- 11 saat önce
Gece Haberleri, 24 saatin tüm gelişmelerini ekrana getiriyor.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:02İNTRO
00:08CNN Türk Haber Merkezi'nden iyi geceler sevgili izleyiciler.
00:12Dünyadan ve Türkiye'den önemli başlıklarla dün olduğu gibi bu gecede birlikteyiz.
00:18Orta Doğu'da savaş 28. gününde füzeler konuşuyor.
00:23Diplomasi sessiz bir yanda İran ateşkes değil sonuç istiyoruz diyor.
00:28Diğer yanda ABD ilk kez müzakere kapısını aralıyor.
00:34İsrail ise geri adım atmıyor.
00:36Tehdit bitene kadar operasyon sürecek mesajı veriliyor.
00:41Peki bu savaş nereye gidiyor?
00:43Yeni bir bölgesel savaşın eşiğinde miyiz yoksa perde arkasında büyük bir pazarlık mı yürütülüyor?
00:50Bu gece sahadaki gerçekleri, masadaki ihtimalleri ve dünyanın nereye sürüklendiğini konuşacağız.
00:58Konuklarımız Marmara Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Sayın Alihan Limoncuoğlu,
01:05Çanakkale 18 Mart Üniversitesi Öğretim Üyesi Doçent Doktor Sayın Fatih Fuat Tuncer
01:10ve Bölgesel Araştırma Merkezi Başkanı Dr. Selim Han Yeni Acun bizimle birlikte.
01:17Efendim hoş geldiniz, iyi geceler.
01:19Hoş bulduk iyi yayınlar.
01:21Sağ olun.
01:22Teşekkür ederim.
01:23Sayın Yeni Acun sizinle başlayalım mı?
01:26Bu savaşı kazanan olacak mı diye açılışı yapayım.
01:31Yoksa herkesin kaybettiği bir sürece mi giriliyor ne dersiniz?
01:34Maalesef siyaset biliminde ve uluslararası ilişkilerde sıklıkla da yer verilen aslında bu bilimin değil ama bir oyun teorisi kavramı var.
01:43Oyun teorisi kavramının genelde müsbet sonuçlarını kazan kazan politikaları olarak değerlendirilir ama
01:49bu gördüğümüz tabloda kaybet kaybet yani sıfır sıfır toplamlı bir oyun görüyoruz karşımızda.
01:55hem Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail cephesi için orta vadede sosyolojik ve politik sonuçlarının çok ağır hissedileceği İran cephesi içinde
02:04orta ve uzun vadede yine aynı vade dilimlerinde
02:07ekonomik, sosyal ve kalkınma anlamında çok ciddi problemler teşkil edecek bir durumla karşı karşıyayız.
02:15Tabi burada savaşın sıcaklığıyla kullanılan mühimmatın, atılan bombaların ve jeostratejik anlamda ordu birliklerinin konumlandırmaları ile birlikte biz askeri operasyonlara çok
02:28odaklandık.
02:29Ve ateşkes olacak mı, operasyonların boyutu ve etkisi ne kadar devam edecek, artacak mı ya da azalacak mı soruları içerisinde
02:38savaşın hem bölgesel etkilerini hem de bunun küresel yansımalarını belli noktalarda bazen de gözden kaçırabiliyoruz.
02:45Hala hazırda dünya bu savaşla ilişkili olan artçılarla ciddi bir şekilde sarsılmış durumda.
02:52Ekonomik anlamda hem Avrupa hem Amerika hem dünyanın farklı coğrafyaları büyük sıkıntılara gebe olduğu bir noktadayız.
03:00Tabi bunların müsebbibi olan çatışma tarafları ki burada tabi ki Amerika ve İsrail'in ağırlığı ve mesuliyeti kat be kat
03:08daha fazla.
03:09Bu meselenin başlangıcında sorumlu olmalarından mütevellit.
03:12Bu sonuçlarla ağır bir şekilde yüzleşmeye başladılar bile hala hazırda.
03:17Bugün konuştuğumuz çıkış mümkün mü, ateşkes mümkün mü, barış mümkün mü soruların temelinde de bu zorlanmalar ve hem bölgenin hem
03:26de dünyanın yaşamış olduğu zorlukların getirmiş olduğu etkiler söz konusu.
03:31Yani maalesef ilk bomba düştükten sonra bir barışın, bir ateşkesin tekrar sağlanması çok zor.
03:38Masada savaştan önce alınamayan sonuçların savaşla birlikte alınmasını beklemek aşırı iyimserlik oluyor.
03:45İki tarafta hem İran tarafı hem Amerika Birleşik Devletleri tarafı ve İsrail burada kendi kazandığı senaryonun hem kendi iç kamuoylarına
03:56hem de dünya kamuoyuna anlatabilecek bir çıkış ararlarken bu ne kadar mümkün?
04:02Şu noktada tarafların çok da geri adım attığını söylememiz mümkün olmadığı için bir çıkış senaryosu, bir ani bitiş, bir sonlanma
04:11mümkün değil.
04:12Evet, sönümlenmelerin üzerinde konuşabiliriz.
04:15Tarafların ihtiyacı olduğu zaman çizelgelerinin ne kadar kısa ya da uzun olduğuna ve diplomasi masasının ortaya çıkmasıyla birlikte aslında gerçekten
04:25bir diplomasi masası kurulup da burada bir mütabakata mı varılmak isteniyor?
04:29Yoksa tarafların ihtiyacı olduğu bu süre zarflarını kompanse etmek, telafi etmek için mi böyle söylemler ortaya atılıyor diye sorduğumuzda benim
04:40nacizane fikrim bu söylemlerin tarafların özellikle Amerika Birleşik Devletleri'nin hem askeri lojistik hem de mühimmat sağlama açısından ihtiyacı olduğu
04:50zamanı, ihtiyacı olduğu nefesi karşılamaya yönelik olduğunu,
04:53İsrail'in ise içeride şimdiden başlamış olan politik ve sosyal çatırdamaları belli oranda sönümlendirme amacı taşıdığında görüyoruz ki hali hazırda
05:05sadece bu savaşlar etkilenen İran veyahut Körfez değil,
05:10aynı zamanda Lübnan'ın da etkilenmiş olduğunu görüyoruz ki bu noktada savaşın taraflarından birisi olan İsrail'in kendi iç politikalarını
05:18tanzim etmek için de belli bir süreye ihtiyacı olduğunu gördüğümüz bir safhadayız.
05:23Evet, şimdi şöyle devam edelim Sayın Limoncuoğlu, Amerika Birleşik Devletleri'nin bu İran'ı barış masasına davet etmesi kimi çevrelerce
05:35savaşı kaybedeceğini anladı,
05:38bir çıkış yolu arıyor olarak değerlendirenler var, bunu bir fırsata çevirmek isteyen İran olduğunu ve pazarlık masasına daha güçlü bir
05:48dosyayla oturacağını yorumlayanlar var,
05:51ama bu buluşma ne zaman, nasıl gerçekleşecek ve nasıl sonuçlanacak ayrıca merak konusu.
05:57Sizin değerlendirmeniz nedir? Bu arada İsrail'in de bir süreliğine bile olsa yalnızlaştırıldığı, yalnız bırakıldığı yorumu da var, ne dersiniz?
06:08Yani bir kere kazanmak, kaybetmek bu savaşta nasıl oluyor? Bence onu bir tanımlamamız lazım.
06:15Yani tam manasıyla kazandı, kaybetti. Şimdi mesela İkinci Dünya Savaşı'nda biz biliyoruz kazandığı, kaybettiği çünkü kayıtsız şartsız teslim olmuş
06:23ülkeler var.
06:24İşte Almanya, Japonya gibi. Fakat şimdi burada öyle bir şey olmayacak.
06:29Yani gözüken o ki bir ihtimal İran'ın böyle bir teslim olma ihtimali vardı savaş başlarken.
06:34Ama gördük ki İran, Amerika'nın bekletilerinin çok ötesinde bir direnis sergiledi ve direniyor Amerika'ya karşı.
06:42Demek ki bir İran'ın teslimiyeti olmayacak. En azından şu yaşamada gözüken o.
06:46O zaman hani kazandı, kaybettiğinden çok anlaşmaya göre biz bakıp bence kazandı, kaybettiği yorumlayabiliriz.
06:54Onun için de şu var, zamanı İran'ın lehini işliyor şu aşamada.
06:57Çünkü 3 Kasım'da Amerika'da seçimler var ve bu seçimlerin olacağı zaman da zaten şu aşamada gözüküyor ki Cumhuriyetçi Parti yenilgiye
07:09doğru gidiyor adım atın.
07:09Hatta öyle büyük bir yenilgi ki ilk defa senatoyu çok çok uzun bir zaman sonra senatoyu dahi demokratlara kaybedecekler.
07:18O yüzden de bundan, zaten benim tahminim hani en başta bu savaş niye olduğu tahminim de Trump'ı kandırırlarken Netanyahu
07:26ve kendi etrafındaki birkaç kişi büyük ihtimalle şu argümanı kullandılar.
