00:00It's a striking for me.
00:05It's the first time, Chris Singh, Dante, and Emong.
00:08They have a Fujiwara effect.
00:10It means they have an interaction with one another.
00:13At the middle of the rain,
00:15there's a suspension bridge to Patnongon, Antique.
00:19There's a blue cloth in this place.
00:21It's a blue cloth in this place.
00:23It's a blue cloth in the middle of the house.
00:28Kado Bagyo naman, talagang iba yung adrenaline
00:30and may pressure sa akin as a weather presenter.
00:33Kailangan hindi ako magkamali.
00:34Kailangan maging maayos at malinaw yung report ko.
00:38Malalim po ang baha.
00:39Lampas tao.
00:40Ay yung bahay namin naapot na yung sahay.
00:42Wala na kayong magtunugan?
00:44Ito yung isa sa hindi ko makakalimutan
00:46kasi parang nasa labas pa lang ng Philippine Area of Responsibility.
00:50Parang ang dami na lang natatakot or kinakabahan.
00:52Ito yung Bagyong Uwan.
00:58Doon makikita kung gaano kahalaga talaga yung weather reports
01:04and dapat maipaunawa ko yun as a presenter.
01:15Ang ginagawa ko, sumusulat ako everyday naman ng mga balita tungkol sa panahon.
01:20So tagasulat ako ng mga kung ano yung updates natin sa ating panahon.
01:25Kung meron bang sama ng panahon na umiiral dito sa loob ng Philippine Area of Responsibility.
01:30Minsan pagkagising ko pa lang, parang yun na kagad yung iniisip ko
01:34kung ano nang nangyari doon sa binabantayan na bagyo.
01:38Kasi pagpasok ko pa lang dito sa GMA actually,
01:40may mga tao nang nagtatanong, yung mga nakakasalubong ko.
01:43Kung uulan ba? May bagyo ba?
01:44So ako, bago ko pumasok din, ini-equip ko na rin yung sarili ko ng information
01:49para kahit papano masagot ko yung mga tanong nila.
01:52Huling namataan ng pag-asa, ang sentro ng Bagyong Crisingsala,
01:55yung 625 kilometers.
01:58Minomonitor ko muna kung ano yung mga nakakita dito sa Metra Weather,
02:01yung gamit nating software dito sa GMA, Integrated News Weather Center.
02:06Kapag merong something na parang curious ako
02:09o may gusto pa akong makuhang detalye,
02:12tatawag ako sa pag-asa.
02:13Ayan, everyday ko rin silang nakakausap.
02:15Nagtatanong ako kung ano ba yung nagpaulan sa ganitong lugar?
02:19Bakit po parang kakaiba yung weather ngayon?
02:22Kahit ako mismo, yung curiosity ko sa weather ay,
02:26ayun, parang in-answer ko gamit yung ating sources
02:31and of course yung mga, kung ano yung makukuha nating information
02:34mula sa ating mga expert.
02:36Pero pag-asa talaga yung pinakang sinusunod ko,
02:38lalo na kapag merong bagyo,
02:40para mas uniform yung pagbibigay natin ng information sa public.
02:44Pag may bagyo naman, pupunta ako sa sites or pages ng pag-asa
02:49para ma-check ko kung ano nang nangyari, ano nang update.
02:52Compared sa kahapon, malaki ba yung naging pagbabago
02:55dun sa pagkilos ng bagyo, lalo ba lumakas?
02:58Mas marami ba yung maapektuhan?
03:00Minsan, nag-update na rin ako sa personal accounts ko.
03:03Kapuso, Amor La Rosa po ng GMA Integrated News Weather Center.
03:07Bag-update po tayo, yung bagyo Wilma ay humina na po
03:10at naging low pressure area na labang.
03:12Sa pagsusulat ng weather reports or pag-broadcast niyan on TV,
03:17napakahalaga na malaman muna ng mga tao kung nasan yung bagyo.
03:22Saan mo ba ito ngayon?
03:23And after noon, saan ito papunta?
03:26Ano yung mga lugar na tatamaan?
03:28Ano yung mga lugar na dadaanan?
03:30Kasi magkaiba yung landfall doon sa traversing o yung pag-cross.
03:36Yung pag-cross, mahalaga din yun eh.
03:38Minsan kasi parang ang naiisip natin, yung landfall lang yung mahalaga.
03:41Pero after ng landfall, ano ba yung mangyayari?
03:44Saan pa pa ito pupunta?
