- 6 weeks ago
- #gmaintegratednews
- #gmanetwork
- #kapusostream
24 Oras is GMA Network’s flagship newscast, anchored by Mel Tiangco, Vicky Morales and Emil Sumangil. It airs on GMA-7 Mondays to Fridays at 6:30 PM (PHL Time) and on weekends at 5:30 PM. For more videos from 24 Oras, visit http://www.gmanews.tv/24oras.
#GMAIntegratedNews #GMANetwork #KapusoStream
Breaking news and stories from the Philippines and abroad:
GMA Integrated News Portal: http://www.gmanews.tv
Facebook: http://www.facebook.com/gmanews
TikTok: https://www.tiktok.com/@gmanews
Twitter: http://www.twitter.com/gmanews
Instagram: http://www.instagram.com/gmanews
GMA Network Kapuso programs on GMA Pinoy TV: https://gmapinoytv.com/subscribe
#GMAIntegratedNews #GMANetwork #KapusoStream
Breaking news and stories from the Philippines and abroad:
GMA Integrated News Portal: http://www.gmanews.tv
Facebook: http://www.facebook.com/gmanews
TikTok: https://www.tiktok.com/@gmanews
Twitter: http://www.twitter.com/gmanews
Instagram: http://www.instagram.com/gmanews
GMA Network Kapuso programs on GMA Pinoy TV: https://gmapinoytv.com/subscribe
Category
🗞
NewsTranscript
00:00Good evening, Mr. Kuyakim!
00:04Good evening, Mr. Kuyakim!
00:06I'm your Kuyakim,
00:07and I'll give you some trivia
00:08on the trending news.
00:10In Cebu,
00:11there is a vlogger
00:12who makes a content
00:13about the sea
00:14for a starfish
00:16to die.
00:19For those who make a vlogger
00:21who makes a vlogger
00:22who makes a warning.
00:23Sa tuwing sumisisid si Bonifacio
00:29dito sa kanilang bayan
00:30sa Bandyan, Cebu,
00:31lagi daw siyang may dalang syringe
00:33o hiringilia
00:34na may lamang suka.
00:35Yung suka lang sa niyog,
00:37tuba.
00:38Pero hindi daw siya tatagay.
00:39Ang suka kasing baon niya.
00:41Kanyang tinutusok
00:42sa isang klase ng starfish
00:44na puro tusok-tusok
00:45para sila itmamatay.
00:47Ang tawag sa mga starfish na to,
00:49cots o crown of thorns starfish.
00:51Hindi ko na mabilang,
00:52pero siguro araw-araw
00:53o mahigit 50 piraso.
00:55Dahil sa kanyang pagpuksa
00:56sa mga cots,
00:57marami ang umaalma.
00:58Pero ang paglilino ni Bonifacio,
01:00ang kanya raw ginagawa
01:01paraan daw niya
01:02para protektahan
01:03ang kanilang dagat.
01:04Dahil kasi sa sobrang dami ngayon
01:05ng cots sa bandyan,
01:06peste na sila
01:07kung ituring.
01:08Kapag outbreaks po nila,
01:09posibleng mamamatay
01:11lahat po ng corals.
01:13Hindi tulad ng karanihong starfish
01:14na meron lamang
01:15dimang arm o braso.
01:16Ang crown of thorns starfish
01:18o acantaster planky
01:19maaari magkaroon ng 10
01:21hanggang 21 braso
01:23na napapalibutan
01:24ang napakaraming tinik.
01:25At ang mga tinik na to,
01:26nakakalason.
01:27Naglalaman kasi ito
01:29ng kemikal na tinatawag
01:30na saponins.
01:31Immediate effect nito is,
01:33namamaga,
01:34nagkakaroon ng swelling
01:35yung area
01:36kung saan natusok,
01:37severe yung pain
01:38na nararamdaman.
01:39Sila rin ay mga corallivore.
01:41Ang kanilang kinakain,
01:42mga corals.
01:43Nakakatulong man sila
01:44sa biodiversity
01:45dahil iniiwan nito
01:46dumago ang ibang corals.
01:47Pero kapag sila'y dumami lang sobra,
01:49mabilis nilang nasisira
01:50ang mga coral reef.
