- 3 days ago
Aired (March 28, 2026): Habang patuloy ang debate sa legalidad ng diborsyo sa bansa, may isang komunidad sa Pilipinas ang may matagal nang umiiral na proseso na nagbibigay-daan sa maayos na paghihiwalay ng mga mag-asawa. Isa itong tradisyon na hinubog ng kultura, paniniwala at kolektibong karanasan ng buong komunidad.
Category
😹
FunTranscript
00:05Transcription by CastingWords
00:30Hindi pag-anap na naisa sa batas ang diborso dahil sa hating opinion ukol dito.
00:41Pero may isang tribo sa Mindanao, matagal nang may sinusunod na proseso.
00:49Sa isang tahimik na bayan sa Surigao del Sur,
00:52may isang pagkitipon na hindi pangkaraniwan.
01:10Ang mga nakatatandang elder ng tribo, sila ang tagapamangitan.
01:18Ito ang tumatayong korte ng tribo ng mga Manobo.
01:26Dito sinusolusyonan ang anumang hidwaan at sa pagkakataong ito, isang pagsasama ang tutuldukan.
01:36Siya, sa tinuon, istorya, na si Malekya ba'y minahalpukan sa kasawa ko?
01:44Rootsie, siguro na at Manila, wala ka-responsabilit ka po bata, no?
01:48Agad kami titibong tipan!
01:49Sa harap ng kanilang komunidad,
01:52porsigid silang makipaghiwalay sa isa't isa ng tuluyan.
01:58Dahil para sa mga Manobo,
02:00ang pag-asawa at maging ang paghiwalay ay hindi lamang usapin ng dalawang tao.
02:06Ito ay hinaharap, hinakatulan, at pinatapos sa harap ng tribo.
02:26Sa isang bansang, nananatiling sarado ang pinto sa diborso.
02:32May ibang batas dito sa bayan ng San Miguel na patuloy ng umiiran.
02:39Batas na hinubog ng tradisyon, kultura, at kolektibong karanasan ng isang komunidad.
02:48Ayon sa mga historya, hindi na bago ang diborso sa Pilipinas
02:53dahil bago pa tayo masakap ng mga Kastila,
02:56meron lang sinusunod na ritwal ng paghiwalay ang mga katutubo.
03:03Ngayong araw na ito,
03:05tatapusin ang labintitong taong pag-asama ng mag-asawa
03:09sang-ayon sa batas ng tribo ng Manobo.
03:14Sila ay sina Rogi at Malik.
03:26May tumatayong abogado para sa magkabilang pani, manigaon ang tawag sa kanila.
03:33Nasa kitnang mesa naman ang mga datu o elder.
03:36Okay, so puntoon na edo,
03:40si edo sa edo na intabda
03:42para to si edo formal na proceedings to pag-husoy
03:49para sa mag-asawa na si Rogi at si Malik.
03:55Husoy to kan pinasubay to wata
03:59naanda na kultura at tradisyon ta.
04:03Isip kinabuhitan mo, tribo ng Manobo.
04:06Hindi privado ang pagpupulong.
04:09Naroroon din ang kanilang mga anak,
04:12mga kapitbahay at iba pang residente
04:15na gustong masaksihan
04:17ang magaganap na proseso ng hiwalayan.
04:21Ito raw ay isang bahagi
04:23ng kanilang kultura
04:24na hindi dapat ikahiya
04:26at bagkus ay kanilang ipinagmamalaki.
04:30Pagbagoyan lang itong narratives.
04:32Nung kayo nukanig kong toon.
04:33Ayan.
04:34Sikan kasaysayan to si Rene,
04:39si Rosie,
04:40migdatong na tapisina,
04:43sumigkumplin,
04:46may tungod to kang kami niyo undan o si Malik.
04:49Ayan.
04:50Nang kami niyo undan o si Malik
04:51na nagka-problema.
04:54Ayan na gumikan,
04:55to kan meron ikatayun o party,
04:58nakagi pa,
05:00may kusad-kusad.
05:02Inunggang saan.
