Historia naszego pięknego Rzeszowa 1939-45 i  po drugiej  wojnie światowej Audiobook PL - video Dailymotion

sakura-haruno18

Czyta własnym ludzkim głosem sakura-haruno18 Domena PUBLICZNA : Rzeszów naszemiasto https://rzeszow.naszemiasto.pl/zobacz... Urzędu Miasta Rzeszowa informacja turystyczna https://erzeszow.pl/516-historia/7323... Godziny otwarcia: wtorek - niedziela: 10:00 - 17:00 Muzeum Etnograficzne im. F. Kotuli. Oddział Muzeum Okręgowego Muzeum Okręgowe w Rzeszowie Muzeum Galeria Fotografii Miasta Rzeszowa Oraz zdjęcia z YouTube Rzeszów - zdjęcia z lat 1850 - 1899 [FILM KOLOR]    • Rzeszów - zdjęcia z lat 1850 - 1899 [FILM ...   Rzeszów zdjęcia w kolorze (1900-1911) [FILM]    • Rzeszów zdjęcia w kolorze (1900-1911) [FILM]   Miasto Rzeszów na starych kolorowych fotografiach z lat 1901 - 1974 _ Historia Polski    • Miasto Rzeszów na starych kolorowych fotog...    Zapraszam do współpracy chętnie podejmę współpracę KONTAKT E-mail: sakura-haruno18@wp.pl Discord Nanokarin: https://nanokarrin.pl/discord.com/inv... sakuraharuno18 Rzeszów naszemiasto https://rzeszow.naszemiasto.pl/zobacz... Urzędu Miasta Rzeszowa informacja turystyczna https://erzeszow.pl/516-historia/7323... Godziny otwarcia: wtorek - niedziela: 10:00 - 17:00 Muzeum Etnograficzne im. F. Kotuli. Oddział Muzeum Okręgowego Muzeum Okręgowe w Rzeszowie Muzeum Galeria Fotografii Miasta Rzeszowa Oraz zdjęcia z YouTube Rzeszów - zdjęcia z lat 1850 - 1899 [FILM KOLOR]    • Rzeszów - zdjęcia z lat 1850 - 1899 [FILM ...   Rzeszów zdjęcia w kolorze (1900-1911) [FILM]    • Rzeszów zdjęcia w kolorze (1900-1911) [FILM]   Miasto Rzeszów na starych kolorowych fotografiach z lat 1901 - 1974 _ Historia Polski• Miasto Rzeszów na starych kolorowych fotog...   Zapraszam do współpracy chętnie podejmę współpracę KONTAKT E-mail: sakura-haruno18@wp.pl Discord Nanokarin: https://nanokarrin.pl/discord.com/inv... sakuraharuno18

Transcript

00:00Czyta Sakura Haruna XV, Historia Rzeszowa, Rzeszów podczas okupacji 1939-1945.

00:11Okupacja niemiecka w Rzeszowie rozpoczęła się 9 września 1939 wraz z wejściem do miasta żołnierzy 4. Dywizjonu Latkiego Dowodzenia przez

00:24generała Alfreda Reiter von Hodebickiego.

00:29Od wczesnego popołudnia do późnej nocy dnia poprzedniego zaciętą walkę w obronie swego miasta karnizowego odstoczyła dziesiąta brytarega szelców generała

00:42Stanisława Maczka.

00:44Rzeczywistość polityczna, społeczna i militarna jak zaistniała w latach 1939-1945 w Rzeszowie była złożona i niestabilna.

00:56Dominowała nad nią konfrontacja dwóch przeciwnych struktur.

01:01Niemieckiej Administracji Okupacyjnej Polskiego Państwa Podziemnego PPP.

01:07Wyspartego autorytetem działającym na emigracji naczelnych władz państwowych z premierem Władysławem Sikorskim.

01:15Celem niemieckiej polityki było także zburzenie duchowe i materialne społeczeństwa polskiego, by nie było ono zdolne do świadomego i samodzielnego

01:26istnienia.

01:27Polacy przeciwstawili tym dążeniom rozbudowanym systemem konspiracyjnej administracji, która stała się realizowaniem zadań narodowe i państwowe.

