- 3 ay önce
Gece Haberleri, 24 saatin tüm gelişmelerini ekrana getiriyor.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00:00İzlediğiniz için teşekkürler.
00:00:30Tüm dünya Nijerya'ya döndü.
00:00:32Tabi Sudan'da yaşanan gelişmeleri tüm dünya yakından takip ediyordu ama bir anda gözler Nijerya'ya döndü.
00:00:38Amerikan Başkanı Donald Trump orada Hristiyanlar katlediliyor.
00:00:43Biz de yakında karar harekatı yapabiliriz.
00:00:45Nijerya yönetimi elini çabuk tutsun.
00:00:48Bir an önce istediğimiz şeyleri yapsın yoksa biz oraya müdahale edeceğiz dedi.
00:00:53Amerikan Başkanı ne yapmak istiyor?
00:00:55Yakın zamanda tabi ki Güney Amerika ile ilgili buna benzer açıklamalar yapmış, tehditler savurmuştu.
00:01:02Orada bir hareket beklenirken, harekat başlamamışken şimdi Afrika ile ilgili bu çıkışın sebebine konuklarımıza konuşacağız.
00:01:10Can Güyer ve Zeki Gümüş bizimle birlikte hoş geldiniz.
00:01:13Hoş bulduk.
00:01:13Zeki Bey, Donald Trump'ın bu çıkışları aslında dünyayı şaşırtmamaya başladı diyebiliriz.
00:01:20Bir anda dünya gündeminde başka konular varken Amerikan Başkanı yaptığı açıklamayla dikkatleri bir noktaya çekiyor ve Amerika Birleşik Devletleri oraya bir hareket yapacağım dediği zaman da insanlar tabi ki ciddiye alıyor, dikkate alıyor.
00:01:35Ve orada neler olduğunu araştırmaya başladı tüm dünya.
00:01:39Tabi ki Afrika kıtası ve özellikle Sahraaltı bölgesi her zaman karışıklığıyla biliniyor.
00:01:45Fransa'nın oradaki nüfuzunu yavaş yavaş kaybetmesiyle birlikte dengelerin değiştiğini hep burada programlarda konuştuk.
00:01:52Ve hep bu yorumlarda konuşmalarımızda sizler Çin'in bu bölgedeki etkinliğini artırmasından bahsetmiştiniz.
00:01:59Amerikan Başkanı Donald Trump'ın ortaya koyduğu sebep Hristiyanların orada katledilmesi ve onları kurtarmak istemesi ama gerçekte yatan sebep başka büyük ülkelerle bir nüfuz mücadelesi midir?
00:02:14Erhan şu anda hani gözünü dikmediği bir Afrika kalmıştı.
00:02:20Yani orada da işte Nijerya vasıtasıyla Afrika'ya da gözünü dikmeye başladı.
00:02:24Gerçi daha önce de biliyorsunuz Afrika kalmıştı derken yanlış söylemeyelim bazı yerlerde sıkıntılar oluşturmuştu ama sonuç itibariyle Nijerya'yı de tehdit etti Trump.
00:02:36Yani Trump'ın tarifesi artık çok açık ve net.
00:02:39Yani ilk önce tehdit dilini kullanıyor.
00:02:43Ondan sonra bir iyi niyetli bir gösteri yapıyor.
00:02:47Ondan sonra da oranın devlet başkanıyla görüşüyor ki Nijerya devlet başkanıyla da çok yakın bir zamanda görüşecek.
00:02:53Ve ondan sonra da bir anlaşmaya gidiyor.
00:02:56Oradaki işte değerlerle ilgili, metallerle ilgili, değerli elementlerle ilgili, petrolle ilgili, yer altı kaynaklarınla ilgili hemen bir pazarlığa giriyor.
00:03:08Yani Donald Trump'ın artık formülü çok açık ve net bir şekilde ortaya çıkmış durumda.
00:03:13Bunu çok yakın bir zamanda Venezuela'da gördük.
00:03:15İlk başta 20 Ocak'tan önce başladı ilk önce komik diye şaka olarak adlandırdık ama sonuç itibariyle Groenland ondan sonra Panama ondan sonra Kanada gibi yerlerde de aynı şekilde görmüş olduk.
00:03:29İşte Nijerya'ya baktığımız zaman tamam belki Afrika'nın en fakir ülkelerinden bir tanesi.
00:03:34Karışıklıklar da var içeride.
00:03:36Çok büyük problemler de var.
00:03:37Hem siyasi karışıklık var hem de ekonomik olarak çok büyük problemler var.
00:03:41Ve çok büyük bir nüfusu var.
00:03:42Efendim?
00:03:43Çok büyük bir nüfus var.
