biri başlıyor.
00:48:01Onu da görmüş oluyoruz.
00:48:03Hani Pablo Escobar'dan biz bahsettik Kolombiya'da öldürülmesinden sonra baktığımızda Medel'in karteli ortaya çıkıyor.
00:48:11Daha büyük bir kartel.
00:48:13Şimdi El Chapo'dan bahsediyoruz.
00:48:15El Chapo'dan sonra, şimdi dikkat edelim, şu anki El Mecha ondan daha tehlikeli bir kartel lideri.
00:48:22Ve kartel olarak ortaya çıkıyor.
00:48:24Demek ki burada ana mesele belki de şu.
00:48:28Yani artık ekonomik olarak ve bununla beraber de siyasi olarak bir istikrar yakalaması şart.
00:48:34Çünkü belki de, hani şunu da tartışıyorduk.
00:48:37İran, Venezuela üzerinde de hep konuştuk.
00:48:40İran, Venezuela gibi olur mu?
00:48:42Şunu söylüyorduk.
00:48:43Yani İran bir devlet, Venezuela belki bir ülke.
00:48:46Yani bu şekilde belki de değerlendirmemiz gerekir diye.
00:48:49Gerçekten de şöyle bir durumda var.
00:48:51Meksika tabii ki bir Venezuela ile karşılaştıramayız ama günümüzün, yani şu günümüze geldiğimizde, şu olayları gördüğümüzde Meksika'nın bile çok
00:49:00ciddi bir şekilde kendi içerisinde işte narko terör, devlet altı bu örgütlerle çok ciddi bir şekilde başının belada olduğunu, belki
00:49:10de devlet otoritesinin işte tesis edilemediğini görüyoruz.
00:49:13Meksika Bey burada araya girelim sizi desteklemek adına tabii ki biz El Chapo'nun liderliğini yaptığı Sinaloa kartelinden bahsettik.
00:49:22İşte El Mancho'nun liderliğini yaptığı Halesko kartelinden bahsettik.
00:49:27Ama bu kartellerin dışında da karteller var.
00:49:29Onu da söyleyelim.
00:49:30Körfez karteli, Los Zetas karteli gibi bu iki kartelin arkasında daha az bilinen ama onlar kadar güçlü.
00:49:38Sizin de belirttiğiniz gibi o boşluğu çok rahat bir şekilde doldurabilecek altyapıya sahip karteller de mevcut.
00:49:43Tabii bir de şunu da görmek gerekiyor Erhan Bey bugün Kolombiya'dan, Venezuela'dan, Meksika, Haiti hatta işte El Salvador'a kadar
00:49:52bu karteller bir de birbirleriyle de bir ağ içerisinde.
00:49:57İşte yasaklı maddelerin taşınması bir ülkeden bir ülkeye paraların belki de aklanması gibi birçok faaliyetin de içinde yer alıyorlar.
00:50:05Ve bu tür kartellerin bu işleri kullanırken özellikle işte Kolombiya veyahut da Meksika'da yerel devlet yöneticileriyle de para karşılığında aslında
00:50:21hem bilgi hem işte belki de nasıl söyleyelim suçtan kendini kurtarmak veyahut da istihbarat gibi birçok konularda da faydalandığını da
00:50:30biliyoruz.
00:50:30İşte bunlar hep o maalesef gelip gidip aynı noktaya geliyoruz.
00:50:34İşte siyaseten ekonomik olarak daha doğrusu kendi sosyolojisine yansımış o belki de geri kalmıştan işte kuzeyin maalesef karşısında güneyin bağımlılığı
00:50:46hala emperyal anlayışında bir başka tezahürü olarak karşımıza çıkıyor.
00:50:51Belki burada en önemli noktalardan birisi bence siyaseten ve ekonomik olarak güneyin gelişmişliğinin çözülemediği sürece böyle nasıl söyleyelim spesifik olarak
00:51:04veyahut da mikro örgütlerle bu suç örgütleriyle kartellerle uğraşmak belki sorun değil.
