00:00Yung EDSA is about sa malawak na protest noon na against martial law and kinakommemorate natin every February 25.
00:09Change doesn't require violence.
00:12EDSA shows the unity and power of the people for the betterment of the Philippines.
00:18Iyan ang sagot na ilang genzies na ang tanungin namin tungkol sa EDSA People Power.
00:2240 years later, isa lang ang malinaw. Hindi lang ito kwento ng nakaraan.
00:26This is a reminder kung ano ang kayang gawin ng mamamayan kapag nagkakaisa.
00:32Pero paano nga ba umabot sa puntong iyon? Ano ba talaga ang nangyari noong 1986?
00:38Let's rewind.
00:49The proclamation of martial law is not a military takeover.
00:55I, as your duly elected President of the Republic,
01:00use this power which may be implemented by the military authorities,
01:06but still is a power embodied in the Constitution
01:12to protect the Republic of the Philippines and our democracy.
01:19Sa visa ng Proclamation No. 1081, dated September 21, 1972,
01:25under Marshall Luna ang buong Pilipinas.
01:27Dalawang araw matapos nito,
01:29inanunsyo na ito ni Pangulong Ferdinand Marquez Sr. sa isang televised address.
01:34Tugun daw ito ng administrasyon sa lumalalang rebeliyon noon.
01:37Pero ayon sa ilang ulat, isang lingkupal lang bago ito'y proklama,
01:41may plano umano si Marquez Sr. na kunin ang mas malawak na kontrol sa gobyerno.
01:46Ang nagbunyag, si former Senator Ninoy Aquino,
01:49noong September 13, 1972, sa Senado.
01:53Tahasan niyang ibinulgar ang offline Sagittarius
01:56na layong ilagay umano ang Metro Manila
01:59at mga karating na lugar sa ilalim ng kontrol ng militar
02:02bilang pagre-ready sa martial law.
02:04In short, may alagasyon na hindi biglaan ang martial law,
02:08kundi planado.
02:10Back then, Marquez had already been in office for seven years.
02:14Unang nahalal bilang Pangulo noong 1965,
02:17re-elected noong 1969 bago i-deklara ang Martial Law noong 1972.
02:22And he will continue until 1986.
02:26Under the 1935 Constitution,
02:29two terms lamang allowed na mag-serve ang isang Pangulo.
02:35But because of his declaration ng martial law noong 1972
02:39at sa mga sumunod na pagbabago sa Constitution,
02:42nanatili siya sa kapangyariyan beyond this term.
02:45Imagine this.
02:46Nang iproklama ang martial law,
02:48umabot sa 60,000 ang lakas ng Armed Forces of the Philippines.
02:53Maraming public utilities gaya ng mga power,
02:56water at telephone companies,
02:58airlines at railways ang ipinasara.
03:00Daan-daang media outlets sa bansa ang ipinasara,
03:03kabilang ang 292 radio stations,
03:067 television stations,
03:08at halos sandaang newspaper at magazines.
03:11Mahigit sampu ang naiulat na namatay.
03:14At approximately 8,000 na individual ang inaresto,
03:17kabilang si Senador Ninoy Aquino,
03:20ang katunggalin ni Marcos,
03:21all in just one day.
03:22Sa ilalim ng batas militar,
03:25nagkaroon ng censorship.
03:26Lumala rin ang lagay ng ekonomiya
03:28at tumaas ang presyo ng mga bilihin.
03:31Lalo rin umigting ang rebeliyon
03:33at lumaganap ang human rights violations.
03:36Tumagal ito ng halos siyam na taon.
03:39August 21, 1983,
03:42inasasinate si dating Senador Aquino
03:45pagbalik niya ng Pilipinas
03:46sa Manila International Airport.
03:49One tragic death slowly ignited a movement
03:53at nagpatuloy ang mga pagkilos hanggang 1986.
03:57Long haul nga raw ang revolusyon,
03:59ayon kay Filipino public historian,
04:02Xiao Chua.
04:04Long haul ang tawag dyan, di ba?
04:07Ibig sabihin, ano ito, matagalan.
04:09Hindi ito parang isang rally, bumagsak na.
04:12Hindi ganun.
04:13Hindi instant mami ang revolusyon, ano?