00:03:44Evet yani çok büyük bir nüfusu var.
00:03:47Petrol 8. büyük rezerv var.
00:03:49Dünyanın 8. büyük.
00:03:51Doğalgaza 9. büyük rezerv var.
00:03:53Tabi bunların daha yani sömürülmüyor ama sonuç itibariyle Avrupa'nın sömürü bölgesi olan Afrika'da gelecek vadeden ülkelerden bir tanesi Nijerya.
00:04:07Dediğin senin de biraz önce söylediğin gibi Fransa'nın bu bölgede özellikle Afrika bölgesinde ve Avrupa'nın bu bölgedeki nüfuzunun birazcık daha azalmasından kaynaklı olarak Amerika buralara göz dikmiş durumda.
00:04:20Yani Trump her şekilde petrol olan, doğalgaz olan veyahut da değerli element olan her ülkeye gözünü dikiyor.
00:04:30Bunu nasıl yapıyor?
00:04:31Bir bahane üreterek yapıyor.
00:04:33İşte sende şu var.
00:04:35İşte sen şu şekilde insan haklarına uymuyorsun.
00:04:37Sen şu şekilde Hristiyanları öldürüyorsun.
00:04:40Veya sen şu şekilde nükleer silah üretiyorsun gibi böyle ürettiği bahanelerle.
00:04:46Bu çok eskiden beri bu şekilde.
00:04:48Irak'a da mesela bu şekilde girmişti.
00:04:50İran'ı bombalamasında da aynı şekilde gördük.
00:04:53Peki kardeşim burada Müslümanları değil bırakın Müslümanları çoluğu çocuğu bebeği bile öldüren İsrail'e neden bir şey söylemiyorsun da veya silah yardımı yapıyorsun.
00:05:02Veyahut da işte para yardımı yapıyorsun da Nijerya'da işte Hristiyanlar katlediliyor diye basit bir şekilde basit bir sebepten dolayı oraya konmaya çalışıyorsun.
00:05:12Aslında bakarsanız Amerika'nın tarifesini artık anlamış durumdayız.
00:05:16Yani Trump bu masallarla insanları kandıracağını zannediyor ama bütün dünya artık Trump'ın hatta emperyal devletlerin yani bu şekilde acımasız emperyal katliamcı devletlerin artık ne yapmak istediğini çok aşık ve net bir şekilde görüyor.
00:05:33Yani bunu anlamamak için yani aptal olmak gerekiyor.
00:05:38İnsanlar da bunu anlıyorlar ama Trump yaptığından yapacağından vazgeçmiyor.
00:05:43Şimdi tabii ki çıkan şey yakında çok yakın bir zaman içerisinde devlet başkanıyla görüşecek.
00:05:49Büyük bir ihtimalle buradan bazı sözler alacak ve bazı şirketlere buranın petrolünü ve doğalgazını pazarlama durumuna gelecek.
00:05:57Ondan sonra da diyecek ki ya işte burada aslında çok kötü bir şey yok falan gibisinden.
00:06:03Orada tabii ki sıkıntılar var.
00:06:06İçeride bazı ekonomik kavgalar da var, tartışmalar da var.
00:06:10Yani kendi sınıfsal kavgaları da var.
00:06:14Bu arada eşkıyalık falan da çok fazla bir şekilde ülkede.
00:06:19Bunun da önüne geçemiyorlar.
00:06:21Yani devlet bu konuda birazcık geri kalmış durumda ve bunu yapamıyor.
00:06:27Ekonomik olarak da çok büyük sıkıntıları var.
00:06:30Gelir düzeyi çok çok düşük o bir ülke Nijerya.
00:06:33Ama sonuçta bunlar var diye buraları sömürmek, buralara saldırmak veyahut da tehdit ederek buranın yeraltı kaynaklarına konmak acaba ne kadar doğrudur?
00:06:45Bunu da dünya kamuoyunun aslında gündemine sunmak gerekiyor.
00:06:50Valla yani şu anda anlamış durumdayız.
00:06:53Yani biz Amerika'nın nasıl bir formül veya nasıl bir liste çıkardığını anlamış durumdayız.
00:06:59Önümüzdeki günlerde bu devlet başkanıyla olan görüşmesinden sonra da ben Trump'ın yumuşayacağını ve Nijerya'ya askeri seçenekten vazgeçtiğini ve işte bu adam çok iyi hani anlaşırlarsa eğer tabii ki bu adam çok iyi falan deyip ondan sonra işi başka türlü yerlere doğru götüreceğini tahmin ediyorum.
00:07:19Evet Can Bey aslında Zeki Bey de ifade etti.
00:07:25Afrika'da önemli nüfusa, yüz ölçümüne sahip ülkelerden biri.
