00:00Good evening, guys!
00:05I'm your Kuya Kim,
00:07and I'll give you some trivia
00:08on the trending news.
00:10It's a horror film
00:12that happened in a trip
00:14on a trip trip to Tagaytay.
00:16It's hard to go back to the parking spot
00:18at the parking spot
00:20of the paniki.
00:25This group is afraid.
00:28It's a basement parking lot
00:29kasi kung saan sila nakaparada.
00:31Ginagawang tambayan ng mga
00:33paniki.
00:35Ang video,
00:37kuha raw na magpamasahe ka ba kailan
00:39ang grupo ni Rexxon
00:41sa isang spa sa Tagaytay.
00:42Ang parking po nila,
00:43sa labas, wala na lang space.
00:45Sabi sa amin nung guard,
00:47mag-basement na lang daw kami.
00:49Magbalik po namin, mga araw 6.30.
00:51Medyo madilim na nung
00:53tapos na-distract kami
00:55nung may mga nalilig na kami mga paniki.
00:57Tapos nung pinutok ko na po
00:59yung camera sa kotse,
01:01nandun na po sa ibabaw nung
01:03parang pinaka ceiling,
01:05nandun na yung mga swarm
01:07nung paniki.
01:08Tapos doon na po kami
01:09nagpanik kasi
01:11yun nga, medyo nakakataka.
01:12Thankfully,
01:13wala naman po nangyari sa amin.
01:15Wala naman po nilagnat
01:17o nagkalabis.
01:18Yun nga lang,
01:19dahil ginagawang tambayan
01:20ng mga paniki ang kisame
01:21kung saan nakapark mismo
01:22ang kanilang kotse.
01:24Nagdumihan na pala ng mga paniki
01:25yung hood nung sasakyan.
01:27Dilinis agad po namin yung sasakyan
01:29kasi baka daw po
01:30mag-cost din siya
01:32ng mga mats dun sa pintura.
01:35Ayon sa isang wildlife biologist,
01:37ang nakainkwentro ni Rexon
01:39posibli daw mga insectivore bats
01:41o yung mga paniki kumakain
01:43ng insekto,
01:44gaya ng mga lamok, gamo-gamo,
01:45sa lagubang at tipaklong.
01:47Hindi naman unusual na
01:49nakatira sila dun sa parking lot na yun.
01:51Especially kasi
01:52yung na-open siya
01:54tapos madilim sa loob.
01:56But at the same time,
01:57accessible siya from the outside.
01:59Tapos yun nga,
02:00given na sa tagay tayo siya,
02:02medyo malapit din siya sa mga
02:04relatively forested na areas.
02:07Yung rabies naman
02:09ay ang transmission niya talaga
02:10ay sa mga bodily fluids.
02:12So, kung nalaglagan lang naman
02:15ng poop ng paniki yung sasakyan,
02:18wala naman yung direct threat sa kanila.
02:21And at the same time,
02:23yung rabies naman sa bats,
02:27hindi siya documented
02:29sa mga paniki sa Pilipinas.
02:33Ang paalala lang ng mga eksperto.
02:36If you just leave them alone,
02:38wala naman yung gagawin.
02:40Especially yun nga,
02:42nakasabit lang naman sila dun.
02:44For sure, madidisturb sila
02:46if you make a lot of noise,
02:47syempre,
02:48or ilawan sila.
02:50Pero hindi naman behavior
02:52ng mga ganong klaseng paniki
02:54na umatake talaga.
02:56Ang napakayaman nating kagubatan,
02:58nagsisilbing tahanan
02:59ang mahigit 79 species ng paniki.
03:01Halos 38 sa mga ito,
03:03endemic o tanging sa Pilipinas
03:05na nakikita.
03:06Pero alam niyo ba
03:07kung ano ang pinakamalaki
03:08sa mga ito?
03:15Ang Acerodon jubatus
03:16o Giant Golden Crown Flying Fox
03:19ang isa sa pinakamalaking paniki
03:21sa ating bansa.
03:22Isa rin ito sa pinakamalaki
03:23sa buong mundo.
03:24Ang paniking ito na endemic sa Pilipinas,
03:26may wingspan
03:27na umabot ng 1.7 meters
03:30at bigat na umabot ng 1.4 kilos.
03:33Madalas nung napakakamalang vampire bat.
03:35Pero sa totoo lang,
03:37hindi sila umiinom ng dugo.