01:51Ang problema,
01:52napakabilis nilang dumami.
01:53Sa isang spawning event,
01:54maaari maglabas
01:55ng isang mabaing
01:56quartz ng milyon-milyong itlog.
01:57Kakaunti na lang din
01:58ang kanila mga natural predator
01:59gaya ng giant triton snail.
02:01Pag may outbreak,
02:02mas madami
02:03yung kinakain nila
02:05ng mga corals
02:06kaysa nilalaki
02:07ng mga corals natin.
02:08Bagay raw na nangyayari
02:10sa mga coral reef
02:11sa badyan.
02:12Napansin ko na po
02:13mga namumuti
02:15ng mga corals.
02:16Kaya si Bonifacio
02:17na-inspire daw
02:18sa iba mga vlogger
02:19na ginagawang content
02:20ng pagkontrol
02:21sa dami ng quartz
02:22sa dagat.
02:23Hindi po siya mamamatay
02:24agad-agad.
02:25Unti-unti po siyang
02:26mananamlay.
02:27May mga studies din kasi
02:29na talagang
02:30nagpapatunay
02:31na very effective
02:32yung ating mga benigar.
02:34Nakitaan kasi
02:35sa mga trials,
02:36hindi talaga sila
02:37nagko-coast ng harm
02:38sa other marine
02:39na mga organisms.
02:40Marami mo naman
02:41naka-appreciate po.
02:42Mayroon pa nga
02:43nagdo-donate
02:44ng pang-inject talaga.
02:45At alam nyo ba
02:46ng quartz
02:47isa rin
02:48sa pinakamalaking
02:49starfish sa dagat?
02:50Kuya Kim,
02:51ano na?
02:55Ang mga crown
02:56of thorn starfish
02:57ay maaaring umabot
02:58na hanggang 35 centimeters
02:59ang lapad.
03:00Ang naitala namang
03:01pinakamalaking quartz,
03:02halos isang metro
03:04ang laki.
03:05Kaya sila tinutuling
03:06na second largest
03:07starfish sa dagat.
03:08Ang nanguna naman
03:09sa listahan,
03:10Midgardia Sandaros.
03:11Ang specimen nito
03:12na nakita
03:13sa Gulf of Mexico
03:14noong 1968,
03:15may sukat
03:16o 1.38 meters.
03:18Samantala,
03:19para malaban ng trivia
03:20sa likod ng viral na balita
03:21i-post o i-comment lang
03:22hashtag
03:23Kuya Kim,
03:24ano na?
03:25Laging tandaan,
03:26kimportante ang may alam.
03:27Ako po si Kuya Kim,
03:28at sagot ko kayo,
03:2924 oras.
03:31Magandang gabi,
03:32mga kapuso.
03:33Ako po ang inyong Kuya Kim
03:34na magbibigay sa inyo
03:35ng trivia sa likod
03:36ng mga trending na balita.
03:37May kataga tayo,
03:38mga Pinoy,
03:39pag puti ng uwak,
03:40pag itim ng tagak.
03:41Ibig sabihin mga bagay
03:42na hinding-hindi mangyayari.
03:44Pero sa isang bayan
03:45sa Misamis Oriental,
03:46sa Mindanao,
03:47ang imposible,
03:48tila daw naging posible.
03:50Nang malitratuhan ka ba kailan
03:51ang isang puting uwak.
03:53Minsan na rin ba kayo nangako
03:55na gagawin ng isang bagay?
03:56Pag puti ng uwak.
03:57Pwes,
03:58ito na ang sinyales para gawin ito.
04:00Sa larawan kasing ito,
04:01nakuha ng bird photographer
04:02mula kagayan de oro,
04:03Misamis Oriental,
04:04na si Jun Ray.
04:05Makikita isang uwak
04:07na ang balahibo,
04:08hindi itim,
04:09kundi puti.
04:10O yung nakikita ng isang uwak
04:12na ang balahibo,
04:13hindi itim,
04:14kundi puti.
04:15O yung nakikita ng isang uwak
04:16na ang balahibo,
04:17hindi itim,
04:18hindi itim,
04:19kundi puti.