01:39Rzeszowianie większości zajęli wobec okupantów postawę zdecydowanie negatywną, chociaż pod wpływem wydarzeń wojennych, politycznych nastroje uległy wahaniom.

01:51To nigdy nie przeszły wy bezczynność i zniechęceniem.

01:54Przeżywano momenty depresji i załamania, jak w chwili kapitulacji Francji, ale nawet po największych represjach potrafili się otrząsnąć i trwać

02:07dali w oporze.

02:08Jednym z czynników pozwalających na zachowanie równowagi ducha był kościół katolicki i patriotyczna sprawa duchowieństwa.

02:17Zorganizowanie struktur PPPP i heroiczna walka z okupantem niemieckim są dowodem determinacji społeczeństwa dążeniu do uzyskania niepogległości.

02:31Wojskowa Organizacja Terenowa Rzeszowie obejmowała następujące diagnostki od 1943 podkręg AK Rzeszów.

02:40Pułkownik Kazimierz Putek, instruktor rejonowy ZWZAK Rzeszów, kolejni decydujący major Władysław Bartosik, major Stanisław Ruściewicz, kapitan Łukasz Ciepliński, obwód ZWZAK

02:58Rzeszów.

02:59Kolejni komendanci Jan Torenda, profesor, Łukasz Ciepliński, kapitan, Edward Brytka, podkapitan, Władysław Składań, kapitan, Mieczysław Kawalec, kapitan, Józef Rządzik.

03:16Osobami w grupę z ołnierzy ZWZAK stanowili mężczyźni starszych roczników.

03:231831 do 1903 należący do służby ochrony powstania Sob.

03:29Na początku 1944 w podkręgu AK Rzeszów było 50 tysięcy zaprzysiączonych żołnierzy pracowników służb pomocniczych Sob.

03:39Wojska Służba Kobiet. Walka bieżącym okupantem prowadzona była przez kadety przy współdziałaniu wedetom.

03:51Wojskowy ośrodek Kuźnica prowadził tajne nauczanie dla potrzeb tajnych podchorążówek, zaś wsparcie finansowe dorodzone było w ramach uparawy.

04:03O granizarem prasowym inspektora było pismo na posterunku.

04:10Konspiracja administracji publicznej w Rzeszowie stanowiła początkowa teczka, zaś od 9 września 1943 powiatowa delegatura rządu.

04:24Kolejną deklaracją Jórze Skubiski wyładę Sła Martuś Zsiak, czego prowadzone były tajne nauczanie poza skrukturami PPP, funkcjonowało komunistyczne podziemie.

04:37Pomimo znacznego nasycenia Rzeszowa działającymi w konspiracji instytutami nie było w Rzeszowskim obdziale, sztabelem, inspektora czy podkręgu wyspy, która by

04:49przetrwała ich działalność.

04:50Świadczyło to o wybitnych zdolnościach konspiracyjnych, roztropności i spontaniczności społeczeństwa miasta.

04:57Ze względu na znaczne komunikacje przemysłowe i administracyjne, Rzeszów był ważny dla Niemców ośrodkiem, toteż funkcjonariusze Rzeszowskiej Placówki Sieben Schiedenstjonen,

05:10dowodzonej przez Hansa Macka, dokonywali starań, by zdusić każde zdarzenie oporu.

05:18Nie bez znaczenia była również wybitna antypolska postawa Krejszupan Rzeszowskiego.

05:26Dr. Hentza Enzena i Stadion Mission Zenny Alberta Pavlov, w przypadku szczególnie zagrożeni inspektor AK Rzeszów, był zdolny do przeprowadzenia

05:40działania on sywilnego organizacji, m.in.

05:44Udany zamach na Frendrisha Petrzyma Ba, szef reformu do spraw walki z Polskim Ruchem Wolności, Rzeszowskiej Placówki SIPO.

05:55Z drugiej strony instytucje PPP pamiętały zdecydowane przejawy kolaboracji deklarowska bądź postawy antynarodowych, obowiązywały wszak kodeks prawa i obowiązków Polaka

06:10pod okupacją.

06:11Najbardziej istotnym i trwałym dobrem PPP był różnorodna wpływ, jak jego działalność wywierała na świadomość i postawę Rzeszowian.

