- 22 dakika önce
Gece Haberleri, 24 saatin tüm gelişmelerini ekrana getiriyor.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:29İzlediğiniz için teşekkürler.
00:33İzlediğiniz için teşekkürler.
01:03İzlediğiniz için teşekkürler.
01:59İzlediğiniz için teşekkürler.
02:07İzlediğiniz için teşekkürler.
02:14İzlediğiniz için teşekkürler.
02:27İzlediğiniz için teşekkürler.
02:37İzlediğiniz için teşekkürler.
02:49İzlediğiniz için teşekkürler.
03:03İzlediğiniz için teşekkürler.
03:14İzlediğiniz için teşekkürler.
03:23İzlediğiniz için teşekkürler.
03:29İzlediğiniz için teşekkürler.
03:37İzlediğiniz için teşekkürler.
04:08İzlediğiniz için teşekkürler.
04:34İzlediğiniz için teşekkürler.
04:39İzlediğiniz için teşekkürler.
05:03İzlediğiniz için teşekkürler.
05:08İzlediğiniz için teşekkürler.
05:14İzlediğiniz için teşekkürler.
05:21İzlediğiniz için teşekkürler.
05:32İzlediğiniz için teşekkürler.
05:34İzlediğiniz için teşekkürler.
05:35İzlediğiniz için teşekkürler.
05:38İzlediğiniz için teşekkürler.
05:40İzlediğiniz için teşekkürler.
05:44İzlediğiniz için teşekkürler.
05:46Bazı konuların üzerinde durması bu konularda da işte regulasyon sağlaması vesaire gerekiyor. Bu konuda da İsrail'e net şekilde tepki
05:56verdiğini de biliyoruz.
05:57Rusya'da net şekilde tepki veren ülke biliyorsunuz İngiltere'de Avrupa geneline baktığınızda.
06:01İsrail'e de bu noktada net. Bir de tabii İngiltere'nin farklı ülkelerden farklı coğrafyalardan oluşmuş bir toplumsal yapısında göz
06:12ardı etmemek lazım ki burada Müslümanların da hatırı sayılır bir kitle olduğunu biliyoruz.
06:17Yani hep böyle Amerika'dan veya Avrupa'dan bahsederken o İsrail yanlışı lobiler Yahudi lobileri vesaire diyoruz ama işte İngiltere'de bir de
06:24böyle Müslüman oy oranı diyelim veya Müslümanların kendi isteklerini bir şekilde kabul ettirebilecekleri bir yapı da var.
06:33Bunların hepsi birleştiği zaman İngiltere'nin İsrail'e karşı söyleminin bir nebze sertleştiğini görüyoruz.
06:40Ama farkındaysanız bu Sanchez gibi bir yapı da değil. Yani Sanchez çok net İsrail karşıtı yani İsrail'in yaptıklarının karşısında
06:48olan bir söylemle politik bir duruş sergiledi.
06:53İngiltere bunu biraz daha kurumsallaştırarak yapma niyetinde.
06:57Ama Netanyahu özellikle konuyu o kadar net anladı ki hatırlarsanız da ne diyorum birkaç hafta önceydi İngiltere'ye bir İslam
07:05ülkesi dedi.
07:05İslam ülkesi olarak vesaire diye böyle cümle içinde kullandı. Bu mesela önemli bir laf dokundurmaydı İngiltere'ye.
07:14Aslında nasıl gördüğünü açıklaması anlatması konusunda.
07:19Şimdi ondan sonra biz İngiltere'ye karşı işte Amerika'nın da İsrail'in de ve hatta belki İsrail'in yanında
07:27olan diğer ülkelerinde ki bir elin parmağını geçmiyor artık neyse ki böyle doğrudan İsrail'in yanında olduğunu açıklayan devletler.
07:34İngiltere ile ilişkilerini farklılaştırdığını görüyoruz.
07:38Şimdi bu noktada geldiğimizde bu İngiltere bizim İngiltere dediğimiz ama onların Birleşik Krallık adını verdiği içerisinde İngiltere, İskoçya, Galler ve
07:51Kuzey İrlanda'nın oluşturduğu yapıda bu ortak yapıyı bu Birleşik Krallık yapısını dağıtmaya yönelik bir adım atılıyor şu anda bu
08:02bahsedilen konuyla.
08:03Şimdi bunun arkasında İsrail olabilir mi?
08:07Yani açıkçası sonuçta bu bölgeler aslında devlet diyebileceğimiz bu yapılar zaten özellikle son dönemde İngiltere ya Birleşik Krallık yapısı içerisinde
08:19tartışılan konular haline geldi.
08:23Yani her bir İngiltere hariç Galler, İskoçya ve Kuzey İrlanda zaten bu Birleşik Krallık yapısı içerisinde olmayabileceklerine dair bazı böyle
08:33satır altında kapalı kapılar arkasında konuşmaya başlamışlardı.
08:37Ki İskoçya bununla ilgili zaten biliyorsunuz yakın dönemde bir referandumda yaptı ve olumsuz sonuç aldı.
08:43Yani Birleşik Krallık içerisinde kalma eğilimi gösterdi.
08:46Ama şimdi bu bir yumuşak karınsa Birleşik Krallık için bu da doğal olarak İsrail için kaşınabilecek bir yer.
08:54Ve geldiğimiz yerde bu üç ülkenin, Krallık içerisindeki üç ülkenin birlikte hareket etme niyeti tarihte ilk.
09:04Yani dediğim gibi İskoçya mesela tek başına böyle bir şey yapmıştı Galler.
09:08Daha önce tek başına bununla ilgili bir tartışma başlatmıştı.
09:12Kuzey İrlanda zaten bununla ilgili bir yapısı var.
09:16Ama üçünün bir araya gelip böyle bir toplantı yapalım, bir metin imzalayalım vs. bu ilk kez oluyor.
09:24Bu tek başına İngiltere ile Birleşik Krallık ile ilgili olmayacağı, bu bugünkü devlet yapısıyla ilgili olmayacağını sanki az buçuk anlayabiliriz
09:35bu düzlemde baktığımızda.
09:37O yüzden yani açık bir delil yok ortada ama artık biraz altını kaşımak gerekiyor bu tip şeylerde.
09:45Siz de bahsettiniz Avrupa'da yani biri ne zaman İsrail karşısında sesini yükselse başına bir şey geldi.
09:52Doğal olarak bunun da takibinin bu anlamda yapılması gerekiyor.
09:55Madem kılıç sizin değerlendirmeniz nedir?
09:57Tabi İngiltere Avrupa'nın ve dünyanın en güçlü ülkelerinden biri ve özellikle bu yapıyı çok uzun süredir bir arada tutuyor.
10:07Ama aslında Tolga Bey'in de ifade ettiği gibi Kuzey İrlanda ayrı bir hikaye ama İskoçya'nın son dönemde bağımsızlık
10:15için sık sık tartışmaların alevlendirildiği bir nokta olduğunu biliyoruz.
10:21Ama referandumda onlar çok az bir farkla hatırladığım kadarıyla.
10:25Hayır oyuyla İngiltere ile birlikte kalmayı tercih etmişlerdi.
10:31Ama şimdi çok uzak bir zamandan da bahsetmiyoruz.
10:37Yani o günden bugüne ne değişti diye de insanın aklına gelmiyor değil.
10:40Şimdi burada ilginç bir nokta var.
10:45Tabi bölgesel başbakanlar sıfatıyla değil partilerinin liderleri sıfatıyla bir araya geleceklerini açıklamışlar.
10:53Ve bu toplantının içinde bu üç ülkenin başbakanı ve parti liderlerinin dışında bir isim daha var.
11:03Onu da söylememiz gerekiyor.