04:20Nakikita ko yung white crow,
04:21very unique,
04:22kaya pinantuhan ko yun
04:24sa hasaan.
04:26Pinabulaanan ni Jun Ray
04:27ang mga komento.
04:28Ang kuha niyang viral,
04:29hindi raw produkto ng AI.
04:31Kuha niya raw kasi ito mismo.
04:33Nagbumisita siya dito lang
04:34na karang buwan
04:35sa bayan ng hasaan.
04:37Nakikita ko po sa isang vlog,
04:39kaya po na-encourage ako
04:40na puntahan talaga
04:41as a wildlife photographer.
04:43Pag may nakita kaming rare
04:45or ma-spot kami,
04:46very special para sa amin yun.
04:47Ang puting uwak
04:48sa hasaan.
04:49Ni-rescue daw
04:50ng isang pamilya
04:51noong 2020.
04:52Pumunta kang bunso sa kuha,
04:54mayroon siyang nakita
04:55na puti na ibon.
04:57Gusto na niyang barilin,
04:58naawa siya.
04:59Ang ginawa niya,
05:00pumakyat siya ng puno,
05:02parang kunin.
05:03Pagkatapos,
05:04dinalan niya sa aming bahay.
05:05Paghulin niya,
05:06mayroong sugat,
05:07tinambalan,
05:08talagaan namin.
05:09Ibuka naman daw itong
05:10pakawanan ni Jay Burt,
05:11pero tira na-attach na
05:12raw sa kanyang ibon.
05:13Kahit siya lumipad
05:14na malayo,
05:15bumalik dito siya
05:16sa aming bahay.
05:17Ang ibon naging
05:18instant celebrity.
05:19Tinadayo ito
05:20ng mga photographer,
05:21pati ng mga content creator.
05:23Pero alam niya ba
05:24na hindi itong unang beses
05:25na may namataang puting uwak
05:26sa prodinsya
05:27ng Misamis Oriental?
05:28Taong 2014 kasi,
05:30sa bayan ng Villanueva,
05:31may nahuli rin puting uwak.
05:33Ayon naman sa eksperto,
05:34hindi daw imposible
05:35ang pagputi ng uwak.
05:37Maari bunso daw ito
05:38ng isang genetic condition
05:39o di kaya resulta
05:40ng isang genetic mutation.
05:42So yung photo is
05:44of a albino na uwak
05:47or na crow.
05:48Ito yung mga hayop
05:49na hindi kaya magproduce
05:51ng melanin
05:52or yung pigment
05:53na nagbibigay
05:54ng itim na color
05:55sa balat,
05:57sa feathers,
05:58sa beak nila.
06:00It's a very rare phenomenon.
06:02May pumuti ng uha.
06:03Meron naman kaya
06:04pumitim na tagak?
06:06Kuya Kim!
06:07Ano na?
06:12Ito ang tagak
06:13o egreta garceta.
06:15Sa Ingles,
06:16little egret.
06:17Ang mga tagak may mahabang paa
06:18at leeg at tuka.
06:20At ang mga balahibo nito
06:21karamiway puti.
06:22Madalas itong namamataan
06:23sa mga latian,
06:24palayan,
06:25at mababaw na tubig.
06:26Sa ngayon,
06:27wala pang nadodokumentong tagak
06:28na itim ang balahibo.
06:29Pero may ilang species ng ibo
06:31na maaaring mapagkama
06:32ng itim na tagak.
06:33Gaya ng Pacific Reef Egret
06:35o Egreta Sacra
06:36at Black Heron
06:37o Egreta Ardesiaca.
06:40Sa madala,
06:41para malaman ng trivia
06:42sa likod ng viral na balita,
06:43ay post o ay comment lang
06:44ang hashtag
06:45Kuya Kim.
06:46Ano na?
06:47Laging tandaan,
06:48kimportante ang may alam.
06:49Ako po si Kuya Kim
06:50at sagot ko kayo,
06:5124.
06:57Magandang gabi,
06:58mga kapuso.
06:59Ako po ang inyong Kuya Kim
07:00na magbibigay sa inyo ng trivia
07:01sa likod ng mga trending na balita.
