00:00Pinuna na isang grupo ang mga nakalusot at lumobo pa umanong mga tinataw na pork
00:05sa panukalang budget para sa susunod na taon.
00:08Pag titiyak ng Malacanang, bubusisiin ang Pangulo ang budget
00:10at handa rin siyang mag-veto kung kailangan.
00:14Saksi, si Mackie Polido.
00:19Halos tapos na ang budget cycle para sa taong 2026
00:23mula sa National Expenditure Program o NEP
00:26kung saan inilatag ng ehekutibo ang mga programang popondohan
00:30na tapos na kahapon ang pagtalakay ng Bicameral Conference Committee
00:34sa mga bersyon ng panukalang lumusot sa Kamara at Senado.
00:38At kung masusunod ang target na sa December 29 itatransmit
00:41kay Pangulong Bongbong Marcos ang budget,
00:43may dalawang araw siya para pirmahan ito para magamit sa simula ng 2026.
00:48Pero may ilang red flag ang budget ayon sa People's Budget Coalition.
00:53Anila, busog ang panukala sa paglobo ng pork
00:55o yung pondo para sa mga programang may say ang politiko
00:59kung sinong makakatanggap ng tulong.
01:01Kabilang dyan ang MAIFIP
01:03o Medical Assistance to Indigent and Financially Incapacitated Patients.
01:0824 billion pesos lang ang ibinadyat para rito sa NEP
01:11pero 51 billion pesos ang lumusot sa Bicam
01:14higit pa sa house version.
01:15Insulto yan sa pasyente kasi karapatan nila ang kalusugan.
01:21Hindi dapat sila lumuhod at magmakaawa para magamot sila.
01:27Lumobo rin ang pondo ng pangalalay sa mga naiipit sa krisis
01:30tulad ng mga biktima ng domestic violence.
01:33Naging 25 billion pesos yan, mahigit doble ng hinihingi sa NEP.
01:374 na beses na mas malaki naman ang umano'y pork ng local government units
01:42mula 9 billion pesos naging mahigit 37 billion pesos.
01:46Ang problem po dito ay kadalasan wala po masyadong oversight dito.
01:51So lump sum siya, binibigay po siya sa mga LGUs.
01:54The LGUs can use this to fund for example ayuda, mga soft projects
01:59at pwede din nila gamitin ito for mga hard projects nila na mas maliliit.
02:04Halimbawa, yung mga waiting shed.
02:05Ang iba nga, wala umano sa NEP pero sumulpot sa BICAM.
02:10Tulad ng tulong dunong o scholarship program ng CHED na pinondohan ng 2 billion pesos.
02:16Ang problema po sa tulong dunong program katulad ng ibang mga forms ng ayuda or pork
02:20ay ang mga congressman, ang mga politika po ang nakakapag-decide
02:24kung sino po ba yung mga recipients nito.
02:27Red flag din para sa People's Budget Coalition
02:29ang ipinasok ng mga infrastructure at unprogrammed budgets.
02:33Sa kanyang State of the Nation address nitong Hulyo,
02:36sinabi ng Pangulo na hindi niya lalagdaan ang panukalang 2026 budget
02:40kung hindi ito nakalinya sa NEP.
02:42Hindi ko a-aprobahan ang kahit anong budget na hindi alinsunod
02:46sa plano ng gobyerno para sa bayanang Pilipino.
02:50I am willing to do this even if we end up with a reenacted budget.
02:55Tiniyak din ang Malacanya ngayon,
02:57bubosisiin ang Pangulo ang budget bago pirmahan.
03:00Kung dapat aralin, kung hindi magkakaroon ng tulugan, walang tulugan, gagawin po yan.
03:05Pero ang gustong sabihin ng Pangulo ang tinitiyak niya.
03:09Bago siya pumirma, dapat na-aral po itong mabuti na bosisi
03:14at kung may kailangang i-vito, i-vito.
03:17Kung hindi man ma-vito ng Pangulo,
03:19ang mga questionable ang budget allocation,
03:21sabi ng People's Budget Coalition,
03:23sana mag-issue ang Pangulo ng isang executive order
03:26na naguutos sa DBM na pag-aralan muna ang mga programa
03:31bago i-release ang pondo.
03:34Sabi rin ni Senate President Tito Soto,
03:36kung hindi mag-vito ang Pangulo,
03:37nasa kapangyarihan naman itong hindi i-release ang pondo para sa isang proyekto.
03:42Naniniwala si Soto na malalagdaan ng Pangulo
03:44ang 2026 General Appropriations Act
03:46at kung maantala man, dalawa o tatlong araw lang.
03:50Kaya't ilang araw lang magkakaroon ng re-enacted budget.
03:53Madelay man yan, magkaroon ng re-enacted budget.
03:55What? One, two days?
03:57Wala masyadong impact yan.
03:58So, okay lang yan.
04:00Para sa GMA Integrated News,
04:02ako si Maki Pulido,
04:03ang inyong saksi.
04:06Mga kapuso, maging una sa saksi.
04:09Mag-subscribe sa GMA Integrated News
04:11sa YouTube para sa ibat-ibang balita.
Comments