07:30Ben düşünün düşünün bu kanıya vardım yani en nihayetinde.
07:34George Bush'un Afganistan'da saldırdığı zamanki yükselen beğeni şeyini gösterdiler.
07:39Yani 11 Eylül saldırısı ardından gelen Afganistan'ı, Amerikan'ı işgali olmasaydı George Bush 2. dönem başkanlık yapamazdı.
07:47Net bu.
07:48Yani çünkü çok düşükken beğeni oranları 11 Eylül sonrasında gösterdiği reaksiyonla ciddi manada pozitife dönmüştü.
07:56Büyük ihtimalle bunu gösterdiler yani Trump'a ve Trump da bunun üzerine son kerte de buna ikna oldu.
08:02O yüzden de ama gördü ki Trump öyle gitmiyor ve büyük ihtimalle de dışarıda sızan biraz haberlerde kendi halkasına diyeyim
08:13kendi iç grubuna da ciddi manada tepkili gibi de gözüküyor.
08:17O yüzden Trump herhalde her hani diyoruz ya hep konuşuluyor işte Trump tüccar gibi diye her tüccarın yaptığını yapıp zararın
08:28bir yerden dönmeye çalışacak.
08:29Hatta İngilizce tabirle hep kat yorulursuz yani zararını kes yani bir yerden dönecek.
08:35Ve İran da bunu sizin de aynen söylediğiniz gibi İran da bunu kullanıyor.
08:41O yüzden de işi erteleyip kendi istediği şartlara yani daha doğrusu Amerika'nın taleplerini ne kadar yumuşatabilirse en başta talepleri
08:48o kadar yumuşatmaya çalışacak.
08:49O yüzden de masadan masaya oturmak konusunda böyle bir ayağını uzatıp geri çekiyor bir elini uzatıp geri çekiyor.
08:55Bu da normal.
08:55Peki İsrail'in bu süreçte bu müzakere sürecinde yalnız bırakılması gibi bir durum mu söz konusu yoksa zaten İsrail Lübnan
09:04üzerinden istediğini yapmaya ulaşmaya hedefine ulaşmaya zaten çok az bir an mı kaldı?
09:12Lübnan üzerinden bir takım hedeflerine ulaşıyor doğru.
09:15Ama sanırım Trump sanırım değil mantıken diyeyim Trump Netanyahu'ya da çok kızgın.
09:23Çünkü hiç ona anlatıldığı gibi olmadı belli ki.
09:27O yüzden de hani gerekirse ben Netanyahu'ya da sırtını dönebileceğini düşünüyorum.
09:33Çünkü hep şeyi konuşuyoruz ya sizle de yaptığımız programlarda.
09:36Yani 20 sene evvelsin dünyasında 25 sene evvelsin dünyasında 25 sene evvelsin Amerika'sında yaşamıyoruz.
09:41Şu an artık Amerikan başkanlarının elinde İsrail'e sırtını dönebilecek güç kuvvet var.
09:47O yüzden hani Trump tam manası sırtını dönmese bile eminim Netanyahu'yu da cezalandırmak isteyecektir.
09:55Sayın Tuncer sizin değerlendirmeniz nasıl olur?
09:58Geldiğimiz bu noktada 28. gün pek çok şey konuşuldu, görüşüldü.
10:04Halen de görüşülüyor.
10:05Cumartesi'ye randevu verildi sonrası ne olacak?
10:09Çok önemli gelişmelere gebe önümüzdeki birkaç gün.
10:13Şimdi Tunç Bey 28 Şubat'tan bugüne devam eden bir savaş var.
10:17Ve iki hocamın da belirttiği gibi aslında savaşın başlangıcında Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail tarafında beklenti netti.
10:25Ve bu savaştaki ilk kurşun İran'ın herhangi bir bölgesine atılmadı.
10:30Savaş tamamen Hameney suikastiyle başladı ve beklenti çok netti.
10:37Hameney'in öldüğü açıklandığı an İran'da sistem çözülecek, çökecek, halk ayaklanacak ve bir şekilde sistem düşecek.
10:47Biz onlara vakit tanıyacağız ve artık yeni müttefik bir İran'ımız olacak bölgede.
10:51Aslında tüm beklenti buydu.
10:52İttifik olmasa bile düşmancıl olmayan diyelim.
10:55Böyle gerçekleşmedi hikaye ve şu var Trump'a işte Venezuela örneği sunuldu.
11:02İşte içeriden birisi bulunacak, içeriden birisi bulunamazsa halk işte Pehlevi'yi isteyecek.
11:08Geriden Pehlevi'nin önderliğinde sistem değişecek veya dönüşecek.
11:14Ama bunun böyle gerçekleşmediğini gördük ve aslında Cenevre'den biz en son program yaptığımızda biz Viyana üzerine konuşurken Selim Han Hocam
11:26bir anda araya girip bu savaş başlayacak demişti.
11:30Söz hakkımı kullandım.
11:32Ve şey erteli sabah biz savaşın başladığını gördük.
11:36Bizim şu var çünkü yine eğer başlıklara baktığımız zaman işte Amerika Birleşik Devletleri'nin sunduğu işte 15 maddelik planda sadece
11:46ekstra şu madde var Hürmüz Boğazı.
11:49Ve biz bu savaşın gidişatında Trump'tan şu itirafı da gördük.
11:53Biz işte İran'ın körfez ülkelerine saldırmasını beklemiyorduk.
11:57Biz İran'ın Hürmüz üzerinden dünya ekonomisini tehdit etmesini beklemiyorduk.
12:04İran tarafından bu açıkça ifade edildi ki Cenevre görüşmelerinin hemen ardından ilk açıklamalar görüşmeler harika geçti.
12:13Çok olumlu ilerleniyor.
12:15Aynen bugün Trump'ın İran görüşmeleri için söylediği gibi.
12:19Ama nasıl olduysa o gün Amerika tarafından çok sert açıklamalar geldi.
12:24Netanyahu tarafından İran'ın görüşmelerine inanmıyoruz açıklaması geldi.
12:28Ve biz ilk kez Ali Hameneh'in yanlış hatırlamıyorsam o gündür bir açıklama yaptığını gördük.
12:36Ve Ali Hameneh adım adım İran'ın aslında bu savaşta nasıl bir mücadele vereceğini açıkladı.
12:42Dedik ki eğer İran'a saldırırlarsa bir bölgesel savaş çıkar.
12:45İran'a saldırırlarsa Hürmüz Boğazı'nı kapatırız dedi.
12:48Hadi tamam Ali Hameneh öldü ama Ali Hameneh'in ölmesi sistemin çöküşünü getirmedi.
12:55Çünkü İran'daki sistem aslında atanmışlar ve seçilmişler arasındaki bir balanstı.
13:00Ve bu sistemin devam ettiğini gördük.
13:03Ve biz yine diğer programlarda İran'dan işte sistem içerisinden çok bilgi gelmediği için
13:10Hatta şunu da konuştuk örtülü bir şekilde acil eylem planı olarak sanki devrim muhafızlarının el koyduğu yönetime el koyduğu bir
13:19süreci yaşıyor gibiydik.
13:20Ve biz şu an kimin Amerika Birleşik Devletleri ile görüştüğünü bilmiyoruz.
13:25Her gün hem İsrail basınına hem de İran basınına birçok farklı isim yansıyor.
13:30Ama artık İran tarafı da bir görüşme olmadığını ama ara bulucularla Amerika'nın teklifini iletildiğini, bunun reddedildiğini onlar da kendi
13:40beş şartını sıraladılar.
13:42Şimdi Amerika Birleşik Devletleri ne istiyordu?
13:45İşte nükleer tamamen sona erecek.
13:47Balistik füzeler sadece savunma için kullanılacak.
13:51Belki zaten herhalde İran şu an balistik füzeleri saldırı için kullanmaya hazırlanmış olsa savaşı kendisi başlatırdı.
14:00Mantık yani hani savunma dediğimiz doktrin misilleme karşılık vermek ki İran her saldırıdan sonra Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne bir
14:08mektup gönderdi.
14:10Dedi ki ben 51. madde gereği meşru müdafaa hakkımı kullanıyorum.
14:15Benim bu tesisime saldırdılar.
14:17Benim bu liderimi öldürdüler.
14:19Ben de meşru müdafaa hakkımı kullanıyorum.
14:22Bu zaten mantıken savunma.
14:24Bir diğer şart işte vekil güçlerinle ilişkinin sona erdirilmesi.
14:30İşte bölgedeki vekil güçlerin bulunduğu ülkelerin siyasetine karışılmaması.
14:35İşte Irak, Lübnan, Yemen ilk başta akla gelenler.
14:39Ve o gün olmayan bir şey eklendi.
14:42Cenevre'de muhtemelen Amerikan tarafı Hürmüz Boğazı'nı unutmuştu.
14:46Ve savaşta Hürmüz'ün ne kadar önemli olduğunun ortaya çıkmasıyla Hürmüz Boğazı'nın eklendiğini gördük.