11:05İrlanda Cumhuriyeti'nin Milliyetçi Partisi ünlü Simfe'nin lideri de bu toplantıda yer alacak.
11:11Şimdi aklımıza birkaç gün önce Amerikan Başkanı Donald Trump'ın İrlanda seyahati gelmedi değil.
11:19İrlanda seyahatinde şöyle bir ifade kullandı Amerikan Başkanı.
11:22İrlanda ve Kuzey İrlanda bir gün birleşecek.
11:24Bugün mü yarın mı bilmiyorum ama bir gün birleşecekler ifadesini kullanmıştı.
11:29Şimdi bu açıklamadan bu kadar kısa süre sonra bu gelişmelerin yaşanması,
11:34bu üç ülkenin bir araya gelmesiyle birlikte İrlanda Milliyetçi Partisi'nin başkanının da bu toplantının içinde yer alması
11:43ve dörtlü bir konsorsiyum kurulması ilginç bir detay herhalde.
11:46Buradan size verelim sözü.
11:48Siz nasıl değerlendireceksiniz?
11:50Sağ olun.
11:51Öyle özellikle dediniz ki gerçekten yine ben her zaman şunu söylüyorum.
11:55Erhan Bey yayın yaptığımda açıklama yapmak zorunda kalmıyorum.
11:58Direkt sonuca gidiyorum.
11:59Çünkü şu anlamda söylüyorum.
12:00Bakın siz de yaptığımız her yayında ben veri üzerinden konuşmayı çok seven bir isim.
12:05Yani yorumları veri üzerinde dayandırıyorum.
12:07Gerek askeri olsun gerekse de işte son dönemlerdeki politik gelişmelerde olsun.
12:12Şimdi son dönemde baktığımızda biz ne görüyoruz?
12:14Az önce sizin verdiğiniz örnek gibi Trump'ın bölgedeki yapmış olduğu ziyarete yapmış olduğu bir açıklama var.
12:20Peki son kısa vadeye bakayım.
12:23Çok uzun vadeye bakmayalım.
12:24Yani 2022 gazete savaşının başlamasından bu yana olan sürece bakmayayım.
12:28Fakat son döneme bile baktığımızda Petro Sanchez'in İspanya'da çok ciddi anlamda sıkıştırıldığı bir dönemi görüyoruz.
12:35Yani Kueta krizini biliyoruz.
12:37Kueta krizi yaklaşık 2-3 hafta önce oldu.
12:39Ve 3 hafta önce olan bu Kueta krizinde yaklaşık 80 bin kişi bu tespit edilen belki çok daha fazladır.
12:46100 binin üzerindedir.
12:47100 bin kişilik bir mülteci akını İspanya'ya yansıdı.
12:53İspanya'nın kıyılarında oldu.
12:55Hatta hatırlayın bu mesele Avrupa içerisinde de bir kriz yarattı.
12:58Yani ne oldu?
12:59Avrupa Birliği ülkeleri başta İtalya olmak üzere dediler ki, Melon olmak üzere dediler ki
13:04acaba biz Schengen'i askıya mı alsak, İspanya'ya sınırlarımızı kapatsak mı?
13:10Gibi bazı adımlar atmakla ilgili açıklamalar yaptılar.
13:14Bu kriz şimdilik bir nebze aşılmış gözüküyor.
13:17Fakat bu içeride çok büyük bir kriz yarattı Sanchez için.
13:21Yani zaten Sanchez, yani İspanya, Filistin devletini tanıyan Avrupa'daki ilk ülkelerden bir tanesi.
13:28Gazze Savaşı'ndan sonra ve daha sonra da bu konuda uluslararası anlamda adım atan
13:33hatta Avrupa içerisinde Filistin'in tanınması için diplomasi faaliyetleri yürüten bir ülke olarak ona çıkmıştı.
13:39Dönüyorum İngiltere'ye bakıyorum.
13:41İngiltere ne yaptı?
13:42İngiltere'de bu süreç içerisinde en azından destek olmadı İsrail'e.
13:48Daha sonra ise ABD'nin bölgedeki savaşında hatırlayın Starmer Başbakan iken
13:54Trump çıktı ve dedi ki biz İngiltere'den bölgeye uçak gemisi göndermesini istedik.
13:59Bize Hürmüz'de destek olmasını istedik.
14:02Fakat onlar bunu kabul etmedi.
14:03Bunu unutmayacağız ifadelerini kullandı.
14:06Şimdi burada İngiltere'nin tavrı netti.
14:08İsrail'in savaşına ortak olmayacağız.
14:11Şimdi bunlar İsrail'in içerisinde birikmiş durumda.
14:13Hem İspanya açısından birikmiş durumda hem de İngiltere ya da Birleşik Krallık olarak tarif edilen, ifade edilen Birleşik Krallık açısından
14:21birikmiş durumda.
14:22Geldiğim noktada ne oldu?
14:25İspanya'nın içerisinde, şimdi ben Vox'un yayına girmeden önce anketlere bakmak istedim.
14:30Vox'un anketine baktım.
14:31En son Vox bir anket yapmış.
14:32Kuveya krizinden sonra Sanchez 8 puan kaybetmiş.
14:36Bir önceki seçimlere göre 8 puan kaybetmiş.
14:40İngiltere içerisinde ise az önce Toruk Hoca'nın dikkat çekti.
14:43İlk defa İlanda, Kuzey İlanda böyle bir adım atıyor.
14:52Ve diyor ki biz, özür dilerim, İskotya böyle bir adım atıyor ve diyor ki biz acaba bağımsız olabilir miyiz?
14:59Şimdi bunları bu verilerin, tüm bu verdiğim verilerin ardından bu işin arkasında İsrail'in olmama ihtimalini düşünmek ne kadar gerçekçi?
15:08Ya da bunun bir komplo teorisi olduğunu düşünmek acaba şey mi, tuhaf mı kaçıracak?
15:15Şimdi net bir şekilde görüyoruz.
15:17İsrail, Avrupa içerisinde çok ciddi bir etkiye sahip.
15:20Amerika içerisindeki etkisini biliyorduk.
15:22Özellikle oradaki lobi faaliyetlerle birlikte seçimleri etkilediğini biliyorduk.
15:27Fakat Avrupa içerisinde de çok net etkileri olduğunu artık görebiliyoruz.
15:32Ve diyoruz ki oradaki, kendi çevresinde bunu yapıyordu zaten.
15:36Suriye'de bunu yapmaya çalışıyor.
15:37Lübnan'da bunu yaptı.
15:39Irak içerisinde bunu yaptı.
15:40Hatta son dönemde boyutu büyüterek Türkiye içerisinde bile bunu yapmaya çalıştı.
15:45Hatta İran Savaşı'nın başını düşünün.
15:48Mossad aracılığıyla Trump'a vermiş oldukları briefingde biz orada iç karşılıklı yaratabiliriz ifadelerini kullandılar.
15:54Yani böyle bir güçleri olduğunu ve bu şekilde bir sistematik dünya üzerinde kaos yaratabileceklerini ortaya koyuyorlar.
16:04Bu yüzden bu iki meseleyi, Birleşik Krallık'taki bu üç ülkenin ayrılık meselesini ve Sanchez'in İspanya içerisindeki yaşamış olduğu Kuerte
16:12krizini farklı farklı değerlendirmememiz gerekiyor.
16:16Bu iki mesele iç içedir ve arkasında kesinlikle İsrail'i vardır diye özetlemiş olayım Erhan Bey.
16:22Evet, İsrail'in özellikle Avrupa'da, Avrupa ülkeleri üzerinde politikaları son dönemde hatırlayacağız.
16:30Özellikle 7 Ekim sonrasında Gazze'de katliamların en üst seviyeye geldiği en sıcak dönemlerden birinde Avrupa'dan gelen eleştiri, tepki sesleri sonrasında
16:43İsrail'i bir bakan hatırlayacaksınız şöyle bir açıklamada bulunmuştu.