07:03Matamis kayo ng ngiti
07:04ng mga taga Bohol,
07:05ang pinagmamalaki kasi nilang
07:07iconic na asin
07:08nakatanggap ng proteksyon
07:09mula sa UNESCO.
07:10Matapos itong mapabilang
07:12sa List of Intangible Cultural Heritage
07:14in Need of Urgent Safeguarding.
07:21Hindi lang Chocolate Hills
07:22at mga Tarsier
07:23ang tinuturing na yaman
07:24ng probinsya ng Bohol.
07:29Pati na ito,
07:30isang klase ng artisanal sea salt
07:32o asin
07:33na minsan ang pinag-usapan online
07:34dahil bukaro itlog ng dinosaur.
07:36Pero higit sa itsura nito,
07:37napakalaki ng papel ng asin na ito
07:39sa kultura at kasaysayan
07:40ng mga Boholano.
07:41Daan-daang taon
07:42na kasi ang tandaan
07:43ng napakamatrabahong proseso
07:44sa paggawa nito.
07:45Kaya isa sa tinuturing
07:46ngayong rarest salt variety
07:48sa buong mundo,
07:49ito ang asin tibuo.
07:54Dahil aabutin nga raw ng
07:55siyam-syam
07:56para makagawa ng asin tibuo,
07:57minsan ang inalat
07:58ang kapalaran nito.
07:59Marami sa mga mga asinay
08:01o yung gumagawa ng asin tibuo,
08:02tinigil lang paggawa nito.
08:04At ngayon,
08:05ilang pamila na lang
08:06sa bayan ng Albuquerque
08:07ang gumagawa pa rin nito.
08:10Pero muri raw silang
08:11nabuhayan ng loob.
08:12Sa ginanap kasi
08:13na 20th season
08:14ng Intergovernmental Committee
08:15for the Safeguarding
08:16of Intangible Cultural Heritage
08:18ng UNESCO
08:19sa New Delhi, India.
08:20Ang asin tibuo,
08:21napabilang na sa UNESCO list
08:23of intangible cultural heritage
08:25in need of urgent safeguarding.
08:27Ang ICH
08:30o intangible cultural heritage
08:32tumutukoy sa mga bagay
08:33na bahagi ng kultura
08:34ng isang komunidad
08:35o grupo
08:36na hindi material
08:37o pisikal
08:38at nagbibigay sa kanila
08:40ng pagkakakilanlan.
08:41At kapag nasama ito
08:42sa urgent safeguarding list,
08:44nangangahulugan
08:45na ang naturang ICH
08:46may banta na maaaring ito'y mawala
08:48at nangangailangan ito
08:49ng agarang aksyon
08:50at suporta muna sa gobyerno
08:51o internasyonal na komunidad.
08:52Ang kampanya
08:57para mapabilang sa listahan
08:58ng asin tibuo.
08:59Halos two years
09:00in the making daw.
09:01Yung nomination na ito
09:03ay inumpisahan
09:04ng komunidad
09:05noong 2023
09:07bago pa noon
09:08nagkaroon na
09:09ng cultural mapping
09:10noong 2018
09:11dun sa LGU
09:12ng Albuquerque.
09:13Then,
09:14itong nomination
09:15ay nasubmit
09:16noong 2024.
09:18Kaya ganun na lang
09:19ang kanilang galak
09:20ng mapasama sa listahan
09:21ng asin tibuo
09:22Sana ay dumami rin
09:24ang tumangkilik
09:25doon sa produkto
09:26ng mga taga-bohol
09:27at maraming bumili
09:28ng asin tibuo.
09:29This is a reminder
09:31of our shared commitment
09:33towards preserving
09:35our traditions
09:37and promoting it as well
09:38for people to appreciate
09:40and raise awareness
09:41on our local traditions.
09:43Sa UNESCO,
09:44maraming,
09:45maraming salamat
09:46na sali kami
09:48sa inscription nyo.
09:49Ito isang karangalan
09:50sa mga asin tibuo.
09:52Pero alam niyo ba
09:53kung gaano kahirap
09:54ang pagawa sa asin tibuo?
09:55Kuya Kim,
09:56ano na?