00:07:30Önemli zenginlikleri var.
00:07:31Önemli doğal kaynaklara sahipler.
00:07:33Hem doğal gazda hem petrolde ilk 10 arasında yer alıyorlar.
00:07:37Ve çoğunlukla yapılan yorum aslında üretimlerinin daha da artırılabileceğini yani potansiyelin daha yüksek olduğu yönünde.
00:07:44Diğer taraftan altın ve diğer yeraltı zenginliklerine, kömüre de sahip bir ülkeden bahsediyoruz ama şöyle bir veriyi de paylaşmak gerekir.
00:07:56Tabii ki 230 milyonun üzerinde nüfusa sahip Afrika'nın en kalabalık ülkesinden bahsediyoruz.
00:08:01Ve Ulusal İstatistik Bürosu'nun verilerine göre yeryüzünde günde 1 dolardan az gelirle yaşamını sürdürmeye çalışan en fazla kişiyi barındıran dördüncü ülkeymiş.
00:08:13Yani ülkesindeki kaynakları, zenginlikleri halkına yansıtamayan, aslında bunu kendisi için çok fazla kullanamayan bir ülkeden bahsediyoruz.
00:08:23Bu da işte akla sömürülmüş bir ülke getiriyor.
00:08:27Afrika'daki tüm ülkelerde olduğu gibi.
00:08:29Yani Nijerya ve Afrika ülkelerinin son dönemde işte bu sömüren ülkelerden kurtulmak için silkelenip bir kendi başlarına hareket etmek için bir çaba içerisinde olduklarını görüyoruz.
00:08:41Ve bu da farklı ülkelerle teması da beraberinde getirdi.
00:08:44İşte Çin'in burada etkinlik kazanması, Rusya'nın ve Türkiye'nin en önemlisi son dönemde birçok Afrika ülkesiyle birlikte çalışması.
00:08:52Ve bu ülkelerin de Türkiye ile çalışmaktan çok çok memnun olması.
00:08:55Biraz dengeleri değiştirmeye başladı diyebiliriz.
00:08:59Şimdi birçok ülke gibi Nijerya'da böyle kendi başına hareket edip biraz daha kaynaklarını halkına yansıtmaya karar verdikten sonra Amerikan Başkanı'nın bu açıklaması böyle bir dönemde gelmesini nasıl yorumlamak gerekiyor?
00:09:12Yine Afrika ülkelerini ve Nijerya'yı gelecekte halkına özellikle fakirlik mi bekliyor?
00:09:17Yani maalesef aslında sömürge geçmişinden bahsettik ama o sömürge sürecinin bitmediğini söyleyebiliriz Erhan Bey.
00:09:27Farklı araçlarla, farklı yaklaşımlarla bugün sürdürülüyor.
00:09:31Bakın şöyle bir durum var.
00:09:33Şimdi Trump bugün Hristiyanlık üzerinden yani bir dinsel araç veyahut da bir gereklendirme yaparak Nijerya'ya müdahale etmekten bahsediyor.
00:09:43Şimdi aslında bizi şunu hatırlatıyor bu geçmişte de yani Birinci Dünya Savaş Öncesi sürecine gittiğimizde genel itibariyle işte Hristiyanlık faaliyetinin Latin Amerika'dan baktığımızda Kuzey Amerika'ya, Afrika'ya ve hep bir dinsel söylem ve bir dinsel bahane üzerinden hareket edip daha sonrasında burada da Hristiyan nüfus üzerinden yine bu ülkelerin iç işlerine müdahil olduğunu
00:10:10aslında sömürge alanları için bir bahane yarattığını görüyoruz.
00:10:14Çünkü bunun bir benzerini Osmanlı döneminde de yapmışlardı ki onu da görmek gerekir.
00:10:20Özellikle Orta Doğu'da işte Fransızların Katolikleri, İngilizlerin Protestanları, daha sonrasında Rusların da Ortodoksların koruyucusu olarak hareket etmeye çalışıp
00:10:33hatta belki de Kırım Savaşı'na giden süreçlerden birini de başlatmışlardı.
00:10:37Şimdi bu mantığın benzer bir şekilde biz hala devam ettirildiğini görüyoruz.
00:10:42Veyahut da neyi görüyoruz?
00:10:44Burada yine sizin de bahsettiğiniz üzere bu enerji kaynaklarının, madenlerin artık belki tam bir sömürge yani aslında 19. yüzyıl sömürge mantığı değil ama
00:10:57günümüzde başka araçlarla örneğin IMF ile gidiyorsunuz, Dünya Bankası ile gidiyorsunuz veyahut da buralarda
00:11:02tamamen kendinize bağlayacak şekilde askeri darbelerden tutalım.