03:38Putas lang kasi ang kinakain
03:40ng mga paniking ito.
03:41Ang nakakalungkot lang,
03:43endangered na ang mga
03:44Giant Golden Crown Flying Fox
03:46lang sa pagkakalbo
03:47ng ating kagubatan
03:48at bunsund rin
03:49sa iligad ng panguhuli
03:50sa mga ito.
03:51Samantala,
03:52para malaban ang trivia
03:53sa likod ng barang na balita,
03:54ay post o ay comment lang
03:55hashtag Kuya Kim.
03:56Ano na?
03:57Laging tandaan,
03:58kimportante ang may alam.
04:00Ako po si Kuya Kim,
04:01at sagot ko kayo,
04:0224 oras.
04:08Magandang gabi, mga kapuso.
04:09Ako po ang inyong Kuya Kim
04:10na magbibigay sa inyo ng trivia
04:12sa likod ng mga trending na balita.
04:14Ekstremang libangan
04:15ng mga kabataan
04:16sa Valencia Negros Oriental.
04:18Ang kanilang trip,
04:19magpadausdos sa kalsada,
04:21sakay ng kanilang mga
04:22tradisyonal na scooter
04:23na kuntawagin,
04:24Ligiron.
04:25Mabala,
04:26lalo na sa mga bata,
04:27wag gagayahin
04:28ang inyong mapapanood.
04:36Umaarangkada ang vlog
04:37ng grupo ni Nina Vince.
04:38Ang finiflex kasi nila
04:40sa kanilang mga video.
04:42Ang buwis-buhay nilang
04:43pagpapadausdos
04:44na mga burol
04:45at kalsada
04:46ng Valencia Negros Oriental.
04:47Sakay ng kanilang makeshift
04:49na scooter
04:50na kuntawagin,
04:51Ligiron.
04:54Ang Ligiron.
04:56Walang makina.
04:57Bawa naman ito
04:58sa kahoy at kawayan.
05:00Ginagamit po ito dati
05:01ng mga
05:03ancestor namin.
05:04Ito ang nagsisilbing
05:06sa sakya nila noon.
05:07Ginagamit nila
05:08pag-igib,
05:09pagdala ng mga iba-ibang produkto
05:11na panghanap buhay.
05:13When times goes by,
05:14nagkaroon na ng mga motorsiklo
05:17so itong Ligiron
05:18hindi na masyadong nagamit.
05:20Ang Ligiron
05:21na dati nilang katuwang
05:22sa panghanap buhay.
05:23Ginawa na nila itong libangan.
05:25Taon-taon din silang
05:26nagdadaos
05:27ng Ligiron Racing Competition
05:28kung saan sila
05:29nagpapabilisan
05:31at nagpapataasan
05:32ng talon
05:34habang sakayin
05:35ng kanila mga Ligiron.
05:36Every year na siya
05:37nagre-racer
05:38until 2018
05:40or 2019
05:41but suddenly
05:44natigil ito
05:45nung nagkaroon
05:46ng pandemic.
05:47Ngayon,
05:48unti-unti namin binalik
05:49ang Ligiron
05:50kasi as we see
05:51mga kabataan ngayon,
05:52sir,
05:53more on gadgets,
05:54cellphones,
05:55ipinapakita namin ito
05:56na meron pang laro
05:59para sa mga kabataan
06:01na gumamit ng lakas.
06:03Sa extreme sport,
06:04din natin may iwasan
06:05na magkaroon
06:06ng mga injuries,
06:07mga pasa,
06:08mga galos
06:10but not
06:11grabe, sir.
06:12Kung mga tagadugos oriental
06:14ay may Ligiron,
06:16may pantapating scooter
06:17ang mga kababayan
06:18nating Ligiron.
06:19Ano ang tawag dito?
06:21Kuya Kim!
06:22Ano na?
06:28Ito ang traditional scooter
06:29ng mga Ligiron
06:30na gawa sa hardwood.
06:31Gaya ng Ligiron
06:33ang mga taga Negros Oriental
06:34ang kanila mga scooter
06:35gamit din nila noon
06:36para mas mabilis
06:37na maibaba
06:38mula sa bundok
06:39papunta sa bayan
06:40ang kahoy
06:41at inaning nilang palay.
06:42Kinakarera nila ito
06:43tuwing Imbaya Festival
06:44habang suot
06:45ang kanilang mga
06:46tradisyonal na kasuotan.