03:46Minsan kapag narinig lang natin yung landfall,
03:47ah, hindi naman sa amin magla-landfall.
03:49So, hindi kami maghahanda.
03:50Pero after ng landfall, lalo na kapag isang malaking chunk ng landmass yung dadaanan ng bagyo,
03:56mahalaga rin na mabanggit na dadaan po ito.
03:59So, kailangan mabanggit natin yung mga lugar na posible ding daanan.
04:03And after noon, mahalaga rin po na malaman ng ating mga kapuso kung saan na nakataas yung wind signal, kung meron man.
04:11At ipaunawa rin natin kung ano ibig sabihin ng wind signal.
04:15Kailangan talagang lagi kang nakatutok dun sa update o yung changes doon sa bagyo.
04:20Kasi anytime, at saka yung time frame na yun, o yung span ng 3 hours, meron at merong malaking pagbabago.
04:28Minsan nag-iiba talaga ng direction, o minsan naman halos hindi na pala gagalaw.
04:33So, pwedeng ma-delay or pwede rin mapaaga.
04:35Kado bagyo naman, talagang iba yung adrenaline and may pressure sa akin as a weather presenter.
04:41Kailangan, hindi ako magkamali, kailangan maging maayos at malinaw yung report ko.
04:46Medyo striking for me.
04:48Yung sunod-sunod halos na Crissing, Dante, and Emong, nagkaroon sila ng Fujiwara effect.
04:54Ibig sabihin, nagkaroon ng interaction sa isa't isa.
04:56Kasi itong Emong, imbes na lumayo na dito sa ating bansa, eh hinihila pa yan ng bagyong Dante.
05:02Ito ay hinilan yan pabalik, kaya nagkaroon pa ito ng landfall dito sa bahagi ng northern Luzon.
05:09Tapos, nagkaroon din ito ng damage or pinsala dito sa ating mga kababayan dyan.
05:14At ito rin, yung dalawang bagyo, Dante and Emong, nagtulong pa yan para palakasin yung habagat o southwest monsoon.
05:22Kasi itong habagat, napakaraming ulan po yung dala talaga nito.
05:25Hindi ko rin makakalimutan yung Bagyong Tino, nito lang.
05:33Yung mga kababayan natin dyan sa Visayas, grabe yung naging experience nila.
05:38Kasi nilindol na nga, binagyu pa.
05:41Ayan, sobra yung mga pagulan na naranasan nila.
05:44Grabe mga pagbaha, halos bubong na lang yung kita.
05:48Marami rin mga nawalang buhay doon.
05:50Nadagdagan pa yung limang naunang landfall ng Bagyong Tino kahapon.
05:55So pagkatapos po nitong tawirin, itong Visayas ay muli po itong nag-landfall.
05:59Dyan naman sa Palawan, ng tatlong beses.
06:02And after ng Bagyong Tino, na nagkaroon po ng eighth landfall, no?
06:07Walong beses po itong tumama sa lupa.
06:09Imagine, ganun po katagal yung talagang naging track nito dito sa atin.
06:14Pero kasi ang Visayas ay binubuo po ng mga isla-isla, kaya naging ganun po yung karami yung landfall nitong bagyong.
06:26Yung Bagyong Uwan, parang yung pakiramdam ko, naku, ito na naman, may malakas na namang bagyo.
06:32Possible na mas malakas pa dito sa Bagyong Tino.
06:35And ayun, for me, nakaramdam ako ng takot na konti.
06:38Parang kinabahan ako para sa ating mga kababayan na posibleng maapektuhan.
06:43Kasi nga, malayo pa lang malakas na.
06:46Hindi ko maiwasan na maisip ulit yung Bagyong Yolanda.
06:50Yung circulation niya, halos malaking bahagi po ng ating bansa.
06:55Yung talagang sako.
06:56Nasa labas pa yan ang Philippine Area of Responsibility.
06:59Pero habang lumalapit sa Pilipinas, ay lumalakas at posibleng pang maging super typhoon.
07:04Mas na-pressure ako as a weather presenter na kailangan talagang maging maayos at maging klaro yung reports ko.
07:12Kasi hindi biro itong paparating na bagyo na naman.
07:15Ang hirap isipin na, ayun, parang sa isang iglap na dahil lang doon sa talagang kalamidad na yun,
07:22eh biglang mawawala yung mga mahal mo sa buhay.