06:23W okresie okupacji niemieckiej jednym środkiem politycznym, jaki Niemcy stosowali, był terror policyjny, a każdy akt nieposłuszeństwa karany był bezwzględną

06:34surowością.

06:35Znalezienie się wiosną 1940 40 młodych Rzeszowian w pierwszej transporcie więźniów Polski wysłanych do towarzy obozu koncentracyjnego ośmiencimu było zapowiedź

06:49tego, czego należało się po okupantach spodziewać.

06:52W efekcie takiej polityki po zakończeniu okupacji niemieckiej nie było Rzeszowie rodzin, które nie dotknęły bezpośrednio skutki wojny blisko pięcioletnich

07:03rządów okupacyjnych.

07:05Niemcy dedykowali także gospodarkę warunki życia, podporządkują rzeszowskim przemysł własnym potrzebom zbrojeniowym.

07:13Ponadto w wyznaczanom stopniu ruiny uległy drobnym przemysł, rzemiosło, handel najbardziej oczywistym wyrazem bezradności rzeszowian wobec poczynian Niemców był wbrew

07:27podziemnej Rzeszowu.

07:29Na dwa odizolowane części tzw. aryjską oraz getto.

07:33Następnie eksepansja izraelskiej ludności miasta o skali ludobójstwa, jakie miało miejsce Rzeszowie, świadczy fakt, że wymordowanych zostało około 30%

07:44mieszkańców miasta i kilkanaście tysięcy żydowskich mieszkańców w połowie rzeszowskim.

07:50Od 1943 ostateczną klęską Niemiec stanowiło się nieuniknione, jednocześnie coraz wyraźnie zarysowała się zagrożeniem dla Polski ze skrony ZSRR.

08:04Mimo to, że szowianie szeregu poczek stoczonych z różnych akcji burza, wspierających akcję czerwono arestów dowali wyraz w dążeniu do

08:18walki z Niemcami, traktując ich jako wspólnego wroga.

08:21Po wkroczeniu Armii Czerwonej do miasta II sierpnia 1944 w ratuszu rozpoczął urządowanie Tomasz Radwan, mianowany przez komendanta miasta z

08:35ranki AKKP Adam Długosza.

08:39Pułkownik Butek podjął rozmowę z lokalnym dowódcą Armii Czerwonej, który jednak zażądał podporządkowania się PKWN, co oznaczałoby wprowadzenie posłuszeństwa Naczelnemu

08:52Wodzowi Generałowi Kazimierzowi Sosnowskiemu.

08:55Wobec czego pułkownik Butek wydał rozkaz o ponownej konspiracji za instalowanie w Rzeszowie pełnomocników PKWN, Organizacji Wojewódzkiej Rady Narodowej bez

09:09województwa.

09:10Tworzenie Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego zmierzało w kierunku utworzenia administracji publicznej reprezentacji interesy ZSRR.

09:21Zpychając uporządkowane władze, deklaracje rządu i całą terenową strukturę PPP na margines wywiezione z powiatu rzeszowskiego do łagrów ZSRR-ki

09:35Kasernej najaktywniejszych żołnierzy AKK.

09:40Represje i aresztowania, wyroki śmierci to cena, jaką płacono za czynną postawę niepodległościową więźniowie na zamku Rzeszowie.

09:50Stało się miejscem odosobnienia sądu kaźni Polaków, którzy za bohaterstwo okazane w walce z okupantem niemieckim otrzymywali najwyższe odznaczenia bojowe.

10:02Jak Władysław Skubisz, uczestnik zamachu na Putenmana i Szkabekiego, skazany na śmierć przez wojenny Trybura 1. Frontu Ukraińskiego wespół z

10:14sądem wojennym PKWN.

10:17Ramatyczna decyzja kapitana Cieplińskiego o podjęciu próby odbicia więźniów, że nieże AKK skończyła się niepowodzeniem.

10:25Zbigniewka Wójcik, Encyklopedia Rzeszowa

10:29Rzeszów po II wojnie światowej, miasto 2 sierpnia 1944, wolno od okupacji niemieckiej otrzymało niezwykłą szansę rozwoju.

10:40Już w sierpniu 1944 Rzeszów awansował do rangi stolicy województwa.

10:47Tym samym, pomimo zdobycia władzy przez komunistów, zaściły się plany administracyjne Polski podziemnej, lakatury rządu.