16:48Avrupa'nın başkentlerinde yarın öbür gün bombalar patlarsa siz ne yapacaksınız?
16:53Şimdi tehdit siyasetini İsrail'in açık aleni bir şekilde, şimdi bu kapalı kapılar ardında kamuoyuna yansımadan yapılsa ülkeler arasında sessiz
17:04sedasız belki de halledilebilecek problemler ama artık İsrail bunu kamuoyunun önünde yapıyor.
17:09Çok net bir şekilde biz bunu gördük kamuoyunun önünde, kameraların önünde İsrail'i bakanların bu açıklamaları yaptıklarını gördük.
17:15Ve sonrasında işte girişte de adınlattığımız Avrupa'nın çeşitli ülkelerinde yaşanan gelişmeler özellikle İsrail karşı politikalarıyla öne çıkan yönetimlerin bir
17:25bir bir anda garip sorunlarla karşı karşıya gelmesi ve iktidarlarını kaybetmesi ve aslında Adem Bey'in ifade ettiği özellikle Fas
17:33'la İspanya'nın yaşadığı bu kriz sonrasında kamuoy anketlerinde yüzde sekiz puan kaybı iktidar partisinin gerçekten çok büyük bir oranı.
17:41Yani şunu da belirtmemiz gerekiyor. Hep konuşulan İsrail'in ve tabi ki İsrail yanlısı lobilerin ya da medya gücünün özellikle
17:51ülkelerin seçimleri sırasında kamuoyunu etkileme konusunda çok önemli faaliyetler yürüttükleri de hep söylenir.
17:58Şimdi İsrail bunu çok aleni bir şekilde yapmaya başladı. Hiç kimseden çekinmiyor. Tehditlerini ortaya koyuyor. Kartlarını masanın üstüne koyuyor. İster
18:08bizim yanımızda ol. İster sesini yükseltmeye devam et diyor. Nasıl yapabiliyor bunu?
18:12Şimdi bu Avrupa'yı tehdit etme konusu daha sonra bir manevra yaptı biliyorsunuz bu açıklamalardan sonra İsrail yöntemi.
18:19Dedi ki biz aslında burada Avrupalı değerleri Avrupa'yı savunuyoruz. Bizim burada mücadele ettiğimiz şey aslında Avrupa'yı yarın öbür
18:27gün tehlikeye sokacak olan ekstremizm.
18:29Benim asla kabul etmediğim İslami terör vs. biz bunlarla mücadele ediyoruz. O yüzden bizi desteklemezseniz biz burada kaybedersek bu ekstremistler
18:41Avrupa'ya gelecek ve sizin başkentlerinizde patlatacak bombaları vs. diyerek bir manevra yaptılar.
18:48Ama sonuçta bu tehdit dilinin değişmediğini gösteriyor. Yani aynı tehdit etme yöntemi devam ediyor.
18:55Burada sadece biz de batılıyızın altını çizmek sürekli olarak İsrail'in yaptığı şey. Biz de batılıyız. Biz de batılı devletlerle
19:03birlikte hareket ediyoruz ve sizin haklarınızı savunuyoruz.
19:06Şimdi bu Amerikan siyasi yapısı içerisinde çok etkin de rahat hareket ediyorlar. Bunu biliyoruz.
19:12Çünkü orada resmi hukuki bir lobi faaliyeti var. Amerikan siyasi sisteminde meşrudur bu. Bu lobi faaliyetlerini çok rahat gerçekleştirebiliyorlar.
19:22Üstelik orada para alışverişinden tutun işte güç transferi vs. gibi şeyler de vardır güç edinimi üzerinden. Bunlar bile meşrudur Amerika'da.
19:34Doğal olarak bunu çok rahat harekete geçiriyorlar. Hem siyasetçileri satın alabiliyorlar veya bir şekilde finanse ediyorlar veya kamuoyunu yönlendirebiliyorlar bu
19:47anlamda.
19:48O yüzden Amerika'da işleri daha kolay. Ama Avrupa'da işler biraz daha zor gidiyor İsrail için aslında. Yani burada daha işte
19:57böyle sivil toplum odaklı hareket etmek gerekiyor.
20:00Ya da dini bir yapı oluşturmak ve bu dini yapının içerisinde hareket etmek gerekiyor vs. Hani başta söylediğim Avrupalı normlardan
20:09bahsediyoruz tırnak içinde.
20:10Şimdi bunu yapmaya çalışırken doğal olarak belli noktalarda zorlanıyorlar. Yani hem siyaseti yönlendirmek hem toplumu yönlendirmek açısından.
20:20Çünkü özellikle 7 Ekim'den sonra bu hareketlerde o sivil toplum vs. gibi hareketlerde başarı oranları düştü.
20:29Çünkü karşılarında bir şeyin antitezi olarak söyledikleri şeyin gerçek olmadığı sokaktaki insanlar tarafından yüksek sesle dile getirildi.
20:39Bir de siyasette burada bir şekilde İsrail'in karşısında durmasa da biz bunu da Avrupa'da çok gördük.
20:45İsrail aleyhinde konuşmasalar da İsrail'in lehine de konuşmayan, İsrail'in yaptıklarını onaylamayan bir hale çok fazla geldi Avrupalı ülkelerde.
20:56Bu tabii bir nüfuz kaybı İsrail için ve bunu bir şekilde tolere etmesi, yerine getirmesi gerekiyor.
21:05Doğal olarak burada o bahsettiğiniz artık farklı farklı siyasi toplumsal kırılmalar, olaylar yaşanmaya başladı bölgede.
21:14Ve bu mesela İspanya çok açık örnek olduğu için biz bunu çok net gördük İspanya'nın yaşadığı.
21:19Ama diğer ülkelerde de yani yaşananlar ya o seçim olan ülkelerde mesela kampanya döneminde yaşananlara bakıyoruz.
21:27Çok farklı şeyler gördü Avrupa bu aşamada.
21:33Ama İngiltere'de bunu yapmak biraz daha farklı.
21:38Yani Avrupa genelinden farklı İngiltere.
21:40Onun o kraliyet yapısı, o farklı devletleri bir araya getirmiş olan bir o birleşik krallık yapısı her bir ülkede o
21:51krallığı meydana getiren her bir ülkede farklı hareket etmek zorunda bıraktı.
21:56İsrail yanlısı o örgütlenmeleri.
21:58O yüzden şimdi baktığımızda mesela bu ayrılmayı düşünen 3 ülkede krallıktan ayrılmayı düşünen aslında başkentlerinde İsrail karşıtı söylemleri olan da
22:11ülkeler.
22:12Yani şöyle bir şeyden bahsetmiyoruz İngiltere yani Birleşik Krallık Londra İsrail karşısında da o ülkeler İsrail yanında olduğu için ayrılmak
22:21istiyor da değiller.
22:22Aslında tüm o başkentler İsrail'in eylemlerinin karşısında.
22:26Ama iç dinamikleri öyle bir örgütleme aşaması var ki İsrail'in o maddi ve manevi olarak desteklediği.
22:36Burada bu iç siyaset de ülkelerdeki iç siyaset de ister istemez o tarafa doğru evrilebiliyor.
22:43Tabii burada şunun altını çizeceğim.
22:47Her bir ülkenin Birleşik Krallık'la olan ilişkilerinin de en zayıf olduğu dönemdeyiz şu anda.
22:54Yani özellikle Kraliçel'in ölümünden sonra Kral Charles'la birlikte zaten toplumda sorgulanan bir birliktelikten de bahsediyoruz.
23:04Ki hatta Londra'ya bile gitseniz Cumhuriyetçi bir kanadın da yavaş yavaş yükseldiğini biliyoruz Londra'da.