04:16Kailangan makita ito na isa siyang proseso
04:18na matsaga kayo,
04:20na ebrinawen din,
04:22meron kayong mga pagkilos.
04:24So wait,
04:25ano ba talaga ang mitsa ng EDSA People Power?
04:28Ang talagang mitsa talaga ng People Power Revolution,
04:31yung snap election talaga.
04:33Kasi dun mo nakita na
04:36gagawin ng payment ng lahat
04:37para manatili sa pwesto,
04:39even violence.
04:40In answer to their request,
04:42I announce that I am ready to call
04:45a snap election.
04:46Sa gitna ng krisis,
04:48inanunsyo ni Marcos na magkaroon ng eleksyon.
04:51Dito, kumandidato bilang pangulo
04:53ang balo ni Aquino
04:54na si Corazon Aquino
04:56laban kay Marcos.
04:57February 7, 1986,
05:00nagkaroon ng snap elections.
05:01Pero ang resulta,
05:03para bang may something fishy?
05:05How?
05:07Magkaiba raw kasi ang bilang
05:08ng Comelec at Namfrel.
05:10Sa Namfrel,
05:11panalo na by 70% of votes
05:14canvassed si Aquino.
05:15Kaya naman,
05:17nagkaroon ng walkout
05:18sa election tabulators
05:19at maging kaliwad ka
05:21ng karahasan
05:21dahil sa umunoy dayaan.
05:24Nagkaroon ng dayaan
05:25supposedly dahil
05:26magkaiba yung bilang
05:28ng Comelec
05:29tsaka nung watchdog group
05:31Namfrel
05:32na nakakareceive
05:33ng mga election returns.
05:34Magkaiba yung bilang
05:35na nanalo si Corio Aquino
05:37sa Namfrel
05:38na tatalo siya sa Comelec.
05:40Nang medyo naging sus
05:42na ang snap elections,
05:43February 16,
05:45nanawagan si Aquino
05:46ng boycott
05:47at civil disobedience
05:48laban sa mga kumpanyang
05:50pag-aari
05:50ng mga kaalyado
05:51ni Marcos.
05:52Tatagal sana ito
05:53ng 10 araw
05:54hanggang February 25,
05:56ang araw
05:57ng inaugurasyon
05:58ni Marcos
05:58para sa ikaapat
06:00niyang terminong.
06:00Tapos ang countermeasure
06:03ni President Marcos
06:03may plano siya
06:04to declare
06:05martial law again.
06:06That operation
06:07was called
06:07Operation Everlasting.
06:09Nabuko yun
06:09nung umalis sila
06:10na maki magmamartial law
06:12ulit sana.
06:14February 22, 1986,
06:16gumalas ang dalawang
06:17dating pro-Marcos
06:18na sina-Defense Minister
06:20Juan Ponce Enrile
06:21at Armed Forces
06:22Vice Chief of Staff
06:23Lieutenant General
06:24Fidel Ramos
06:25sa administrasyon.
06:27Nagkampo sila
06:28sa Camp Aguinaldo
06:29at Camp Crame.
06:30Eventually,
06:31they planned a coup
06:32against the regime.
06:34Parang ang mangyayari doon
06:35so they planned a coup
06:36but nabuko yun
06:37on the morning
06:38of the 22nd of February.
06:40Amaze the uncertain
06:41shadows cast
06:43by our national crisis.
06:45Nanawagan si Cardinal Sin
06:46sa Radio Veritas
06:48at dito nagsimulang
06:49magtipon
06:50ang mga tao.
06:52Four days.
06:54Ganyan ang itinagal
06:55ng People Power Revolution
06:56kung saan
06:57milyon-milyong Pilipino
06:59ang pumunta sa EDSA.
07:00The four days
07:01is just the climax
07:03of a 14-year struggle
07:05na nangyari
07:06since
07:08or even
07:08before the
07:09declaration of
07:10martial law.
07:10Pinakita natin
07:11yung pakikipagkapwa
07:12tao natin.
07:13Binibigyan natin
07:14yung mga sundalo
07:14ng bulaklak.
07:15Parang sinabi natin
07:17sa mga tao,
07:18pare,
07:19bakit tayo magpapatayan?
