Kilalanin ang youth achiever at gold award winner na si Mahmooda Aziza Bhatti

PTVPhilippines

Kilalanin ang youth achiever at gold award winner na si Mahmooda Aziza Bhatti  For more news, visit:  ►https://www.ptvnews.ph/  Subscribe to our DailyMotion Channel: ►http://www.dailymotion.com/peoples-television-incorporated  Subscribe to our YouTube channel: ►http://www.youtube.com/ptvphilippines  Like our Facebook pages: ►PTV: http://facebook.com/PTVph  ►Rise and Shine Pilipinas: https://www.facebook.com/riseandshinepilipinas  Follow us on Twitter:  ►http://twitter.com/PTVph  Follow us on Instagram: ►https://www.instagram.com/ptvph  Watch our livestream on:  ►http://ptvnews.ph/livestream/ ►https://www.dailymotion.com/PTVPhilippines  Watch our News Programs, every Mondays to Fridays  Rise and Shine Pilipinas - 6:00 - 8:00 am PTV Sports - 8:00 - 9:00 am Bagong Pilipinas Ngayon - 12:00 - 1:00 pm Sentro Balita - 1:00 pm - 2:00 pm Ulat Bayan - 6:00 pm - 7:00 pm PTV News Tonight -  9:00 pm - 10:00 pm  Saturday & Sunday: Sentro Balita Weekend - 1:00 - 1:30 pm Ulat Bayan Weekend - 6:00 pm - 7:00 pm

Transcript

00:00Sa murang edad, may mga kabataan hindi lang basta nangangarap, kundi gumagawa ng paraan para makapagbigay ng solusyon at pagbabago.

00:07Isa sa kanilang estudyante mula-mula ka, na kinilala sa World Youth STEM Invention at Innovation 2026 sa Bangkok, sa

00:14Thailand.

00:15Kasama natin live ang Gold Award winner na si Mamuda Aziza R. Bhatti.

00:22Good morning, Mamuda, at welcome sa Rise and Shine, Philippine.

00:24Hi, Aiza. Good morning.

00:26Aiza.

00:27Well, tell us about this invention and innovation na galing sa isang halaman, tama ba?

00:33Na pwedeng pagtanggal ng garapata sa mga animals, especially mga asa. Tell us about that study.

00:38So, basically, yung research po na to, ginawa po namin siya, ginawa po siya with my mentor, Ms. Maritas Hugo,

00:48during my senior high school po.

00:50So, grade 12 po ako nag-start. And, syempre, bata pa lang po talaga ako. I'm really into innovation or

00:59something na makakatulong with my community.

01:02So, syempre, our research is finding something new, new knowledge. Innovation is getting that knowledge to create or improve something.

01:11So, since meron na nga po tayong mga anti-ticks na ginagamit, but syempre po, may mga harmful chemicals po

01:19na nakalagay po doon, which is makakaharm po siya sa pets natin and also with us din po as pet

01:26owners.

01:27So, during the pandemic, syempre, lahat po tayo nasa bahay and then ang pinaka naging libangan po natin, yung mga

01:33pets po natin.

01:35So, doon po nag-spark yung idea na bakit hindi gamitin yung mga plants na nakikita natin sa paligid na

01:45magamit siya into something na makakatulong.

01:48And, yung pansit-pansitan po kasi, hindi po talaga siya ganun kakilala.

01:52Actually, hindi po rin yung naga. Malangta.

01:55Yes, o rin. It's a plant.

01:56Yes po. Ang pansit-pansitan po, commonly, nag-ag-ag-tumutubo po siya sa mga, like, sa mga puno, sa

02:02mga roots ng puno, or sa mga, basta sa gilid-gilid po siya ng mga ano.

02:06And then, commonly, ang akala po nila, eh, damo lang po siya.

02:10So, but, pansit-pansitan po, also, for anti-gout.

02:13Meron po kasi siyang anti-inflammatory.

02:16So, and also, meron din siyang bioactive compounds, which is flavonoids and alkaloids na nakakatulong po for anti-ticks.

02:24So, ayun po yung pinaka, ano po niya, pinaka, what you call this, kung saan umiikot po yung research.

02:32So, ayun po yung pinaka, ano niya.

02:34Okay. Pero, I'm just curious, dabanggit mo ng pandemic, parang doon nag-spart lahat.

02:38I assume you have pets, or ano yung naging calling mo, parang ito yung ginawa mo?

02:42So, beli, meron po kaming pusa ng kapatid ko.

02:45Okay.

02:45And then, ang tawag, ang pangalan po niya, meow.

02:48So, ayun po.