00:51:11O anlık çözebiliyor ama baktığımızda geçmişten günümüze sorunu bir bütün olarak çözemiyor.
00:51:17Nedir onlar örneğin yasaklı maddenin tüketilmesi veyahut da baktığımızda silah kaçakçılığından birçok işte bu tür suç faaliyetlerinin dünyada azaldığı yer
00:51:30azalması belki gereken yerde azalmadığımız raporlar itibariyle daha da belki her yıl üstüne katarak daha fazla sayıda artış gösterdiğini görüyoruz.
00:51:40Bence sorunun çözümünde sadece bir kartel ve bir kartel üzerinden hareket etmek bence sorunu çok çözen bir netice değil.
00:51:49Belki El Salvador örneğini verdik. Belki Meksika bu tip bir adım atarak içeride olağanüstü hal belki devletin artık zor aygıtlarını
00:51:58tamamen kullanarak karteli veyahut da suç oranını suçları sizin de bahsettiğiniz gibi çok büyük belki ceza evleri yaparak oraya nakletmek.
00:52:10Suç oranını bir şekilde düşürmek ama özellikle 2026 yazının dünya kupasını düşündüğümüzde eğer süre çok tehlikeli giderse bence turnuvayı da
00:52:20etkileyebilir.
00:52:21Meksika'nın belki de ev sahipliğinden de teragat etmesini gerektirebilir.
00:52:26Çok önemli bir boyunca ABD, Meksika ve Kanada.
00:52:29Kanada, ABD ve Meksika ama hocamızın da dediği gibi ABD'nin ana ev sahipliğinde Kanada ve Meksika'nın daha az
00:52:38maça ev sahipliği yaptığı bir turnuva olacak.
00:52:41Yani turnuvaya da çok uzun bir zaman kalmadı.
00:52:44Yani bu karışıklıkların devam etmesiyle birlikte sizin de dediğiniz gibi önemli güvenlik problemleri, sorunları ortaya çıkacak.
00:52:51Özellikle Meksika City'ye sıçrarsa.
00:52:53Evet.
00:52:54Bir de Meksika tabii stadlarını da yeniledi oldukça.
00:52:57Şimdi turnuvaya maliyet stadları.
00:52:59Çok da önemsiyorlar.
00:53:00Turist gelmemesi.
00:53:01Turistle beraber şey de var.
00:53:02Gündür Bey'i konuşmuyoruz.
00:53:03Yani şiddet bir olasılık üzerine konuşuyoruz ama arttığı durumda futbol takımlarını da buraya götüremeyebilirsiniz.
00:53:08Yani dünyanın en iyi takımları buraya gidecek.
00:53:12Dünyanın en pahalı futbolcuları örnek veriyorum hangi orada maçlar oynanmayacak ama örneğin şöyle Portekiz milli takımı gitse örneğin Cristiano Ronaldo.
00:53:21Biz gittiğimizde tabii bütün oyuncularımız çok değerli ama Arda gibi.
00:53:25Neyse ki biz ABD devletlerinin grubuna düştük.
00:53:28Amerika'da oynayacağız maçlarımızı.
00:53:29En azından bizim açımızdan bir şey.
00:53:31Tabii ki biz Dünya Akbası'na kalırsak devam edeceğiz.
00:53:34Kısa bir ara verelim.
00:53:35Aradan sonra Meksika'da yaşanan gelişmeleri değerlendirmeye devam edeceğiz efendim.
00:53:50Tekrar birlikteyiz değerli izleyenler.
00:53:52Meksika'da yaşanan gelişmeleri konuşuyoruz.
00:53:55Ülkenin en önemli uyuşturucu kartelinin lideri operasyonla öldürüldü.
00:54:01Ve o andan itibaren kartelin yandaşları bir anda sokağa çıktı ve Meksika karıştı.