10:57Wkrótce, w związku z utratą przez powojenną Polskę Lwowa, ziemi kresowych Rzeszów zaczął się przeistaczać w centrum administracyjno-kulturowo-południowo

11:08-schodniej Polski.

11:09Nie mały wpływ na szybkie tempo rozwoju miasta centralnie położone w regiony i stosunkowo dużą odległością 150 km od dużych

11:20miast Krakowa i Lublina.

11:22Obok funkcji czysto administracyjnych, kulturalnych, gospodarczych od drugiej połowy 1944 Rzeszów

11:31sprawiał również mało chwalebną rolę ośrodka logistycznego w procesie utrudniania władzy ludowej.

11:39Poprzez krótki czas w mieście urzędował sowiecki generał Karol Świerczowski, który prowadził nabór do III Armii Ludowego WP

11:50ze względu na silne tradycje konspiracji AK z okresu okupacji niemieckiej oraz rolę regionu rzeszowskiego.

11:59W powojennym podziemiu niepogległościowym Rzeszów stał się jednym z ważniejszych centrów komunistycznego terroru.

12:08Tu jesienią 1944 wykonano pierwszą egzekucję z wyroku Polski Lubelskim.

12:16W mieście swoją siedzibę miał WUBP.

12:19Tu także w 1946 rezydowano sztab uczestniczący w walkach z ukraińskim podziemią Wojskowej Grupy Operacyjnej Rzeszów.

12:31Ponurym symbolem tzw. okresu staliniowskiego stał się dla Rzeszowa i całego regionu Zamek Lubomirskich w więzienie i miejsce kaźni.

12:40W pierwszej połowie 1944-56 przez cele zamku przewinęło się 30 849 więźniów.

12:53W dużej części byłych więźniów AK działaczy WIN, członków PSL, Ukraińców oskarżonych o przynależność do UPA.

13:03Ponad 350 więźniów zostało rozstrzelanych bądz powieszczonych.

13:08Innym przejawem dokonującej się w Rzeszowie rewolucji i wojny ideologicznej były kolejne po okupacji niemieckiej zmiany nazw ulic, placów, patronów,

13:21szkół i zakładów przemysłowych.

13:23Tej akcji prym wiedli działacze PPR, a potem PZPR.

13:30Tylko w nielicznych przypadkach powrócono do nas w przedwojennych.

13:34W drugiej połowie I wieku 40 lat przyniosła zakończenie procesu wstępnej odbudowy usuwania zniszczeń wojennych.

13:44W 1949 oddano w mieście do użytku pierwszej izby mieszkaniowe z nowego budownictwa.

13:52Trzy lata później przyłączono do Rzeszowa sąsiadujące tereny, powiększając tym samym ponad czterokrotnie obszar miasta.

14:008 km2 przed 1939 w pierwszej połowie 1950-60 w znaczącym stopniu zmodernizowane zostało Rzeszowskie Centrum.

14:15W szybkim tempie powstawały nowe osiedla umieszczane oraz wiele obiektów użyteczności publicznej.

14:22Zniesione zostały wówczas gmachy Urzędu Wojewódzkiego, ówczesnego Komitetu Wojewódzkiego, PZPR, a także siedziba Komendy Wojewódzkiej MO,

14:34Dom Kultury WSK, Hala Targowa, Kino Zorza, Dom Handelowy Delikatesy, Biórowiec Ministro Polski,

14:43Budynek Wyższej Szkoły Inżynierskiej, Szpital MSW, Stadion ZK Estal, siedziba NOT, Budynek Rzeszowskich Zakładów Graficznych,

14:55najnowocześniejszym w kraju, Zespół Obiektów Sportowych WOSIR, hale i baseny.

15:02W pierwszej połowie 1960-63 pojawiły się pierwsze wieżowce, tzw. punktowce, przy ulicy Hetmańskiej, ówczesnej obronce Stalingradu.

15:14Następnie budowle były o swoim ziedle Jarosław Dobrowskiego, 1950-55, dwudziestolecie PRL Piastu i Baranówka, 1962-71,

15:29tysiąclecia państwowe polskiego 1963-75, Puławskiego 1973-75, Baranówka 2 i 1.