05:03O kung daman siya,
05:05o kasaysayun daman o.
05:06Katagahan naman,
05:07nakit mo hinunggan.
05:08Wala't yung mga katagal o
05:10ngayon ito,
05:11matagkusan o rason.
05:13Bilang bahagi ng tiyosyon
05:15sa harap ng maraming tao,
05:18kailangang ilahad
05:19ang saluobing
05:20ng nakikipaghiwalay
05:22o ang naaagrabyado.
05:25Pumayag silang isama
05:27ang mga sensitibong detalye
05:28ng kanilang naging relasyon
05:30para mas maunawaan namin
05:33ang proseso
05:34at kung bakit kumantong dito
05:36ang kanilang pagsasama.
05:39Siya,
05:40sa tinuon,
05:42istorya,
05:44na si Malik yabay,
05:45minahal ko kang,
05:46so asawa ko.
05:48Hindi, galing lang so,
05:50so good no,
05:53minigilisikan din ka na,
05:54yaktulong kunong istorya,
05:55minigilisikan din ka na ito,
05:57upang nabaho ka.
05:58So para,
05:59upakatabangan ito mo,
06:02problema ta din ito,
06:03bayo yun.
06:04Dahil kung na,
06:05huwag mag problema,
06:06halap pang nabaho ka.
06:09Ito ang komunidad ni Roji,
06:12pagsasaka
06:13at pagitindahan ng krutas
06:15ang kanyang ikinabubuhay.
06:18Magandang araw po, sir.
06:20Sir.
06:20Sir Roji.
06:22Opo.
06:22John Consulta po, sir,
06:23sa i-witness.
06:24Kamusta po kayo?
06:25Mabuti po.
06:25Opo, sige, sir.
06:26Sige.
06:28Ano po ang ginagawa niyo dyan, tayo?
06:30Nag-anog po ako ng ano,
06:31sa bakura namin
06:32para malagyan po ng ano,
06:36bakod.
06:36Opo.
06:37Okay.
06:37Saan galing siya yung mga kamay?
06:39Sa bundok.
06:40Bundok?
06:41Ano yung iso,
06:42binili mo o ikaw kumuha?
06:44Kumuha.
06:44Ako kumuha na.
06:48Tulip po.
06:49Ako.
06:49Salamat po.
06:52Ito po yung bahay.
06:55So dito kaysa nag-iluto?
06:57Opo.
06:59Sampung taon nang naninirahan si Roji
07:01sa bahay na ito
07:02na kanyang ipinatayo.
07:04Ito ang nagsilbing tahanan nila
07:07kasama ni Malik
07:09at kanilang anin na mga anak
07:11sa loob ng labimpitong taon.
07:20Taong 2023,
07:23matapos ang labimpitong taong pagsasama,
07:26naghiwalay silang mag-asawa.
07:29Wala nang natinang mga gamit
07:31si Malik sa bahay.
07:32At ang kanilang wedding picture?
07:35Dito po po,
07:37Linagayon.
07:38May picture pa po kayo dyan?
07:40Dito sa CR ko nalang
07:41tinapon po eh.
07:42Ah, ganun?
07:43Oo.
07:44Ano ba yan,
07:45tay?
07:46Yung picture namin,
07:48kasal po kami.
07:49Kasal?
07:50Ah, picture ng kasal nyo?
07:51Oo.
07:53Pero, tay,
07:54bakit parang may
07:56tusok dito sa muka ni Malik?
07:58Tinusok ko po.
07:59Kasi yan,
07:59kasi galit na galit ako sa kanya eh.
08:02Tinusok nyo?
08:03Anong ginapit nyo pantusok?
08:04Pako.
08:05Pako?
08:06Pinapon ko na nga yato
08:08para hindi ko na makita
08:10sa bahay ko.
08:11So talaga nung tinusok nito?
08:12Galit na galit.
08:12Galit na galit talaga ako.
08:14Oo.
08:15Ayaw ko nang kasi
08:16makita yung muka niya
08:17na nakadikit sa bahay namin.
08:20Yung dalawang babae ko,
08:22sinama niya.