14:53Aslında 3 aşağı 5 yukarı Tunç Bey Cenevre'de görüştüklerinin aynısının tekrar edildiğini görüyoruz.
15:01Ama bu sefer tabii ki şimdi o zaman insanın aklına şu geliyor.
15:05Neden 28 Şubat'tan bu yana dünya tedirgin?
15:09Veya neden 28 Şubat'tan bu yana ben arabamın deposunu daha pahalıya dolduruyorum?
15:14Aynı şeyler üzerine pazarlık yapılıyor.
15:17Ve Goliş'te daha da fazla pahalıya dolduracağız.
15:19Yani şu var bu savaş sadece İran, Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail ekseninde devam etmiyor.
15:26Tamam biz aynı bölgedeyiz ama sadece bizi değil tüm dünyayı etkileyen bir savaş haline geldi.
15:33İşte Avrupa'daki market fiyatlarının aşırı artması, bunun Avrupa basından yansıdığını görüyoruz.
15:40İşte Afrika'daki fiyatlara dair yansıdığına dair haberler var.
15:44Hatta sabah berberim bile söylüyordu, ben savaş var fiyatları arttıracağım dedi sabah berberim yani onu da söyleyeyim.
15:52Şimdi İran'ın işte Press TV'de...
15:55Makası zammı gelmiş.
15:56Vallahi makası yağlıyorum dedi o yüzden zammı yapacağım.
15:58Bu da bir petrokimya ürünü, ben de oradaydım.
16:00Evet.
16:01Şimdi İran'ın Press TV'deki den yansıyan bu beş maddelik planında şu var.
16:08Bir, savaş amasız, fakatsız bitecek.
16:11Biz bunu istiyoruz.
16:12İkincisi biz size saldırmadık, savaşı siz başlattınız.
16:17Bizim bize bir savaş tazminatı ödeyeceksiniz.
16:21Üçüncüsü Hürmüz Boğazı konusu bizim için tartışmaya kapalıdır.
16:26Bu bizim doğal ve egemenlik hakkımızdır.
16:28Hürmüz üzerindeki yetkilerimiz ve adalarımız.
16:31Ama orada Amerika Birleşik Devletleri şöyle bir boşluk buldu.
16:36Çünkü şu var, sistemin topyekin çöküşü de istenmiyor.
16:40İşte Birleşmiş Milletler sistemi.
16:42Neden?
16:42Çünkü Amerika'nın veto yetkisi var.
16:44Gerektiği zaman bu veto yetkisiyle.
16:46Zaten kendi çıkarına bunu kullanabiliyor.
16:48Ve karşısındaki devlet her seferinde Birleşmiş Milletler'e bir mektup göndererek misilleme yapan bir devlet.
16:55Ve o devlet de oradaki haklarını savunmak istiyor.
16:58Amerika Birleşik Devletleri şöyle bir boşluk buldu.
17:01Bu Hürmüz'deki adalar meselesi işte birkaçının 1971'de İran tarafından ele geçirilmesi.
17:08Ve bunun bugün Hürmüz Boğazı geçişinde bir sorun olması.
17:12Ve bu adaların aslında Birleşik Arap Emirliklerine ait olduğu iddiası.
17:17Ki bu iddia Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail için bence bundan sonra Hürmüz meselesinde asıl dayanak olacak gibi.
17:24Çünkü biliyoruz ki Birleşik Arap Emirlikleri zaten bölgede İsrail ve Amerika noktasında daha önceki gelişmelerde de ayrışan bir devlet.
17:34Bir de İran bir daha kendisine saldırılmayacağının net bir garantisini istiyor.
17:40Ayrıca sadece İran'daki savaşın değil ki hocalarım da bahsettiler.
17:46İsrail bir yandan da bu savaşın gölgesinin altında Lübnan'ın yarısını da koparmaya çalışıyor.
17:52En azından Güney Lübnan'ı kendi topraklarına katmaya çalışıyor.
17:57İran'ın söylediği de şey bu.
17:59Sadece İran'daki değil direniş ekseninin var olduğu bölgelerde direniş gruplarına karşı yürütülen savaşların da sona ermesi.
18:07Yani özellikle Lübnan'daki İsrail işgalinin sona ermesi.
18:12Irak'taki gruplara yönelik saldırıların sona ermesi.
18:15Ve muhtemelen de bir barış olacaksa İran nasıl ki direniş eksenine destek vermemesi isteniyorsa
18:22karşı taraftan da direniş ekseni sorununu çözümü için işte Yemen'deki Husiler meselesinin de bir çözüme oturtulması.
18:30Ki Irak'ta Haçlı Şabi meselesi aslında vakti zamanında bir çözüme oturulmuştu.
18:36Irak anayasası gereği aslında Irak ordusunun bir parçası.
18:39Ve işin komik tarafı Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail Haçlı Şabi'ye saldırırken Haçlı Şabi ödeneğini Amerika'nın gönderdiği fonlardan
18:48Irak devletinden alıyor.
18:50Yani maaş alıyorlar Irak devletinden ve bu devlet bütçesinin birçoğu Amerikan hükümeti tarafından yollanıyor.
18:57Muhtemelen bu sorunun çözümü içinde oturup konuşmak istiyorlar.
19:01Tabi meseleler hepsi birbirine paralel ve tabi nükleerin sona erdirilmesi noktasında İran'a bir çıkış kapısı da var.
19:10Onlar diyor ki işte bu şehirde elektrik üretimi için sivil bir nükleer santrali kurulmasına izin verelim.
19:16Hatta biz kuralım diyor Amerika Birleşik Devletleri.
19:19Yine açık kaynaklara düşen iddialara göre İran bu nükleer meselesinde şunu söylüyor.
19:25Biz zaten NPT'ye taraftık. Biz zaten Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın denetimine açıktık.
19:32Bunu zaten belirtmenize gerek yok.
19:34Ama şu var nükleer ciddi bir sorun.
19:38Biz bölgedeki tüm devletlerin NPT'ye taraf olmasını ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın denetimine girmesini istiyoruz şeklinde bir çıkış
19:49yaptıklarına dair.
19:51Bugün birkaç haber okudum ki bu zaten kağıt üzerinde mantıklı olan şey.
19:56Çünkü biz de aynı bölgede yaşıyoruz.
19:58Burada da İran'ın İsrail'in nükleer sahipliğini sorgulamaya başladığını düşünüyoruz.
20:05Tam da eğer bu sorgulanırsa Alihan Hocam'ın o dediği acaba ilk kez bir Amerikan başkanı İsrail'e karşı sırtını
20:14dönebilir.
20:15Eğer Donald Trump buna herkes tarafsak siz de taraf olacaksınız der mi?
20:19Ama diğer taraftan da Hocam Pakistan ve Hindistan meselesi var.
20:25Onlar da taraf değiller ve denetimin dışında.
20:28Ama şu var buradan topyekun bir anlaşma çıkar mı?
20:32Yoksa bu sadece yine işte Amerikan hava indirme tugayları bölgeye giderken bizim Cenevre sürecinde gördüğümüzün benzeri.
20:43İşte Amerikan askerinin operasyonu için 10 güne ihtiyacı var.
20:47İran 7 gün istedi.
20:48Ben 10 gün veriyorum.
20:49Çünkü benim de 10 güne ihtiyacım var çalışması mı?
20:53Bunu zaman gösterecek.
20:55Biz muhtemelen eğer bu açıklama olmasaydı yarın ne olacağını konuşacaktık.
20:59Çünkü yarın süre bitiyordu.
21:00Bir hafta 10 gün daha tahminler sürecek ama şu bu gerçek savaşta bitmedi.
21:05Yani yine birbirlerini vurmaya devam edecekler mi?
21:08Tabii ki çünkü bu 5 günlük sürede sadece işte elektrik altyapısını vurmayacağız.
21:13İran'da hayatı bitirmeyeceğiz derler ama saldırıların hala karşılıklı olarak devam ettiğini de gördük.
21:20Ve aslında 10 gün daha devam edecek.
21:23Hala hedefte.
21:24Tabii körfez ülkeleri bir 10 gün daha hedefte olacaklar gibi görünüyor.
21:28Teklik alacaklar.
21:30Peki.
21:30Sayın Yeni Acun şimdi geldiğimiz bu 28 günü şöyle bir değerlendirecek olursak algı ve gerçekler üzerine belki konuşabiliriz.
21:40Çok fazla yorumlamadığımız konuşmadığımız.
21:42Şimdi ne dinliyor son olarak?
21:44Amerika Birleşik Devletleri bataklıkta söylemi var.
21:50Umduğunun çok ötesinde bir İran'la karşılaştı.
21:53Şimdi bu bir propaganda mı gerçek midir?
21:56Bunu bir konuşalım.
21:57Taraflar savaşı sahada mı yoksa medya üzerinden bu yapılan algı çalışmalarıyla mı kazanıyor?
22:04Zira Trump İran'a demediğini bırakmıyor ama öte yandan da müzakere masasında tıpış tıpış geleceğiz, konuşacağız, bir yere varacağız demeye
22:14de getirdiği bir durum var.
