00:00Kaugnay sa lagay ng ekonomiya at mga inaasahan pang senaryo ngayong mataas ang presyo ng langis,
00:05kausapin natin si Department of Economy, Planning and Development, Undersecretary for Policy and Planning, Rose Marie Idilion.
00:11Magandang umaga at welcome po sa Balitang Hali.
00:15Yes, magandang umaga po naman at magandang umaga sa lahat ng mga nanonood.
00:20Paano niyo po ilalarawan ngayon yung kasalukuyang lagay ng ekonomiya ng ating bansa sa gitna ng krisis po sa petrolyo?
00:27Yeah, ngayon nga marami tayong mga dinadaanan ngayon and not just the Philippines, pati yung actually buong mundo ito.
00:38So ang kailangan po natin talaga is magkaisa tayo, magkaroon tayo ng coordinated na approach para malabanan natin ito para
00:48we can weather itong situation na ito.
00:52Paano ba makakatulong itong National Energy Emergency na ay pinatapad ng Pangulo?
01:00Opo. So ang mangyari po dito is it actually bestows on the President yung power para magkaroon pang...
01:11Mag-call siya for, yun nga yung coordinated actions and calling also on the private sector.
01:20Coordinated action, ano naman po yun.
01:22Lagi naman po yung nandyan for the government.
01:26Pero ito po kasama yung mga local government units, kasama rin po yung mga private sector
01:31na magtulong-tulungan po tayo para maibsa natin itong challenge na itong ngayon sa atin.
01:39Sa forecast po ng DepaDev, hanggang magkano yung taas presyo sa diesel kapag umabot sa $200 per barrel yung crudo
01:45sa world market?
01:46Tataabot po ba kaya ito sa $200?
01:50Sa ngayon po, kasi ito pong scenario na ginawa namin, yung scenario 5, ito po ang na-request po ito
01:59ng Senado
02:00na what if magiging $200 per barrel na average po ito for the 180 days.
02:08So kumbaga yung average na yun, mangyayari for 180 days.
02:11So ang nakikita namin na napalo nito sa diesel is in terms of average po, mula March is mga nasa
02:24$110 pesos po on average.
02:28So ibig sabihin po, merong magiging mas mataas dito na presyuhan, meron din magiging mas mababa.
02:35Pero yun nga, nakikita namin sa ngayon kasi nasa March 25 na po tayo.
02:40So tingin namin medyo remote na yung possibility na ito kasi nga ultimo sa world market, kahapon mataas yung naging
02:51trading
02:51pero kanina po nag-ease na naman po yung trading, bumaba na naman po yung trading price ng ating sinusundan
03:00na Dubai Crude Oil.
03:02Bukod po dun sa pagharang ng transportation sa Strait of Hormuz, espekulasyon ba ang dahilan kung bakit napakataas talaga?
03:10Itong presyo ngayon ng krudo?
03:14Kasama po yung uncertainty kasi nga ang nangyayari din dito dahil dahil sa uncertainty na baka magtagal pa itong situation
03:23na to,
03:24meron pong mga ibang mga batsa na dinadamihan na nila yung kanilang reserves.
03:31So nag-i-stack na sila and that means yung free na lang, yung available na lang talaga, lumiliit yung
03:39supply na yan and that drives up prices.
03:42Pero yun nga, nakita natin yung kahapon dahil may mga announcements si Donald Trump and may mga news na there's
03:55already a diplomatic route that is being taken.
03:59So nag-ease po ulit yung market kasi again, nabawasan yung uncertainty.
04:05Isa po to sa talagang nakakapaggalaw ng mga presyuhan natin.
04:10Ay paulit-ulit po na panawagan ng nasa transport sector, alisin na raw yung fuel excise tax at value added
04:15tax.
04:16Ano pong tingin nyo sa panawagan yan?
04:18Ito po ano, masusin naman po itong pinag-aaralan.
04:22Salamat din po sa Kongreso na binigay yung flexibility na yun sa executives.
04:28So it will be upon the recommendation nga po ng DBCC.
04:32So dahil meron na nga po certification na it has increased, na-breach na yun yung sinasabi natin na $80
04:41per barrel.
04:43So ula muna na po, kailangan din syempre yung legislative process tapos na nga po sa Kongreso.