00:54:08Birçok eyalette şiddet olayları gerçekleştiriliyor.
00:54:11Yollar kapatılmış durumda.
00:54:13İki havalimanı basıldı.
00:54:15Uçuşlar durduruldu.
00:54:17Ve birçok eyalette kırmızı kod ilan etmeye başladı.
00:54:21Eyalet valileri sıcak haberler gelmeye devam ediyor.
00:54:26Burada önemli konulardan biri tabii ki Amerika Birleşik Devletleri'nin bu işin içinde nerede olduğu.
00:54:31Güngör Yavuz Arslan çok iyi bir şekilde bu operasyonun detaylarını ilk bölümde anlatmıştı.
00:54:36Orada Amerika Birleşik Devletleri'nin desteği işin içinde mi değil mi?
00:54:40Resmi açıklamalarda istihbarat desteği var.
00:54:42İstihbarat desteği deniyor.
00:54:43Ama burada tabii ki Meksika hükümeti neden bugüne kadar böyle bir operasyon yapmadı?
00:54:49Cihan Bey'in de Güngör Bey'in de dediği gibi Dünya Kupası, 2026 Dünya Kupası yaklaşırken ev sahibi ülkelerden biri
00:54:55olan Meksika'da güvenliğin bu noktaya gelmesini sağlayacak bir operasyonu neden şimdi yapmaya karar verdi?
00:55:01Ama burada bu şifreleri çözmek için biraz da Maduro'nun yakalanmasına bakmak gerekiyor.
00:55:06Çünkü Maduro'nun iddianamesine baktığımız zaman iddianamede Meksika ve Küba atıfları var ki bunu Trump da sık sık dile getirmişti.
00:55:16Ama Meksika'ya yönelik çok fazla atıf var.
00:55:19Özellikle bu kartelin adı geçiyor.
00:55:20Evet, yani Venezuela'nın kara parayı aklama konusunda bu kartelle ve bu kartele yakın isimlerle iş birliği yaptığı yönünde iddialar
00:55:31var.
00:55:31Ve bu gerçekten çok sayıda bilgi ve detay da var.
00:55:38İsimlerine kadar Maduro ile ilişkilerini ifşa eden bazı detaylar ortaya çıkmış.
00:55:45Ve burada tabii ki Meksika başrole oturunca şimdi hemen aklımıza geliyor.
00:55:52Güngör Yavuz Arslan, Meksika'nın kadın başbakanı Donald Trump'ın Venezuela'ya yaptıklarını gördükten sonra
00:55:59ya da Donald Trump'ın tarzını bilen bir lider olarak ülkesinin hedef olmasından çıkartmak için belki de mecburen bu operasyonu
00:56:08yaptı diyebilir miyiz?
00:56:09Yani şöyle diyebiliriz, Trump'ın baskısı bir etken olabilir.
00:56:14Venezuela'daki Maduro'nun alınması ve ABD'de devam eden şimdi o davalarını çok iyi bir yere getirdiğiniz konuyu.
00:56:21Eğer bu iddianame kabul edilip bir büyük ihtimal yargılama başladığında,
00:56:27ABD şunu da yapabilir, bu terör örgütü ilan ettiği, Meksika'daki kartel örneğinde olduğu gibi
00:56:33Meksika hükümetine belirli yaptırımlar ve baskı da kurabilir.
00:56:37Der ki işte ben büyük bir terör örgütü yargılama sürecinde mücadele edeyim, sen bunun faaliyetlerine izin veriyorsunuz.
00:56:45Maduro'ya ne diye sözde bir baskı kurmuştu Trump?
00:56:51Uyuşturucu, yasaklı madde, sağlığa zararlı.
00:56:53Bununla ilgili devlet başkanının başında olduğu narko terör ilan etmişti.
00:56:57Bu karteli de narko terör ilan etti.