06:48Samantala,
06:49para malaman ng trivia
06:50sa likod ng viral na balita,
06:51i-post o i-comment lang
06:52Hashtag Kuya Kim!
06:53Ano na?
06:54Laging tandaan,
06:55kimportante ang mayalam.
06:56Ako po si Kuya Kim,
06:58at sagot ko kayo,
06:5924 Horas.
07:01Magandang gabi,
07:04mga kapuso!
07:06Ako po ang inyong Kuya Kim
07:07na magbibigay sa inyo
07:08ng trivia
07:09sa likod ng mga trending
07:10na balita.
07:11Rumagasa ang takot
07:12sa isang selebrasyon
07:13na dinao sa ilalim
07:14ng isang tulay
07:15sa Leyte.
07:16Ang tubig kasi sa ilog
07:17kung saan sila
07:18nagsasalo-salo,
07:19biglang tumaas.
07:20Umabaw ang tuwa
07:25ng mga taga-barugo sa Leyte
07:26dahil sa bagong tayong tulay na ito.
07:28Guys, so ready na po tayo
07:30mamaya.
07:31Para ipagdiwong ang ribbon cutting
07:32at blessing ng tulay,
07:33pati ng kaarawan
07:34na kanilang alkalde,
07:35si Mayor nagpapiging.
07:37At ang setup
07:38sa ilalim daw mismo
07:39ng bago nilang tulay.
07:40Katapos mag-blessing,
07:41nagkayayaan sila
07:42doon sa baba.
07:44Pero kanilang masayang
07:45salo-salo
07:46na antala
07:47ng biglang.
07:49Biglang baha dito.
07:50Rumagasa ang tubig
07:51sa ilog.
07:52Talagang bumulusok
07:53yung baha.
07:54Ang mga silya
07:55at mesa.
07:56Inanot.
08:00Nagpanik yung mga tao
08:01para na umakyat
08:02doon sa taas.
08:03Ang mga naiwan
08:04sa baba,
08:05agad naman daw sinaklonohan
08:06na naka-standby
08:07na rescue team.
08:08Punong nailigtas
08:09ng mga tao
08:10na naiakyat doon
08:11sa taas.
08:12So, okay naman po.
08:13Walang nasaktan.
08:14Walang nalunod.
08:15Pero bakit nga
08:16babiglang rumagasa
08:17ang tubig sa ilog?
08:18Mainit ang panahon na yon.
08:19Paunti-unti lang
08:20yung ulan niya.
08:23Ayon sa otoridad,
08:24ang nangyayaring
08:25flash flood sa Marugo,
08:26dunot daw ng pag-ulan
08:27sa kabundukan
08:28na epekto na shear line.
08:29Hindi sila nakaka-experience
08:30ng pag-ulan.
08:31Sabalit,
08:32yung mga ibang sections
08:33po ng watershed,
08:34nakakatanggap po ito
08:35ng pag-ulan.
08:36Sa isang river basin,
08:37ng upstream area,
08:38kapag umulan,
08:39ang tubig ay mapupunta
08:40sa ilog
08:41and then,
08:42dadaloy ito pababa.
08:43O yun ang nangyari po
08:44dito sa Leyte,
08:45posible na,
08:46kahit hindi umulan
08:47dun sa downstream area,
08:48kapag umulan
08:49dun sa upstream
08:50most part
08:51ng watershed,
08:52posible po
08:53magkaroon po
08:54ng pagpaha.
08:55Sa isa namang Facebook post,
08:56nilinaw ng LGU
08:57ng Parugo,
08:58kung bakit nila napiling
08:59mag-organisa ng salu-salo
09:00sa ilalim ng tulay.
09:01Ginawa ang selebrasyon doon
09:02dahil ito ang ang angkop
09:03at kaaya-ayang lugar.
09:04Mababaw ang tubig,
09:05bresko,
09:06at masarap magpahinga
09:07sa ilalim ng tulay.
09:08Nang higi na rin
09:09sina ng paumanhin
09:10at pag-unawa sa insidente
09:11at nakiusap na tigilan
09:12ang pagpapakalat
09:13ng maling impormasyon online.
09:15Kumpara sa normal na baha,
09:17mas mabilis umangat
09:18ang level ng tubig
09:19kapag may flash flood.