08:23At yung apat na
08:24anak ko dito.
08:26Yung dalawa po,
08:27ano yung mas panganay po ba yan?
08:28Mas bata?
08:29Yung babae,
08:30mga pang-apat yun.
08:32Okay.
08:32Yung bunso ko na babae
08:34nasa kanya.
08:37Ayon kay Rogi,
08:39sa kabila ng mga kasalanan ni Malik,
08:41nagawa niya itong patawarin.
08:45Nabaway yung amas ko,
08:46pang-ul na
08:46kung nabang pakaan na ito kang
08:49kinayahan din.
08:50So madagi yun mang
08:51kakausaban itong
08:52kang kinabuhi din.
08:53Hawuli yung sikan din,
08:54kamusugan din,
08:55doon on,
08:56o ginom yung sikan din,
08:58tibuong kamubisyo,
09:00na doon kong kandin.
09:01Umasaraw noon si Rogi
09:03na magbabago si Malik.
09:05Naas,
09:06kung ang mga hapon to diya,
09:07kaya ko,
09:07asa ka nag-usap,
09:08mag-usap kung gano'ng sikan din,
09:10magpamuso itong pasailukan ito,
09:12o paawin yung sikan din kanay.
09:13Itong sikan.
09:14Napigdawa itong mga hapon
09:16kung nagkabongtang si mabata ko.
09:18So mabata ko maya,
09:20mo dudug yun.
09:21Ngayon sa'yo ni mo,
09:22poon,
09:23Daniel,
09:24o guys,
09:25kung ang kanan ko ako,
09:26mo dudug yun ka mabata ko.
09:28Tahimik lamang na nakikinig si Malik
09:30habang ikinikwento niyong buo ni Rogi
09:33ang nangyari sa kanilang relasyon.
09:36Maraming pagkakataon
09:37na nawawalay rao sila
09:39sa isa't isa
09:40dahil sa trabaho.
09:42Bigilin naman to.
09:44Bigilin naman si Gany Kani Adaman.
09:46Diyo,
09:47panawag at gato si Gany.
09:48Doot si any,
09:49pig burning ang good camp bayo.
09:51Nag-ilmanggan bird burning
09:52ang itong bahay ko.
09:53Wadid,
09:54pigpagdumaw ang gato yukos.
09:57Tapos,
09:59kagit,
10:00big anod matiha.
10:03Ang bagtasa doon,
10:05pati ng dati si any,
10:06Largo at Laguna,
10:08Migsakoy at Laguna,
10:09o Kawas at Pasig,
10:11sukuwaran masepi ko,
10:13migpagdinkat to Pasig,
10:14Largo at Kalaokan,
10:16pigpagdas ko,
10:17God,
10:17kanil.
10:21Alos,
10:21gama,
10:22desuwan,
10:22kinaon lang ako,
10:23no,
10:23migpagdas niya,
10:24kalokan,
10:24Largo at Pasig.
10:28Dayanaya ko sa bata.
10:42Sa bawat salitang binibitawan ni Roji,
10:46ramdam ang bigat ng sama ng loob.
10:49Galit na matagal nang kinikimkin.
10:57Siya na.
10:59Ngayon si kinabuhi ko,
11:00gumikanistap si Roji,
11:01na kung nagtarong kanak,
11:02o,
11:02at imans mo bata.
11:05Mabata ko,
11:07marami paglisod ko.
11:09Diba,
11:10nagkotipagongkot si mabata ko,
11:11kanililiwutan ko.
11:12Sorry atangkong,
11:13si Roji at Manila,
11:14wada papadaya ka namin.
11:16No, ko,
11:17isin otong na isugot ko.
11:18Iyan ang kasulubad,
11:19kapang ginahang lanot si mabata ko.
11:21Roji,
11:22si Coonan at Manila,
11:23wada ka-responseblet ka mabata,
11:25no,
11:25agad kami titibong tipad.
11:27May giling at Roji,
11:28wada yung pangalan ko si mabata,
11:29kung gusto ko ito,
11:30pamakatapusong pamaka-eskwela.