23:11O yüzden bu hazır hani tabiri caizse tava gelmiş bir siyasi iklimi kullanmak elverişli bir zaman kullanmak için.
23:20O yüzden böyle zamanlarda Kral'ın, devlet başkanının bu ülkeleri daha bir arada tutma eğiliminde olması gerekir normal şartlarda.
23:29Ama biz biliyoruz ki mevcut Kral'ın da böyle bir kabiliyet ve kapasitesinin olmadığını görüyoruz İngiliz siyasetinde.
23:39O yüzden işte tam bu zamanlar kırılgan zamanlar işte her ülkenin başbakanının siyasi yapısının hatta o işte sizin az önce
23:49hatırlattığınız bazı siyasi partilerin hazır böyle bu iklimi kullanabilecek siyasi partilerin dengelenmesi gerekiyor.
23:59Bu süreci atlatabilmek için ama sanki bu birliktelikten de bu imza çıkacak gibi görünüyor.
24:05O imzada işte nereye doğru evrileceğini konuşmak gerekiyor.
24:10Evet Adem Bey tabi burada son dönemde özellikle İsrail'deki onların yerleşimci diye ifade ettiği işgalci yerleşimciler ve onların bulunduğu bölgelerdeki
24:23üretime yönelik.
24:24İngiltere'nin sert tutumu ve yaptırım uygulaması İsrail'in çok büyük tepkisine neden olmuştu.
24:32Dışişleri Bakanları ile önemli tartışmalar da yaşamıştı İsrail'li yetkililerin bir hayli sert çıkışları olduğunu da biliyoruz.
24:41İngiltere'ye karşı İsrail'in son dönemde o eski günlerdeki gibi iyi ilişkilerini kaybettiğini söyleyebilir miyiz?
24:50Şimdi tabi ki İsrail devletinin kurulmasında İngiltere'nin rolünü burada unutmamak gerekiyor.
24:57Balfour Deklarasyonu'ndan başlayarak.
24:58Tabi ki öncesinde Osmanlı topraklarının işgal edilmesi ve işte Balfour Deklarasyonu ile bu sürecin hazırlanması da bir planın parçası mıydı?
25:10O da ayrı bir konu.
25:11Diğer taraftan tabi ki devletin kurulması konusunda bir hamilik de söz konusu.
25:15Tabi ki İngiltere İsrail devletinin kurulması için öncü ve himaye eden bir devletken şimdi bambaşka bir devleti İsrail'in yanında
25:25görüyoruz.
25:26Yani burada Amerika Birleşik Devletleri İngiltere'nin rolünü almış gibi duruyor.
25:30İsrail için İngiltere artık o kadar önemli bir ülke olmaktan çıktı mı?
25:35İngiltere İsrail'i koruyan, kollayan, destekleyen ülke rolünü tamamen bıraktığı için mi?
25:42İngiltere İsrail bir anda İngiltere'yi karşısına aldı.
25:48Çok geniş bir soru var Erhan Bey.
25:49Şöyle şöyle izah etmeye çalışayım.
25:51Gerçekten çok geniş bir konu çünkü tarihe gitmemiz gerekecek.
25:54Yani 1956'ya kadar gitmemiz gerekecek buna göre.
25:57Şu anda siz konuşurken kafamda şekillendiriyorum.
25:59Şimdi Torgu Hocam az önce bir ifade kullandı.
26:01Dedi ki yani şu andaki Karas Çağrıs'ın böyle bir gücü yok.
26:05Peki 1956'da Süveyş krizi çıktığında İngiltere'de 2. Elizabeth en güçlü zamanındaydı.
26:12Bakın en güçlü zamanındaydı.
26:14Peki ne oldu?
26:15O dönemde Süveyş krizi zamanında Fransa, İngiltere ve İsrail bir savaşa girdi.
26:23Peki bu savaşı sürükleyen kimdi?
26:26Bu iki ülkeyi yine İsrail'di.
26:28Bakın yine İsrail'di.
26:29Ve bu savaşın sonunda İngiltere İmparatorluk ya da uluslararası jandarma gücü, bugünkü tabirle söylüyorum, ABD'nin jandarma gücü olma rolünü
26:40kaybetti.
26:41Bakın o gün İsrail attığı bu adımla en güçlü İngiltere liderlerinden bir tanesi, 2. Elizabeth zamanında ki ilk zamanları, en
26:52güçlü olduğu zamanlar bunu kaybetti.
26:54Şimdi bugün bana göre, hocamdan bu konuda ayrılıyorum, Kral Charles'in ya da başka bir ismin olmasının hiçbir anlamı yok.
27:01Bugün İsrail tüm küresel arananın, tüm küresel düzenin altına dinamit koyan bir süreci işletiyor.
27:09O dönemde İngiltere'nin küresel liderliğinin sonuna erdirdiği gibi, bugün de ABD'nin bir res çekiyor bana göre.
27:18Senin de küresel liderliğin bitecek mi, yoksa küresel liderliğine devam etmek mi istiyorsun?
27:24Bakın, Körfez bölgesinde İran Savaşı ile birlikte ABD ilk defa, bakın Trump döneminde, tüm Amerikan tarihi boyunca İsrail ile birlikte
27:36savaşa giren ilk yönetimi oldu.
27:40Trump ilk başkan oldu, bu yönetimde ilk yönetim oldu.
27:44Bundan önceki dönemlerde her zaman, evet ABD'nin İsrail destek veriyordu ama birebir fiilen ortak savaşa girmemişti.
27:52Burada ilk devlet, ilk yönetim, özür dilerim ilk yönetim ve ilk başkan Trump oldu.
27:591956'daki kaderi bir nebze yaşamaya başladı.
28:02Neden yaşamaya başladı?
28:03Bakın, biz daha bundan iki sene önce, Körfez bölgesindeki tüm unsurların, tüm ülkelerin, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, tüm
28:13ülkelerin, İran dışındaki, tüm Körfez ülkelerinin, ABD'nin güvenlik çatısı altında, kendisinin garantide hissettiği bir dönemi yaşıyorduk.
28:24En azından onlar öyle hissediyordu.
28:27Gelilen noktada ne oldu?
28:28Şu anda Mekke Paktı imzalandı.
28:31Suudi Arabistan diyor ki, ben ABD'nin güvenlik çemsiyesi altında, kendimi güvende hissetmiyorum.
28:38Dünyaya dönüyorum.
28:40Uluslararası Ceza Mahkemesi,
28:44kendinin
28:47faaliyetlerini, üstünlüğünü kaybetti.
28:49Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, ortada bir soykırım varken, net bir şekilde, hatta bugün Smotry için bir açıklaması var.
28:57Biz, 2 milyon nazinin kendi sınırlarımızda yaşamasına tahammül edemeyiz.
29:03Biz 50 bin tane, şu anda resmi rakamlar 72 bin, belki enkaz altındakilerle beraber 100 bin, ama o 50 bin
29:11ifadesini kullandı.
29:1250 bin tane Gazze'linin ölmesine, 50 bin teröristleri öldürdük ifadelerini kullandı.
29:19Bu akşamki ifadeleri.
29:21Bu tür gelişmeler var.
29:23Fakat dünyada hiçbir uluslararası kurum, BM, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, Uluslararası Ceza Mahkemesi,
29:30hatta ABD bunun karşısında duramıyor.
29:34Hiçbir yaptırım yapamıyor.
29:36Şimdi böyle bir gerçeklik varken,
29:38Avrupa içerisindeki,
29:391956 örneğini verdim az önce,
29:411956 örneği gibi örneklerin çıkması,
29:44İsrail uğruna,
29:462. Dünya Savaşı sonrası kurulan,
29:49Batı merkezli düzenin çökmesi,
29:51bana göre artık kaçınılmaz.