00:11:07tamamen otoriter rejimlerin tesis edilmesine ve tek taraflı bağımlılık ilişkileri nedir o?
00:11:15Ya da devasa şirketlerin yaptığı yatırımlarla.
00:11:17Tabii bu devasa şirketlerin yaptığı yatırımları üzerinden de konuşuruz Erhan Bey.
00:11:22Ama şimdi Trump'ın bahane olarak verdiği süreç ya daha doğrusu bahane gerekçelendirme ne?
00:11:29Burada Hristiyanların katledilmesi ama şimdi buna oturup şurada baktığımız zaman
00:11:33Sömürgecilik çağının başlangıcına geri dönmüş durumda değil mi?
00:11:36Evet bu tartışmada
00:11:38Misyonerlik faaliyetlerinin o dönemlerin çok yaygın olduğunu ve gerçekten özellikle
00:11:43hem Amerika kıtasında özellikle Güney Amerika kıtasında ve Afrika kıtasında
00:11:48sömürgecilik faaliyetlerinde en önemli araçlardan biri misyonerlik faaliyetleri ve Hristiyanlığın yayılması
00:11:54ve böylelikle sizin de belirttiğiniz gibi bu ortak paydayla birlikte o bölgedeki insanları daha rahat yönetebilme arzusu.
00:12:01Şimdi Amerikan Başkanı Donald Trump'ın Hristiyanların koruyucusuymuş gibi tüm dünyada böyle bir kendine rol alması da ayrı bir konu.
00:12:09Herhalde buna da değineceksiniz değil mi?
00:12:11Elbette aslında hatırlar mısınız?
00:12:13Papa olmak istedi, Roman'ın kralı ilan edildi.
00:12:16Zaten narsist...
00:12:18Aileri seviyor evet.
00:12:20Evet ve şunu unutmamak lazım.
00:12:22Trump egosu çok yüksek olan, narsist yönü fazla.
00:12:27Yani kendisine biçilen rolleri aslında şunu da kabul etmek lazım.
00:12:32Bunu gerekçelendirerek aslında dünyada müdahil olma.
00:12:37Fakat bu müdahil olma biçimleri şunu söylemek lazım.
00:12:40Evet yeni bir neoemperyalizm şeklinde okumak gerekiyor.
00:12:44Bununla beraber de Çin'le olan rekabete de bakmak gerekiyor.
00:12:47Ama bu Hristiyanlık meselesinde şuna girmek lazım Erhan Bey.
00:12:50Aslında Trump'ın bahsettiği gerekçelendirmelere karşın.
00:12:53Yani Hristiyanlara karşı bir soykırım kavramından bahsediyor.
00:12:57Hatta şerefli Hristiyanların öldürülmesinin, Amerika'nın müdahalesini de demin ekranda vardı.
00:13:05Yani çok hızlı, tatlı ve seri bir şekilde haydutların yaptığı gibi yapacağız diye bir ifade kullanıyor.
00:13:12Hatta yanlış görmediysem o yazı içerisinde şerefli Hristiyanlar derken de şerefli çok böyle büyük harflerle yazarak bir vurgu içerisine giriyor.
00:13:20Fakat yani insan hakları dernekleri diyelim aktivistler veyahut da bu faaliyetlerde bulunan kurumlara baktığımız zaman açıklamalarında şunu belirtiyorlar.
00:13:32Nijerya'da öyle bir Hristiyan katliamının olmadığını, yani Trump'ın bahsettiği şekilde değil.
00:13:38Sadece şundan bahsediyorlar.
00:13:40Nijerya yani Orta Nijerya'da genel itibariyle çiftçilerin Hristiyan olduğu ama çoban, hayvan sahibi olanların da Müslüman olduğunu,
00:13:48bunların da kendi aralarında bazen meralar yüzünden bir husumiyet yaşadığını belirtiyor.
00:13:53Aslında gelen Birleşmiş Milletleri raporları da dahil Nijerya'nın kuzey doğusunda ya Boko Haram var.
00:13:58Bir de burada yanlış olmuyorsam aslında Afrika IŞT'i deniyor.
00:14:02Batı Afrika İslam Devleti.
00:14:04Şimdi onların da sürekli Müslümanları öldürdü.
00:14:07Aslında ülkenin içerisinde daha fazla hayatını kaybeden aslında Müslümanlar.
00:14:12Yani buradaki gerekçelendirmenin alt metninde.
00:14:15Şuna bakmak lazım.
00:14:16Çin'le olan mücadele veyahut da Rusya'yla olan mücadele.
00:14:19Yani Sahra Altı dediğimiz sahel bölgesi şu an için Sudan'ı yine bugünlerde yaşanan o insanlık dramı.