09:20Kaya lubahay itong delikado.
09:21Ano ba ang early wiring sign
09:23para malaman
09:24kung may nagbabadyang flash flood?
09:25Kaya game!
09:26Ano na?
09:31Kabilang sa early sign
09:32o senyales na may nagbabadyang flash flood
09:34ay ang pagdilim na kalangitan
09:36at pagbuhos ng ulan.
09:37Kunyat na ito
09:38para umahon o lumayo sa tubig.
09:40Pakalawa,
09:41pag may debris
09:42ng inaanod sa tubig
09:43gaya ng sanga, kahoy o basura.
09:45Pakatlo,
09:46kapag nagiba na
09:47ang kulay ng tubig,
09:48senyales ito
09:49na may tumataas
09:50na water level.
09:51At sa ibang lugar,
09:52tulad ng malapit
09:53sa mga dam,
09:54nagpapatulog ang autoridad
09:55ng alarms bilang hudyat
09:57na magpapalabas sila
09:58ng tubig.
09:59Samantala,
10:00para malaman ng trivia
10:01sa likod ng banal na balita,
10:02e-post o e-comment lang
10:03Hashtag Kuya Kim
10:04Ano na?
10:05Laging tandaan,
10:06kimportante ang may alam.
10:08Ako po si Kuya Kim
10:09at sangot ko kayo
10:1024 horas.
10:16Magandang gabi mga kapuso.
10:17Ako po ang inyong Kuya Kim
10:19na magbibigay sa inyo ng trivia
10:20sa likod ng mga trending na balita.
10:22Sa kauna-unang pagkakataon,
10:24lubahok ang isang
10:25unmanned ground vehicle
10:26sa military drill
10:27ngayong taon sa Japan.
10:29Ating kilalangin
10:30si Vision 60.
10:36Sa taon ng military drill
10:37ng Japan Ground Self-Defense Force,
10:39First Airborne Brigade
10:40sa Chiba, Japan.
10:42Nakipagsabayan
10:43sa mga nagte-training
10:44na sundalo
10:45ang robot na ito.
10:46Ito ang Vision 60,
10:48isang quadrupedal
10:49o four-legged
10:50unmanned ground vehicle
10:51na gawa ng
10:52U.S.-based firm
10:53na Coast Robotics.
10:54Ang 51 kg na robot
10:55kaya daw maglakad
10:56na walang tigil
10:57sa loob
10:58ng may kitaklong oras.
10:59Maganda ang purpose niyan
11:01kasi kakaiba siya.
11:02Quadrupedal,
11:03just like a dog,
11:05is capable of adapting
11:08much more to the terrain
11:10dahil apat ang points of contact, no?
11:13And it can adapt the position
11:14para level lagi siya.
11:16So, in situations like this,
11:18yung purpose nito is to be
11:20for assistive technology.
11:22You can use it for surveillance purposes.
11:25Particularly,
11:26yung mga high-threat areas.
11:29You just give it the direction
11:31that you want it to go.
11:32And at the same time,
11:33hindi siya yung tulad na
11:35pinapalabas na sci-fi na AI
11:38na siya lang iisip
11:39at siya nagde-decide ng lahat.
11:41No, this is all under operator.
11:44At pagsabak Division 6-0
11:47sa naturang military exercise,
11:49ang siyang unang beses
11:50na inintegrate
11:51ang isang unmanned ground vehicle
11:52sa taonang training.
11:54Hindi may kakaila.
11:56Isa ang Japan
11:57sa pinaka-advanced na mga bansa
11:58sa mundo
11:59pagdating sa larangan ng robotics.
12:01Katulayan,
12:0238% ng mga robots sa mundo
12:03ay gawa sa Japan.
12:05Yan ay dahil sa mataas-tantas
12:06ng kanilang technology
12:08at impluensya na rin
12:09ng Japanese robot culture.
12:10Mula noong 1950s,
12:12napakaraming comics, novels
12:14at animation ng mga Japon
12:15tukol sa robots.
12:16Sa pagdaan ng mga dekada,
12:18napakaraming robot na
12:19ang pinakilala ng Japan sa mundo
12:21at isa ito barahil
12:22sa pinakasika.
12:24Kilala niyo pa ba siya?
12:25Kuya Phil,
12:27ano na?
12:33Ito si Asimo,
12:34isang humanoid robot
12:35na ginawa ng isang
12:36Japanese automotive company
12:38noong taong 2000.