07:20Pare-pareho tayo
07:21mga Pilipino.
07:27Walang baril,
07:28walang dahas,
07:30dasal,
07:30rosaryo,
07:31at tapang lang.
07:32Hindi lang
07:33iisang kulay
07:34ang nakilahok,
07:35kundi iba't ibang
07:36sektor ng lipunan
07:37ang nagtipon-tipon.
07:39Hindi lang sa Metro Manila,
07:40kundi pati sa ibang
07:41panig ng Pilipinas.
07:44Tandaan natin
07:45na yung People Power Revolution,
07:46parang yan yung
07:47pinakasigma na
07:48event na nangyari
07:49sa bansang Pilipinas.
07:51Yung kasing
07:52People Power Revolution,
07:53nag-unfold siya
07:54sa harapan
07:56ng buong mundo.
07:57Naging template yan
07:59na makita
08:00sa ibang bansa
08:01na pwede pala yun
08:02at nagawa nila
08:03na peacefully
08:05magkaroon din
08:06ng regime changes
08:07sa kanilang mga lugar.
08:09Ilang araw matapos
08:11ang makasaysayang
08:12pagtitipon,
08:13umalis si Ferdinand
08:14Marcos Sr.
08:15kasama ang kanyang
08:16pamilya
08:16mula sa bansa.
08:18Si Corazon Aquino
08:19ang umupo
08:20bilang Pangulo.
08:22Kaya tinawag itong
08:24People Power,
08:25kapangyarihan
08:26ng mamamayan.
08:28Fast forward
08:29to 2026.
08:30Ang mga protesta
08:32hindi na lang
08:32sa kalsada,
08:33nasa feed na.
08:35Feed!
08:35Pulong kailan!
08:36Ang mga kurako!
08:38Ang sigaw
08:39hindi lang sa lansangan,
08:40kundi
08:41nasa post din.
08:42At ang pag-oorganisa
08:43para sa mga pagkilos,
08:45hindi lang
08:45nasa pagtitipon,
08:46kundi
08:47nasa mga group chat
08:48na rin.
08:49Kung noon,
08:50tradisyonal pa
08:50ang pagkuhan
08:51ng source of information
08:52o kailangan mo
08:53pang pumunta
08:54sa kalsada
08:54para makibalita.
08:55Ngayon,
08:57may social media na
08:58where information
08:59spreads faster
09:00than you can blink.
09:01Sa gitna
09:02ng lumalawak
09:03na digital landscape,
09:04paano nagbabago
09:05ang paraan
09:06ng pagkilos
09:06ng kabataan?
09:08Ito ang sagot
09:08ng sociologist
09:09at youth activist
09:10na si
09:11Ferdinand Sanchez II.
09:13Mas nagkaroon
09:13ng hybrid
09:14na mood of activism.
09:16Meron kang
09:17mga digital petition
09:18from offline
09:20to online.
09:21Meron kang
09:22mga campaigns
09:23na ginagawa rin
09:24online and offline.
09:26So,
09:26feeling ko yung
09:27mode of activism
09:28ay may ganitong
09:29identity na
09:31mas kumalat siya
09:32but at the same time
09:34naging connected
09:34then because of
09:35the online sphere
09:36or internet
09:37na meron today.
09:40Sa madaling salita,
09:41nagkaroon
09:42ng panibagong anyo
09:43ng pagkilos
09:44pero hindi
09:45ibig sabihin
09:45na humina ito.
09:47Hindi ko masasabi
09:48na bumaba
09:49yung level
09:50of activism
09:51pero posibleng
09:52nag-iba nga
09:53dahil nga
09:54sa advent
09:55ng social media
09:56kung saan
09:57nakakapag-express
09:59ng criticism
10:00doon yung form nila
10:02of activism
10:02which is very much
10:04valid
10:05the same way
10:06as kung paano rin
10:07ginagawa
10:07ang mga
10:08physical progress.
10:09Pero teka lang,
10:11habang nakatutulong
10:12ang social media
10:13sa pagpapalawak
10:14ng political awareness
10:15at civic movement
10:16ng kabataan,
10:17may kaakibat din daw
10:18itong mga panganib
10:19sa kung paano
10:20nahuhubog
10:21ang kanilang pananaw.
