00:00...Tech Grow Initiative ng Department of Science and Technology.
00:03Ating pag-uusapan kasama si Mark Anthony T. Gallon, Science Research Specialist II at PDIM Head,
00:09at si Murphy S. Idago, Project Technical Assistant IV ng DOST, Northern Mindanao.
00:15Magandang tangali po mga sir, at welcome sa Bagong Pilipinas ngayon.
00:21Magandang tangali po sa lahat.
00:24Magandang tangali po.
00:24Okay. Mr. Gallon, una po sa lahat, ano po ba ang pangunahin-layunin ng programang Tech Grow Initiative
00:31at bakit po ito mahalaga? Bakit paliwanag po sa amin?
00:35So, ang Tech Grow o ang Technology Transfer and Entrepreneurship Collaboration
00:40and Harmonization of Growing Regional Opportunities on Wealth Payation
00:45ay isang inisyatibo ng Department of Science at Technology na ipinapatupad na DOST Northern Mindanao
00:52na nakatoon sa pagpapalakas ng Technology Commercialization at Technology Adoption.
00:58Layunin nito na siguratuhin na ang mga invensyon at research outputs ng ating mga universidad
01:04at research institutions or mga inventor
01:07ay hindi lang mananatili sa laboratorio
01:10kung hindi nagiging aktual na produkto, servisyo o mga negosyo
01:18na makapapinabangan ng industriya, MSME at ng komunidad.
01:24Sa madaling salita, ang Tech Grow ang tulay sa pagitan ng research at ng merkado.
01:29So, mahalaga ito dahil ang pananaliksik ay hindi dapat nagtatapos sa publication
01:35kung hindi dapat itong magdulot ng trabaho, negosyo at konkretong solusyon sa regyon at sa ating bansa.
01:44Okay. Himayin natin kay Mr. Idago.
01:47Himayin natin, sir, yung commercialization ng technology.
01:50Paano po tinutulungan ng Tech Grow?
01:52Yung mga researchers at yung mananaliksik na gawing negosyo o produkto
01:56yung kanilang mga inbensyon.
02:00Okay po. May malinaw at sistematikong proseso ang Tech Grow.
02:05Una, sinusuri namin ang antas ng kahandaan ng teknolohiya
02:09gamit ang Technology Readiness Levels o TRL
02:13at Innovation Readiness Level o IRL
02:15upang malaman kung handa na ba ito para sa merkado.
02:20Tinutulungan din namin ang mga researchers sa pagprotecta
02:24gamit ang intellectual property rights
02:26paggawa ng commercialization plan
02:29at pakikipag-ugnaya sa mga posibleng industry adapters.
02:33Sa ginitong paraan, may mga teknolohiyang naging spin-off companies na
02:37tulad ng infraspex ng MSU Illigan Institute of Technology
02:42at 3D vector apparatus ng Central Mindanao University.
02:46Pati na rin ang licensed products gaya ng Chayuti Cookies
02:50ng University of Science and Technology of Southern Philippines.
02:54Gabayan ang mga researchers mula idea hanggang impact.
02:58Iyan po ang papel ng Tech Grow.
03:01Okay. For Mr. Galon, marami pong research ang nananatili pa rin sa kanilang mga laboratorio.
03:08Paano po tinutugunan ng Tech Grow yung gap between research from its industry,
03:13yung gap nun mula doon hanggang sa realization o doon sa commercialization sinasabi natin?
03:20Okay. So, karaniwan may agwat talaga sa pagitan ng research at ng industriya
03:26dahil magkaiba ang prospektibo ng akademya at ng industriya.
03:30Ang researcher ay nakatoon sa technical validation,
03:34samantalang ang industriya ay nakatoon sa demand, scalability, at heat cap.
03:39Dito po kapasok ang Tech Grow.
03:42Pinag-uugnay namin ang technical readiness at market needs.
03:46Kasama na ang ating mga KTPOs, administrators, legal and financial experts
03:52na itiyak natin na hindi lamang technical sound ang teknolohiya,
03:57kundi commercially viable din.
03:59Gumagawa kami ng ecosystem kung saan maagal magkaroon ng kolaborasyon
04:05ng researchers at ng industriya partners.
04:08Mr. Idago po, sino-sino po ang maaaring makinabang dito sa Tech Grow
04:12at paano po sila pwedeng sumali sa programang ito?
04:17Sure.