07:26Meron tayong mga naging forecast na kumbaga hindi 100% na natupad doon sa actual.
07:34Pero yung forecast kasi ay guide natin para kung saan man papunta possibly itong mga bagyo.
07:42Kumbaga, para lang alam natin kung ano yung mga dapat paghandaan.
07:46For me, mas naging challenging for me na kailangan maipaunawa ko lalo doon sa mga tao na
07:52kahit po hindi mabanggit yung lugar ninyo doon sa landfall points na expected dito sa bagyong ito,
07:59kahit araw-araw ko yung ulitin, ginagawa ko para magkaroon din ng recall and maipaunawa ko ng maayos talaga sa viewers
08:07na meron po tayong tinatawag na cone of uncertainty.
08:11Medyo technical pakinggan pero hindi lang po yung mga lugar na babanggitin kung saan mismo magla landfall,
08:18doon lang maghahanda.
08:20Kumbaga, yung mga kalapit din nun, pwede kasing umangat o bumaba yung track ng mga bagyo.
08:25So, kailangan mabanggit ko as a presenter na hindi lang po ito yung exact na dadaano ng bagyo.
08:31Kailangan maging handalin, pwede yung magbago.
08:34May mga nababasa ako na ang tahit-ahimik dito, kalmakalmado, ang init-init, ganun.
08:39Pero, ang pinakang way para i-handle ko yun for me, in-educate na lang natin yung mga kapuso natin.
08:48Kung ano ba ang ibig sabihin talaga kapag merong wind signal, bakit ba tayo naglalabas niyan.
08:53Kumbaga, babala pa lang.
08:54Sa mga susunod na oras, ito yung mararanasan nyo.
08:57Nakakatulong yung mga yun sa akin kasi mas alam ko kung saan ako magbibigay ng emphasis kapag magre-report ako.
09:09Yung pagiging weather producer ko, nakatulong yun sa pagiging weather presenter ko.
09:13Kasi ako alam ko na kung ano yung talagang laman ng report ko kung magkaroon man ng technical difficulty,
09:20kung ano man kung magkaroon man ng pagbabago doon sa akin nire-report sa teleprompter o mawala man.
09:27Alam ko pa rin kung ano yung dapat kong masabi.
09:30Natutunan ko sa mga experience ko sa ating mga report as a weather presenter and weather producer na rin
09:37na kung gano'ng halaga talaga yung pagbibigay natin ng maayos at malinaw na weather reports.
09:45Kasi doon nakasalalayik yung mga kababayan natin kung paano sila gagalaw everyday kahit walang bagyo.
09:52Halimbawa, ano ba yung mga pwedeng gawin nila today na malayo doon sa naiplano nila kasi mag-iiba yung panahon.
10:00So doon ko na realize kung gano'ng ka-crucial talaga yung responsibility as a weather presenter or weather producer
10:09kasi talagang nakaka-apekto sa pang-araw-araw nating pamumuhay yung ating panahon.
10:14Malaking bagay na maiparating natin ng maayos at tama.
10:18Sa ating mga kapuso, sa mga susunod na taon pa, alam nyo po ang Pilipinas po ay talagang madalas daanan ng bagyo.
10:32Meron tayong average na nasa 19 to 20 na bagyo kada taon.
10:37Sa Philippine Area of Responsibility, hindi lang po bagyo yung umiira.
10:40Minsan may kasabay pa yan. Meron pang mga shear lines.
10:43So sabay-sabay, meron tayong intense thunderstorms, meron tayong ITCZ, AMIHAN, ayan yung habagat, nagpapaulan po yan dito sa atin.
10:52At iba pang weather systems na posibleng magdulot din ng pinsala dito sa iba't ibang bahagi ng ating bansa.
10:58So dapat talagang tayo po ay maging handa.
11:01Kaya dapat nakamonitor din po tayo.
11:03At make sure po na yung information na ating minomonitor or sinishare ay verified or tama.
11:09Kailangan po natin na magtulungan para po maging maayos yung pagbibigay natin ng information.
11:16Lalo na nga kapag ganitong disaster preparedness ang ating pinag-uusapan.
11:20Kailangan po yung tamang informasyon lamang yung ating maishare para hindi po tayo mag-create ng confusion at syempre panic sa ating mga kababayan.
11:29Sa susunod na taon mga kapuso ay panatilihin po ninyo ang pagiging informed sa ating weather condition.
11:39Araw-araw po yan, hindi lang po tuwing may bagyo.
Comments