00:14:27Gerçekten biz Gazze'deki soykırıma evet odaklandık oradayız ama diğer taraftan dünyanın başka noktalarında yaşanan zulümler soykırımlardan bir tanesinin de Sudan'da yaşandığını görüyoruz.
00:14:39Benzer süreç.
00:14:39Sudan'da ne var?
00:14:40İkiye böldürülmüş bir Sudan görüyoruz.
00:14:42Güney Sudan petrol rezervlerinin olduğu yer.
00:14:46Diğer taraftan yine Darfur bölgesi altının olduğu yer.
00:14:50Şimdi Nijerya'ya geçiyoruz.
00:14:51Siz de bahsettiğiniz çelik, kömür, petrol, doğalgaz kaynaklarının olduğu bir ülkeden bahsediyoruz ki burada da şunu unutmamak lazım.
00:15:01Çin'in Nijerya'da inanılmaz yatırımları var.
00:15:04Bununla beraber Afrika'da da var.
00:15:06Yani hem nadir toprak elementlerinin çıkartılması, işletilmesi bir güç mücadelesine dönmüşken Amerika ile Çin arasında.
00:15:13Şimdi benzer aynı mücadeleyi biz Afrika'da aslında Nijerya özelinde de görüyoruz.
00:15:21Ve şöyle bir durum var.
00:15:23Şu an için Afrika'da ticaret hacmi veyahut da ticaret yatırım anlamında Avrupa Birliği birinci sırada eren bir.
00:15:28İkinci sırada Çin var.
00:15:30Üçüncü sırada Amerika Birleşik Devletleri.
00:15:32Çok ilginç dördüncü sıradaki ülkenin kim olduğunu söylemek lazım.
00:15:37O da Birleşik Arap Emirlikleri.
00:15:3859 milyar dolarlık en son 2024 yılındaki yatırımı var.
00:15:44Ve ne hikmesi özellikle Sudan'da Birleşik Arap Emirlikleri'nin altın üzerinden ve biliyorsunuz Himtidi ismi hızlı destek birimleri üzerinden, güçleri üzerinden geliştirdiği politika ve yaşananlar.
00:15:59Şimdi diğer tarafta da Nijerya'ya bakmak lazım.
00:16:02Yine aynı şekilde enerji kaynaklarına sahip ama Çin'in de oldukça önemli bir şekilde yatırım yaptığı ülkeden bahsediyoruz.
00:16:11Şimdi demin aslında Zeki Bey şundan bahsetti.
00:16:13Panama, Kanada üzerinden Groland eleştirileri, Venezuela ve şunu görmek gerekiyor.
00:16:20Panama'da kanalın işletmesinde kim var?
00:16:23Liman işletmesinde Çinliler var.
00:16:25İşte Groland üzerinden bugün Kanada'nın yukarısından küresel ısınmayla beraber, iklim değişikliğiyle beraber yeni ticaret rotaları ortaya çıkıyor.
00:16:35Ve Çin buraya Kutup İpek Yolu ismini veriyor.
00:16:39Bir yandan bakıyoruz buradaki enerji kaynakları, ticaret yolları mücadelesi veyahut da Panama'da Çin'le mücadele, Venezuela.
00:16:45İşte enerji kaynakları, Çin'le olan, müttefikli, Rusya'yla olan, burada da baktığımızda uyuşturucu üzerinden gerçekleşen bir bahane var.
00:16:56Şu an Venezuela'yı çevrilemiş durumda.
00:17:00Diğer taraftan geliyoruz ve bir anda karşımıza Nijerya çıkıyor.
00:17:04Ve yine Çin'le olan biz buradaki Afrika'daki mücadeleyi görüyoruz.
00:17:09Çünkü Çin'in özellikle bildiğim kadarıyla 10 bin kilometrenin üzerinde Eren Bey demiryolu inşaatı yaptığı, 100 bin kilometrenin üzerinde otoyol inşa ettiği birçok liman.
00:17:22Nijerya başta olmak üzere yine Etiyopya'da, Sudan'da baktığımızda yani Orta Afrika bölgesinde baraj inşaatlarında kendi Exim Bankı üzerinden altyapılarını, finansmanını sağladığını görüyoruz.
00:17:37Yatırımlar yaptığını görüyoruz ki bunların her biri de aslında Trump'ın bugün Nijerya üzerinden Afrika'ya yaklaşımı yine Çin mücadelesi üzerinden okumak lazım.
00:17:48Yani şu salt şöyle düşünmemek lazım.
00:17:51Hep öyle düşünülüyor.
00:17:52Çünkü Asya Pasifiye'ye yönünü verecek Amerika bundan.