29:53Net bir ifade kullanıyorum, tekrar söyleyeyim.
29:56Batı merkezli düzenin,
29:57İsrail uğruna,
29:59çökmesi,
30:00artık kaçınılmaz bir noktaya gelmiştir.
30:03Evet.
30:05Tabii,
30:06burada Batı yönetimleri,
30:08aslında Adem Bey'in de belirttiği gibi,
30:11İsrail'e kol kanat germek,
30:13tabii ki bir karşılığı bedeli olan bir durum.
30:15Özellikle kendi kamuoyunlarında ve dünya kamuoyunda,
30:18bir hayli prestij kaybına da neden oldu,
30:20özellikle Batı yönetimleri.
30:21Çünkü bu katliam ve soykırım,
30:24dünyanın gözünün önünde oldu Tolga Bey.
30:27Gerçekten herkes,
30:28modern teknolojiyle,
30:29iletişim olanaklarıyla birlikte,
30:31her şeyi görme imkanına sahip oldu.
30:33Yani,
30:34şunu belirtmek gerekiyor,
30:351940'larda İkinci Dünya Savaşı'nda,
30:38Yahudilere yönelik soykırım,
30:40bile,
30:411955'ten sonra,
30:42tüm dünyanın vakıf olmaya başladığı bir olay haline gelmişti.
30:46Yani,
30:47aradan 10 yıl geçtikten sonra,
30:48özellikle İsrail Devleti'nin,
30:51çalışmalarıyla,
30:52diyelim,
30:53Hollywood'un katkılarıyla,
30:55tabii ki orada çok önemli bir insanlık dramı vardı.
30:57Yani,
30:57insanlar farkında değildi,
30:59ama şu anda,
31:00teknolojiyle birlikte,
31:01iletişim olanaklarıyla birlikte,
31:02herkes neredeyse canlı olarak o katliamları izledi ve biliyorlar.
31:06Saklanacak hiçbir şey yok.
31:07Bu durumda Adem Bey'in belirttiği gibi,
31:10siz politik olarak,
31:13İsrail Devleti'ni,
31:14İsrail Yönetimi,
31:14Siyonizmi koruyor olabilirsiniz,
31:17kolluyor olabilirsiniz,
31:18birlikte hareket ediyor olabilirsiniz,
31:19ama bunun bir bedeli oluyor.
31:20Kendi kamuoylarınızı açıklayamıyorsunuz.
31:22Ve,
31:23Avrupa yönetimleri de,
31:24başlangıçta İsrail'in yanında olan birçok yönetimin bile,
31:27sonrasında söylemlerini net bir şekilde değiştirdiğini görüyoruz.
31:30Bu durum mu,
31:31İsrail'in panik butonuna basmasına ne oldu sizce?
31:33Şimdi,
31:34aslında,
31:34o kadar İsrail'in yanında durmak istemiyor ki devletler.
31:38İşte,
31:39İran Savaşı'nda biliyorsunuz,
31:41İsrail,
31:41Amerika,
31:42İran Savaşı'ydı o başladığında.
31:43Evet.
31:44Ama dünyada,
31:45hiç kimse,
31:45Amerika'nın yanında,
31:46ve doğal olarak,
31:47İsrail'in yanında olmak istemedi,
31:48böyle bir savaşta.
31:50Ki,
31:50Trump'ın tüm taleplerine,
31:52çağrılarına,
31:53vesaire,
31:53herkes bir şekilde,
31:54arkasını döndü.
31:55Hatta,
31:55İran'ın yanında olmayı tercih etti,
31:57birçok batılı ülkede,
32:00bu anlamda baktığınızda.
32:02O yüzden mesela,
32:03o faturayı azaltmak için,
32:05İsrail'i böyle,
32:07sistemin dışına yavaş yavaş çekti,
32:09Amerika.
32:09Ve Amerika-İran Savaşı'nı konuşmaya başladık.
32:11Ondan sonra devletler,
32:12Amerika'nın yanına yer aldı.
32:14Şimdi doğal olarak,
32:15şu anda mevzu çok açık,
32:17bahsettiğiniz gibi.
32:18Bütün dünya,
32:19açık şekilde görüyor,
32:20İsrail'in yaptığını.
32:21Ama hala,
32:24Avrupa'da,
32:25özellikle,
32:25işte Almanya başta olmak üzere,
32:27öyle bir,
32:28o Holocaust yükü var ki,
32:30bunun tersine bir şey söylemekten,
32:33çok imtina ediyorlar.
32:34Ve bunu açıkça da söylediler zaten.
32:36Yani İsrail'in,
32:37aleyhinde bir şey söylersek,
32:39işte bizi,
32:40soykırımcı,
32:41o zihniyetle bir tutarlar.
32:43Doğal olarak,
32:44değil bugünkü siyasi,
32:46varlığımız,
32:47yarınki siyasi geleceğimiz bile etkilenir.
32:49Den korkuyoruz biz,
32:50diye dile getiren siyasetçiler oldu Avrupa'da,
32:53özellikle Almanya'da.
32:54E şimdi bunu,
32:56dengelemeye çalışıyorlar,
32:58devamlı olarak.
32:59O yüzden biz mesela,
33:00Gazze saldırıları devam ederken,
33:02o soykırım adım adım sürerken,
33:05biz Avrupalı devletlerin,
33:06Gazze'den önce Batı şeriaya baktığını gördük.
33:09Sırf soykırım'ı,
33:12soykırım kelimesini kullanıyoruz.
33:13kullanmamak,
33:14o soykırımı görüyoruz dememek,
33:16ama aynı zamanda da İsrail'i durdurmak için,
33:19kendilerince adım atmak adına,
33:21Batı şeriaya odaklandıklarını gördük.
33:24Ki bugün de zaten geldiğimiz yerde,
33:25Batı şeriadaki yerleşimcilerin,
33:27üzerinden bir politika,
33:29izlenmeye çalışılıyor bugün.
33:31O yüzden şimdi bu,
33:34bu kadar açıkken,
33:37bunu görmemek,
33:38bunun yanında olmamanın da,
33:40tabii siyaseten de,
33:43bir nedeni ve sonucu var.
33:45Şimdi,
33:46İngiltere'de örneğin,
33:47yine,
33:49mevzu,
33:50bunun üzerine konuştuğumuz için söyleyeyim,
33:52kralın,
33:53bununla ilgili bir duruşu yok mesela.
33:56Şimdi genel olarak evet,
33:57İngiltere kralı,
33:59siyasi yorum yapmaz,
34:00siyasi fikrini belirtmez,
34:03vesaire,
34:04İngiliz yapısı,
34:04siyasi yapısı içerisinde.
34:06Ama sonuçta,
34:08kendi içinde,
34:09İsrail vatandaşları,
34:11yani İsrail,
34:12düzeltiyorum,
34:12Yahudi vatandaşları,
34:14olan bir devlet başkanı olarak,
34:16İsrail devletinin kuruluşunda,
34:18önemli bir,
34:19önemli etkisi olan bir ülke olarak,
34:21bu konuda hiçbir yorum yapmamak,
34:22mesela kralın zafiyetlerinden biri oldu,
34:26bu süreç içerisinde.
34:27Ama,
34:28hükümetler de,
34:30hem Avrupalı hükümetler,
34:32hem Birleşik Krallık içerisindeki hükümetler,
34:35konumunu hep,
34:37biraz kendi varlıklarıyla,
34:39kendi siyasi,
34:40devletlerin siyasi duruşlarıyla yorumladılar.
34:42Yani şunu söyleyelim yine,
34:43mesela Kuzey İrlanda,
34:47her zaman daha,
34:49İsrail karşıtı,
34:50Filistin yanlısı oldu.
