00:06MÜZİK
00:33Beşiktaş'ta Boğaz'ın kıyısında yükselen Büyük Mecidiye Camii, Sultan Abdülmecit döneminde inşa edilen ve Osmanlı'nın zarif mimarisini yansıtan önemli
00:41eserlerden biri.
01:11MÜZİK
01:20Barak Üslubu ile öne çıkan bu cami denizle iç içe konumu sayesinde İstanbul'un simgesel ibadet mekanlarından biri olarak öne
01:28çıkıyor.
01:57MÜZİK
02:27MÜZİK
02:38Cami İstanbul'da, Beşiktaş ilçesinde, Ortaköy semtinde bulunmaktadır.
02:43Giriş kapısı üzerindeki kitabeye göre 1854 yılında Sultan Abdülmecit tarafından inşa ettirilmiştir.
02:51Ve diğer bir adı da Büyük Mecidiye Camiidir.
02:54Caminin bu giriş kapısı üzerindeki kitabe ve birçok yazıları Yesarizade Mustafa İzzet Efendi'nin öğrencisi Ali Haydar Efendi tarafından yazılmıştır.
03:06Ancak dört halife isimleri ve minberdeki kelime-i tevhid bizzat Sultan Abdülmecit tarafından yazılmıştır.
03:16Kitabe metni de, giriş kapısı üzerindeki kitabe metni de Ziverbe'ye aittir.
03:22Cami hemen Boğaz'ın kenarında İstanbul'un incisi diyebileceğimiz yapılardan bir tanesidir.
03:30Tek kuppeli bir harim ile giriş kısmındaki hünkâr kasrından meydana gelir.
03:38Bu yönüyle aslında birçok o dönem camisi ile benzerlikler içindedir.
03:44İki minaresi de bu kasrın bulunduğu bölümlere yerleştirilmiştir.
03:50Hünkâr kasrı iki taraftan batı bölümde yer alır.
03:54Buraya böyle elips biçiminde şık bir merdivenle çıkılır.
04:00Yapıdan geçildikten sonra, kapıdan girildikten sonra bir koridorla beraber bir genişletme mekanı ondan sonra da yaklaşık 12 metre çapında bir
04:11kubbenin kapattığı orta mekana geçilir.
04:14İç mekan düzenlemesi de tek kubbeli bir yapı.
04:19Pandantif geçişli kubbesi ile beraber o bildiğimiz geleneksel form devam ettirilmekle beraber caminin hem dış cephelerinde hem de iç mekan
04:29süslemelerinde o dönemin getirdiği batıllaşma tarzı yoğundur.
04:35İç mekanda kırmızı beyaz renkli taşlarla veya kırmızı beyaz renklerle böyle pembe hareli bir mermer taklidi veya taş taklidi bir
04:50sıva kullanılmıştır.
04:51Ki bu o dönem camilerinde iç mekanlarda çok kullanılan bir uygulamadır.
04:55Ve iç mekan oldukça yüksek pencerelerle, yuvarlak kemerli pencerelerle aydınlatılmıştır.
05:03Ve bu hem iç mekanda hem de dış cephe düzenlemesinde oldukça da etkili olmuştur.
05:10Ortada taşkın geniş konsollarla iki cepheye ayrılan dış cepheler, mekanı oldukça duvarları cepheleri hareketlendirmiştir.
05:21Bu pencerelerle bir hareketlilik kazanmıştır yapı.
05:25Bunun üzerine de yine hareketli bir kasnakla beraber, kısa bir kasnakla beraber merkezi orta kubbe gelir.
05:33Ve caminin girişindeki iki taraflı hünkâr kasrının bulunduğu bölüm dışa taşıntılı yapılarak orta bölümde adeta küçük bir avluda oluşturulmuştur.
05:46Tabi yapı ilk inşa edildiği şekliyle kalmamıştır.
05:51İnşasından kısa bir süre sonra 1860'lı yıllarda iki defa tamir edilmiştir.
06:001894'te bir depremde büyük bir zarar görüyor.
06:031904'te tekrar tamir edilmiş ve açılmıştır.
06:071969 yılları arasında da önemli bir restorasyon geçirmiş.
06:13Bu sürede ibadeti kapatılmıştır ve 1969'da da açılmıştır.
06:17En son 1984 yılında büyük yangında bu da zarar görmüştür.
06:22Ve ondan sonra da yangın yapılır bir restorasyon geçirmiştir.
06:26Son zamanlarda da restorasyonlarla günümüze ulaşmıştır.
06:30Caminin dış cephelerinde, kemerlerde, pencere alınlıklarında ve konsollarda o hareketli cephe anlayışı barok ve yer yer rokoko ve kısmen de
06:42olsa ampir etkiler göstermektedir.
06:44Ancak hünkâr kasrında, özellikle batı cephe bölümünde ampir etkiyi net bir şekilde görebilmekteyiz.
06:51Bunun yanında da mermer, mihrap nişinde de ampir etkiler kendisini hissettirmekte.
06:59Yani ampir ve barok ve koko tarzının karışık bir şekilde uygulandığı güzel bir batıllaşma dönemi Osmanlı yapısıdır.
07:09Cami, rıhtımdan iki metre yükseltilen bir alana kurulmuştur.
07:14Çünkü hemen boğazın kenarında yer almaktadır.
07:17Caminin mimarı bazı kaynaklarda Nikogos Balyan, hatta bazılarında Huar Serveryan olarak gösterilse de 1848 tarihli bir defterden Seyit Abdülhalim Efendi
07:30olduğu anlaşılmaktadır.
07:32Yani caminin mimarı Seyit Abdülhalim Efendi'dir.
07:35Bu yönüyle de dikkat çeken bir yapıdır bu.
07:40Şimdi bu dönemde Osmanlı, yani 19. yüzyılda boğazın iki tarafında ilk başta ahşap, daha sonra da kagir, saraylar inşa edilir.
07:51Aslında o saraylarla beraber değerlendirilmesi gereken bir yapıdır.
07:56Dolmabahçe Sarayı'nın yanında Dolmabahçe Camii vardır.
07:59Hemen hemen aynı dönemler.
08:00Bu da zaten o sarayların bulunduğu alanla yakın olarak konumlandırılmıştır.
08:07Mesela karşı tarafta Anadolu tarafında Beylerbeyi Sarayı ve Beylerbeyi Camii yer almaktadır.
08:12Ve adeta boğazın iki tarafı saray ve camilerle de böyle gerdanlık gibi süslenmiştir.
08:20O dönemin anlayışını da yansıtması açısından veya şehircilik anlayışını yansıtması açısından oldukça da değerli bir yapıdır.
Yorumlar