00:17:57Ama şimdi Çin veyahut da Rusya uluslararası sistemde Amerika'nın şu anda en büyük rakipleri.
00:18:03Ve bu sadece Rusya'nın veyahut da Çin'in kendi olduğu ülke sınırları içerisinde değil, iki büyük aktörden bahsediyoruz.
00:18:11Ve dünyanın genelinde bu güç mücadelesinde onların da yatırımları var.
00:18:15Mücadele veyahut da etki sahası yeni nüfus mücadele alanları.
00:18:18Bunları biz geniş bir perspektifte değerlendirmek lazım.
00:18:22Bu aynı zamanda uluslararası sistem içerisinde Amerika'nın Rusya'yla ve Çin'le olan mücadelesinin de yansıması.
00:18:29Yakında şunu da görebiliriz.
00:18:31Aslında biraz Nijerya'nın yukarısına çıkıp Cezayir ile Fas arasındaki aslında Batı Sahra sorunu var.
00:18:39Onunla ilgili de adımlar attığını biliyorum.
00:18:42Sorunun çözümü bir barış anlaşması noktasında.
00:18:44Tabii barış anlaşmalarını imzalayan bir Trump sorunları çözüyor mu?
00:18:48Sadece kağıt üzerinde kalmış barış anlaşmalarını ileride bunları da göreceğiz.
00:18:53Ne kadar daha doğrusu sağlam olduklarını veyahut da kalıcı bir sorunlara çözüm getirdiğini.
00:18:59Bununla ilgili de benim şüphelerim var.
00:19:01Evet tabii burada önemli konular Nijerya'nın yeraltı kaynakları.
00:19:06Çünkü Amerika Birleşik Devletleri ve Donald Trump söz konusu olduğu zaman insani durumlar biraz böyle geri planda kalıyor.
00:19:12Amerikan Başkanı tam anlamıyla bir iş adamı.
00:19:14Zaten bunu da gizlemiyor.
00:19:16Amerika Birleşik Devletleri'ni yeniden büyük yapmak için gelirleri artırıp borçları azaltmayı planladığını söylüyor.
00:19:22Ekonomik olarak yeniden Amerika Birleşik Devletleri'ni eski güzel günlerine götürmek istediğini söylüyor.
00:19:27Ve tüm dünyada da Amerikanın çıkarlarını kovalayacağını zaten başkanlığa gelirken söylemiştim.
00:19:32Burada önemli noktalardan biri siz bahsettiğiniz doğalgaz var, petrol var, altın var, kömür var, kobalt var, başka yer altında delikleri var.
00:19:42Ama önemli konulardan biri son dönemde çok fazla konuşuluyor, tartışılıyor ki modernleşmeyle birlikte işte çağın yeni araç gereçlerinin ihtiyaç duyduğu, üretiminde ihtiyaç duyulan yegane şey nadir toprak elementleri.
00:19:56Aslında kamuoyu çok da bu nadir toprak elementlerinin ne olduğunu bilmiyor.
00:20:03Çünkü yeni bir alan ve dünyada bu rezervlerin kimde ne kadar olduğu da tam olarak bilinmiyor.
00:20:08Çünkü bugüne kadar çok derinlemesine araştırmalar yapılmış değil.
00:20:13Yani petrol ve doğalgaz gibi ya da altın gibi hangi ülkelerde olup olmadığını çok bilinmiyor.
00:20:17Yalnız şöyle bir gelişme yaşanmış Şubat ayında.
00:20:21Kazakistan Dışişleri Bakanlığı ve Ticaret Bakanlığı Nijerya'da bir gezi düzenlemiş ve Nijerya ile bir anlaşma imzalamışlar.
00:20:31Anlaşmada üç önemli madde var.
00:20:33Bunlardan biri Nijerya'daki nadir toprak elementlerinin araştırılması ve üretilmesine dair.
00:20:39Kazak şirketlerinin ve Kazakistan'ın burada üretimi ve tabii ki tespit edilmesiyle ilgili çalışmaları yapmak için bir anlaşma imzaladığını görüyoruz.
00:20:48Tabii Kazakistan dediğimiz zaman Rusya ile yakın ilişkiler içerisinde olan bir ülke.
00:20:53Ve coğrafya itibariyle Çin'e de yakın bir ülke.
00:20:56Şimdi burada bu gelişmeden şunu anlıyoruz.
00:20:59Belli ki Nijerya'da dünyanın belki de kamuoyunun vakıfı olmadığı nadir toprak elementlerinin var olduğunu böylelikle anlıyoruz.
00:21:06Ki oraya bir ilgi var.
00:21:07Şimdi Amerikan Başkanı bu tip konularda çok hassas.