22:16Şimdi bu savaşın en güçlü durumu, algımı İran'da baktığımız zaman Trump'tan çok da aşağı kalmıyor.
22:24O da yapay zeka ile üretilmiş videolarla kamuoyuna bir mesaj veriyor.
22:30Hem Amerika hem dünya kamuoyuna.
22:32Şöyle bir değerlendirelim algılar ve gerçekler.
22:35Şimdi Amerikan Başkanı Donald Trump bu İran meselesini ve saldırısını Venezuela kadar kolay bir şekilde halledebileceğini, başa çıkabileceğini düşündü.
22:45Çünkü dekapitasyonun artık dünyada trend olarak bir saldırı usulüne çevrilmesi yani ülkelerin beğenmediği liderlerine Amerika Birleşik Devletleri tarafından elemine edilmesiyle
22:59orada rejim değişikliğinin tetiklenmesi veya sistem değişikliğinin oluşturulması gibi hedefler.
23:05Evet Latin Amerika ülkelerinde belli oranda bir caydırıcılık durumu ortaya çıkarmış durumda Venezuela başta olmak üzere.
23:13Fakat İran meselesi özellikle din eksenli toplumun birleşmesi İran içerisinde ve siyasi sistemin liderin ötesinde daha büyük motivasyonlarla toplum tarafından
23:29ayakta tutulması
23:31Amerika Birleşik Devletleri'nin en büyük buradaki hedefini, amacını yerine getirememesine sebebiyet verdi.
23:40Tabii ki bununla birlikte sizin bahsetmiş olduğunuz algı kampanyaları devreye girmeye başladı.
23:45Tabii Amerika Birleşik Devletleri'nde bu algıyı yönetmeye çalışan ve en üst perdeden yürütmeye çalışan Amerika Birleşik Devletleri Başkanı'nın
23:53kendisi
23:53bağımsız medya, farklı yayın organları, farklı dergiler veyahut kanallar ya da gazeteler bu durumun bambaşka bir tabloda Amerikan toplumuna iletiyorlar.
24:06Ve Donald Trump'ın aslında zorlandığı, sıkıntıya düştüğü ve önündeki seçimleri düşünerek
24:14akşamdan sabaha farklı metotlar izlemeye çalışmasının sebebi de Amerikan toplumunun ve batı kamuoyunun üzerinde olacak olan etkiyi tek başına yönlendiremiyor
24:28oluşu.
24:28Bunun ötesinde İran, evet daha önceki senelerde biz de farklı zamanlarda gündeme getirdik.
24:35Hatta İran'ın yapmış olduğu animasyonların, videoların vesairelerin caydırıcılığı üzerine çok da latife ederek konuştuk.
24:46Bu savaşın içerisinde İran'ın aktif faaliyetlerini ve eylemlerini de görüyoruz.
24:51Yani sadece videolarını, animasyonlarını vesairelerini değil.
24:55Tabii ki bu daha önceki dönemlerle kıyasladığımız zaman İran'ın caydırıcılığını ve etki gücünü arttıran bir unsur.
25:04Yani bunu adaletli bir şekilde konuşmak lazım.
25:07Ama bu noktada bu sonsuza kadar devam eder mi?
25:11İran nereye kadar bu kadar caydırıcılığını koruyabilir gibi sorular takip ediyor bu meseleyi.
25:17Bu soruların da cevabı açıkçası Amerika Birleşik Devletleri'nin uluslararası sistemde etkilemeye çalıştığı aktörlerle cevaplanabilecek bir durumda.
25:27Yani öncelikli olarak bölgesel bir koalisyonun kurulması, Yemen'de husiler nasıl bombalandıysa aynı şekilde bilhassa savaştan etkilenen körfez ülkeleriyle birlikte bir
25:40araya gelinip İran'a karşı olarak böyle bir cephenin açılması Donald Trump'ın savaşın ilk başlarındaki en büyük hedeflerinden birisiydi.
25:48Daha sonra Avrupa Birliği ve NATO üzerinden bu politikayı yürütmeye çalıştı ve yine bu politikada başarısız olduğunu görüyoruz.
25:56NATO'nun böyle bir savaşa girmekteki isteksizliğini.
26:00Daha sonra bu meseleyi Asya Pasifi'ye taşıdı.
26:03Yani başta Asya Pasifi'teki müttefiki ve petrol doğalgaz ihtiyacını en derinden hisseden ülkelerden birisi olarak Japonya üzerinden geliştirmiş olduğu bir
26:12söylem var.
26:13Hatta ve hatta sadece Japonya değil Hürmüz Boğazı'nın tıkalı olması, burada bir savaşın olması, burada petro kimya ürünlerinin geçişinin
26:22veya değerli madenlerin geçişinin sadece kendi müttefiklerin değil aynı zamanda Çin'i etkileyeceği üzerine bir argüman tesis etmeye çalıştı.
26:29Fakat bu politikaların hiçbirinde Amerika Birleşik Devletleri yanına İsrail'den başka veya bugün kendi hedefleri ve kısıtlı hedefleri ve Ege'de ve
26:43Doğu Akdeniz'deki agresyonunu tahkim etmeyi amaçlayan Yunanistan'dan başka bir destek bulamadı.
26:49Bu amaçlar hususunda.
26:50Böyle baktığımız zaman evet bir algı, bir animasyon, bir video vs. savaşı devam ediyor ama bunlara hiç gerek bırakmayacak sahadaki
27:02çatışmaları biz görüyoruz.
27:04Yani iki taraf istediği kadar animasyon yayınlasın.
27:07İran demir kubbeyi delebiliyorsa veyahut İsrail içerisindeki hükümet destekçisi veyahut muhalif hiç fark etmez.
27:14Sabah akşam insanları sığınaklara indirebiliyorsa Amerika Birleşik Devletleri'nde petrolün galonu işte 4 dolar, 4,5 dolar seviyelerine çıkmışsa bu
27:24orta vadede nasıl ki Amerika Birleşik Devletleri İran'ı yaptırımlarla terbiye ederek burada bir rejim değişikliğini uzun zamandır tetiklemeye çalışıyorsa
27:33İran da füze ve dronlarla terbiye ederek oradaki sosyal kırılmaları, ekonomik kırılmaları tetiklemeye çalıştığı elimizde somut verilerin artık bu savaş
27:42itibariyle olduğu bir süreç içerisindeyiz.
27:44Tabii ki diplomatik anlamda veyahut uluslararası kamuoyunun desteğini alma anlamında iki tarafın hali hazırda farklı büyükelçilikleri, farklı ülkelerdeki büyükelçilikleri vasıtası
27:56bilhassa İran'ın yayınlamış olduğu videolar, görseller ve politik argümanlar söz konusu.
28:03Fakat sahadaki bizim gördüğümüz real gelişmeler bunları yorumlamamıza bence ikinci plana iten durum, yegane durum diyebilirim.
28:12Peki, şimdi Trump Amerika Birleşik Devletleri'nin İran'daki kalan tüm liderlerin nerede olduğunu bildiği konusunda yine uyarıda bulundu ve şu
28:23anda İran'da en üst görevi üstlenmeye istekli çok az kişi olduğunu iddia etti.
28:30Sayın Limoncuoğlu, Trump'ın sürekli İran'ın içine içine bu tür açıklamalar yapmasını nasıl değerlendirelim?
28:38Yani stratejik gereği böyle bir şey yapıyor.
28:41Çünkü bir tane ve çok uzun süredir çok tanınan bilinen İran liderini öldürdükleri için bundan sonrasında da bunun devamı gelebileceğini
28:51söylüyor aslında.
28:53O da işte ülkede aslında karışıklık çıkartmak için yapılan bir propaganda şeyi.
28:57İki hocam da, iki kıymetli hocam da zaman zaman bahsetti de burada en önemli şey hem içeriye hem de dışarıya
29:03yapılan propaganda aslında.
29:04Çünkü bayağı ciddi bir problem yaşanıyor.
29:07Özellikle Amerika tarafında motivasyonla ilgili.
29:10Şimdi hocam söylerken ben de feyiz aldım kendisine.
29:13Allah razı olsun.
29:14Allah sende razı olsun abi.
29:17Yunan, İstan'dan bahsettiği zaman sonra benim aklıma şeyi getirdi isterseniz.
29:20Ama Yunan halkı bunu kesinlikle desteklemiyor.
29:23Çünkü Yunan halkını biz biliyoruz aslında.
29:25Her ne kadar hükümetleri agresyon, özellikle türkofobi üzerine inşa edilmiş dahi olsa Yunan halkının çoğu aslında veya en azından hatır
29:34sayılır bir kısmı diyelim.
29:35O da dönüştü biraz ama hatır sayılır bir kısmı aslında sol eğilimli ve özellikle bu İsrail-Filistin mevzusunda Filistin yanlısı.
29:41Halkın hatır sayılır bir kısmı.
29:43O yüzden de büyük destek de görmedi bu.
