00:00Alamin po natin ang latest mula sa pagharap ng mga common legal representative para sa mga biktima sa confirmation of
00:06charges here
00:06ni dati Pangulong Rodrigo Dutente sa ICC at sa C-Live, si Marise O'Malley.
00:13Marise?
00:16Yes, Pia, bago mag-alas 3 nga ng hapon oras dito sa The Hague at bago mag-alas 3 naman
00:25dyan sa Pilipinas
00:26ay nag-adjourn na o sinuspindi na muna pansamantala yung sesyon para sa araw na ito.
00:35Ito yung second day ng confirmation of charges hearing dito sa ICC para pa rin sa kinakaharap na kaso ni
00:42dating Pangulong Rodrigo Duterte.
00:45At sa ikalawang sesyon ay actually third session na ito on the second day
00:51ang nagpatuloy sa pagbibigay ng pahayag o ng kanyang talumpati dun sa submission on merits
00:59si Paulina Maceda, ang principal counsel ng Office of Public Counsel for Victims.
01:05Sa paglalahad ni Maceda, binigyan din niya na ang kanilang paninindigan ay para sa mga pamilyang hindi nakarating sa pagdinig
01:12na ito.
01:13Aniya ang mga nasawi ay hindi lamang mga numero o statistics, kundi mga taong may pangalan, pamilya at buhay na
01:21nawasak.
01:22Tinawag ni Maceda ang drug war bilang isang policy against poverty na animoy nakatuon sa pinakamahihirap at pinakavulnerable sector ng
01:30lipunan
01:31na naipit o naiipit sa gitna ng operasyon.
01:35Iginiit pa niya na ipinakita ng administrasyon ni Duterte ang isyo bilang isang parusang pagpapatupad ng batas.
01:42Sa halip na tugunan, ang mas malalim na suliranin tulad ng hindi pagkakapantay-pantay sa lipunan.
01:48At para sa prosekusyon, ito ay isang malawak at sistematikong pag-atake na nakatuon sa maraming mga sibilyan.
01:54Binanggit din ni Maceda ang iba't ibang ulat ng mga international at local na organisasyon
01:58ayon sa ulat ng Human Rights Watch noong 2022 o maabot sa 6,200 na iulat na nasawi.
02:05Samantala sa ulat ng UNHCR noong 2020, tinatayang nasa 8,663 ang bilang ng mga namatay.
02:14Gate naman ang Commission on Human Rights ng Pilipinas na maaaring doble o triple pa
02:19aktual na bilang kumpara sa tala ng United Nations.
02:23Lumutang din sa mga testimony ng mga biktima at kanila mga kaanak
02:26ang mga paratang na matitinding paglabag sa karapatang pantao
02:29kabilang ang torture, malupit at di makataong pagtrato, panggagahasa, pagbumbogbog,
02:36pagsampal, electrocution at mga banta sa buhay.
02:39Sa kabuuan, iginiit ng prosekusyon na ang mga ebidensyang ito
02:43ay nagtuturo sa pagkakaroon ng isang organisado at malawakang patakaran
02:48na nagresulta sa libu-libong pagkamatay at malubhang paglabag sa karapatang pantao.
02:52So ang tala piya, ang huling bahagi noong third session na ito
02:58ay nagsalita naman si Atty. Gilbert Andres bilang bahagi pa rin
03:02ng Common Legal Representative of Victims.
03:06At sinabi nga niya na Mr. Duterte's drug war campaign targeted the very humanity of the people.
03:14At kumbaga inalisan daw ng dignidad ang mga tao.
03:18At sinabi rin niya na dun sa mga operasyon na ipinatupad
03:26para mas makuha o masawata, di umano yung mga involved sa drug war
03:35ay nilagyan daw o pinlantahan ng mga ebidensya ng illegal drugs at mga paltic guns
03:42yung mga biktima. At sinabing sila raw ay nanlaban.
03:49At sa huli ay nagdulot daw talaga ito ng matinding trauma sa buhay ng mga pamilya ng mga biktimang ito.
04:00At nabanggit din kanina na yung mga bata na nabibilang sa mga nasawi
04:08dito sa mga operasyon na ito ay collateral damage daw ayon kaya dating Pangunong Rodrigo Duterte.
04:15So sa huli ay talagang sa mga ebidensyang kanilang ipinakita,
04:19pinatutunayan nila na may sufficient grounds para tumulak sa isang trial proper,
04:26full-blown trial, itong mga counts 2 and 3 ng Crimes Against Humanity
04:34kung saan ito yung mga kinakaharap nga ni dating Pangunong Rodrigo Duterte.
04:41So nagtapos na ang prosekusyon at ang CLRV sa submission on merits.
04:47Tomorrow ay nakasuspend muna ang hearing dahil bahagi ng mga adjustments nga na ginawa
04:54para kaya dating Pangunong Rodrigo Duterte, apat na araw lamang gaganapin yung mga hearings.
05:00So magre-resume na ulit, Pia, ang hearing sa darating na Thursday
05:05kung saan ang depensa naman ang nakatakdang magsumite ng kanilang mga merits o ebidensya.
05:11At yan muna ang pinakasariwang balita mula pa rin dito sa Media Center na International Criminal Court.
05:16Ako po si Maris Umali para sa Saksi.
05:20Pia?
05:20Maris, pwede mo bang ilarawan para sa amin kung ano yung naging pagtanggap
05:26o kung ano yung naging reaksyon ng mga naroon sa hearing
05:30nung sila yung nakikinig sa submission of merits ngayong araw na ito?
05:37Pia, ang pinaka-evident dun sa mga reaksyon na ito ay nanggaling mismo sa mga pamilya ng mga biktima.
05:46Kasi, of course, may mga nakikita tayo na ilang mga individuals na nanunood na napapailing.
05:54Pero yung talagang kitang-kita mo yung emosyon,
05:58manggagaling mismo dun sa mga pamilya ng mga biktima,
06:01na talagang naluha at naging emosyonal habang pinapakinggan nila.
06:06Dahil kumbaga bumalik ulit sa kanilang alaala.
06:09Bagamat hindi naman nila talaga makakalimutan yung nangyari sa kanilang mga kaanak
06:13dito sa war on drugs na ito at talagang sila ay traumatized.
06:17Pero kumbaga parang tila isinampal muli sa kanila yung masakit na katotohanan sa nangyari.
06:25Hindi lang sa kanilang mga kaanak, kundi sa maraming iba pa na mga biktima,
06:30especially dun sa mga binanggit na mga pangalan na naging bahagi nga ng Oplan na Tokhang
06:37at pati na rin ng Oplan na high value target.
06:41So itong mga, actually dahil nga very formal kasi sa court gallery,
06:48wala ka masyado makikita mga reaksyon,
06:51kundi even yung emotions nila na talagang makikita mo yung sakit,
06:57talagang ang makikita mo lang yung pagpahid nila ng luha,
07:00pero mamaya tutulunan naman, mababasa na naman yung kanilang mga mata
07:04dahil tuloy-tuloy yung kanilang, kumbaga, yung reaksyon nila ng,
07:10of course, yung nararamdaman nilang sakit dun sa patuloy nilang naririnig
07:15kung gano'ng karami yung mga nabiktima rao nitong drug war na ito
07:19nung panahon ni dating Pangulong Rodrigo Duterte.
07:21Pia?
07:22Maraming salamat, Marie Zumali.
07:25Mga kapuso, maging una sa saksi.
07:28Mag-subscribe sa GMA Integrated News sa YouTube para sa ibat-ibang balita.
Comments