12:39Disenyo siya para maging katuwang
12:41nating mga tao.
12:42Kaya niyang tumakbo,
12:43sumayaw
12:44at sumipa ng bola.
12:45Umikot siya
12:46sa iba't ibang lupalop
12:47ng mundo
12:48at nagsilbing
12:49ambasador
12:50ng robotics.
12:51Pero noong March 2022,
12:52inanunsyo ng kanyang developer
12:54na si Asimo
12:55kailangan na mag-retire
12:56para mas makapag-concentrate
12:58sila sa pag-develop ng
12:59artificial intelligence
13:00o AI-supported
13:02avatar robot
13:03na de-remote.
13:04Sa matala,
13:05para malaban ng trivia
13:06sa likod ng viral na balita,
13:07i-post o i-comment lang
13:08hashtag
13:09Kuya Kim,
13:10ano na?
13:11Laging tandaan,
13:12kimportante ang may alam.
13:13Ako po si Kuya Kim,
13:14at sagot ko kayo,
13:1524 Horas.
13:24Lumutang at takot
13:25at pangambasa
13:26mga mag-aaral
13:27sa Negros Oriental
13:28nang matanaw nila
13:29mula sa kanilang paaralan
13:30ang isang taong tila
13:31naglalakad raw
13:32sa dagat.
13:33Ano o sino nga ba
13:35ang kanilang nakita?
13:36Kuya Kim,
13:37ano na?
13:41Naantala ang klase
13:42ni Teacher Neal
13:43sa Gihulngan City,
13:44Negros Oriental
13:45nang ang kanyang mga
13:46estudyante,
13:47nagsiiyakan.
13:48Nakarinig po ako
13:49ng ingay sa labas
13:50na nagsasabing,
13:51ah nakita namin
13:52si Papa Jesus,
13:53nakita namin si Papa Jesus.
13:54Natanawro ko sila mga ito
13:55mula sa malayo,
13:56ang isang tao
13:57na tila naglalakad daw
13:58sa dagat.
13:59Sinasabihan ko sila
14:00na ah hindi yan
14:01Jesus,
14:02pero hindi talaga
14:03naniniwala ang mga bata.
14:04Ano nga ba
14:05ang kanilang nakita?
14:06Isang aparisyon?
14:08O ilusyon?
14:10Kuya Kim,
14:11ano na?
14:13Tayong mga tao,
14:14imposibleng makapaglakad
14:15sa ibabaw ng tubig.
14:16Ang density kasi
14:17ng ating katawan
14:18mas mataas kaya
14:19sa density ng tubig,
14:20kaya tayo'y lulubog.
14:22Ilang araw matapos
14:23mag-viral ang video,
14:24lumutang ang kasagutan.
14:26Ayon sa isang nagkomento
14:27sa post ni Teacher Neal,
14:29ang nakita ng mga estudyante,
14:30hindi taong naglalakad sa tubig,
14:32kundi isang palutang-lutang
14:34na windsurfer.
14:35Nagnag-windsurf yung asawa ko,
14:38transparent yung sail niya.
14:39Yung sinag ng araw ito,
14:41nagreflex sa sail niya,
14:42kaakala nila may naglalakad
14:44doon sa ibabaw ng dagat.
14:45Sinasabi ko sa kanila
14:46na windsurfing board po yun
14:48at hindi si Papa Jesus.
14:50At sila po ay kumakalma na ngayon.
14:52Paliwanag naman
14:53ang isang psychologist.
14:54Yung mga bata ay nakakita
14:56ng windsurfer
14:57na pagkamala nilang
14:58Jesus Christ.
14:59Ito ay isang
15:00excellent example
15:01ng pareidolia.
15:02Isang proseso ng pag-iisip
15:04na kung saan
15:05napapagkamala
15:06ng isang bagay
15:07na familiar.
15:08Nangyayari ito
15:09kapag may nakita tayong
15:10kahawig ng isang bagay.
15:11Gusto kasi ng utak natin
15:13na makakita ng mga pattern
15:14para madali nating
15:15maintindihan
15:16ang nasa paligid.
15:17Kaya mainang magtanong
15:19at magsaligsig muna
15:20para iwas
15:21sa maling akala.
15:22Ito po si Kuya Kiman.
15:24Sigun mo kayo,
15:2524 Horas.
Comments