00:28MÜZİK
00:58MÜZİK
01:28MÜZİK
01:58MÜZİK
02:28MÜZİK
02:53Hasaki Sultan Cemi aslında bir külliyenin bir parçası olarak inşa edilmiştir.
02:59Kanuni Sultan Süleyman eşi Haseki Hürrem Sultan için bu yapı inşa ettirilmiştir.
03:05Hatta Mimar Sinan'ın baş mimarı olduktan sonraki ilk eseridir Haseki Külliyesi ve Haseki Cami.
03:11Bu Haseki Sultan Cami'nin önündeki gördüğümüz Haseki Caddesi külliyeyi ikiye ayırmaktadır.
03:15Kuzeyinde cami, güneyinde ise imaret, Sıbyan Mektebi, Darüşifa bir de çeşme yer almaktadır.
03:22Cami üzerindeki kitabelerden anlaşıldığı üzere 1538 yılında inşasına başlanıyor ve bir yıl içerisinde de tamamlanıyor.
03:31Zaman içerisinde diğer yapılar 12 yıl sonra tamamlanıyordu.
03:34Cami ilk inşa edildiğinde kare planlı, tek kubbeli ve beş birimli bir son cemaat yeri olarak inşa ediliyordu.
03:42Fakat 1612 yılında hatta kitabesinde de cemaatin kesilet olması yani cemaatin fazlalaşılmasından dolayı yapının genişletilmesi düşünülüyordu.
03:52Yine kitabeden öğrendiğimiz kadarıyla Sultan Ahmet zamanında 1612 yılında Sedefkâr Mehmet Ağa tarafından cami doğuya doğru genişletiliyordu.
04:03Sedefkâr Mehmet Ağa da aynı zamanda Mimar Sinan'ın öğrencisi olması Hasebiyle de ustasının, hocasının eserini genişletilmiş oluyordu.
04:10Yapının genişletilmesinde doğu duvarı ortadan kaldırılarak iki tane sütun ekleniyor.
04:17Bu ile ilgili yapı doğuya doğru yine bir kare planlı, tek kubbeli bir mekan ekleniyordu.
04:22Bu ekleme sırasında yapıda gördüğüm şu anki mihrap yapının tam ortasına kaydırılarak da yapıda bir simetri sağlanmaya çalışılmıştır.
04:32Yapıya baktığımızda, iç mekan özelliklerine baktığımızda iki sütunla iki kubbeli bir mekana ayrıldığını görüyoruz.
04:39Kubbe geçişleri istiridye kabuğu dediğimiz tromp geçişli özelliklere sahiptir.
04:45Yapının duvarlarında taş malzeme ve tuğla hatılı olarak inşa malzemesi kullanılmıştır.
04:51Sonca madderinde ise baklava dilimli sütun başlıklarıyla da beş birimli bir sonca madderi oluşturulmuştur.
04:59Yapının iç mekan özelliklerine baktığımızda yapı kalem işleri yoğun sayıda bulunsa da bunlar zaman içerisinde yenilendiği için bazıları özgün özelliklerini
05:07devam ettirmekte.
05:08Çoğu ise günümüzde restore edilerek özgünlüğünü olmasa da yine aynı özellikleri devam ettirdiklerini görebiliyoruz.
05:16Yapının ortaya alınan mihrabına baktığımızda ise yoğun bir kalem işe süsleme olduğunu görüyoruz.
05:24Mihrap bordöründeki süslemelere baktığımızda vazodan çıkan çiçekler, kabartmalı süslemeler var.
05:30Mihrap meşeğinin tam ortasında ise bir kandil motifi yer almaktadır.
05:34Bunlar da büyük ihtimalle batılaşma döneminde eklenen kalem işi bezeme örnekleri olarak karşımıza çıkıyor.
05:40Hasiki Külliyesi'nin inşa edildiği alan günümüz 19. yüzyıldan itibaren aslında Hasiki ismiyle anılmaktadır.
05:46Şöyle söylenir, bu külliye ve cami buraya inşa edildiğinde aslında bu bölgenin ismi Avratpazarı.
05:53Yani Kadınlar Çarşısı olarak adlandırılırdı.
05:55Hatta Kadınlar Çarşısı olarak adlandırılmasından sebebi Evliya Çelebi şöyle söylemektedir.
06:01Kanuni Haseki Sultan için yani Hürrem Sultan için bir incelik yaptığını, onun için bu yapıyı burada inşa ettiği değil de
06:07belirtilir.
06:08Şimdi yapıların taş kapısı da yoğun bir bezemeye sahiptir.
06:13İlk yapının taş kapısına baktığımızda istiridye kabuklu bir mukarnaslı bir taş kapı düzeninin olduğunu görmekleriz.
06:19Keza yan nişlerinde de istiridye kabuğu vardır.
06:22Kuppe geçişlerinde hem de taş kapıda istiridye kabuğu kullanılarak da bu motifin tekrarlandığını görebiliyoruz.
06:28Bir de taş kapının yanlarında iki tane daha kitabe yer almaktadır.
06:31Bu sağdaki kitabede kelime-i tevhid yani La İlahe İllallah Muhammed'e Resulullah ismi kullanırken,
06:38soldaki kitabede ise Hazreti Peygamber'in ismi olan Muhammed lafzı dört kere tekrarlanmıştır.
06:44Ve buradaki kitabeler makili yazı türü dediğimiz yazıyla oluşturulmuştur.
06:49Bu anlamda da yine hem kelime-i tevhid hem de Hazreti Peygamber'in isminin olması önemlidir.
06:53Haseki Sultan'ın inşa ettirdiği bu cami tabi Haseki Sultan sadece burada değil,
06:58İstanbul'da, Anadolu'da ve özellikle Kudüs'te de yine hayır yapılarının inşa ettirdiğini biliyoruz.
07:04Yani tarihimize baktığımızda güçlü, kudretli bir hanım sultanın, kadın sultanın da,
07:09Anadolu'da ve Osmanlı'nın hakim olduğu birçok toprakta da hayır yapıları inşa ettirdiğini biliyoruz ki,
07:14Haseki'de hatta günümüzde de hala o hayrını da devam etmektedir.
07:18Hatta günümüzde de Kudüs'te Haseki Sultan'a ait, Hürrem Sultan'a ait bir aşevi de hala faaliyetlerini devam ettirmektedir.
Yorumlar