15:41Nowe Miasto Grunwaldzka, obecnie Kmitym, a w pierwszej połowie 80-tych lat miany nowego stulecia Baranówka 4 oraz KRN, obecnie

15:52Krakowskie Południe.

15:54Największym z kupiskami mieszkaniowymi Rzeszowie stały się osiedle Baranówka oraz Nowe Miasto.

16:01W pierwszej połowie 1971 i 1977 dokonano kolejnych poszerzeń granic miasta.

16:11Wkrótce na zwiększoną skalę rozpoczęto się inwestycje z zakresu budownictwa jednorodzinnego po stałe osiedle Ziemowit i Biała.

16:20Równocześnie z planowaną urbanizacją rozbudowano system komunikacji miejskiej.

16:26W pierwszej połowie 1969-70 centrum Rzeszowa oddano do ekspozycji dwa wiadukty.

16:34Wkrótce pojawił się nawet niezrealizowany plan Rzeszowskiego metra tej od linii tramwajowej łączącej Baranówkę z zakładami WSK.

16:42W 1956 zbudowano w mieście stację wodociągową, unowocześniono i przebudowano sieć gazową, kanalizację elektryczną, telefoniczną.

16:53W 1965 Rzeszów otrzymał nowy dworzec autobusowy.

16:59Przy okazji elektrofikacji linii kolejowej Kraków-Przemyś został zmodernizowany, rozbudowany dworzec Gwórny PKP.

17:08Pierwszy pociąg elektryczny wyjechał do miasta 21 października 1963.

17:15Rozwój gospodarczy Rzeszowa kształtował w znacznej mierze przedwojenna kradycja przemysłu lotnicznego związanego z nią programu budowy COP.

17:26W 1948 w kosztującym przesładną obliczenie miasta rzeszowskich zakładach WSK PZL przystąpiono do produkcji sowieckich silników lotniczych.

17:40W tym samym roku na terenie zniszczonej przedwojennej fabryki Obra Biarek H. Cegelskiego uruchomiono zakłady przemysłu drutowego.

17:51Wiosną 1951 zakłady rozbudowano pod nazwą Rzeszowska Fabryka Sprzętu Gospodarczego.

17:58W 1952 wyprodukowano nich pierwszy w Polsce odkurzacz.

18:05Po 15 latach 1967 fabryka została przemianowana na rzeszowskie zakłady elektromechaniczne Predom Zermel.

18:15Podstawą ekonomicznego rozwoju Rzeszowa w powojennych dekadach było zatem jego inwestowanie w przemysł.

18:23W pierwszej połowie 60 i 70 lat wybudowano kilkanaście nowych zakładów przemysłowych,

18:29m.in. zakłady mięsne, zakłady przetwórstwa owocowo-warzywnego Alima,

18:34nawiązujące nazwą do przedwojennej rzeszowskiej fabryki cukierków.

18:40Zakłady graficzne przedsiębiorstwo farmaceutyczne Polfa,

18:45zakłady automatyki i motoryzacji, zakłady optyczne Optores,

18:49fabrykę wytworu ze srebra Roswita Silver, zakłady przemysłu odzieżowego Corres.

18:57Na początku XXI wieku zarajskrowanych w Rzeszowie było blisko 18 tys. podmiotów gospodarczych.

19:04Większości firmy prywatnych, pośród nich zdecydowaną większość stanowiły firmy prywatne.

19:10W tej liczbie mieszciły się również kilkadziesiąt przedsiębiorstw zagranicznych

19:15lub spółek z udziałem kapitału zagranicznego.

19:18Do największych znanych w Europie i na świecie firm rzeszowskich

19:23należą wciąż restrukturowane WSK, PZPL, Zermer, ICN, Polfarma, Rzeszów, SA, Alima, Gerber, SA.

19:33Już w 1944, zaraz po zakończeniu okupacji niemieckiej,

19:38powołano Rzeszowski Teatr Narodowy od 1945, Teatr Ziemi Rzeszowskiej,

19:45po 1957 Państwowy Teatr im. Wandy Siemiaszkowej.

19:51Na podstawie zarządzenia Ministra Kultury i Sztuki z 1954 powołano Rzeszowy Orkiestrę Symfoniczną.