29:46Yani bu Yunan'ın yani Amerika ve İsrail'in sırtına binerek veya elini tutarak yapılan bu agresyon Yunan halkı tarafından
29:55da çok büyük destek bulmadı belli ki.
29:57Bir de bu sadece şey dediği Yunanistan'ın bir de komşularının da yarısı çoğu Müslüman ülkeler veya Müslümanların çok sayıda
30:04yaşadığı hocamın uzmanı olduğu Arnavutluk'tan başlayıp herhalde sanırım salı günü maç yapacağımız Kosova'ya sonra bize Bulgaristan'daki Türkleri vesaire düşündünüz
30:13ama
30:13yani etrafı aslında Müslümanlarla çevrili bir Yunanistan'dan bahsediyoruz.
30:17Değerliyse bütün kara sınırları Müslüman köyleri, Müslüman kasabalarıyla falan çevrili.
30:22Şimdi böyle olunca da aslında Yunanistan'ın yaptığı iş de çok mantıklı, çok akıllıca bir iş değil.
30:26Evet Yunanistan'da çünkü aslında bizim bahsetmediğimiz, bizim Türkler böyle şeyden konuşmayı hoşlanmadığımız için gerçekten 20. yüzyılın bir soykırımı varsa,
30:36yani ilk soykırımı belki de Balkanlarda yaşanmış Türk soykırımı, Türk-Müslüman soykırımıdır yani.
30:41Bir sürü muhacir ailesi vardır bizi seyreden.
30:44Hepsi de üzüyorum belki bunu hatırlatarak özür diliyorum ama bunun da bilinmesi de gerekiyor yani.
30:50Eğer 1910'lu yıllarda birine soykırım yapıldıysa veya 1900'lerde o da yani Müslüman Türklerdir.
30:57Ama orada Batı Trakya'daki Türklerden tuttuğu vesaire, bu da bir tepki gösterecek Yunan'a.
31:02Yani Yunan'ın yaptığı iş zaten doğru değil ve kendi kamuoyunu İran haricinde hiçbir ülkenin,
31:08bu savaşı ucundan da bulaşan, kıyısından da bulaşan hiçbir ülkenin kendi kamuoyunu çok ikna edemediğini görürüz.
31:15Amerika tarihinin en düşük destekli savaşı bu veya en düşük destekli operasyonu diyelim buna.
31:22Hala savaş başka bir belki tanımlamak gerekir yani çünkü bir Vietnam savaşı gibi değil sonuçta durum.
31:27Kaldı ki bu kadar az şey geldiği halde tabut geldi.
31:31Çünkü hani daha evvel de konuşmuştuk biraz da sosyo kültürel de bir şey var.
31:34Amerikan askeri tabutunun gelmesi bir hükümetici olabilecek en kötü şey.
31:38Bambaşka bir bakış açısı var.
31:40O tabutlar gelmeyecek.
31:41O Vietnam'dan sonra Amerika'da değişen bir sosyo kültürel yapının getirdiği bir şey bu.
31:44O yüzden de desteği sağlamak için Trump aklına gelen hani şey derler ya her gençler diyor bütün tuşlara basıyor diye
31:54o da bütün tuşlara basıyor yani her şeyi deniyor.
32:01Daha da denemeye devam edecek yani her şeyi söyleyebilir ama normalde bu arada yani niye böyle yapıyor gülünç vesaire demiyorum.
32:07Çünkü bunun en önemlisi şu biz bazen hep uluslararası ilişkiler konuştuğumuz için bu ara özellikle şeyi unutuyoruz.
32:14Bu insanların hepsi İran'dakilerde, Trump'ta, Yunanistan'dakilerde bizimki herkes yani aynı zamanda biri iç siyaset aktörü de.
32:22O yüzden verdiği mesajların bazı satta bence genellikle %60'ı diyeyim daha çok iç siyasete veririk.
32:28Onu da unutmamak lazım.
32:29Sayın Tuncer, Trump'ın bu savaş döneminde en çok şikayet ettiği unsurlardan biri NATO.
32:39NATO'nun Amerika'yı yalnız bıraktığını, NATO'yu korkak olmakla, aptallıkla suçladığı açıklamaları oldu.
32:46Sanki NATO hadisi savaşa girimiz arkadan geliyoruz demişçesine bir tavır sergiliyor başından bu yana.
32:53Ama Avrupa, NATO çok temkinli yaklaştı ve hiç Trump'ın suyuna gitmedi.
32:58Şimdi ne olacak?
33:00Mesela savaş bittikten sonra Trump'ın NATO'ya karşı tavrı bir ayrılık, bir yol ayrımı olabilir mi?
33:12Mümkün mü böyle bir şey?
33:13Ne bedel ödeteceğim derken neyi kastediyor mesela?
33:17Tunç Bey muhtemelen NATO üye ülkeleri Trump'ın görev süresinin sona ermesine kadar biraz sessiz kalacaklardır.
33:25Çünkü NATO işte Trump'ın arzusuna göre var olan veya bundan sonra devam edecek bir örgüt değil.
33:32Şimdi NATO tarafından meseleye bakarsak NATO bu duruma nasıl müdahale edebilir?
33:38Örneğin NATO'yu Amerika Birleşik Devletleri bu süreçte ben saldırıya uğruyorum diyerek ki saldırıya uğramadı ama
33:44diyelim ki bunu söyleyerek bir olağanüstü toplantıya çağırdı mı?
33:49Hayır.
33:50Trump'ın NATO'ya bakışını zaten biliyoruz ve Trump'ın göreve gelir gelmez ilk Münih Güvenlik Konferansı'ydı.
34:00Amerikalı yetkililerin işte Avrupalıların gözüne bakarak biz sizi Rusya'ya karşı savunmak zorunda değiliz.
34:09Kendi başınızın çaresine bakabilirsiniz.
34:12Eğer Rusya size saldırırsa bizim böyle bir yükümlülüğümüz yok demesini bence unutmadılar.
34:17Hocam şurada size bir şey sorabilirim bu dediğiniz üstüne.
34:20Peki yani Trump Ukrayna konusunda dik durup öyle Zelenski'ye çok iyi yardım edip Rusya'yı hatta püskürtmeye çok abartı
34:28bir şeye gidiyorum ama
34:29Rusya'yı püskürtmeye içseydi yani bir şekilde Amerika'nın iyi bir desteğiyle Zelenski'yi püskürtseydi
34:36bu sefer de NATO ülkeleri veya Avrupa ülkeleri Amerika'ya borçlu olup bu meselede İran'a karşı Amerika'yı mı
34:41destekleyecekti?
34:42Yani hocam destekleyeceklerdi ama yine de işte bir NATO kuvvetiyle İran'a saldırmak gibi bir şey söz konusu oldu.
34:50Fantastik değil mi yani evet benden.
34:51Çünkü mesele aslında şu daha basit bir şekilde anlatırsak.
34:55İşte ben arabama kasko yaptırmışım.
34:58Alihan Hoca kaza yapmış.
35:00Alihan Hoca diyor ki Fuat Hoca'nın kaskosundan yaptırın benim arabayı.
35:03Aslında NATO'nun işleyiş prensibi işte oradaki bir üye ülkenin saldırıya uğramasının tüm üye ülkelerin saldırıya uğraması.
35:14Şimdi bir Avrupalılar örneğin Ukrayna meselesinde de zaten NATO harekete geçsin ve müdahale etsin demedi.
35:21Çünkü o zaten NATO'nun savaşı değil.
35:24Çünkü Ukrayna bir NATO üyesi değil.
35:26Evet NATO üyesi olan Avrupalı devletler tedirgin olduğunu söylediler.
35:32Çünkü onlara o tedirginliği getiren yine Amerika Birleşik Devletleri'ydi ve İngiltere'ydi ardından.
35:38Daha sonra Trump'ın gelmesiyle Amerika Birleşik Devletleri'nin bizim bu meseledeki yerimiz sizden farklı dediğini gördük.
35:46Yine İran konusunda NATO'nun kendi başına aldığı veya İran tarafından bir saldırıya uğraması söz konusu değil ki.
35:55NATO'nun işleyiş prensibi belli.
35:56Beşinci madde belli.
35:58Ve bu konuda diyelim ki Amerika Birleşik Devletleri bunun olması gerektiğini düşündü.
36:02Bunun bürokratik süreci de aslında belli.
36:05Hani NATO'yu toplayıp bu konuda bir karara bir fikre de sürüklemedi.
36:10Yani Trump muhtemelen bugün yine işte Yunan resepsiyonunda Sir Tak'i yaparken yine NATO'ya aptallar dedi.
36:19Dediği zaten bir NATO üyesi ülkenin resepsiyonunda bunu söylüyor.
36:25Şimdi ben NATO üyesi ülkelerin biraz daha işte Trump'ın idare ederek işte Trump'ın görev süresinin sona ermesini beklediğini
36:34düşünüyorum.
36:35Ama bir yandan da dünyada çok ciddi bir güvenlik bunalımı var.
36:38Yani bölgeyi düşünün Rusya-Ukrayna savaşı durdu mu?