02:49Very creative, ah.

02:50Meow po ako.

02:52Kinag-isipa sa iti.

02:53So, ayun po, syempre, parang, lagi po namin siyang katabe, ganun.

02:57And then, nakikita nga po namin, meron siyang ticks.

03:00So, syempre po, yung kapatid ko po nag-aalala kasi pumapayat po yung cat.

03:04So, syempre, parasite po yun.

03:06So, syempre po, sabi ko, we tried yung mga commercialized anti-ticks po.

03:12But, ang nangyayari po kasi nakakalbo po siya.

03:15Okay.

03:16So, sabi ko po, and then, nag-spark na nga po, ayan, meron na kaming subject for innovation,

03:20which is yun po yung final output namin before graduation.

03:24And then, sabi ko po, why not ito yung gawin ko?

03:26So, I do my research po.

03:28And then, yung father ko po, masyado rin po siyang fascinated with herbal plants.

03:33So, syempre po yung nag-introduce sa akin sa pansit-pansitan.

03:36Wow.

03:36And then, sabi ko po, parang yung pansit-pansitan, hindi lang siya for gano'n, parang meron pa siyang kayang

03:41ibigay.

03:42Ang galing.

03:43So, kaya nagbasa po ako, nagbasa na nagbasa.

03:45Hanggang sa nakita ko nga po, may, yun nga po, meron siyang bioactive compounds na pwede for, ano.

03:50Then, hinaluan ko po siya ng pansit, ay ng serpentina.

03:53Yung snake root naman.

03:54Yes po.

03:55And then, same din naman po sila.

03:57And then, yun po, bali tinasting ko po muna siya with my pet po.

04:02Si Miao.

04:02Opo, kay Miao.

04:03And, yun po, parang after a week, okay po siya.

04:07Anaga?

04:08And then, yung hair po niya, eh, tumutubo din po.

04:12Nag-grow back.

04:12Nag-grow back po yung hair niya.

04:14So, ayun po.

04:14So, doon ko po na-test na okay siya.

04:16So, siyempre po, pero hindi po siya kaagad-agad pwedeng magamit na for commercialized.

04:22So, kailangan po muna ng testing.

04:23Yes.

04:23And other, ano.

04:25So, that's why, nag-conduct po kami ng for veterinary office po ng city po namin para makahingi po kami

04:33ng license to conduct sa mga animals.

04:35So, balak mo bang i-commercialize din ito para magamit na ibang mga for parent?

04:40Yes, po. Actually, my university po, which is Balacan State University, they are helping me po to find a investors

04:49or para makatulong po na ma-e-commercialize po yung product na to.

04:55Since, ano rin po talaga siya, makakatulong po siya.

04:57But, right now po kasi we're developing siya's shelf life po niya.

05:01Since, it's purely herbal po.

05:04So, ang lifespan lang po talaga, or yung shelf life lang po niya talaga is one week po.

05:09One week?

05:10Yes.

05:10Dapat magamit siya for one week?

05:11Ito, may ba tayo ng konti?

05:13Can you tell us more about dun sa gold award na natanggap mo sa Bank of Thailand?

05:17Oh, tsaka tayo mo din mga medals and flaps.

05:18So, nag-start po ito ng 2022.

05:21So, ito po yung first award po po.

05:23Okay.

05:24For that same research?

05:25Yes po.

05:26Wow.

05:26And then, nag-spark po doon na may mga competition po.

05:32And then, ako po yung pioneer sa school namin na sumali po sa mga gantong competition.

05:36Galing ka?

05:37And then, nag-spark po din po yung ibang mga bata na sumali din po.

05:40So, yung research po nila nilalaban din nila, yung innovation nila.

05:43So, during 2022 po, ito po nag-start po siya, naka-first runner-up po.

05:50And then, 2023, nagtungtong po ng college.

05:54Ayan, lumaban po ako sa World Youth.

05:56Ginanap po siya sa Malaysia.

05:58And, ayun po, nanalo po ako ng first gold ko po.

06:01And also with other prizes po.

06:04Kasi meron po silang parang best innovation video.

06:08Best innovation.

06:10Ganun po.

06:10And then, lumaban din po kami ng Indonesia.

06:15And, naka-silver naman po ako doon.

06:18Galing.

06:19And then, after that, 2025, gold din po ulit.

06:24And then, right now, gold.

06:25Ang galing kasi na ma-maximize.

06:26Pongrat sa'yo ni Miao, ah.

06:28Ang layo na lang ako.

06:29Tinastady mo about Miao.

06:30Tsaka, ang galing kasi na ma-maximize.

06:32Like, for example, yung pansitan na nabanggit mo.