00:21:11Çünkü Çin bildiğim kadarıyla Cihan Bey beni doğrulayacaktır.
00:21:15Nadir toprak elementlerinin çıkarılmasında dünyada %90'ına sahip birinci sırada.
00:21:21İşletiminde de %92-%95 arasında bir etkinliğe sahip yine birinci sırada.
00:21:27Tekel yani bu durum.
00:21:28Evet tam anlamıyla tekel olduğunu söyleyebiliriz.
00:21:30Amerikan Başkanı bundan çok rahatsız.
00:21:33Sizce bu işin içinde yine nadir toprak elementleri çıkacak mı?
00:21:36Kesinlikle çıkacak.
00:21:37Zaten biraz önce söylemiş, söylediniz.
00:21:39Kazakistan bu meseleyi el atmış.
00:21:41Kazakistan'ın el atması demek Rusya Çin ekseninde burada olabileceği anlamında işaretler verilmeye başlandı.
00:21:49Yalnız şöyle bir durum var.
00:21:50Amerika maalesef çok büyük bir yanlış içerisinde.
00:21:56Şundan dolayı yani bu meselenin böyle çözümlerinin hep hoyratça ve askeri olarak yapabileceğini düşünüyor.
00:22:02Yani işte hemen diyor ki askere emir veriyorum işte şöyle yapıyorum.
00:22:08Mesela şimdi Venezuela'ya saldırıyor değil mi şimdi Venezuela'ya saldıracak veyahut da öyle duruyor.
00:22:14İşte bombalıyor, adam öldürüyor.
00:22:15Şu ana kadar bildiğim kadarıyla bir 50'ye yakın insan öldürüldü orada.
00:22:19Daha da fazla.
00:22:19Daha da fazla öldürülmüş olabilir.
00:22:22Yani buradaki tekneleri bombalıyor.
00:22:23Ondan sonra işte oradaki Porto Rico denilen işte kendine bağlı olan yerde yığınaklar yapıyor.
00:22:29Savaş uçakları gönderiyor.
00:22:31Askeri uçaklar ve askeri personel gönderiyor.
00:22:35Böylelikle Venezuela'yı çevriliyor.
00:22:37Diyor ki işte Maduro git başka birisi gelsin şeklinde.
00:22:39Ondan sonra yeni gelen adamı da veya getirecek olanı, getirecekleri adamı da Amerikan'ın güdümünü de bu şekilde ele almaya çalışıyor.
00:22:47Şimdi peki burada Venezuela'da mesela kaç kişi yaşıyor?
00:22:50Kaçtı nüfusu şu anda unuttum.
00:22:5340-50 milyon var mıydı nüfusu?
00:22:55O civarda bir şeydi.
00:22:5535 milyon, 36 milyon nüfusu vardı.
00:22:57Peki kardeşim siz bu halkıları hiçe sayarak, halkın elindeki bu bütün bu güzellikleri, bu bütün bu değerleri siz hiçe sayarak nasıl ele geçirebileceğini zannediyorsunuz?
00:23:11Yani Amerika'nın genel anlamda insanları, halkları hiçbir şekilde hiçe sayan, sadece devlet başkanlarını kendilerine bağlayarak veyahut da değiştirerek yapmış olduğu,
00:23:22formülü etmiş olduğu yeni hoyrat tutumuyla yani dünyada ekonomik olarak kendisine değer kazanacaklarını ve para kazanacaklarını söylüyorlar.
00:23:31Bir önce yani senin de söylediğin gibi işte tekrar Amerika'yı kazanacağız, işte tekrar Amerika'yı iyi bir noktaya getireceğiz falan filan.
00:23:41Böyle Amerika bu şekilde acaba gelebilir mi?
00:23:44Yani insanların nefretlerini kazanarak, insanları işte örseleyerek, halkları hiçbir şekilde dikkate almayarak acaba ne kadar ileri gidebilirsiniz?
00:23:56Yani bölgesel kazanımlar bir anda böyle hoyratça tehditlerle elde edilebilir mi?
00:23:59Çünkü Afrika coğrafyasında neden bahsediyoruz?
00:24:02Çin'in yıllardır ince ince işlediği çalışmalardan bahsediyoruz.
00:24:04Evet onu ona gelecektim.
00:24:06Çin'in çalışmalarından bahsediyoruz.
00:24:07Türkiye'ye aynı şekilde.
00:24:09Aynı şekilde.
00:24:10Hoyrat bir şekilde yapmıyor bu videoları.
00:24:11Kesinlikle öyle.
00:24:12Şimdi mesela hani Türkiye'de bile diyelim bizim coğrafyamızda bile 30 sene öncesinin Amerika'sıyla ilgili mesela bir kamuoyu araştırması var mı bilmiyorum.