00:56:59Onun için belki Meksika yetkilileri uzun süredir takip ettiği bir kartele karşı, en büyük kartellerden biri, en kanlı,
00:57:08ABD ile birlikte bu operasyonu yaparak Trump'ın tezlerine de, kendilerine karşı tezlerini de açığa düşürmüş oluyorlar.
00:57:14Ama şöyle, Meksika hükümeti zaman zaman bu tür operasyonları yapıyor.
00:57:19Siz az önce iki kartelden söz etmiştiniz.
00:57:21Onun sonrası ülkede benzer olaylar yaşanmıştı.
00:57:25Ama bunun, bu kartelin özelliği en büyük, en etkin ve yeni nesil bir kartel.
00:57:30Şimdi sağ olsun bu konularda uzman, çalışan bir arkadaşım önemli detaylar verdi.
00:57:37Şimdi bakın Meksika'nın 32 eyaletinin nereyse tamamında 22'sinde etkin olan bir kartel.
00:57:43Yani belirli karteller var ama bunun kadar etkin yok.
00:57:46Meksika'da 32 eyalet var, 22'sinde etkin, diğerlerinde de faaliyet gösteriyor.
00:57:53Finansal var, dünyanın en zengin karteli olarak kabul ediliyor.
00:57:56Bu çok, ben en dedim para nerede?
00:57:58En zengin karteli, finansal gücü gücünün dikkat çekiyor.
00:58:05Şimdi ilginç şey var, mesela meşru işletme ağları var.
00:58:09Yani aynı zamanda yasal alanda da faaliyet gösteriyor.
00:58:13Parayı aklamak için ayrı bir sistem kuruyor.
00:58:15Mesela Arjantin'de süpermarket zincirleri var.
00:58:19Bakın ilk defa Siyan'ı Türk'te veriyoruz.
00:58:22Urugay'da Lüksemrak için de.
00:58:24İlginç.
00:58:25Barcelona'da mülkleri var bu karteli.
00:58:27Yani ne kadar büyük bir yapıya sahip.
00:58:30Çok detay var.
00:58:31Onlara fazla girmeden.
00:58:33Katel, ABD'deki uyuşturucu satışından elde ettiği geliri,
00:58:37Meksikalı işletmelerin yasal olarak, yani bir dolar elde ediyor.
00:58:41Şöyle diyelim, bu kartelle çalışan bir şirketsin, ABD'den mal alacaksın.
00:58:46Finansa ihtiyacın var.
00:58:47Yasaklı maddeden elde ettiği parayı bu şirketlere finansman sağlıyor ve faiz geliri elde ediyor.
00:58:52Yani harbiden, hocam burada çok önemli, paralel bir kartel yapılanmasından söz ediyoruz.
00:58:57Çok ilginç, siz girişte demiştiniz, Çin ve Hindistan'dan kimyasal ithal ediyor.
00:59:05Bunu ülkeye sokuyor ve faturalarda oynayarak birçok konularda para transferlerine kadar tamamen aktifçe,
00:59:11bankacılık sisteminde varlar, varlar.
00:59:14İşte markasını vermiyorum, kripto para işi yapıyor.
00:59:17Yapıyor.
00:59:18Yani liste o kadar uzun ki, özetle anlatacağım.
00:59:20Şimdi ilginç bir noktası var.
00:59:22Askeri gücü, elit birlikleri olarak adlandıran birlikleri var.
00:59:26En vurucu güçlü.
00:59:27Sırlı araçlar, ağır silahlar, taktik ekipmanı sahipler.
00:59:31Bir tane de delta birimi var.
00:59:34Bunlar özellikle liylerin korumakla görevli, görevli, ev sahibi olarak adlandıran.
00:59:40Çok ilginç, drone birlikleri var.
00:59:43Diğer kartelleri havadan drone ile saldırı yapıyorlar.
00:59:45Sırlı araçları var.
00:59:47Her şeyden önemlisi bakın, Türkiye'nin de başına bela olan sanal medya yapılanmaları var.