11:32Ngunit iling nung kanak,
11:33haber ikaw,
11:34payguha ka bata, no.
11:35O,
11:35ti mo gani ko rin, ti?
11:37Kung nagkagani o kalibog tayangkan,
11:39pati bogas,
11:40Roji,
11:40kung nagkailisikin na buhay ko,
11:42sabasig sigutusin,
11:43ato,
11:43so nakita kuskan dito,
11:45responsabit si mabata, ta.
11:48Mula sa social hall,
11:50ilang metro lang ang layo
11:52ng bagong tinitirahan ni Malik.
11:54Magandang araw po,
11:55ako po si John Consulta po
11:56sa Eyewitness.
11:57Opo si Marlin.
11:58Opo,
11:58salamat po sa oras po nyo, ha?
12:00Sige pa ma'am,
12:00dito po tayo.
12:02Ayan,
12:03sino po siya?
12:04Siya po, sir,
12:05ang bagong kinasama-kinasama ngayon.
12:07Ah,
12:08siya,
12:08si Tatay Milano.
12:10Kailan po,
12:10Ano po,
12:11ako po si John Consulta po.
12:12Ikinuwento ni Malik sa akin
12:14kung paano nabuo
12:16ang naunan niyang relasyon
12:18kay Roji.
12:19Ayon sa kanya,
12:21labag daw ito
12:22sa kanyang kalooban.
12:24Hindi kayo talaga
12:25mag-nobyo't nobya
12:27nung umpisa.
12:28Tapos,
12:28ano,
12:29ang tribo,
12:31kung ano,
12:32makatulog sa isang bahay,
12:34ang lalaki,
12:35ang babae,
12:35kahit hindi na nangyari,
12:37ibigay ka talaga.
12:39Oo,
12:40kahit wala po,
12:41hindi pa kayo na,
12:42hindi pa kayo,
12:42hindi pa ka pinangasawa.
12:45Oo.
12:45O,
12:46ibigay talaga kapag,
12:48iba na ngayon eh.
12:49Hmm.
12:50Nung palahol na yun,
12:52nung binigay po kayo
12:53kay,
12:54ah,
12:54Rogi,
12:55sir,
12:55ma'am,
12:56eh,
12:56ano pong naramdaman nyo
12:57ng mga palahol na yun?
12:59Masakit kasi,
13:00hindi,
13:01hindi,
13:01kusang loob ah.
13:04Masasabi raw ni Malik
13:05na umpisa pa lang,
13:08marupok na
13:08ang pundasyon
13:09ng kanilang pagsasama
13:11ni Rogi.
13:12Tumutul ho ba kayo
13:13nung pinamimigay na kayo
13:16kay Rogi?
13:17Sinubo kayo bang
13:18huminde?
13:19O,
13:20paano nyo sinabi?
13:21Sinabihan ko yung kapatid ko
13:22na babae,
13:22yung kapatid ko na babae
13:24na,
13:25ati-ati,
13:26pwede,
13:27bago mo ako ibigay,
13:28magpamilikal muna ako
13:29kasi hindi ko,
13:30hindi ko siya
13:31mahal,
13:32hindi ko siya type.
13:34Ayon kay Malik,
13:36mula pa lang sa simula,
13:37ay hindi na niya
13:38ginusto
13:39ang kasal
13:40kay Rogi.
13:41Isang disisyong
13:43hindi niya pinili,
13:45ngunit
13:45kinailangan niyang
13:46panindigan.
13:49At wali,
13:49wala akong ano,
13:51hindi ko pa siya
13:53inibig ba?
13:54Hindi mo siya mahal.
13:55Oo,
13:55hindi ko pa siya mahal.
13:56Nagmahal ako sa kanya
13:57na nanganak na kami,
13:58may anak na kami.
14:00Sa umpisa,
14:01sinubukan niyang
14:02ayusin ang kanilang
14:04pagsasama,
14:05ngunit
14:05matakos ipanganak
14:07ang kanilang
14:08ikatlong anak,
14:09nagbago raw
14:10ang lahat.