36:41Hayır.
36:42Bir çözüm geldi mi?
36:43Hayır.
36:43Orada bir savaş devam ediyor.
36:45İran'a karşı bir savaş devam ediyor.
36:47İran'ın karşılık vermesiyle tüm bölgeyi kaplayan, İran'ın füzelerinin yetişemediği yerlere, market fişlerinin yetiştiği, benzin pompalarındaki fiyatların yetiştiği, dünyanın
36:59her tarafını etkileyen bir savaş var.
37:01Ve buradaki mesele ilk kim saldıranın olduğu meselesi.
37:07Yani buradaki mesele şunu söylüyor.
37:09Özellikle NATO'nun Avrupalı müttefikleri.
37:12Biz sizi Cenevra'da buyur ettik.
37:15Anlaşacağınızı söylediniz.
37:16Biz sizi Viyana'ya buyur ettik.
37:19Geleceğinizi söylediniz.
37:21Biz zaten görüşme olsun diye elimizden geleni yaptık.
37:24Biz İran'ın nükleer meselesinde tavır sergiledik.
37:28Geçmişte Obama döneminde bir anlaşmaya varılması için etkin rol oynadık.
37:33Yetmedi, olmadı.
37:35İran'a yaptırımlarımızı uygulamaya devam ettik.
37:38İran'a bakış açımız belli.
37:39Ama bütün bunların hepsi bizim İran'a bir savaş açmamızı gerektirmiyor şeklinde bir yaklaşım oldu.
37:45Özellikle Avrupa kanadından İspanya'nın bu konuda çok net bir çıkışı oldu.
37:51Ve NATO'nun, evet Amerika Birleşik Devletleri, NATO'nun kurucusu, en büyük gücü, en büyük maliyet üstlerini vs.
37:58Ama bu Amerika Birleşik Devletleri'nin tercihi, eğer NATO kendine, kendi çıkarına kullanabiliyorken bu maliyeti görmezden gelebiliyor.
38:07Ama etkinlik düzeyinde de NATO'da şöyle bir gerçeklik var.
38:11Kağıt üzerinde herkes eşit.
38:13Herkesin kararı etkili.
38:15Eğer bugün tüm NATO üyeleri Amerika'ya destek verse, İspanya'ya ben vermiyorum dese, yine NATO olarak zaten bir operasyona
38:24çıkamıyorsunuz.
38:25Benim anladığım, Trump'ın burada istediği destek...
38:27Ama o zaman baskı oluşup bir şekilde İspanya'ya ikna ederler gibi ya.
38:31Ama işte İspanya'ya kadar karnından konuşanlar var.
38:34Geçen, işte Almanya'nın başbakanının bir açıklaması düştü, sonra yalanlandı.
38:43Yalanlandı.
38:44Alman başbakanı öyle konuşamaz.
38:45Hatta Docevel'le şey dedi, onu çok ciddiye almayın tarzı bir paylaşım yaptı.
38:51Şu kanalın adını almasak mı hocam yani?
38:54Çünkü o kanalın da hocam, hani İsrail'e aman bir laf gidecek, İsrail rahatsız olacak tarzı bir...
39:00O kanalın biraz şey yani...
39:02Tabii o kanalın efsane...
39:03Çok kısa bir huyu var, türü türlü huyu var yani öyle bir kanal.
39:05Onların da bir İsrail sevdası aldı başını gidiyor ya.
39:08Sadece İsrail sevdası değil, Suriye sevdası da var.
39:12Evet.
39:12O kanalın en renkli haberi biliyorsunuz.
39:14Suriyeliler Suriye'ye dönerse Suriye'nin demografisi bozulur diye haber yapmışlar.
39:21Yok gerçekten bunu belgesel olarak Türkçe bir şekilde yayınladılar.
39:25Yani tamam açıkçası konuşayım ben söyleyebilirim bence.
39:29BND'nin yani Alman istihbaratının tamamen Türkiye üzerinde operasyon için kullandığı bir kanal.
39:34Eğer izliyorsanız haberine falan denk geliyorsanız lütfen rica ediyorum dikkatli bakın.
39:38Medya okur yazarlığı çok önemli.
39:40Sosyal medya okur yazarlığı da öyle.
39:42Vatandaşlarımız o Deutsche Welle'yi bir Türkçe konuşuyor diye bir Türk kanalı yerli bir kanal olarak görüp değerlendirmesini.
39:49O zaman IDF'in de Türkçe konuşan askerler üzerinden...
39:52Ama o İsrail'le olduğu zaman bizim halkımız daha uyandı ona karşı.
39:55...yayınladı bir durum var.
39:56Şimdi NATO meselesine dönecek olursak bir ben Rusya-Ukrayna savaşının NATO üyeleri açısından bu İran'a bakış konusunda bir tedirginlik
40:05ürettiğini düşünüyorum.
40:06Çünkü biz Ukrayna savaşının ardından işte Avrupa'daki seçim rüzgarlarında hükümetlerin değiştiğini veyahut düştüğünü gördük.
40:15İşte Avrupa parlamentosunda bunun yansıdığını gördük ve şu bir gerçek.
40:20Eğer tencere kaynamıyorsa Avrupalı seçmenler çok net değişikliğe gidebiliyorlar.
40:26Bu açıdan da ben hükümetlerin temkinli yaklaştığını düşünüyorum.
40:30Çünkü bir yangın devam ederken başka bir yangına sürüklenmek de istemiyorlar.
40:36Aslında meselenin özü bu.
40:38Yeni bir macera aramıyorlar yani kendilerine.
40:40Hem yeni bir macera aramıyorlar hem de bence artık Trump konusunda gitse de kurtulsak şeklinde Avrupa'ya bir yaklaşım var
40:48diyebilirim.
40:48Yeni dönemde Trump'ın kazanamayacağına kanaat getirdiler o zaman Avrupalılar.
40:54Bence getirdiler ama Trump'ın işte bu İran'dan bir manevrayla çıkabilirse bu tersine de dönebilir.
41:04Ama şu an için bu imkansız.
41:06İşte ara seçimlere çok büyük önem veriyordu Trump.
41:09Ve Trump her gün şunu söyledi işte demokratlar olsaydı şu olurdu, demokratlar olsaydı bu olurdu.
41:14Bunu vurgulamasının tek bir sebebi var.
41:16Bakın işte ara seçimlerde demokratları karşımıza çıkarmayın.
41:20Hani bu savaş bambaşka bir yere gideri vurgulamaya çalışıyor.
41:24Ama şu var bence artık o Trump'ın işte hayal ettiği gibi sistemi değiştiririm bir üçüncü başkanlık dönemi yaşarım hikayesi
41:35bence net bir şekilde bitti.
41:37Trump'ın dün yine Biden'ı taklit ederek yönünü kaybetmiş bir Biden taklidi yaparak yine şovunu yaptı ama sahaya baktığımızda
41:47yönünü kaybeden aslında Trump oldu gibi.
41:49Tabii anketler de aslında yayınlanan bunu net bir şekilde göstermekte.
41:53Ben bunun ciddi stres ürettiğini düşünüyorum.
41:57Ve yine bir stres kaynağı bence Trump'ın ekibinin yavaş yavaş istifa edip özellikle Joe Kent'in istifası ses getirdi.
42:05Bir de Joe Kent'in açıklamaları işte İsrail yankı odalarında alınan kararlar işte bu savaşa Amerika Birleşik Devletleri karar vermedi.
42:14Biz Trump'ı bunun olmaması gerektiğini söyledik tarzı açıklamalar bence Amerika Birleşik Devletleri içerisinde ciddi bir yankı yarattı.
42:25Ve yine Trump'ın medyaya yönelik çok sert bir söylem kullandığını biliyoruz.
42:30Tabii Trump İran konusunda İranlıların kendilerine yalvardığını söylerken işte İran Dışişleri Bakanı Arakçı Amerikan kanallarına canlı yayımlara bağlanıp işte Amerika
42:44'ya ver yansın edebilen bir pozisyonda hani bizzat Amerikalılara birinci ağızdan seslenebiliyor.
42:50Ve o anda da muhtemelen Amerikan istihbaratı, İsrail istihbaratı o isimleri vurmak için ararken onlar Amerikan kanallarına bağlanıyordu.
43:00Bence bu Trump'ın asıl canını sıkan noktalardan bir tanesi diye düşünüyorum.
43:05Evet Selim Hanım Hocam şimdi İsrail penceresinden de Tel Aviv'den de bakalım konuya.
43:11Savaş başladığından beri İsrailliler yani özellikle Tel Aviv'deki sakinler bir türlü kafalarını sığınaklardan dışarıya çıkaramadılar.
43:21Bu onlar için bir yere kadar alışılmıştı ama süre uzayınca isyan noktasına geldiklerini de gördük.
43:28Nereden anlıyoruz bunu Tel Aviv Belediye Başkanı'nın yaptığı bir açıklamada dedi ki belediye başkanı yıkıldık haftalardır sığınaklarda yaşıyoruz.