34:51Çünkü içeride,
34:53o işte,
34:54Birleşik Krallık karşıtlığı,
34:57İrlanda'nın birleşmesine,
34:58yakın olan,
34:59işte,
35:00şimfen başta olmak üzere,
35:01o yapı,
35:01belirleyici oldu.
35:03Ama diğer ülkelerde,
35:04ne yaparsanız yapın,
35:05İsrail'le ilişkileri bozmamak,
35:07İsrail üzerinden,
35:07Amerika'yla ilişkileri bozmamak,
35:09vesaire gibi,
35:09bir duruş vardı.
35:11Amerika'yla,
35:13arayı nispeten bozmayı,
35:14göze alan ülkelerin,
35:16burada,
35:17durumu biraz daha değişebildi.
35:20bir de,
35:21şunu da şey yapmış olayım,
35:23Adem Bey az önce,
35:24kral ve kraliçeyle ilgili söylediği şeye katılıyorum.
35:27Yani,
35:28İngiliz kralı,
35:30bugün ne kadar güçlü olursa,
35:32sistemde,
35:32o başka bir tartışma konusu.
35:34Ama,
35:34benim söylediğim şey şu,
35:37İngiliz siyasi yapısı içerisindeki,
35:40kralın gücünden bahsediyorum.
35:41Yani,
35:43çok tartışmalı bir taç var,
35:46bugün İngiltere'de.
35:47Doğal olarak,
35:48devletler,
35:49o krallığı meydana getiren,
35:51devletlerin,
35:52sesinin yükselebileceği bir dönem.
35:54Yani,
35:54bugün,
35:54kral daha güçlü olsa,
35:56içeride,
35:57bu tartışmanın,
35:59başlaması,
36:01veya bu tartışmanın,
36:01İsrail tarafından,
36:03körüklenmesi,
36:04vesaire,
36:05daha az,
36:06ihtimal,
36:07dahilinde olurdu,
36:08diye düşünüyorum ben.
36:10Yani,
36:10o içerideki siyasi yapı,
36:12İngiliz yapısı,
36:13ya Birleşik Krallık içerisindeki,
36:15siyasi,
36:15gerilimler,
36:16bu tip alan açıyor,
36:19dışarıdan,
36:20müdahalelere.
36:21Ve,
36:22tabii,
36:22şunu da yine,
36:23söyleyeyim,
36:24bir kraldan bahsediyoruz ama,
36:26Londra'daki,
36:27merkez hükümetinin de,
36:29kapasitesini burada tartışmak da lazım.
36:31Yani,
36:32bugün,
36:34Londra,
36:35Birleşik Krallık hükümeti,
36:36ne kadar başarılı,
36:38ne kadar aktif dış politika sergileyebiliyor,
36:41ne kadar,
36:41Orta Doğu politikaları,
36:43ne kadar güçlü,
36:44ne kadar bunun,
36:45iş birliği yapabilecek devletler,
36:47vesaire var,
36:48ki,
36:48bugün,
36:49bu konuda daha sağlam durabilsin.
36:52İşte,
36:52bunların hepsi,
36:53bir şekilde,
36:54İsrail'e yaradı.
36:55Bugün yaradı ve yarayacak.
36:57İngiltere'de,
36:57uzun süredir güçlü bir hükümette yok.
36:59Yok.
36:59Yani sürekli başbakanlar değişiyor.
37:01Doğru.
37:02Yani bir şey de yok.
37:05Geçmişte tabii,
37:07yaşımız ortaya çıkacak,
37:09çok,
37:10Fetir gibi,
37:11çok önemli isimler var,
37:13Demirleydi gibi.
37:13Ama tabii,
37:16çok uzun süre görev yapan başka başbakanlar da oldu.
37:19Ama son döneme baktığımız zaman,
37:21İngiltere başbakanları sürekli değişiyor.
37:22Hatta,
37:2345 gün görev yapan bir hanımefendi de vardı,
37:25yanlış hatırlamıyorum.
37:26Evet.
37:29Yani sürekli,
37:29başbakanlar değişiyor ve bir istikrar bir türlü yakalanamadı İngiltere'ye yönetici.
37:32Doğru.
37:33Yani burada hükümetin,
37:35işte devamlı değişen hükümet yapısı,
37:38İngiliz iç geriliminden de kaynaklanıyor.
37:42Ama aynı zamanda İngiltere'nin,
37:43dış politikasının da,
37:45bir şekilde ayağının yere basmamasından da kaynaklanıyor.
37:48Yani biz sonuçta Birleşik Krallığı,
37:51tüm bu modern zamandaki güç kaybına rağmen,
37:55Avrupa'da da,
37:56dünyada da belli bir yerde kabul ediyoruz aslında.
37:59Ya işte denizlerde sözü geçen,
38:01kuvvet çarpanı olan,
38:03ordusu güçlü olan vesaire,
38:04bir ülkeden bahsediyoruz aslında.
38:06Ama böyle bir ülkenin,
38:08ileri adım atacak bir politika sergileyememesi söz konusu.
38:13İçerideki gerilim,
38:15hiç oraya girmiyorum bile çünkü,
38:16hem ekonomik hem siyasi sıkıntılar var içeride.
38:20Yani bugün Starmer bir önceki başbakan,
38:25Türkiye'ye gelip bazı işte anlaşmalar yaptığında,
38:28döndükten sonra günlerce tweet attı.
38:31Ben Türkiye'ye gittim şöyle anlaşmalar yaptım.
38:33Yani öyle bir noktadaki İngiliz hükümeti,
38:37doğal olarak daha dirayetli duracak alanı da bulamıyor kendinde.
38:42Burada tabii parlamento yapısı da önemli.
38:45Yani burada İngiltere'nin daha küçülmesini bekleyen,
38:51isteyen partiler var.
38:53Veya böyle siyasi görüşler var.
38:55Bunların da sözü yükselmeye başladı.
38:58Veya Avrupa ile ilişkilerde,
39:00dünya ile ilişkilerde,
39:01İngiltere'nin yapısını farklı bir yerde konumlandırmak isteyenler var.
39:05Bunlar da sürekli gerilim yaratıyor.
39:08Yani sadece düşürmek değil, yükseltmek isteyenler de var.
39:10Mesela yani kralın daha fazla sözünün geçmesini isteyenler var.
39:14Kralın devlet başkanı olduğu ülkelerde de söz hakkı olmasını isteyenler var.
39:19Kanada gibi, Yeni Zelanda, Avustralya gibi.
39:22Doğal olarak yani bu gerilimi bir yere oturtması lazım.
39:26Ve bu İngiliz medyasını takip ederken,
39:29şöyle göz gezdirirken şunu gördüm mesela.
39:32İngiltere'nin bir kere her şeyden önce şunu belirlemesi lazım.
39:35İngiltere geleceğe nereden bakıyor?
39:37Yani mevcut Birleşik Krallık'ın bu şekilde kalması ve böyle devam etmesi,
39:43politikalarında bu çerçevede yorumlaması üzerinden mi bakıyor?
39:46Yoksa Birleşik Krallık'ın yapısının değişmesi gerektiği.
39:50Yani ne olursa olsun.
39:51Şimdi bir Birleşik Krallık var, bir de Britanya İmparatorluğu var.
39:54İşin içine Kanada, Avustralya, Yeni Zelanda'yla sokarsanız,
39:58saydığımız ülkeleri idare etmekte zorluk çeken Londra yönetiminin,
40:02bir de bu ülkelerin sorumluluğunun üzerine alması gerçekten biraz düşündürüyor.
40:07Ki Trump'la bunun gerildiğini, çok kısa şundan bahsedeyim.
40:09Yani Kanada'yla ilgili Trump bir şeyler söylediğinde,
40:12tam ben o noktaya geleceğim.