04:51So nandun na po sa executive secretary para aralin po yung batas and then maging pirmahan, effective.
05:02May mga ganun pa pong proseso na.
05:05So basta, ano po to, it's an option that is certainly on the table.
05:12Kung Dep-Dev po ang tatanungin, ano pong recommendation nyo?
05:15Gamitin ka agad itong emergency powers na ito?
05:20Kwan po yan? Depende nga po sa magiging kalakaransa ngayon.
05:25Kasi ang gusto rin namin mangyari is we will have enough buffers.
05:30Una muna, isagraduhin natin yung supply.
05:33Magkaroon tayo ng enough na stocks nito.
05:36Tapos ang isa pa rin is kailangan din masiguraduhin din natin na meron tayong enough funding
05:44para dun sa mga subsidiyan na kakailanganin.
05:47Especially dun sa mga sectors na very vulnerable dito sa fuel price increase.
05:53Pero certainly, kapag halimbawa po talagang nagiging malaking, very prolonged na talagang kailangan na po talagang gamitin lahat ng mga
06:06options necessary.
06:08At dahil po dito sa crisis na ito, ano pong inaasahan yung epekto nito sa inflation ngayong Marso?
06:12Yeah. For March, ang tingin namin dito, kasi nga, also we're coming up from a low base, no?
06:21So, pwede pong mag-breach tayo ng ating target band.
06:29Pero, tingin namin kasi yung presyuhan ng mga pagkain, medyo stable, especially yung mga meat prices natin.
06:40So, ang kailangan na lang po is to make sure na wala pong magiging huwag na nangyayari para maging stable
06:50po yung supply natin, pati nga pati na presyuhan natin.
06:54E pati po yung palitan ng piso at dolyar, apektado eh. Nakikita nyo ba magtagal sa bandang 59 hanggang 60
07:00pesos, huwagit pa, yung piso?
07:02At kung magtutuloy-tuloy, anong pong magiging epekto nito sa ekonomiya?
07:09Yung pong mga, ano, yung day-to-day na nagiging exchange rate na to, at ito po talaga, ano, market
07:16forces, talagang laki din po ng kinalaman nito sa Middle East crisis,
07:23yung nga pong nakikita natin na uncertainty in the market.
07:26Kasi syempre, pag dumadami yung mga ibang bansa rin na bumibili ng langis, dumadami rin po yung demand sa langis.
07:37Kasi nga, it's being traded in dollars. We have a few that is being traded in yuan, pero by and
07:43large, it's still in dollars.
07:45Pero ngayon nga po na nag-east yung tension at bumaba yung presyuhan ng Dubai Crude Oil,
07:52ano rin po, medyo nag-strengthen po, nakarecover ng konti yung peso natin.
07:57So, ang importante po na masabi natin is we have enough reserves of the dollar,
08:05at masusi po ang, ano, very vigilant po ang ating bankos central dito.
08:11Meron po silang binabantayan na ban, no, na kapag halimbawa sobrang naging volatile yung market,
08:18kaya naman po na, ano, na umaksyon ang bankos central dito.
08:22Mm-hmm. Ikabilang po nga sa short-term measures yung pag-ibigay ng cash aid at fuel subsidy.
08:27Hanggang kailan po ito kaya ng pamahalan at hanggang kailan na ito dapat gawin?
08:32Depende rin po sa, ano, no, sa magiging, ano, kalakaran.
08:35At yun po nga po ang ilalatag namin dito sa yung binuun na uplift committee ni Presidente.
08:42So, we will have, para mabilis yung ating aksyon, we can actually agree on triggers.
08:49Para kapag halimbawa umabot sa ganitong presyuhan, so ito yung mga triggers.
08:53Ito yung mga, ano, ilalabas natin na measures.
08:57Tapos, again, meron din po tayong, ano, siyempre, magiging trigger na kung kailan naman natin babawiin yun.
09:04So, lahat po ito ilalatag natin in the coming days.
09:08Okay, abangan po natin yan. Maraming salamat po sa oras na ibinahagi nyo sa Balitang Hali.
09:12Wala po nga naman.
09:14Dep-Dev Undersecretary, Rosemary Idillon.
Comments