09:57Kuya Kim,
09:58ano na?
10:00Matagal
10:02at hindi madali
10:03ang pagawa ng asin tibuo.
10:05Sa loob ng tatlong buwan,
10:07ibabad ang mga bunot
10:08sa tubig dagat.
10:09Hihiwain ito
10:10sa malilit na piraso.
10:11Ibibilad sa araw
10:12at susunugin
10:13para maging abo.
10:14Kokolektahin ang abo
10:15at hahaluan
10:16ng tubig dagat
10:17para makagawa ng brine
10:18na siyang magiging asin.
10:19Ilalagay ito
10:20sa mga clay pot
10:21at saka pakukuluan.
10:22Ang buong proseso
10:24ng pagawa ng isang batch
10:25ng asin tibuo
10:26maaari raw abutin
10:27ng apat na buwan.
10:29Samantala,
10:30para malaman ng trivia
10:31sa likod ng viral na balita,
10:32ay post o ay comment lang
10:33Hashtag Kuya Kim.
10:35Ano na?
10:36Laging tandaan,
10:37kimportante ang may alam.
10:38Ako po si Kuya Kim
10:39at sagot ko kayo
10:4024 horas.
10:46Magandang gabi mga kapuso.
10:48Ako po ang inyong Kuya Kim
10:49na magbibigay sa inyo
10:50ng trivia
10:51sa likod ng mga trending na balita.
10:52Abot langit ang takot
10:53ang isang skydiver sa Australia.
10:55Ilang segundo lang
10:56kasi bago siya tumalon,
10:58ang kanyang reserve parachute
10:59sumabit
11:00sa backpack ng aeroplano.
11:01Ligtas kaya siyang makalandig?
11:08Ang extreme sport na to,
11:09hindi para sa mahina ang loob.
11:11Ang kailangan kasing gawin,
11:13tumalon mula sa isang
11:14nilipad na aeroplano
11:15at mag-free fall
11:16ng ilang segundo
11:17bago buksan ang parachute
11:19para ligtas na makaland
11:20sa lupa.
11:21Takasa ka ba
11:22sa skydiving?
11:23Pero ang sinapit ng taong ito,
11:25banguot marahil
11:26ng sino mang skydiver.
11:28Sa video kasing pinost
11:30ng Australian Transport Safety Bureau,
11:31makikita ang isang skydiver
11:33na tatalo na sana
11:34mula sa isang aeroplano.
11:35Pero bago pa man niya nagawa ito,
11:37ang kanyang reserve parachute,
11:39biglang nag-deploy
11:40o bumukas
11:41at sumabit
11:42sa wing flap ng aeroplano.
11:44Ang skydiver
11:45lumampitin sa ere
11:46sa taas na 15,000 feet,
11:47habang ang kanyang mga kasamang
11:49parachutist
11:50tuloy sa pagtalon
11:51mula sa aircraft.
11:52Para makawala sa sumabit
11:54na parachute,
11:55agad nitong kinuha ang
11:56kanyang dalang hook knife
11:57para putulin ang lubid.
11:58Hanggang sa tuluyan
12:00siyang makawala.
12:01Sa awa ng Diyos,
12:02ligtas na o na nakaland
12:03ang naturang skydiver.
12:04Ngayon man,
12:05nagtamuro ito
12:06ng sugat sa binti.
12:09Mukhang nakakatakot
12:10man ang skydiving,
12:11lalo na sa mga gaya
12:12kung may acrophobia
12:13o fear of heights.
12:14Pero alam niyo ba
12:15na ayon sa statistics,
12:16mas marami pang naitan
12:17ng aksidente
12:18sa pagmamaneho
12:19o driving
12:20kesa sa skydiving.
12:21Sa skydiving kasi,
12:22kontrolado ang environment
12:24at mas strikto
12:25ang mga safety protocol.
12:26Ang isa naman
12:27sa mga naunang
12:28naglakas ng loob
12:29na sumukan ang skydiving
12:30ay si Grant Morton.
12:31Ang kanyang skydiving
12:33attempt,
12:34ginawa niya noong 1911
12:35ang tumalun siya
12:36mula sa Wright Model B
12:37aircraft.