40:1351. eyalet vesaire.
40:15Mesela herkes döndü, krala baktı.
40:17Yani sen sonuçta oranın devlet başkanısını, hiçbir şey söylemeyecek misin?
40:21Yani çok sesi çıkmadı ama işte sonra o ziyaret var biliyorsunuz.
40:25Tam o noktaya geleceğim.
40:26Yine o konuyla ilgili görüşünüzü de alacağım.
40:29Adem Bey'le başlayalım.
40:30Tabi burada Amerikan Başkanı Donald Trump'ın İrlanda seyahatindeki ifadesi başta da söyledik.
40:35Birleşik İrlanda'yı görmek isterim.
40:38Eninde sonunda olacak ifadeleri.
40:41Şimdi tabi bu yaşanan gelişmeyle birlikte Amerikan Başkanı Trump'ın bu açıklaması hemen akta geldi.
40:47Ama benim aklıma başka şeyler geliyor.
40:49Tabi burada İngiltere Kralı Charles'ın Amerika Birleşik Devletleri seyahati
40:54ve orada özellikle İngilizlerin kendine has tarzıyla Amerikan Başkanı'na, Amerikan yönetimine,
41:05Amerika Birleşik Devletleri Devleti'nin tarihine, yapısına yaptığı göndermeler.
41:10Çok uzun süre konuşuldu ve birçok kişi de İngiltere Kralı'nın Amerika Birleşik Devletleri Başkanı'na,
41:18Amerika Birleşik Devletleri Devleti'nin ve tarihini küçümsediğini aşağıladığını iddia etmişti.
41:23Şimdi burada Trump'ın İrlanda seyahatiyle birlikte Trump'ın revanşa geldiğini ve düğmeye bastığını söyleyebilir miyiz?
41:31Şimdi sonrasında yaşanan bu gelişme Birleşik İrlanda'yı görmek istiyorum.
41:34Şunun da altını çizmemiz gerekiyor.
41:36Hayırlı Cuma Anlaşması ile birlikte Kuzey İrlanda'da aslında Kuzey İrlanda bir referandum gerçekleştirip
41:42bağımsızlık ya da İrlanda'ya katılımı oylayabilir.
41:46Anayasal olarak böyle bir hakkı var ama orada şöyle bir ifade söz konusu.
41:51Kamuoyunun bunu istemesi, buna hazır olması gibi.
41:55Ve Londra yönetimi kesinlikle şu an için bile kamuoyunun böyle bir şey istemediğini
41:59ve o noktaya henüz gelinmediğini düşünüyor.
42:01Ama tabii bu gelişmelerden sonra aynı noktada olacak mı?
42:04O da ayrı bir konu.
42:05Adem Bey, Trump revanşa mı geldi?
42:07Ve şu anda revanşı mı almaya çalışıyor İngiltere Kralı'ndan?
42:12Trump da aslında revanşı almış bir ülkeden geldi.
42:15Yani az önce anlattım 1956 yılında Britanya İmparatorluğu'ndan ya da İngiliz İmparatorluğu'ndan
42:22dünyanın en güçlü ülkesi olma konumuna gelen bir Amerika Birleşik Devletleri'nin başkanı olarak geldi.
42:28Ben zaten bu mesajı ilk okuduğumda, ekrandan takip ettiğimde,
42:32ben bir editörüm ayrıca, editör olarak haber girdiğinde net bir şekilde bunu söyledim kendi kendime.
42:38Ve bu ifade niye kullanmış acaba diye düşündüm.
42:41Şimdi bakın, son yayınlığı ankete baktım Guardian'da.
42:462025 Mayıs ayında bu şeyle ilgili bir araştırma yapıyordum.
42:50Yani bu üç ülkenin, İskoçya'nın, Kuzeylanda'nın ve Galler'in bağımsızlığıyla ilgili en son anket nedir diye baktığımda
42:58Guardian'da 2025 Mayıs ayında bir anket yayınlanmış.
43:03İskoçya bağımsızlığa verdiği destek en yüksek destek, yüzde 42.
43:07Kuzeylanda yüzde 36 vermiş, Galler ise yüzde 32 vermiş.
43:12Bakın, hiçbirisi yüzde 50'ye yaklaşacak, yüzde 50'ye bile, yani yarıya bile yaklaşacak pozisyonunda değil.
43:20Şimdi, bu üç ülke şu anda niye harekete geçti?
43:23Trump oraya gitti ve niye bu açıklamayı yaptı?
43:27Bakın, az önce aslında ortaya koymuş olduğum tez, dediğim gibi tekrar bazıları komple teorist diyebilir.
43:35Fakat, ortaya koyduğum tez net bir şekilde ortaya çıkıyor.
43:38Aslında üç ülkenin de çoğunluğu net bir şekilde biz tam olarak bağımsız bir ülke olalım ve o şekilde hareket edelim
43:45demiyor.
43:45Yani, İngiltere merkeze bağlı olma noktasında hala bir kararlılık var.
43:53Bu arada Erhan Hocam, siz 29 yaşındasınız ben biliyorum.
43:56Sizin yaşınız ortaya çıkmadı.
43:59Siz tarih bilginizden dolayı ortaya koyuyorsunuz, onu da söyleyeyim.
44:03Fakat, bu tür bilgiler, bu tür bilgiler net bir şekilde ortada.
44:07Yani, Birleşik Krallık'ta yaşanan bu gelişmeler arasında, bak bakın, bakın, tarihe bakıyoruz.
44:11Tarihte ne var?
44:12Yakın tarihe bakalım.
44:14Şimdi, bugün dünyadaki donmuş krizlere bakın.
44:17Hindistan, Pakistan arasındaki kriz neden kaynaklanıyor?
44:21Keşmir problemini İngiltere cetvelle çizdiği için kaynaklanıyor.
44:26Yani, Britanya İmparatorluğu.
44:27Hatta, ya çok sayıda örnek verebilirim ama, Kıbrıs, Kuzey Kıbrıs, Güney Kıbrıs arasındaki problem bile bugün, yaşanan bu kriz bile
44:36İngiltere nedeniyle kaynaklanıyor.
44:40Şimdi, bu tür bir dünya üzerinde, Amerika Birleşik Devletleri'nin, siz zaten yoksunuz, yeni güç biziz anlamında, Trump'ın ortaya
44:51koyduğu bu yaklaşım, tam anlamıyla bana göre, biz kaybediyoruz yaklaşımıdır.
44:56Belki bazıları, nasıl böyle okuttun diyecek ama, tekrar ediyorum, biz kaybediyoruz yaklaşımıdır.
45:02Çünkü, Amerika Birleşik Devletleri, İsrail'in kölesi olmuş bir şekilde, 2. Dünya Savaşı'ndan sonra kurulan düzende, net bir şekilde
45:10kaybediyor.
45:11Ve bu kaybetme noktasında da, dengeler değiştirmeye çalışıyor.
45:15Ne yapıyor?
45:16İşte, İrlanda da değiştirmeye çalışıyor.
45:18İngiltere kendisine destek vermediği için değiştirmeye çalışıyor.
45:21Suriye'de değiştirmeye çalışıyor.
45:22Yani, Biden yönetiminden bu yana, YPG'ye, SDG'ye var, desteği değiştirmeye çalışıyor.
45:30Her tarafı değiştirmeye çalışarak, kendisine yeni müttefikler kurmaya çalışıyor.
45:34Bakın, bu çok boyutlu bir denklem.
45:36Sadece, bölge bölge değerlendirirsek, sadece dakika skal olarak değerlendirirsek, ne yazık ki, yalnız bir sonuca varırız.
45:45Ben, İsrail'in küresel etkisinin, nereye, nerelere devreye girdiğiyle ilgili, birkaç tezim var.
