00:00Aabot na sa 66 hanggang 90 pesos ang presyo ng kada litro ng diesel sa Metro Manila
00:05matapos ang ilang araw ng staggered na pagtaas sa presyo ng petrolyo ngayong linggo.
00:10Pusible pa raw itong pumalo sa 100 pesos kada litro sa susunod na linggo
00:15batay sa pagtataya ng industry sources.
00:18Ang gasolina naman umakyat na rin sa 57 hanggang 84 pesos kada litro
00:22at maaaring madagdagan pa ng 12 pesos kada litro next week.
00:26Epekto pa rin ito ng pagtaas ng presyo ng langis sa world market
00:30kasabay ng nagpapatuloy na tensyon sa Middle East.
00:33Pero alam niyo ba na hindi lagi mas mataas ang presyo ng diesel kaysa gasolina?
00:38Katunayan, sa datos ng Department of Energy mula 1990 hanggang 2025
00:43karaniwang mas mataas ang presyo ng gasolina kaysa diesel.
00:47Pero may ilang pagkakataon gaya noong Hunyo hanggang Desyembre ng 2022
00:51na nababalik na dito at mas tumataas ang presyo ng diesel.
00:54Ano nga ba ang mga posibleng dahilan ng mas mataas na presyo ng diesel?
00:58Isa sa mga posibleng faktor na nakaapekto sa mga mataas na presyo ng diesel
01:03ay ang isyo ng supply at produksyon.
01:05Ayon sa DOE, noong 2021, bumaba ng 68.1% ang lokal na produksyon ng diesel sa bansa.
01:12Nangyari ito matapos magsara ang isang malaki refinery noong 2020
01:17habang sumailalim naman sa maintenance shutdown ang isa pa noong February hanggang May 2021.
01:22Kapag bumababa ang kapasidad ng local refineries na magproduce ang sarili nitong diesel,
01:27bumababa ang supply kaya napipilitang umangkat ang Pilipinas sa ibang bansa.
01:32Halimbawa, dahil sa pagkawala ng dalawang major local refineries noong first half ng 2021,
01:38tumaas ng 50.1% ang naging diesel imports ng bansa.
01:42At kapag mas umaasa ang bansa sa imports kaysa sa local production,
01:46mas mabilis na aaapektuhan ng paggalaw ng presyo sa global oil market ang presyo ng diesel sa Pilipinas.
01:52Kapag tumataas din ang demand, tumataas din ang presyo ng diesel kumpara sa ibang mga produktong petrolyo.
01:58Sa Pilipinas, diesel ang may pinakamataas na demand sa petroleum products ayon sa DOE.
02:04Sa pinakahuling datos ng ahensya noong 2024, nasa 11.7 billion liters ang total demand para sa diesel.
02:12Pinakamataas ito kumpara sa gasoline na may total demand na 8.5 billion liters at kerosene na may 52.7
02:19million liters na demand.
02:21Hindi lang sa Pilipinas mataas ang konsumo nito.
02:23Sa buong mundo, diesel din ang may pinakamalaking demand sa mga refined petroleum products.
02:29Ayon sa International Energy Agency, aabot sa 28.3 million barrels ang global demand para sa diesel kada araw noong
02:372025.
02:38Pinakamataas ito kumpara sa 27.4 million barrels per day na demand para sa gasoline at 7.7 million barrels
02:46per day na demand para sa kerosene.
02:49At kapag mataas ang demand para sa diesel habang limitado ang supply nito sa global market,
02:54tumataas ang presyo nito na sa ilang pagkakataon ay lumalampas sa presyo ng gasolina.
03:00Bakit nga ba mataas ang demand sa diesel?
03:02Saan ba ito ginagamit?
03:03Malawak ang gamit ng diesel sa freight transportation o ang pag-transport ng mga commercial products at ibang pang-manufactured
03:10goods by landman o by sea.
03:12Diesel ang pangonahing langis na ginagamit ng mga truck, cargo ships at mga tren sa pag-transport ng mga produkto.
03:19Diesel din ang karaniwang ginagamit ng mga sasakyan para sa public transport gaya ng mga bus at jeep.
03:25Ginagamit din ang diesel sa malalaking agriculture equipment pati na sa mga makinaryang na ginagamit sa konstruksyon.
03:31May mga lugar din kung saan ginagamit ang diesel para sa mga generator ng kuryente.
03:37Dahil sa lawak ng mga sektor na gumagamit ng diesel, tumataas din ang demand para dito.
03:42Sa pinakahuling DOE price breakdown noong nakaraang buwan, sinasabing sa presyo ng kada litro ng diesel, humigit-kumulang,
03:4959% ang import cost, 22% ang napupunta sa buwis gaya ng value-added tax at excise tax,
03:5712% ang industry take o ang napupunta sa oil company para sa operating costs at profits,
04:02at 7% ang napupunta sa cost ng CME o Coconut Methyl Ester na required ihalo sa diesel.
04:10Batay sa datos na ito, makikita ang laki ng bahagi ng presyo ng diesel na nakadepende sa global oil market.
04:16At sa panahong patuloy ang pagsipa ng presyo nito sa panda-indigang merkato tulot ng tension sa Middle East,
04:22inaasahang patuloy rin ang magiging pagtaas ng presyo ng diesel sa bansa.
04:51Rao Klubo
Comments