12:38Tiyak malulula naman
12:40kayo sa tapang
12:41ng isang American skydiver
12:42na nagtala
12:43ng isang world record.
12:44Gaano kaya
12:45kataas
12:46ang kanyang record-breaking
12:47high altitude parachute jump?
12:48Joaquin!
12:49Ano na?
12:56Ang may hawaktang Guinness
12:57world record
12:58para sa highest
12:59free fall parachute jump
13:00ay ang American computer scientist
13:01na si Alan Eustace.
13:03Noong October 2014,
13:05sakay ng isang helium-filled balloon.
13:07Tumalun siya sa taas
13:08na 41,422 meters
13:10o halos
13:11136,000 feet.
13:13Ang kanyang bagong exit
13:15altitude record,
13:16binerify ng
13:17FAI
13:18o Federacion Aeronatic
13:19International.
13:20Samantala,
13:22para malaman ng trivia
13:23sa likod ng viral na balita,
13:24i-post o i-comment lang
13:25Hashtag
13:26Kuya Kim,
13:27ano na?
13:28Laging tandaan,
13:29kimportante ang may alam.
13:30Ako po si Kuya Kim,
13:31magsagot ko kayo,
13:3224 Horas.
13:39Nanlaki ang mga mata
13:40ng isang vlogger sa Batangas
13:41nang makita sa kanilang bakura
13:42ng maliliit na daga
13:44na may tila
13:45mahahabang uso.
13:47Daga nga ba ang mga ito?
13:48Kuya Kim,
13:49ano na?
13:51Maganda po yan na pet.
13:53Tingnan yung itsura niya,
13:54kakaiba.
13:55Sa vlog na ito ni Glenn,
13:56pinasilit niya sa kanyang mga follower
13:58ang nakita niya habang
13:59nag-inili sa kanilang bakuran.
14:00Sa Bawan,
14:01Batangas.
14:02Dila maliit na mga daga.
14:03Naglilinis po ako ng likod.
14:05Parang may gumagalaw,
14:06nakakaiba.
14:08Anliit.
14:09Noong una,
14:10dalawa lang sila.
14:11Pero noong nagbuklat pa kami,
14:13naging apat.
14:15Parang magkakamag-anak.
14:17Pero kanya ro,
14:18pinagtataka.
14:19Buhay na buhay!
14:20First time ko makakita
14:21ng ganong daga.
14:22Na maliit,
14:23tapos mahaba yung uso.
14:24Na itapon ko yung sako.
14:26Kasi,
14:27nagulat nga po ako.
14:28Baka kasi mga gat
14:29o may poison
14:30yung dagang yun.
14:31And after ng paghuli,
14:32pinakalaban din po namin.
14:34Baka kasi po
14:35endangered.
14:36Mukhang magdaga ang mga nahuli ni Clint.
14:39Pero ibang grupo ng maamala mga ito.
14:41Sila'y mga shrew.
14:43Yung mga shrew,
14:44mas maliit sila
14:45kaysa sa karamihan
14:46sa mga nakikita natin na daga.
14:48Mas elongated yung uso.
14:50Mahaba yung uso nila.
14:52Maliliit sila.
14:53Tapos,
14:54a lot of them
14:55ay maikli yung mga buntot.
14:57At ang mga shrew sa video,
14:58isa raw Asian house shrew
15:00o sungkus morinos.
15:02Hindi sila native na species dito sa Pilipinas.
15:05So,
15:06introduced sila.
15:07Ang Asian house shrew
15:08ay nagbula sa mga bansa sa South Asia.
15:10Gaya ng India, Sri Lanka, Nepal at Bangladesh.
15:13Very common kasi itong Asian house shrew
15:16sa mga malapit sa mga bahay,
15:19sa mga agricultural areas.
15:21Malaki man o maliit ang hayo,
15:23laging tandaan,
15:24may pakilitong ginagampanaan sa ating kalikasan.
15:27Ito po si Kuya Kim,
15:28at sagot ko kayo,
15:2924 hours.
15:35a ha,
15:36maa,
15:37a haa.
15:37A ha.
15:38A ha.
15:39A ha.
Comments