00:00Ilang araw ng Usap-Usapan Online kung paano tila nalusaw umano ang mata ng bagyong uwan nang tumama sa Sierra Madre.
00:08Sabi ng mga eksperto, landfall ang nagpapahina sa isang bagyo pero may epekto pa rin ang mga bundok.
00:15Sabi naman ng isang grupo, makakatulong yan kontrabaha kung hindi kalbo.
00:21Ang estado ng mga gubat ng Sierra Madre sa pagtutok ni Chino Gaston.
00:25Hindi na iwasan ang pananalasan ng bagyong uwan sa North Luzon.
00:34Pero paniwala ng marami, mas marami pa ang nawalang buhay, bahay at kabuhayan kung wala.
00:41Ang mga kabundukan sa Luzon, particular ang bulubundukin ng Sierra Madre.
00:47Iingatan ko kayo hanggang dulo, basta iingatan nyo din ako!
00:51May mga nagpost pa sa social media na tila ba diwata ang Sierra Madre.
00:57Mga nagpunto pang tila nalusaw ang mata ng bagyong uwan nang tumama sa Sierra Madre batay sa satellite image nito.
01:04Pero pinahihina nga ba talaga ng mga bundok ang isang bagyo?
01:09Medyo tama raw ang pananaw na yan ayon sa pag-asa.
01:13Pero ang nagpapahina talagaan nila ng bagyo ay ang pagtama nito sa kalupaan o landfall.
01:19So regarding naman dun sa structure ng bagyo, kung saan napapansin nga po ng iba, buong-buo yung mata niya dito sa may Philippine Sea.
01:26Pero pag tama dito sa kalupaan ng Sierra Madre, nabasag yung kanyang sirkulasyon.
01:30Definitely, may effect din po yung matataas na mga lugar, yung mga mountainous areas ng Sierra Madre,
01:36ng Carabalho and Cordillera Mountain regions dito po sa structure o itsura ng isang bagyo.
01:42Kaya madalas hindi na natin nakikita yung ikot o yung sentro o mata ng bagyo kapag tumama na ito sa kalupaan.
01:48Sa ginawang simulation ng mga atmospheric scientists ng UP, may bundok man o wala ang Luzon,
01:55halos pareho lang ang paghina ng bagyo kapag nakarating na sa lupa.
02:00Ayon sa kanya, lumalakas kasi talaga ang bagyo sa dagat dahil sa nag-e-evaporate na tubig.
02:06We simulated 40 plus na bagyo na dumaan sa Luzon.
02:10So ginawa namin is dun sa isang simulation, nandiyan si Sierra Madre.
02:14Another simulation, flee natin namin si Sierra Madre.
02:18So ang tanong ngayon ay kung malakas yung effect ni Sierra Madre.
02:22So ibig sabihin, dun sa flattened, hindi kaanong hihina yung bagyo.
02:26Dun saan nandiyan si Sierra Madre, hihina yung bagyo.
02:29And it turns out na medyo same lang yung paghina ng bagyo.
02:34Hindi man ganoon galaki ang epekto sa mismong pagpapahina ng bagyo,
02:39malaking tulong naman ito sa pagsalo ng ulang ibinubuhos ng bagyo kung hindi pa kalbo ang mga gubat nito.
02:46I just say, Sierra Madre Network Alliance, kung sira na ang mga gubat,
02:51mas malaki ang tsansa ng pagguho ng lupa at tuloy-tuloy nadadaloy ang ulang magpapabaha sa kapatagan.
02:58At bagaman nakakatuwaan nila ang mga meme at contact na nagdidiin sa papel ng Sierra Madre,
03:06sanaan nila hindi lang sa social media ang mga hakbang para protektahan ang Sierra Madre.
03:11Kalat-kalat yung iba't iba mga quarrying companies, nickel companies, mga mining companies.
03:17Actually, sa Nueva Vizcaya nga ay mayroong nakakuha ang permit ng isang mining corporation.
03:26The same way ay yung ongoing na pagtatayong ngayon ng kaliwaddam na talagang malawakan na tinututulan nito
03:34ng mga partners sa aming mga katutubo.
03:36Justo na men sa organization na mag-translate yung creativity sa social media into warm bodies
03:45na nagla-lobby sa DNR, nagko-community organizing, nagsasama-sama para mag-tree planting.
03:55Mas tingko yun yung challenge doon sa marami mga netizens.
04:00Sa datos ng GMA News Research, patuloy na lumiliit ang kagubata ng Sierra Madre na napapaloob sa 10 lalawigan ng Luzon.
04:07Ang mahigit 1,800,000 ektarya nitong gubat noong 2003, nabawasa na ng mahigit 130,000 ektarya batay sa survey noong 2020.
04:20Kung magpapatuloy ang ganitong bilis na pagkalbo, posibleng umanong mga lahati ang kagubatan sa Sierra Madre sa taong 2031.
04:28At sa 2075, tinatayang one-fourth o 25% na ng kagubatan ang matatapyas.
04:35Sa taong 2030, tinatayang kasing lawak ng Metro Manila ang makakalbong kagubatan.
04:41Nangunguna sa pinakamalaking porsyento ng nabawas na gubat ang mga lalawigan ng Rizal, Nueva Ecija at Cagayan.
04:49Sinisika pa namin makuna ng bayag ang DENR.
04:53Para sa GMA Integrated News, Chino Gaston na Katutok, 24 Oras.
04:58Sampai jumpa.
Comments