14:15Doon mampun ikaw,
14:17lang.
14:18So,
14:18talang ka pa ni Yucos,
14:19uguli ako si Kuna
14:20sa tarong ka.
14:21So,
14:22nakita ko,
14:22uguli ka patling,
14:23uling ka din
14:24sa mabata
14:24Tarkea,
14:25iltawag sa mabata
14:26na Wada Inoy,
14:27Wada Atiman,
14:28kaya pagkanabasa
14:29kurut siya.
14:29Nasa ka mabigilin to,
14:31like,
14:31patungo siya ka na
14:32nabaw.
14:33Sabasunong ko
14:33ng kitbata
14:34so,
14:34tarong ka ng utok
14:35ko,
14:36pinakayo ko
14:37sa mga agit
14:37kanak.
14:38Nansundayo.
14:39Klaruhan ko si Kuna,
14:40nansundayo.
14:41Sabasunin ko
14:42nansundayo,
14:42so,
14:42wala sa lahat
14:43kung si Kana
14:43sinakasala.
14:44May gihud ka sundayo.
14:45Si Mala
14:46wala sa lahat
14:46siya sinakasala.
14:47Magayos ko nga yan,
14:48sabasunong kailin
14:49si kinabuhay ko,
14:49si Gumi,
14:50kapag dayaron ka namin.
14:51Nausap ka?
14:52Nausap ka?
14:53Nausap ako
14:54kapag dayaron ka namin.
14:55Pila nga na
14:56sobrang,
14:565 pesos?
14:58Si Kan ka
14:58pagkabuhay si Mabata?
15:00Si Kanji
15:01number one,
15:02may ganun
15:02at si Yukos
15:03gumikanto ka.
15:03Nakikita ko si Kandine
15:04no-responsap
15:05si Mabata ko.
15:06Saknay si Kanji
15:07nung andap
15:07si Mabata ko.
15:08Pupayis ko ila?
15:09Kuna nai,
15:10kuna nai.
15:11Huwag tubagong
15:12kutya,
15:12kandine,
15:13yung ataw ko
15:13nagbuhay,
15:14kandine.
15:14Andi,
15:15ataw binagoy,
15:37Sa gitna ng
15:39pagbabatuhan
15:39ng mga parata,
15:42binidyan ng mga dato
15:43ng pagkakataong
15:44makapagpaliwanag
15:46si Milano.
15:46eni.
15:48Na musikado,
15:50nabukaito,
15:51iso asundi.
15:53Do,
15:54waradong
15:54gelida
15:55tinapuhili,
15:56din,
15:56do,
15:56waradong
15:56babagjat
15:57una-una
15:57kiko
15:58nlogo
15:58ni pa
15:59abat
15:59kita
15:59din.
16:01Eso,
16:02kitabang
16:02datin,
16:03do,
16:05waradong
16:06ti,
16:07waradong
16:08babagjat
16:10tinapuhili,
16:11umandini
16:12no-unibola
16:13nasa.
16:14Tadlaan na isin.
16:17Sa tinurang ito ni Milano, agad na sumagot ang isang manigaon sa panig ni Roji.
16:23Kung natadlang mo, palootong ganun ako nata.
16:25Kung nahin na sa kanon man, G.C.
16:27Kung sugot na ko na, kung nakaseka, wala doon niya ayin solusyon.
16:57Why did he do it?
17:02As the others, its status was given.
17:03This was important to me.
17:05If I had told the person who was trying to stop the drug cook,
17:10this is what it is.
17:13I have the solution to this.
17:13I have to say that I get to this problem.
17:17I have to say that.
17:19At the end of this,
17:22the reports were delivered to the Rody's sages.
17:29He lost his risk for his quienes,
17:30We are getting an electric car for the building,
17:35and we are getting a big deal for the building.
17:39Is it possible?
17:42Do it yourself?
17:44Do it yourself.
17:45Do it yourself?
17:46Do it yourself?
17:47Do it yourself?
17:48Do it yourself?
17:48Do it yourself?
17:49Do it yourself?