43:39Tam olarak neden şu anda acı çeken biziz biz seçilmiş halkız deyip dini atraksiyonlara yine devam ettiler.
43:49Ben buna çok takıldım açıkçası biz seçilmiş halkız.
43:53Yani seçilmediğiniz belli öyle olsaydı şimdi bunları konuşmazdık.
43:56Tunç Bey real politikayı teopoliteye ne kadar yaklaştırırsanız buradaki alacağınız darbeler toplumsal anlamda daha sarsıcı olur.
44:11Yani özellikle günümüz modern dünyasında bazı şeyler çok hesaplanabilir özellikle siyaset için konuşuyorum.
44:20Yani gücünüz hesaplanabilir vereceğiniz zarar hesaplanabilir alacağınız zarar hesaplanabilir.
44:25Bunun ötesinde mecbur kalmadıkça kendi topraklarınızı savunmak zorunda kalmadıkça bunu İsrail için konuşmuyorum yanlış anlaşılmasın.
44:34Bir agresyonun içerisine girerseniz bu İsrail'de olabilir, Latin Amerika'da bir ülkede olabilir, Türkistan coğrafyası da bir yerde olabilir.
44:41Bir agresif politika içerisine girerseniz ve bunu teopolitik sayıklarla meşrulaştırmaya çalışırsanız belli noktalarda.
44:50Aldığınız hasarlar sonucunda bunun sizde uyandıracağı kırılma, hayal kırıklığı buna ne derseniz deyin veyahut kabus çok daha büyük çok daha
45:01büyük çarpanlarla anlaşılabilir.
45:03Bu açıkçası 1970'lerden itibaren İsrail'deki kurulan hükümetlerin ağırlıklı olarak bölgedeki bölünmüşlüğü de kullanarak,
45:12bölgedeki güçsüzlüğü de kullanarak, bölgedeki kolonyal düzenden yeni çıkmış olan ülkelerin üzerine kurabildikleri tahakkümü
45:21ve Amerika Birleşik Devletleri'nin soğuk savaşla birlikte üstlerindeki sarsılmaz desteğini kullanarak bunu tamamen politikayı teopolitikle harmanlamış olduklarını görüyoruz.
45:32Ama bu noktada, bu son kertede yanılmış oldukları bir şey var.
45:37Üstlerinde patlayan roketler Hamas'ın güç bela imkanlarla üretmeye çalıştığı,
45:43Gazze'yi ve Batı Şeria'yı işgalden korumak için vermiş olduğu o can havliyle olan cevaplar değil,
45:51İran'ın ciddi teknolojiyle donatılmış olan ve bir strateji çerçevesinde gönderilen,
46:00dronlarla birlikte desteklenen, Körfez'deki savunma bataryalarını geçen,
46:06Ürdün'deki Amerikan savunma bataryalarını geçen,
46:09Ayrı şekilde bu büyük coğrafya içerisindeki Amerikan savaş uçaklarının önlemelerini bertaraf eden geçen
46:17ve İsrail demir kubbesini de satürasyona uğratan, yanıltmaya uğratan
46:23ve ya parçası ya kendisi İsrail toprakları içerisinde patlayan teknolojik füzeler, teknolojik mühimmatlar.
46:31Tabii ki buna hazırlıklı olmadıklarını, hem toplumsal psikoloji olarak buna hazırlıklı olmadıklarını,
46:38buna hem İsrail muhalefetini de dahil ediyorum, İsrail hükümet yanlısı seçmeni de dahil ediyorum.
46:44Aşikar gece sürekli olarak sığınaklara inmek zorunda olan bir toplum,
46:50sabah sürekli olarak sığınaklara inmek zorunda olan bir toplum.
46:53Bunun şabatı, tatili, iş günü hiç fark etmeksizin aynı şeyleri, aynı sıkıntıları yaşıyorlar.
46:59Ve hatta ve hatta aynı zamanda eş zamanlı bir şekilde Lübnan'da yürütmeye çalışmış oldukları bir işgal operasyonu söz konusu.
47:07Her ne kadar Lübnan'dan artık güney bölgelerinden kaçışları görüyor olsak da,
47:13hem kuzeye doğru hem Suriye civarına doğru bu bilgiler bize aktarılıyor.
47:18Fakat ordunun da kara birliklerinde güvenli bir şekilde ilerleyemiyor olduğunu,
47:22herhangi bir askeri operasyon için ciddi bir personel sayısına ihtiyaç olduklarını
47:27ve yedek birliklerin, İsrail'deki yedek birliklerin silah altına alınmakta güçlük çekildiği haberleri geliyor.
47:34Bu çok önemli.
47:35Yani İsrail yedek birliklerinde olanlar veya şimdi bir sınıflandırma var orada askerlik sistemi içerisinde.
47:43Yedekte olmasanız bile aktif muazzaf görevde olsanız bile bir kombat yani çatışma alanında bulunan birlikler var.
47:51Bir de geri hizmet birlikleri var.
47:53Geri hizmet birliklerinin sayısı çok fazla, aktif çatışma birliklerinin sayısı çok az.
47:58Hem geri hizmetten aktif çatışma birliklerine hem de yedek birliklerden aktif çatışma birliklerine aktarım sayısında çok ciddi güçlük çekiyorlar.
48:06Hatta İsrail Genelkurmay Başkanı'nın da bugün yapmış olduğu bir açıklamada yedek askerlerin askere alımında bir sıkıntı çekiyoruz.
48:15Ve Lübnan işgali bir kara operasyonuna dönüştüğü andan itibaren ordunun formasyon anlamında ciddi bozulmalarla karşılaşacağını söyleyebiliriz açıklaması var.
48:25Bu durum içerisinde İsrail Başbakanı'nın bir ortadan kaybolup bir belirip görüntüleri yapay zeka mıydı gerçek miydi tartışmalarda yol açan
48:37bir politik de sarsıntıya mahal vermesi, sebebiyet vermesi.
48:44Aynı dönemlerde Amerika Birleşik Devletleri'nin ara seçimleriyle aynı dönemlerde İsrail'in girecek olduğu seçimlerde hükümeti ciddi ölçüde zorlayacak durumda.
48:54Ben işte hem Smotrich ve Ben Givir gibi aşırı ırkçı figürlerin hem de ordunun bu kadar personel sayısında güçlük çektiği
49:05bir noktada
49:07Detenyahu'nun ortakları aşırı dindar partilerden gelen ve askerlik hizmeti yapmak istemeyen toplumun büyük bir kesiminin orduya alınamıyor olmasının
49:15hem hükümet içerisinde ciddi bir tartışma başlatacağını hem de İsrail muhalefetinin bu kaotik ortamda bunu efektif bir şekilde kullanarak hükümetin
49:24değişmesi adına önemli bir avantaj sağladığını düşünüyorum açıkçası.
49:28Peki. Alihan Hocam sizle devam edelim.
49:31Şimdi sevgili Yunus Paksoy'un bugün paylaştığı Trump ile ilgili notlardan birinde şöyle bir alıntı var.
49:38Trump diyor ki anketlerde en yüksek oyu alan kişi benim.
49:42Başkanlığım bittikten sonra Venezuela'ya gidip Delsi'ye karşı aday olabilirim.
49:47Venezuela'da beni seviyorlar diyor.
49:51Trump'ın savaş sonrası kariyer planlaması Venezuela'da başkan olmak herhalde.
50:00Ustalık dönemi mi olacak Venezuela'da?
50:02Evet öyle üçüncü olduğu için ustalık dönemi oluyor.
50:05Elbette şu mühim ya vatandaşlığı var mı bir kere onu herhalde kolay alır diye düşünüyorum belli bir mülk edinip orada
50:12kolay alır diye düşünüyorum.
50:13Ya tabi Trump seviyor böyle şeyleri de sansasyon olsun diye millet konuşsun diye bazı şeyler böyle atmayı seviyor işte.
50:21Bakın biz bile burada kaç kilometre ötede bunu konuşuyoruz.
50:25Aslı şeyden hani hep şeyde cambaza bak diyorlar ya şimdi moda tabirle öyle bir şey yapıyor aslında.
50:31Aslı konuşulması gereken meseleyi değil.
50:33Çünkü aslı konuşulması gereken mesela Amerika'da bu Trump'ın bir şekilde İsrail tarafından ikna edilip bu saçma sapan bataklara saplanması
50:42konuşulması gerekiyorken
50:43Trump işte üçüncü dönem diyor, Venezuela diyor, şey diyor bunu yanıltıyor.
50:49İşi biraz da magazinsel boyuta getirip elbette şey yapıyor.
50:52Bu konuda da mahir.
50:54Onu da kabul etmek lazım.
50:55İşi iyi biliyor.
50:56Çünkü işi bu zaten.
50:57Yıllarca şov programlarında biliyorsunuz o Shark Stand ne onun acaba Türkçesi bilmiyorum.
51:02Türkçe versiyonu da vardı.
51:04Şeyi alıyorlar.
51:05İşi alım programı gibi böyle.
51:07Sen kovuldun sen kovuldun diyerek.