06:35Ang alam lang ng iba, nagagamit sa gout.

06:37Pero nagamit din for anti-ticks.

06:38Ang galing, ano?

06:39May mga iba ka pa bang pinag-aaralan ngayon?

06:44So, right now po, I'm developing po yung four pills naman po siya.

06:50Onion and garlic pills.

06:51Yan.

06:52So, ito naman po ay for repellent po ng cockroach.

06:55Kasi, syempre, mga commercialized product po.

07:00Harmful din po siya pag ma-inhale po natin.

07:02So, since ang pills naman po ay may alicine and sulfur,

07:06which is makakatulong for repellent ng cockroaches.

07:09So, yun po yung dinidevelop po namin.

07:12Yung dinidevelop po na yan.

07:13Paano yan?

07:13Parang spray din or...

07:15Basically, ano po siya, it will turn into moth balls po.

07:19Ah, okay.

07:21Ang galing.

07:21Ang galing organic.

07:22Totoo.

07:23Tsaka, minsan yung mga halaman, binabali-bali, wala lang natin siya.

07:26Pero pag si Isa ang nakakita niyan,

07:29hahanapan niya ng purpose na makatutulong sa atin.

07:32Kasi syempre po yung mga pills din po,

07:34mga balat ng sibuyas.

07:35Kumalit, tinatapon lang po siya.

07:37Pero we don't know.

07:38May iba pa siyang use.

07:39So, ayun po yung parang inaano ko po na,

07:42huwag itapon lahat.

07:43Kasi may iba pa siyang magagamit.

07:45Ano?

07:46Hindi ko na nga itatapon pagka nagluluto ako.

07:48Nag-research niya tayo.

07:49Anong mga purpose nito?

07:50At baka may magamit sa ano iba?

07:52Kaso, tapos dinaga naman.

07:54Pero ang galing, ang galing kasi na ma-maximize mo nga lahat

07:57ang mga gamit or yung mga halaman, even pills.

08:01Correct.

08:01May advice ka ba sa mga kabataan na gusto rin siguro sundan ang yung yapak

08:05tungkol sa mga paggawarin ng mga bagay na makatutulong sa ating komunidad.

08:09Siguro ang may advice ko na lang po eh, ano,

08:13start to something small.

08:15Parang, kasi siyempre,

08:16ngayon po kasi we are entering a generation kung saan,

08:20parang masyadong broad yung iniisip ng mga kabataan.

08:22Like, sa amin po, sa community namin,

08:25they are really doing innovation and research.

08:27Pero yun nga po, sobrang broad and very expensive po siya.

08:31Kasi siyempre, when you're doing a research,

08:33mahirap humalap ng investor.

08:35So, basically, sarili mo talaga yung gagastos.

08:38So, ang payo ko po eh,

08:40start into something na small.

08:42And then, kasi from that small thing,

08:45makakahanap at makakahanap ka into developing it na mas malaki siya.

08:48Like, for example, sa akin po,

08:50kasi nag-work po siya sa akin.

08:52So, ayan po yung parang ano ko na,

08:54we really need research innovation

08:56kasi it opens us,

08:58it opens our critical thinking,

09:00our problem solving into,

09:02na parang,

09:03ginagamit natin yung creativity natin

09:05into something na useful po siya.

09:06Ang ganda ng mindset mo,

09:07kasi parang ganyan yung ginagawa ng Japan eh.

09:10Na yung kung ano yung mga,

09:11hindi mo akalain na kailangan mo,

09:13yung nag-iisip nila yung,

09:15para mas padaliin yung buhay.

09:17So, ganyan dapat yung mindset.

09:18O nga naman,

09:19start from something na,

09:21yung una, makakatulong sa sarili mo,

09:22mas magiging convenient yung buhay mo.

09:24And then, parang,

09:25think of something po na makakatulong muna,

09:27syempre, yung community mo,

09:28yung household,

09:29yung bahay mo muna,

09:30and then, community.

09:32Ayan.

09:33Parang, dami ko talong naisip na yun

09:34na mga pwedeng baka halaman ng sagot.

09:37Papa-research natin kay guys.

09:38Sama ka maaaral.

09:39Thank you so much, Aiza,

09:41for sharing your expertise

09:42at saka itong iyong research.

09:44At we wish you all the best, ha,

09:45sa iyong mga ginagawa pa ba ka pag-aaral

09:48at marami ka pang bibigyang solusyon.

09:50Ang sagot ay halaman na meron sa ating lipunan.

09:53Thank you, Aiza.

09:54Thank you so much.

Category

Transcript

Comments

Recommended