17:49Do it yourself?
17:51Pera na nagkakahalaga ng P150,000
17:54At isang baboy ang kapalit para tuluyang mapawalangbisa ang kanilang kasalan ayon sa batas ng tribo.
18:06Subalit, may isa pang tradisyon ang kinakailangang gawin upang mapawi-umuno ang galit ni Roger.
18:23This is the story of the people who are living in the world.
18:27Every day, there are rituals that are going to be done.
18:34When you are living in the world, you are living in the world where you are living in the world.
18:39At the end of the world, you are living in the world.
18:46Filharap si Rogi at Milano.
18:49Saka, ibinigay ang mga manok.
18:52Ito raw ang sumisimbolo ng kadinano emosyo.
19:07This is a ritual that is called Big Toe.
19:12The puti and itin na manok is sumasalami
19:16in the two stories,
19:18and the pain of pain,
19:20and the pain of pain.
19:22So, I would call for my neighbor, the priest and the priest would like to have a relationship.
19:27So, there was a friend who would like to call for a relationship with him.
19:33And he would like to call him him to call him.
19:37So, he would like to call him him,
19:41and I would like to call him to call him.
19:47If he would call him to call him.
19:51There's a lot of danger here.
19:52Do you know what the concern is?
19:52Yes, you're right.
19:56Why were we dealing with a lot of it?
20:18Oh, God.
20:20Sa isang mabilis na galaw,
20:22tinanggal nila Rogi at Milano
20:24ang isang bahagi ng katawan
20:26ng hawak nilang manok.
20:29Ang duguno tumutulo sa lupa,
20:32simbolo raw ng galit
20:34na unti-unti nilang pinakakawalan.
20:38Minabuti naming huwag lang ipakita
20:40ang pananakit sa mga hayop
20:42bilang bahagi ng ritwal.
20:44Pero bilang paglilinaw,
20:46ang ganitong tradisyon
20:48ay hindi labag sa Animal Welfare Act
20:51dahil bahagi ito
20:54ng ethnic custom
20:55ng isang indigenous cultural community.
21:17Bailo to sabli naman ang turi
21:20sa pagpapalitan ng itak
21:22ng magkatunggaling kampo.
21:26Isang simpleng kilos,
21:28ngunit may malalim na kahulugan.
21:32Pagkatapos ng hidwaan,
21:34isang tahimik na kasunduan
21:35na ang nakaraan ay iiwan na
21:38at kapayapaan na
21:40ang hahayaan nilang manain.
21:42Ang pinakamabigat na bahagi
21:45ng ritwal
21:46ay ang kuya gaal.
21:52Ang eksenang ito
21:54ay isang salaming
21:55ng damdamin.
21:57Dito,
21:57sa baboy,
21:59ibinubuhus ni Roji
22:00ang lahat ng puot,
22:02sakit
22:02at hinanakit
22:04para maiwasan
22:06ang pagbaling ng karahasan
22:08sa kapwa-tao.
22:09Sa ritwal na ito,
22:12formal na pinuputo ni Roji
22:13ang negatibong emosyon
22:15hindi lamang sa ikatlong partido
22:17kundi sa buong pangyayari.
22:29Dahil malaking halaga
22:31ang 150,000 na danos,
22:34nagbigay ng 15 mil si Milano
22:36bilang paunang bayad kay Roji.
22:39Puhulog-hulugan na lang daw
22:41ang kulang pang mahigit
22:43isang daang limong piso.
23:03Ang buong prosesong ito,
23:05ang husoy tubuguyag
23:07o ang pagdinig sa hiwalayan
23:09ng tribong Manobo
23:10ay kinikilala
23:12ng Saligang Batas
23:13ng Pinipinas.
23:15Karapatan
23:16ng mga Manobo
23:17na pairalin
23:18ang kanilang mga kaugarian
23:20kabilang
23:21ang diborso.
23:22Pag wala na yung customary loss,
23:26hindi na kami pwedeng tawaging IP.
23:28Kasi
23:30ibang
23:31ano na,
23:32ibang batas na yung sinusunod namin.