10:22Barrier din
10:23ang disinformation.
10:25Maraming iba't-ibang
10:26mga makikita online
10:28pagdikirap
10:29isipin
10:30ano ba yung
10:31tamang pakinggan.
10:32In the way
10:33yung disinformation
10:35adds
10:36as a factor
10:37of barrier
10:38when it comes to
10:39youth participation
10:41kasi
10:42dinadilute nito
10:43yung discourse
10:44at the same time.
10:45Marami rin
10:46umusbong
10:47ng mga alternative
10:47sources
10:48of information.
10:50Ito yung mga
10:51community pages,
10:52ito yung mga
10:53news outlets
10:55na
10:55medyo tricky
10:57kasi yung iba
10:57nakiclaim silang
10:58news sila
10:59pero hindi rin
10:59or yung mga
11:00partisan
11:01na mga takes
11:02when it comes to
11:03the information
11:04that they see online.
11:05So,
11:05possible na
11:06kahit sabihin nila
11:08media sila
11:08pero
11:09very much
11:10partisan
11:10to
11:11a political candidate
11:12or
11:13at most
11:13propaganda
11:15ito
11:15na
11:16ginagamit.
11:18Sa social media
11:20hindi lang balita
11:21ang mabilis kumalat
11:22pati maling
11:23informasyon
11:23at minsan
11:25nakakulong tayo
11:26sa tinatawag
11:26na echo chambers.
11:28Ito yung
11:28kalimbawa
11:29ay
11:30hindi ka
11:31nakikipag-engage
11:32sa mga
11:33points of views
11:34or political views
11:35na
11:36hindi aligned
11:37sa kung ano
11:38yung gusto mo
11:38or hindi yung
11:39hindi mo gusto
11:40and dahil
11:41dito yung mas
11:42pinaniniwalaan mo
11:43na lang
11:44ay kung ano
11:44makakapag-confirm
11:45ng sarili
11:46mong mga
11:47biases.
11:48Kapag hindi
11:48kabukas
11:49sa pakikinig
11:50nawawala
11:51ang diskurso.
11:52Ang diskursong
11:53minsang
11:54nagbuklod
11:54sa mga
11:55Pilipino
11:55noong
11:56EDSA
11:56People Power
11:57at makalipas
11:58ang 40 taon
11:59nananatiling
12:00mahalagang balikan
12:01ang tanong
12:02ano ang aral
12:03na dala
12:03ng EDSA
12:04People Power
12:04Revolution
12:05para sa
12:06kasalukuyan?
12:08Sa kahulugan
12:09ng People Power
12:09ay dapat
12:10makita natin
12:12na tayo
12:12ang People Power.
12:13Ako ang
12:14People Power
12:14ikaw ang
12:15People Power.
12:16Ang pagbabago
12:16ng bayan mo
12:17ay nasa kamay mo.
12:18Yung pagbabago
12:19ay hindi
12:19mangyayari
12:21overnight.
12:21Yung
12:22kapangyarihan
12:23talaga
12:24ay nasa
12:24tao.
12:25Kahit
12:25sabihin natin
12:26na dominant
12:27pa rin ngayon
12:28ng mga mayayaman,
12:29mga political
12:30dynasties,
12:31yung mga tao
12:32pa rin
12:32ang may kakayahan
12:34makapagtikta
12:34ng kanilang
12:35sariling
12:35kinapukasan.
12:38Maaaring
12:39nag-iiba
12:39ang paraan
12:40ng paghilo
12:41sa bawat
12:41henerasyon
12:42kasabay
12:43ng pagbabago
12:43ng panahon.
12:44Pero,
12:45iisa ang
12:46nananatiling
12:47mahalaga,
12:47ang boses
12:48ng kabataan
12:49at kung paano
12:50sila
12:50titindig
12:51para sa bayan.
12:56Habang binabalikan
12:57natin
12:57ang EDSA,
12:58patuloy rin
12:59itong binibigyan
13:00ng bagong
13:00kakulugan
13:01ng bawat
13:01henerasyon.
13:02Ako si
13:03Gail Cayetano,
13:04nag-uulat
13:04para sa
13:05GMA Integrated
13:06Bruce.
Comments