00:05MÜZİK
00:58MÜZİK
01:03İstanbul'un tarihi kapılarından olan Edirne Kapı'da yükselen Mihrimah Sultan Camii.
01:09Kanuni Sultan Süleyman'ın kızı Mihrimah Sultan adına 16. yüzyılda inşa edildi.
01:18MÜZİK
01:30Mimar Sinan'ı ustalık eserine yaklaştıran bu cami.
01:34Tek kubbeli yapısı geniş ve çok sayıda pencereleriyle öne çıkarken sade taş işçiliğiyle klasik Osmanlı mimarisinin seçkin örneklerinden biri olarak
01:44öne çıkıyor.
02:14MÜZİK
02:26MÜZİK
02:28MÜZİK
02:37MÜZİK
02:38MÜZİK
03:03Edirne Kapı Mihrimah Sultan Camii Osmanlı Klasik Devri
03:07önemli yapılarından biridir.
03:09Mimar Sinan'a ait olduğu bilinmektedir yapının.
03:12Fakat bu arada ilginç bir husus caminin inşa kitabesi mevcut değildir.
03:18Biz caminin Mimar Sinan'a ait olduğunu Mimar Sinan döneminde kaleme alınan tezkirelerden hareketle bilmekteyiz.
03:26Söz konusu tezkirelerde eserin Mimar Sinan tarafından inşa edildiği ve Mihrimah Sultan adına yapıldığı ifade edilmektedir.
03:34Payitahta kendi adına iki farklı camiye inşa edilen sultandır Mihrimah Sultan.
03:40Yegane Sultandır bu anlamda diyebiliriz.
03:42Diğer hanım sultanların payitaht dışında da inşa ettirdiği eserler mevcuttur.
03:47Ancak Mihrimah Sultan'ın İstanbul'da iki farklı camiye ismini verdiğini biz biliyoruz.
03:53Edirnekapı Mihrimah Sultan Camii Sur içerisinde İstanbul'un Yeditepesi olarak bilinen tepelerin en yükseğine inşa edilmiştir.
04:01Bu yönüyle her cepheden baktığınızda ki özellikle kara kısmından baktığınızda İstanbul silüetine tam manasıyla hakim bir cami olduğunu söyleyebiliriz.
04:12Camii Mimar Sinan'ı ustalık eserine götüren önemli yapılardan biridir.
04:18Bunun sebebini belki şöyle izah edebiliriz.
04:20Tek kubbe üzerine kurgulanan cami dört kemer ayağına oturmaktadır.
04:26Aslında ana ibadet mekanı kare iken yan bölmelerde üçer küçük kubbe ile genişletme sağlamıştır Mimar Sinan.
04:34Ve bu vesileyle de cami dikdörtgen bir forma erişmiştir.
04:38Ancak burada tek bir kubbe ile büyük bir hacim girişimini yine Mimar Sinan'ın buradaki mimari uygulamasında görmekteyiz.
04:47Yaklaşık 20 metre çapında bir kubbeye sahiptir.
04:51Kendi dönemi içinde oldukça büyük bir kubbe olduğunu ifade etmek mümkün.
04:56Edirnekapı Mihrimah Sultan Camii'nin bir diğer önemli özelliği onu bilhassa Üsküdar Mihrimah Sultan Camii'nden ayıran özellik
05:03çok aydınlık ve ferah bir iç atmosfere sahip olmasıdır.
05:06Bunun en önemli sebeplerinden biri ana kubbenin oturduğu kemerlerin, perde duvarlarının açılan çok sayıdaki penceredir.
05:15Burada Mimar Sinan'ın önemli bir aslında denemede bulunduğu ifade edilir.
05:20Ve sadece kendi dönemin içerisinde buna Mimar Sinan'ın cesaret edebileceği de kaynaklarda Mimar tarihi eserlerinde karşımıza çıkar.
05:28Caminin büyük bir külliye içerisinde yer aldığını söylemek mümkün.
05:31Zaten klasik devir yapıları büyük oranda cami merkezli külliyeler şeklinde inşa edilir.
05:37Bu külliyenin de merkezinde cami olmakla birlikte avlusunda gördüğümüz üzere bir medresesi vardır.