45:52Yani, işte, ekonomik anlamda, diplomatik anlamda, askeri kapasitesi anlamında, işte, batı siyaseti içerisindeki etkisi anlamda, hatta Amerika Birleşik Devletleri'nde,
46:02İPEC'i biliyorsunuz.
46:03İPEC anlamında, birçok, birçok teklemi ortaya koyabilirim.
46:06Fakat, süremiz kısa, o yüzden sözü devredeyim.
46:10Evet, Tolga Bey, siz Amerikan Başkanı'nın bu, Amerika Birleşik Devletleri'ne, Kral Charles'ın seyahatindeki, o yediği gollerden dolayı,
46:19aslında burada revans için bu açıklamayı yaptığını, sonrasında bir düğmeye bastığını düşünüyor musunuz?
46:24Orada gerçekten, çok ilginç ifadeler vardı.
46:27Yani, hem Amerika Birleşik Devletleri'nin, ne kadar kısa bir tarihe olduğunu, işte, Britanya İmparatorluğu'yla karşılaştırıldığında, sanki yeni doğmuş
46:36bir çocuk gibi olduğunu söyledi.
46:38Ve, yönetim tarzlarından tutun, Beyaz Saray'a kadar, her konuda, ince ince dokundurmalarda bulundu.
46:47Evet.
46:47Şimdi, Trump için bir fırsat mı doğdu?
46:50Yani, tüm bu söylemlerin ki, kongrede konuştuğu, orada herkesin karşısında bu hicivli konuşmasını gerçekleştirdi.
46:58İngiliz hicivi diye bir şey vardır.
47:00Yani, bu, üstten bakan, herkesi eleştiren, böyle, kibar kibar, ince ince bir konuşma şekli vardır.
47:07Bu, o yüzden çok yadırganmaz ama...
47:08Çok kibarca yapar.
47:09Kibarca, ama bunu Amerika'da yaptığı zaman, tabii işin rengi değişiyor.
47:13Ve, dediğiniz gibi, Amerika sadece Trump özelinde değil, Amerikan devletiyle ilgili hicivleri vardı.
47:20O yüzden, yani Trump o anda mesela bunları çok anlamadığı kanaatindeyim ben.
47:27Yani, çok ince hicivlerdi ve Trump da büyük bir monarşi hayranıdır.
47:32Doğal olarak orada, yani o hicivler üzerinden kızmak, kırılmak yerine, kralın konuşmasını dinlemeyi tercih etti zaten orada.
47:40O yüzden ben o anki bir gerilim oluşmadığı veya Trump'ın kafasında da böyle bir şey olmadığı kanaatindeyim.
47:46Ama tabii bir şey hatırlatacağım.
47:48Hatırlarsanız bir zil hediye etti kral Trump'a.
47:55Bir geminin, daha önce tarihte olan bir geminin zilini hediye etti.
48:00Ve biz o zaman dedik ki, bu zil anlamlı bir hediye.
48:03Sadece bir şey değil, yani bir İngiltere'den getirildiği bir malzeme değil.
48:08Zil, özellikle denizlerde ne zaman ihtiyacınız olursa biz buradayız, yardıma geliriz ifadesi vardı.
48:14Şimdi, Amerika gibi, yani bütün dünya gücü, birinci güç vesaire, yani tek kutuplu sistem.
48:19Ve gittikçe gerileyen bir İngiltere üzerinden yorumladığımız zaman,
48:24İngiliz kralının böyle bir hediyede bulunması bir kere çok önemliydi.
48:27Yani hala İngiltere'nin kendini nerede konumlandırdığı, Amerika'yı nerede konumlandırdığını bir daha söylemiş, göstermiş oldu.
48:36Geldiğimiz yerde, şimdi tüm bunların üstüne hiçbir gerginlik, kırılma vesaire olmadan da veda etti gitti.
48:45Trump hala arkasından bile çok güzel cümleler kurdu kralı.
48:48Bugün geldiğimiz yerde, bu İskoçya'da, Birleşik İskoçya vesaire söylemlerinin krala karşı, o işte rövanşi almak vesaireden ziyade,
49:00Avrupa içerisindeki o yükselen milliyetçilikleri vesaire desteklemek adına önemli bir atlama tahtası olarak gördüğü bir yerden konuştuğu kanaatindeyim.
49:10Yani orada söylediği şey, İngiliz egemenliği, yani kralın egemenliği altındaki bir parçanın kopmasını değil,
49:18bir toplumun milliyetçi akımlarla, o Avrupa'daki milliyetçi akımında kazanılması olarak gördüğünü düşünüyorum.
49:24O yüzden ben yani o ince ayrımı çok yapabildiği kanaatinde değilim.
49:28Ama söylediği şey, yani böyle bir birleşme sizin de hatırlattığınız gibi olabilecek bir şey.
49:36Hatta yani bu bahsettiğimiz ülkelerin Birleşik Krallık altından çıkma ihtimali bile,
49:42yani İngiltere'de bir yazılı anayasa yoktur ama bu kabul gören, bilinen bir şey.
49:48Ve hatta İskoçya bu az önce hatırlattığımız şey yaptığında, referandumu yaptığında,
49:57Birleşik Krallık'tan ayrılalım mı diye, o zaman kraliçe tahtaydı ve sordular.
50:01Yani sizin hükümranlığınız altındaki bir ülke ayrılmak istiyor, hiçbir şey diyemem dedi, isterlerse ayrılırlar.
50:07Yani o kadar o tacın öyle bir mesafesi de vardır.
50:12O yüzden burada ben Trump'ın kralla ilişkilendirmekten ziyade konuyu Avrupa'ya atlatmak için kullandığını düşünüyorum.
50:22Çünkü Avrupa'nın doğusunda Trump bunu kullanıyor.
50:25Yani Polonya'da, Baltık ülkelerinde, Doğu Avrupa'da bunu kullanıyor.
50:30Bu milliyetçiliği, Avrupa merkezli sistem eleştirisini,
50:35daha Avrupa'nın normlardan uzaklaşma ihtimalini körüklüyor ve kullanıyor.
50:42Doğal olarak burada da İngiltere'de böyle bir Birleşik Krallık içerisinde,
50:46böyle bir şeyin yaşanmasının da bir domino etkisi yaratacağını umduğunu düşünüyorum.
50:52Peki burada İsrail'in son bir cümle, bir dakikada rica edeceğim.
50:57İsrail'in başka ülkelerde, Avrupa ülkelerinde de böyle siyaseti bir aslında hükümranlık altına almak için
51:06bu tip eylemler yapabileceğini görebilecek miyiz?
51:08İspanya'da oldu, Slovenya'da oldu dedik.
51:10Hollanda üzerinde baskılar kurmuştu hatırlayacaksınız.
51:12İngiltere'de eğer bu işin arkasında İsrail varsa.
51:14Başka ülkelerde de görür müyiz böyle adımlar?
51:17Zannediyorum bir kere İsrail'e net şekilde tavır alan devletler burada hedefte olacaktır.
51:21gibi görünüyor.
51:22Ama burada yumuşak karnı olup olmadığına bakmak lazım bu devletlerin.
51:26Yani farkındaysanız tüm bu devletlerde Amerika ile Avrupa arasındaki ayrımı yaparken söylediğimiz
51:33yani burada doğrudan nüfuz edecek bir alanı yok.
51:36O yüzden bir yumuşak karnı olması lazım bu devletlerin ki bunun üzerinden atlayabilsin.
51:41O yüzden bu devletler yumuşak karnını bırakmaması lazım.
51:44Çok teşekkür ediyorum Tolga Sakman ve Adem Kılıç.
51:46Sayına katkılarınızdan dolayı değerli izleyenler noktalıyoruz.
51:50İyi geceler.