20:00Upaństwo Wojona w 1958 stała się podstawą do utworzenia

20:061 stycznia 1967 Państwowej Fir Harmonii im. Artura Malowskiego.

20:14Na początku 1974 Fir Harmonia została przeniesiona do nowego budynku z dużą salą koncentrową.

20:22Od 1969 Rzeszów jest Centrum Światowych Festiwali Polinijnych Zespołów Folkrolystycznych.

20:30W 1951 powstało z Zalążek Rzeszowskiego Ośrodka Akademickiego,

20:36Wieczorowa Szkoła Inżynierska.

20:39Samodzielna Uczelnia Techniczna Wyższa Szkoła Inżynieryjna

20:43Została ostatecznie powołania z czerwca 1963 w październiku tego roku

20:50utworzono studium terenowe Wydziału Filozofii Historycznego i Matematycznego Filozoficznego,

20:56które stanowiły wydzieloną część krakowskiej WSP.

21:01W roku AK 1964 przez 5 kształcono się w nich 330 studentów.

21:09Wkrótce sukces zakończył się starania władz województwa dążących do usamodzielnienia również tej placówki.

21:19Na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z 30. sierpnia 1965 powstał w Rzeszowie Wyższa Szkoła Pedagogiczna.

21:32Jeszcze w 1959 tworzono w Rzeszowie punkt konsultacyjny zawodowe studium administracji UCMS.

21:42Po 10 latach powołana została filia UCS Ignacego Łukasiewicza Uczelnie,

21:49która jako jedyna w kraju kształci pilotów letnictwa cywilnego.

21:53Rok wcześniej w czerwcu 1973 tworzono w Rzeszowie Wydział Zamiejscowy,

21:59potem filią Krakowskiej Akademii Rolniczej.

22:03Od 1976 funkcjonowała w Rzeszowie Zespół Katedra Nauczenia Klinicznego Krakowskiej Akademii Medycznej.

22:13Przechształcony Instytut Medyczny Cyny Klinicznej został zalikwidowany w 1991.

22:23Przy współpracy i zaangażowaniu władz miasta w 1993 powołany został Fundacja Rozwoju Ośrodka Akademickiego.

22:34Jej głównym zadaniem było utworzenie w Rzeszowie Uniwersytetu.

22:37W tym samym roku do grona uczelni Rzeszowa dołączyło Wyższe Seminarium Duchowe.

22:43Wiosną 1996 zgodę na prowadzenie działalności uzyskała Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania,

22:53a niegługo potem kolejna prywatna uczelnia zawodowa Wyższa Szkoła Zarządzania.

22:57Powołana pod patronatem warszawskiej z SGH 1 października 2001 zaimigrowano działalność Uniwersytetu Rzeszowskiego powołanym przez Sejm RP.

23:10Obecnie w Rzeszowie funkcjonuje pięć wyższych uczelni PRS, RZ, UR, WSD, WSIRS, WSP i A.

23:20W związku z tym, że mieszkańcy miasta i regionu wciąż z zapałem podnoszą poziom wykształcenia w ich murach,

23:30kształci się łącznie około 60 tysięcy studentów, niewiele mniej niż studentów.

23:36Jest także uczniów rzeszowskich szkół podstawowych, gimnazjum i innych placówek oświatowych.

23:41Brak tradycji akademickich i rolniczo-chłopskich.

23:46Pochodzenie spore części mieszkańców miasta wpływało na jego pozycję w PRL w pierwszej połowie 50., 60., 70. lat.

23:58Rzeszów stawał się być swego rodzaju ostoją systemu realnego socjalizmu.

24:04O politycznym obliczu miasta decydowała postawa znanych rzeszowskich komunistów Władysławem Króczem na czele.

24:12Należy jednak przyznać, iż patrioty władzy w Rzeszowa dalbali o jego rozwój rok 1968 nie przyniósł żadnych wydarzeń w Rzeszowie.

24:27Dopiero co po stanie uczelni WSI oraz WSP powoli budowały tradukcje akademickie rzeszowskich rzadcym,

24:36nie przyłączyli się do protestu studentów Warszawy czy Krakowa.

24:40Liczne i masowe były natomiast wyrazy poparcia udzielonego przez pracowników wielu zakładów Rzeszowa.