00:59:51Burada bakın, sanal medyanın isimlerini vermeyeyim.
00:59:55Herkesin dünyada en çok kullandığı.
00:59:58Buradaki platformlardan güvenlik görevlisi ilanı veriyor.
01:00:02O kadar rahat ki.
01:00:03Açıktan bunu gerçekleşiyor.
01:00:05Peki bunu ne kadar rahat, bu kadar rahat yapabiliyor?
01:00:08İlginç bir şekilde.
01:00:11Şimdi kartelin elebaşı, burada da şu bilgiyi de bulayım.
01:00:16Eski bir polis.
01:00:17Evet.
01:00:19Meksika devletini, polisin yapısını, polislerin nasıl davrandığını ve rüşvete ne kadar açık olduğunu bildiğinde bunu da kullanıyor.
01:00:29Bir de ailesinin, yani eşinin ailesi orada geniş, büyük ve güçlü bir aile.
01:00:36Burada da ittifak halinde birçok faaliyeti gösteriyor.
01:00:39Ben ondan dolayı, Erhan Bey bu Meksika hükümeti adına bir altın vuruş gerçekleştirdiler.
01:00:45Ama arkası çok önemli.
01:00:47Değil mi hocam?
01:00:48Yani arkası şöyle Güngör Bey.
01:00:51Dediğim gibi, sonu gelir mi?
01:00:54Aslında bugüne kadar baktığımızda bu tür örgütlerin sonunun gelmediğini görüyoruz.
01:00:59İşte burada da, yani biraz önceki sebeplerle belirttiğim bunun ekonomik, siyasi ve sosyolojik olarak başka gerçeklikleri var.
01:01:08Yani bu çarpık yapılanma içerisinde maalesef burada da baktığımızda bu suç oranlarının da ve hatta kartellerin azalacak mı?
01:01:18Yani baktığımızda Ersen Erhan Bey, aslında burada göçmen geçişlerinde de, uyuşturucu maalesef kullanımında da, satışında da rapor faaliyetler daha da
01:01:29her yıl arttığını gösteriyor bize.
01:01:31Bir de şöyle bir şey var, yani bu ekonomi içerisinde şunu görmek lazım.
01:01:36Ben dedik ya, bu insanlar bu kadar adaletsizliğin içerisinde, ekonominin ve bununla beraber toplumun tüm yapısı içerisindeki yaşam standartlarının belki
01:01:47de kötü olmasından kaynaklı kartellere girmesi ve buradan da bir gelir elde ediyor olmaları.
01:01:53Bunun dışında da, belki şunu da konuşmak gerekiyor, bunun bir de kendini aidiyet hissinin, kendini aslında belki de kartellerin içerisine
01:02:02girip bir şekilde statü elde etmek gibi birçok sosyolojik, psikolojik, özellikle gençler üzerinde etkisi var ki,
01:02:09işte fırsat eşitliğini, eğitim eşitliğini, ekonomiyi düzeltmediğiniz sürece, ki dediğim gibi yani buraya hala emperyalist bir mantıkla bakıldığı sürece bu
01:02:19da çok zor,
01:02:20bunlar olduğu sürece de kendisini ifade etme biçimde veyahut da geçimini sağlamı üzerine baktığımızda gençleri bulması, gençlerin girmesi de çok
01:02:29kolay oluyor.
01:02:30Temelde değişmesi gereken şeyler, ekonomik, siyasi ve bununla beraber daha geniş elpazede toplumun tüm sosyolojisinin değişerek bu suç oranları düşürülebilir.
01:02:42Yoksa El Salvador'daki gibi bir örnek her zaman hayata geçmebilir.
01:02:46Bir de El Salvador'un büyüklüğüyle bir de Meksika'nın coğrafi ve nüfussal büyüklüğüne baktığımızda...
01:02:51El Salvador'daki bu çözüm ne kadar sürdürülebilir onu da söylemek gerekiyor.