51:09İnsanları böyle biz.
51:10Adam emlakçı gayrimenkuz.
51:12Evet.
51:12Bir tür Survivor şeyi.
51:16Ama tabi bütün emlakçılar böyle değil.
51:17Türkiye emlakçıları iyi insanlar.
51:20Onu da söyleyeyim.
51:20Yok yok.
51:21Hayır mahir yani işin içerisinde.
51:23Ürünü satabiliyor mu?
51:23Elbette elbette.
51:25Ürün satma konusunda gerçekten mahir.
51:27İşi bu çünkü yani hakikaten.
51:29Ve çok değişik.
51:29Yani çok değişik ürünleri satmışlığı da var hayatı boyunca.
51:32Bu bakıma da çok şey.
51:35Önemli.
51:37Bunu da yapacak yani.
51:38Bunu da böyle devam edecek.
51:39Trump şaşırtmıyor beni bu tarz şeyleri.
51:42Dediğim gibi maalesef işte bir kere şaşırttı.
51:44Onda da tam şaşırttı.
51:46Ve hani hala da kendini de şaşırmış durumda.
51:49Yani bu durumdan belli ki.
51:52Hala benim yani anlayamadığım, ara arada düşündüğüm.
51:56Yani nasıl böyle bir ketem.
51:57Yani şimdi Amerika diyorsunuz.
51:59Dünyanın en kuvvetli, sonuçta ne olursunuz.
52:00Dünyanın hala en kuvvetli, en büyük devleti.
52:02Yani nasıl bu kadar amatörce bu iş yapıldı.
52:06Alma Biden'ın ağını çıkar.
52:09Olabilir.
52:10Yaşlı adam bu kadar rezil.
52:11Yaşlı adam da çok dalga geçti.
52:13Sleepy Joe dedi.
52:14Uykucu Joe dedi.
52:15Bir şeyler dedi.
52:16Uykulu Joe dedi.
52:17Ondan sonra da herhalde böyle oldu diye düşünüyorum ben.
52:20Yani birçok sebebi olabilir ama gerçekten sonra demokratlar gelse bile bu iş nasıl toparlanacak ben bilmiyorum ya.
52:30Yani orta vadede Amerika'nın imajı.
52:32Mesela millet Afganistan'ı falan düşündü.
52:35Hani Amerika Afganistan'ı terk ederken işte uçaklara insanlar yapıştı vesaire.
52:39Fakat sonra döndük baktık ki aslında sanki Taliban'la, bunu da söylemek doğru mu bilmiyorum ama benim anladığım Taliban'la
52:45Amerika'nın bayağı anlaşıp ayrılmış yani.
52:47Bayağı Amerika Taliban'a terk etmiş.
52:48Aynen aynen.
52:49Yani bayağı Afganistan.
52:50Çünkü tamamen oradaki Çin etkisini kıran ve Çin'e karşı küçük küçük Doğu Türkistan'a oraya buraya küçük operasyonlar yapan,
52:57şeyler yollayan, militanlar yollayan filan bir Taliban var.
53:01İşte İran'a saldıracağı zaman iki gün evvel Pakistan'a böyle bir bir selamun aleyküm deyip Pakistan'a, oradan Pakistan
53:09'ın bu işe karışmasına engel olan bir Afganistan var vesaire.
53:13Yani baktığımız zaman demek ki anlaşılan bu.
53:19Asıl rezalet burada şu an yaşıyoruz görüyoruz yani.
53:21Amerika'nın Vietnam'dan belki belki de en büyük rezaletini yaşıyoruz yani.
53:26Bakalım görelim yani.
53:28Peki bakalım zaman akıyor.
53:29Sayın Tunçer az da zamanımız kaldı ama Rusya'yı da konuşmadan geçmeyelim.
53:34Çünkü geride bıraktığımız birkaç gün önce Rusya'nın İran'a İHA'lar gönderdiği haberi patladı.
53:41Savaşın başından bir yana hem İran hem Rusya hem Çin eleştiriliyordu.
53:48İran'ı yalnız bıraktılar diyordu ama belli ki kapalı kapılar ardında bu destek devam etmiş ve nihayetinde ifşa oldu.
53:54Bu savaşın seyrini ne kadar etki eder Amerika Birleşik Devletleri buna nasıl bir karşılık verir ya da verir mi?
54:01Ya da savaşın seyrini değiştirecek kadar güçlü bir destek miydi Rusya'nın yaptığı?
54:07Zira kendisi de savaşıyor.
54:10Tunç Bey savaşın seyrini değiştirecek kadar güçlü bir destek miydi kısmından başlayalım.
54:14Tabi ki bu İran'ın bu savaşı kazanmasını sağlayacak bir destek değildi ama sistemi ayakta tutmasını sağlayacak bir destek olduğunu
54:22anlıyoruz.
54:23Çünkü İran'ın özellikle savaşın iki bölüme ayırırsak hadi bir ayı tamamladığımızı düşünelim daha tamamlanmamış olsa da.
54:32İkinci bölümünde İran'ın hedef almada daha başarılı olduğu görüntüsü var.
54:38Ki bu noktada hem Çin istihbaratının hem de Rus istihbaratının hedef ve konum belirlemede destek verdiği iddialara açık kaynaklara yansımış
54:48durumda.
54:48Özellikle Çin'in bir casus gemisinin körfezin içinde etrafında olması.
54:56İşte Rusya'nın İHA desteği sağlaması.
54:59Ki şunu biliyoruz İran'da aynı desteği Rusya'ya Ukrayna savaşı sırasında sağladı.
55:05Rusya'nın üzerine tam savaşın sıkıştığı dönemde Rusya'nın içerisindeki paralı asker grubunun isyan etmeye çalıştığı durumda İran'ın desteğinin,
55:18Çin'in desteğinin ve hatta Kuzey Kore'nin desteğinin Rusya'ya verildiğini gördük.
55:23Tabi buradaki mesele sadece bir müttefiki desteklemek değil.
55:27Aslında İran hem Rusya hem Çin için aslında bir duvar ve o duvarın çökmesinin ardından kendilerinin çok rahat çevrilenebileceklerinin farkında.
55:39Çünkü İran'ın doğusuna geçtiğiniz zaman oralar Çin'in ve Rusya'nın hinterlantı.
55:46İşte İran'ın kuzeyi de İran'ın doğusu da güneyi de.
55:51Bu anlamda Çin ve Rusya için İran'ın düşmemesi oldukça önemli.
55:57Ama bu düşmeme kısmında işte İran'a bu savaşı kazandıracak bir destek veriyorlar mı?
56:03Hayır. Zaten bunu da verilmesini de beklenmiyor ki savaşın yine işte iki parta iki bölümü ayırdık dedik.
56:11İlk bölümünde özellikle İran tarafından işte Rusya ve Çin'den beklenen desteğin alınamadığı söylemleri vardı.
56:19İşte öyle beklenildiği gibi bir destek yok.
56:22Bize kimse destek vermiyor şeklinde.
56:24Bu eleştirinin yerine bir teşekküre bırakıldığını görüyoruz.
56:31Ve en azından bir sessizliğine ki Çin zaten politika olarak savaş durumlarında kendisinin çok dillendirilmesinden hoşnut değil.
56:41Ama tabii ki onlar da işte Birleşmiş Milletler şartından bahsederek işte BMGK'daki kararlardan bahsederek işte bu savaşı eleştiriyorlar.
56:50Keza Rusya'da aynı şekilde.
56:53Ki ben bu son görüşmede herkes Pakistan'a bir rol biçiyor ama ben bu meselede Çin'in ve Rusya'nın
57:00da
57:00özellikle Çin'le olan görüşmenin önce ertelenip sonra yeniden duyurulması ki Rusya'nın da Amerika Birleşik Devletleri ile Trump'la
57:10Putin'in ilişkileri sebebiyle
57:11ben sanki müzakere kurulması noktasında etkili ara buluculardan en önemli iki aktör onlar diye düşünüyorum ki.
57:19Şunu söyleyebilir miyiz kapatmadan?
57:21Bugün milli takımımız çok güzel bir galibiyet aldı.
57:23Önce tebrik edelim.
57:25Başta tabii golye atan Ferdi, asist yapan Arda ve hiç gol yemeden maçı bitiren Uğur Can olmak üzere hepsini tebrik
57:31ederiz.
57:32İnşallah da salı günde Kosova ile oynayacağız.
57:35Zor bir maç olacak Osman'da elbette ama biz tabii ki milletini parçalar olarak kazanacağımıza eminiz.
57:412002'yi özledik.
57:4324 yıl mı oldu?
57:4424 yıl oldu değil mi?
57:45Fena.
57:45Evet Sayın Tuncer, Sayın Yenacun, Sayın Limoncuoğlu çok teşekkür ederiz katkılarınız için.
57:52Güzel bir gece diliyoruz.
57:53Bir teşekkür de elbette size sevgili izleyiciler bizimle birlikteydiniz.
57:57Güzel bir gece diliyoruz size de.
57:59Hoşçakalın.
Yorumlar