23:34Although nirespeto namin yan
23:35dahil nandito tayo
23:37sa isang
23:38bansa,
23:39isang konstitusyon.
23:40Sa papel,
23:42nananatiling mag-asawa
23:43sina Roji
23:44at Mali,
23:46ngunit
23:46sa mata
23:47ng kanilang tribo,
23:49tapos na
23:49ang kanilang
23:51pagsasama.
23:52Ititibaw ko si Mali
23:53o si Roji
23:54like
23:54nakit-kaptangan
23:56ng pininugbahin nun,
23:58bayay,
23:58pasak.
24:00Paligya?
24:01O,
24:02then
24:02igbutang takat
24:03kasabutan.
24:05So,
24:06kung dinitog niya pa
24:07ikaw
24:07kan mo bata,
24:09nagligas yun o kan.
24:10So,
24:11ganito
24:11itindogan mo.
24:14Nangako naman
24:15si Milano
24:15na aalagaan niya
24:17ang mga anak
24:18ni Malik.
24:20Matapos
24:21ang pagpukulong,
24:23magpapatuloy na
24:24sa kanilang
24:25buhay
24:25ang dalawa.
24:27Maluwag na po
24:28yung gudig po.
24:29Maluwag na yung gudig po.
24:31Bakit po?
24:32Noong umpisa,
24:33ano bang
24:33pinakatakutan ninyo?
24:35Kasi yan.
24:37Yung,
24:38ano,
24:38akala ko
24:39kukulong ako.
24:41Pero,
24:42pero sa
24:44balaw
24:45ng tribo,
24:47basta
24:48maano pa nila,
24:50samtang
24:50kaya pa nila,
24:52hindi yan
24:53mangyari yan.
25:00Nakagaan ho ba
25:00ng loob
25:01yung
25:02ginagawa nyo
25:02yung
25:03ritual kanina,
25:04yung mga seribone?
25:06Oo,
25:07magaan naman
25:08para,
25:08para hindi na
25:09ako masyado
25:10mag-isip pa.
25:12Hindi na
25:12ako masyado,
25:13ay,
25:13mayroong patala
25:14kung ano,
25:15na
25:16po,
25:17kunin sa kaniya
25:18o ano ba,
25:19yung magaan po
25:20sa akin.
25:30Ang kinatay na baboy,
25:34pinagsaluhan
25:34ng mga manigaon
25:36sa bahay
25:37ng nanay ni Roji.
25:40Ito raw
25:41ay ang pisikal
25:42na pagpapatibay
25:43na ang mag-asawa
25:44ay hiwalay na
25:46at wala
25:47ng ugnayang
25:48maritahan.
25:50sila
25:51ang magsisilbing
25:52saksi
25:52sa pagkatapos
25:54ng ugnayan
25:55at nagpanumbalik
25:56ng balanse
25:57sa komunidad.
26:01Sa isang bansang
26:03patuloy na pinagbabawal
26:04ang diborsyo,
26:07nananatiling buhay
26:08na tradisyon
26:09ang ganitong sistema
26:12sa ilang komunidad
26:14ng mga katutubo.
26:20Dito,
26:22ang paghiwalay
26:23ay hindi
26:23lamang
26:24pagtatapos
26:26kung hindi
26:27isang maingat
26:29na proseso
26:30ng paghilo.
26:32Sa ganitong
26:33paraan,
26:33ang paghawakas
26:35ng isang
26:35pagsasama
26:37nagiging simula
26:39ng mas
26:40mapayapang
26:41bukas
26:41para sa lahat.
26:46Magandang gabi.
26:47Ako po,
26:48si John
26:49Consulta.
26:50At ito,
26:52ang
26:52Eyewitness.
27:20Maraming salamat
27:21sa pagtutok
27:22sa Eyewitness.
27:23Mga kapuso,
27:24anong masasabi nyo
27:25sa dokumentaryong ito?
27:27I-comment na yan
27:28at mag-subscribe
27:29sa GMA Public Affairs
27:31YouTube channel.
Comments