04:20Ang unahing binipisaryo ng Tech Grow ang mga State Universities and Colleges
04:25o SUCs at local universities and colleges, LUCs, research institutions
04:32at ang kanilang mga researchers at knowledge and technology transfer offices
04:37o KTPO, lalo na dito sa Region 10.
04:41Layunin ang programa na tulungan ang mga mananaliksik
04:44na mailapit sa industriya ang kanilang mga teknolohiya
04:49upang magkaroon ito ng mas malaking epekto sa ekonomiya at lipunan.
04:54Kung ang isang researcher ay may na-develop na teknolohiya na may potensyal
05:00na makommercialize o magamit ng industriya,
05:04maaari silang makapagunayan sa DOST Region Tech.
05:08Bukod sa mga researchers, maaari ring makinabang
05:11ang mga micro, small, medium enterprises or MSMEs at iba pang industriya.
05:17Sa pamamagitan ng Tech Grow, nagkakaroon sila ng akses
05:22sa mga locally developed technologies
05:24mula sa universidad at research institution
05:26na maaaring makatulong sa pagpapabuti ng kanilang produkto,
05:32proseso at servisyo.
05:34Okay, balik tayo kay Mr. Galon.
05:36Sir, ano po ba sa kasalukuyan ang mga naging tagumpay
05:39ng Tech Grow program?
05:41Perhaps you can share some success stories
05:43at ano-ano po yung mga susunod na hakbang para sa programang ito?
05:47Okay, so mula noong 2019,
05:51kinilala ang Northern Mindanao na Excellence in Technology Licensing
05:55na may 43 licensed technologies,
05:58kung saan sampo rito ay mula sa ating SUCs at LUCs.
06:03May mga teknolohiya ring naging spin-off enterprises
06:06at ngayon ay aktibo nang nag-ooperate sa merkado.
06:10Ngayong taon, mas palakasin pa namin ang alignment
06:13ng TRL at IRL at IP strategies
06:17at commercialization systems
06:19upang mas mapabilis ang technology adaption sa reyon.
06:23Ang rayunin natin ay malinaw.
06:25Gawin mas mataktag ang innovation ecosystem ng Region 10
06:29upang ang research ay tunay na magkapagatid ng servisyo
06:33sa ekonomiya at sa ating mga komunidad.
06:36Okay, sir, pahabol lang po na tanong.
06:39So, simbawa meron tayong kababayan na meron siyang inbensyon
06:42at sumali po dito sa programa nitong TechGrow.
06:47Tinutulungan din ba natin sila pagdating naman sa usapin ng patenting
06:50para masigurong yung original na inbensyon nila
06:54walang gagaya o mapapakinabangan ng iba?
06:58Yes po, sir.
07:00Ang mga inventor natin kung meron silang mga technology na invento
07:06ay meron ding programa ng UST na tunutulong sa kinila
07:09upang may protect ang kanilang inbensyon
07:13upang sa gayon ay hindi magaya sa iba yung inbensyon nila.
07:20So, meron tinatawag na intellectual property licensing service
07:30ang DOST para sa kanila.
07:33Alright. On that note, mensahin yun na lang po sa ating mga kababayan.
07:37Unahin na lang po natin si Sir Galon.
07:41Okay, so sa ating mga inventor at sa ating mga researcher,
07:46hindi na magatubili na makipag-ugnayan sa DOST
07:52upang matulungan kayo sa inyong mga research output o inbensyon
07:57upang mapakinabangan ng ating komunidad
08:00ang inyong mga research output o inbensyon.
08:03Okay, Mr. Idago, mensahin niyo po sa ating mga inventor.
08:09Yun po, since nabanggit na po ang mga inventor,
08:12sa mga MSMP po, kung kailangan niyo po
08:15ng mga produkto at mga innovation
08:17galing sa ating mga researchers,
08:19nangyari pong pumunta lang dito sa DOST 10
08:22at mabigyan po namin kayo ng angkap na produkto
08:25na angkop po sa inyong mga negosyo.
08:28Okay, marami-marami salamat po sa inyong oras.
08:31Mark Anthony T. Galon, Science Research Specialist 2
08:33at PDIM Head at kay Murphy S. Idago,
08:36Project Technical Assistant 4
08:38ng DOST Northern Mindanao.
08:42Maraming-maraming salamat po, mo sir.
08:43Maraming-maraming salamat po, mo sir.
Comments