24:47Towarzył Wiesławowi w Komułce przez miasto wiodło też jedna z tras sowieckich wojsk interwencyjnych w sierpniu 1968 w Czechosłowacji.

25:00W dekada pierwsza 70 lat przyniosła miastu sporo korzystnych zmian,

25:07ale i pomunożyła poważne problemy mieszkańców.

25:11Postawą ogólnopolską bolączką był niedowład handlu detalicznego, braki zaopatrzenia np. artykuły z pożywczym.

25:20W sierpniu 1980 do ogólnopolskiej fali starajkowej przyłączyło się rzeszów MPK, PKS i WSK.

25:30Największym zakładem mieścił.

25:3211 października 1980 powołano Międzyzakładowy Komitek Założycielski MKZ i NSS Solidarność.

25:43Siedziwą WSK i jego przewodniczącym został Antoni Kopaczewski.

25:50Do końca 1980 struktury Solidarności powstały w większości przedsięwiorstwa miasta.

25:58O Rzeszowie było głośno, kiedy od 2 stycznia do 19 lutego 1981 członkowie NSZ Solidarność nielegalnie jeszcze w obszar Solidarności.

26:11Rolników prowadzili skrajk okupacyjny w Domu Kolejarza, siedzibie byłej WRZZ.

26:18Akcja doprowadziła do podpisania tzw. porozumień rzeszowsko-uszczyckich.

26:23Batalia, strajk okupacyjny o rejestrację niezależnego z rzeszowskiego studentu.

26:29Toczyła się we wszystkich rzeszowskich uczelniach.

26:33Swoistym symbolem Solidarności w pierwszej połowie 1980-81 w Rzeszowie stała się likwidacja więzienia.

26:42Na zamku lubolnirskim miejskiem patriotycznych manifestacji mieszkańców miasta.

26:47Na przykład 11 listopada był rzeszowski rynek z odsłoniętym w październiku 1980 pomnikiem Tadeusza Kościuszki

26:57po wprowadzeniu stanu wojennego Rzeszów stał się istotnym punktem oporu społecznego.

27:03W wielu zakładach miasta powstały tajne komisje zakładowe.

27:09W 1982 zawiązał się podziemna Regionalna Komisja Wykonawcza S, która kierowała związkiem w całym regionie Polski Południowo-Wschodniej.

27:22Konspirancji, kolorportaże opierały się na publicznych, miejscowych oraz grupach z innych regionów kraju.

27:30Przy kościele ojcu Bernadzenu zainicjowana działalność Komitet Pomocy Internowanym,

27:36aresztowanym, skazanym i pozbawionym pracy oraz ich rodzinom.

27:41Przedmianowy później na zespół charytywno-społeczny w więzieniu w podrzeszowskim Załężu

27:49mieścił się jeden z największych ośrodków internowania.

27:52W okresie stanu wojennego Rzeszów był miejscem w kilku dużych demonstracjach,

27:58podczas których dołączyło do skrajku manifestantów ZOMO.

28:033 maja 1982, 31 sierpnia 1982 i 1 i 3 maja 1983, 3 maja 1984.

28:17Akcje pacyfikowane siłą porządkową ułatwiały bliskość specjalnego ośrodka szkoleniowego ZOMO w Zyraczerniu.

28:2731 sierpnia 1988 wyznowiły w Rzeszowie jawną działalność Komitek Organizacyjny Solidarność,

28:36wkrótce działający nadal w podziemnym RKW, utworzonym jawnie Biuro Informacji Korporacyjnej NSZZ Solidarność,

28:48Legionu Rzeszowskiego.

28:4917. października 1989 rzeszowska skruktura S została ponownie zarejestrowana.

29:01Bogata, wyważna dla miasta wydarzenia była ostatnia dekada XX wieku.

29:06Przyniosła nie tylko ewolucję polityczną i restrukturalizację gospodarczą,

29:12ale spowodowała również głębokie przemiany świadomości.

29:162 czerwca 1991 w ramach kolejnej pielgrzymki do ojczyzny przebywała w Rzeszowie papież Jan Paweł II.

29:26Podczas nabożeństwa, w których uczestniczyło prawie milion osób,

29:31Ojciec Święty beatyfikował księdza biskupa Józefa Sebastiana Belczara.