05:44Çeşitli dükkanlardan oluşan arastası mevcuttur.
05:47Hala kullanılmakta olan çifte hamamı bulunmaktadır.
05:50Yine Sıbyan Mektebi ve türbesi külliyeye dahil birimler arasında yer almaktadır.
05:55Ancak türbesinde Mihrimah Sultan metfun değildir.
06:00Mihrimah Sultan'ın kızı Ayşe Sultan'ın eşi olan Semiz Ahmet Paşa orada metfun bulunmaktadır.
06:05Caminin tevzini unsurlarına temas edecek olursak kendi özgün döneminden herhangi bir tevzinatın günümüze ulaşmadığını söylemek mümkün.
06:15Zira İstanbul'un geçirdiği, yaşadığı pek çok depreme maruz kalmıştır bu camide.
06:21Özellikle 1766 depreminde hasar aldığını biliyoruz ve kalem işi eserlerde bu depremlerde tahrip olmaktadır.
06:29Onun dışında Çin'i bezemenin de olmadığı bir camidir Mihrimah Sultan Cami.
06:33Bu da aslında klasik devir eseri olması bakımından ilginç bir detaydır.
06:39Çünkü normal şartlarda klasik devir eserlerinde yoğun bir Çin'i tezginatla biz karşı karşıya kalıyoruz.
06:44Fakat bu camide onun kullanılmadığını söylemek mümkün.
06:49Herhangi bir kalıntısına ulaşılmamıştır.
06:51Fakat tezini unsurlar noktasında Evliya Çelebi'nin güzel bir ifadesi vardır seyahatnamesinde.
06:55Der ki Evliya Çelebi, Edirnekapı Mihrimah Sultan Cami,
07:01Mihrabı, Minberi ve Mahfili ile oldukça musanna bir yapıdır, musanna bir eserdir.
07:07Burada musanna kelimesinden maksat sanatlı demektir.
07:10Dolayısıyla kendi döneminden bu üç kastettiğimiz, ifade ettiğimiz birimin
07:14yapının en tezginatlı kısımları olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır.
07:20Hatırıma gelmişken Evliya Çelebi'nin cami ile ilgili bir diğer ifadesi,
07:24Sair Selahattin camilerin kasrı konumundadır der Evliya Çelebi.
07:30Bu da şu anlama gelmektedir.
07:31Az önce konuşmaya başlarken ifade ettiğimiz üzere
07:34caminin İstanbul'un en yüksek tepesinde bulunuyor olması,
07:39onu diğer yapılardan, diğer Selahattin eserlerden daha yüksek bir konumda görmemizi sağlıyor.
07:45Bu da aslında camilerde mevcut olan Hünkar Kasrı'nın yüksekliğine eşdeğer bir benzetme gibi ifade edilebilir.
07:53Yani bu camiyi sanki bir Selahattin caminin kasrı gibi,
07:59şehre öyle bir yakıştırma ile anlatmaktadır Evliya Çelebi.
08:02Adına iki farklı Selahattin camiyi inşa edilen bir sultandır, hanım sultandır.
08:07Dolayısıyla halk nezdinde bu bir açıklamaya ihtiyaç duymuş gibi
08:12hakkında çeşitli anlatılar ortaya çıkmıştır.
08:16Aslında bu anlatılar kaynaklarda yer almamaktadır.
08:18Fakat genel itibariyle şöyle bir kanı oluşmuştur anlatılarda.
08:24Mihrimah Sultan'ın için yapılan ilk cami, Üsküdar'da bulunan cami,
08:28nispeten bu camiye kıyasla biraz daha karanlık bir görüntüye sahiptir.
08:33Mihrimah Sultan'ın bundan çok hoşnut olmadığı ve kendi adına daha aydınlık,
08:37daha ferah bir cami talep ettiği anlatılır.
08:41Ve o sebeple Mimar Sinan'ın onun için bu ikinci camiyi inşa ettiği de söylentiler arasında yer alır.
08:47Elbette sözünü ettiğim üzere bunlar kaynaklarda mevcut bilgiler olmayıp,
08:51bir hanım sultan adına iki cami inşa edilmesini açıklamak için ortaya çıkan belki anlatılar diye düşünebiliriz.
Yorumlar