01:02:55O kadar çok insanı, o hafishanede ne kadar tutabileceksiniz, ne kadar finanse edebileceksiniz ya da sosyolojik sonuçlarını nasıl karşılayabileceksiniz bunlar
01:03:02da önemli.
01:03:03Çok haklısınız.
01:03:04İşte bunların her biri de aslında o temeldeki yapısal sorunların çözülerek ancak gidebileceği nokta.
01:03:10Ben belki şunu söyleyebilirim, bununla ilgili ciddi bir adımlar atılıyor olabilir ama muhtemelen Amerika ve Trump'ın yaklaşımı...
01:03:19Aynı zamanda şu da var, Erhan Bey çok ilginç bir şekilde son dönem Amerikan bazı özellikle diziler var.
01:03:27Bunlar bu SEAL takımını falan anlatıyor.
01:03:29Amerika'nın o Delta Force gücü dediğimiz.
01:03:31O dizilerde şu işleniyor, Meksika, Venezuela, Kolombiya, Küba üzerinden hatta Hizbullah'ın ve Çin'in monte edildiği bir senaryolar var.
01:03:41Bu özellikle yasaklı maddeler üzerinden.
01:03:43Sanki bir anlamda da bunun mu hayata geçirmeye çalışıyorlar, bir şekilde bir algı mı yaratılmaya çalışıyor onu da merak ediyorum.
01:03:49Bu işin sonunda şuraya giderse şaşmam.
01:03:53Hizbullah'ın dışında zaten o tür suçlamalar geldi ama Çin'e doğru da bir anlamda uzatırlar mı bunu?
01:03:59Olursa da gerçekten şaşmayacağım.
01:04:01Yani işin ucunun Çin'e değmesi için bir çaba mı var diyorsunuz?
01:04:05Çaba var mıdır bilmiyorum ama en azından...
01:04:08Ya da en azından bu ipin o taraftaki ucunu mu çekmeye çalışıyorum?
01:04:11Teyit eden bir bilgi var.
01:04:12Yani yasaklı madde sağlığa zararlı olan Fentadil'i Çin'in ABD'ye gönderdiğini Trump ima etti.
01:04:21Şunu da belirtelim, bu kartelin sattığı zehirler, gerçek anlamda onu zehir olarak ifade etmemiz gerekiyor.
01:04:30Sizin de belirttiğiniz gibi bu ham maddeleri kullanarak laboratuvar ortamında üretilen uyuşturucular ve sizin de belirttiğiniz gibi bu bağlantı ham
01:04:40madde olarak Hindistan ve Çin'e gidiyor.
01:04:43Aslında bu işin sonunda Trump meseleyi büyük fotoğrafa baktığımızda Çin'e de çevirebilir.
01:04:50Süremiz de oldu.
01:04:51Çok teşekkür ediyorum.
01:04:52Güngör'e uzarsan.
01:04:53Bununla ilgili çok özel bir şey söyleyerek hemen sonlandırayım.
01:04:56Çin'in özellikle Amerika'nın toplumsal yapısını kültürel anlamda uçturucuyla aslında yozlaştırarak bu küresel mücadelede bir başka araç olarak kullandığı
01:05:08yönünde de böyle imalar falan oluyordu.
01:05:10O anlam onun için bir anlamda da ifade ettim Çin'e çıkarsa diye.
01:05:14Evet teşekkür ediyorum konuklarıma.
01:05:17Efendim noktalıyoruz.
01:05:19Süremizi tamamladık.
01:05:20Meksika'da yaşanan kargaşayı ele aldık.
01:05:24Neler oldu?
01:05:24Neler bitiyor?
01:05:25Bundan sonra neler olacak?
01:05:27Tabii ki başka programlarda da konuşmaya devam edeceğiz.
01:05:30Noktalıyoruz efendim.
01:05:31İyi geceler.
Yorumlar