29:38Miarą awansu miasta było w połowie 25 marca 1992 przez wierzchnika Kościoła Powszechnej Decezy Rzeszowskiej.

29:49Rzeszów stał się jej stolicą, a Kościół BW Najświększego Serca Pana Jezusa poniesiono do rangi kategorym.

29:58Pierwszym biskupem nowo powstałej Decezy mianowanyj Ojciec Święty, biskup Kazimierz Górnego.

30:06Biskupem pomocniczym został ksiądz biskup Edward Bałogłowski.

30:09W 1992 na starym miejscu stanął odtworzony pomnik Leopolda Lista Kuli.

30:18W wrześniu 1993 osłonięto w Rzeszowie pierwszy kraju pomnika związanego z generałem Władysławem Sikorskim.

30:28Od końca 1997 ma swój hejnał odgrywany z Miejskiego Ratusza.

30:36Dziś Rzeszów jest największą aglomeracją połoniowo-wschodniej Polski.

30:41Jej niekwestionowanym centrum liczy ponad 198 tysięcy mieszkańców.

30:46Zajmuje obszar 128 km2.

30:50Od 1999 jest to liczbą województwa podkarpackiego.

30:55Stanął je również powiat grodzki.

30:58W pobliskiej jasiące stolicy województwa dysponuje lotniski.

31:03Odpowiadającym startandom międzynarodowym obok filharmonii działa

31:07Rzeszowska, 3 kina, 10 teatrów, 14 muzeów.

31:11Czynnych jest 28 biliotek.

31:14Mieście funkcjonuje kilkadziesiąt inwestycji kultury fizycznej.

31:18Rzeszowską tradycją stały się światowe festiwale polonijnych zespołów folkolorystycznych.

31:26Największe tego typu na świecie.

31:30Cywilna służba zgrowia Rzeszowie obejmuje przychodnie specjalistów oraz szpitale z ponad 2600 łóżek szpitalnych.

31:38Od wielu już lat w mieście funkcjonuje rzeszowski oddział telewizji Polski, a także pięć rozgłośni radiowych.

31:45Rzeszowie okazuje się kilkanaście tytułów prasowych.

31:48Szczęśliwie omijają Rzeszów.

31:50Poznając dotąd zjawiskowy marginesum.

31:53Uciążliwe, patologiczne, społeczne w tym przestępczo zorganizowane.

31:59Miasto uchodzi za jeden z bezpieczniejszych w kraju.

32:03Jednym z najpoważniejszych problemów jest natomiast bezrobociem.

32:08Na początku XXI wieku stopa bezrobocia w mieście wynosiła około 8,5%.

32:15Obecnie wynosi około 5% od 1991.

32:19Władze z Rzeszowa sukcesywnie podpisują umowy o współpracy z miastami partnerskimi.

32:24Wśród nich znajdują się Belfred, Niemcy, Kalgenfur, Auskria, Buffalo, Gunnuswile, USA, Koszyce, Słowiacja, Lwów, Łódzki, Iwono, Frankowski i Truskawiec, Ukraina.

32:41Neigarin, Węgry, Lamia, Grecja, Statu Maryi, Rumunia, Frankerlin, Chiny, Zepili, Chorwacja i Ruszomor, Wielka Brytania.

32:55Niezaprzeczalnym autorytetem Rzeszowa, szczególnie w dobie starań członkowsko-Unii Europejskiej.

33:01Jest w położeniu geograficznym rola stolicy regionu południowo-schodniej Polski, bliskość granicy z Ukrainą, Słowacją, a także Węgrami, Rumunią, Białorusią.

33:12Korzystnie z połączenia komunikacyjne na skrzyżowaniu szlaku biegnący z połudno na południe i z zachodu na wschód.

33:21Proces zmuszają Rzeszów do przyjęcia roli ośrodka wielkopolskiego o międzynarodowym znaczeniu.

33:28Tę szansę zdaje się Rzeszów wykorzystywać jako miejsce spotkań przywódców oraz przedsiębiorców kilku sąsiadujących krajów.

33:36Grzegorz Ostasza, Encyklopedia Rzeszowa

Historia naszego pięknego Rzeszowa 1939-45 i po drugiej wojnie światowej Audiobook PL

Category

Transcript

Comments

Recommended