00:24:22Hani varsa da işte ona bakmak lazım.
00:24:24Şimdiki Amerikan sevgisi veyahut da Amerika sevgisine bakmak lazım.
00:24:29Ha diyorsunuz ki ne önemi var?
00:24:31Çok önemi var.
00:24:32Çünkü niye?
00:24:33Bu insanlar bir şekilde yani görevlerine bir görevlere geliyorlar.
00:24:37Yani o zaman çocuk olanlar bugün görevlere geliyorlar.
00:24:39Ve ondan sonra da Amerika ile ilgili veya Amerikan şirketleri ile ilgili bir tespitte veyahut da seçenekte bulunuyorlar.
00:24:47Veyahut da tercihte bulunuyorlar.
00:24:49Şimdi Trump'ın anlamadığı veya Amerikalıların anlamadığı mesele bu.
00:24:53Aynı şeyi Orta Doğu'da yaptılar biliyorsunuz.
00:24:55Bakın ya 47 yıl Türkiye'nin başına PKK'yı bela ettiler bunlar.
00:25:00Bak 47 yıl Türkiye'nin ileri gitmemesi için.
00:25:03Türkiye Allah'a şükürler olsun yine bunları açtı gitti ama çok kayıplar verdi.
00:25:06İnsan kaybı verdi, para kaybı verdi, ekonomik olarak kayıplar verdi.
00:25:10Yani bu şekilde gidemezsiniz.
00:25:13Yani bir ara mesela işte FETÖ'cüler vardı mesela.
00:25:16Bu Türkiye'yi ele geçirmeye çalıştılar, darbe yapmaya çalıştılar.
00:25:19Yani sadece Türkiye bazında bunu söylüyorum.
00:25:22Şimdi bunu bütün dünya olarak düşündüğümüz zaman.
00:25:25Bakın Venezuela'ya saldırmaya çalışıyor.
00:25:27Buradan petrol alacak.
00:25:29İşte ondan sonra sebep ne?
00:25:31Buradan uyuşturucu geliyormuş.
00:25:32Ya Venezuela'da uyuşturucu üretimi yok.
00:25:35Venezuela uyuşturucu geçiyor oradan.
00:25:37Buradan da para kazanıyorlar.
00:25:39Sizin yani gençlerinizi zehirliyor olabilirler.
00:25:43Ama bunun yolu bu şekilde değildir veya bu sebeple sen Venezuela'yı hoyrat bir şekilde
00:25:49Maduro'ya gitsin, başkası gelsin, Ali Veli gelsin.
00:25:52Ben ona göre ele geçireceğim.
00:25:53Bu şekilde yani mümkün değil.
00:25:55Şimdi Can Hocam'ın dediği gibi bunun da altında, bu Nijerya çıkışının altında da
00:26:00Çinliler yatıyor veya Çin'le ticaret yatıyor.
00:26:03Ve şimdi Çinlilerle acaba ticareti bu şekilde mi engelleyeceksiniz?
00:26:08Kardeşim adam bak Kazakistan gidiyor orada görüşmeler yapıyor.
00:26:12Çin gidiyor orada bir takım yerleri işletiyor.
00:26:14Neden, nasıl alıyor peki?
00:26:15Bir anlaşmayla yapıyor.
00:26:17Kazan kazan.
00:26:18İşte atıyorum yüzde kırk, yüzde altmış, yüzde elli, yüzde elli neyse.
00:26:21Yani sonuçta ki orada bir anlaşma yapıyor.
00:26:23Oradaki öngörüye göre Nijeryalılar bir anlaşma yapıyorlar.
00:26:27Ve halkı da kazanıyor.
00:26:29Çin de kazanıyor.
00:26:30Veya Kazakistan da aynı şekilde.
00:26:32Bakın orada akıllı davranmışlar falan.
00:26:35Sen de diyorsun ki, hadi geliyorum ben oraya.
00:26:38Askeri olarak geleceğim oraya ele geçireceğim.
00:26:41Neymiş?
00:26:41Hristiyan öldürüyorlarmış.
00:26:43Biraz önce Can Hocam anlattı.
00:26:44Yani çiftçilerle ondan sonra oradaki şeylerin hayvan...
00:26:50Yerel bir husumet var hocam.
00:26:51Şunu da söylemek gerekiyor.
00:26:52Şunu da söylemek gerekiyor.
00:26:53Bu çok daha bir azınlık değil Hristiyanlar.
00:26:56Hemen hemen yarı yarıya.
00:26:57Yani yüzde kırk yediye yüzde elli bir resmi rakamlara göre.
00:27:00Evet.
00:27:00Bir azınlıktan da bahsetmiyoruz.
00:27:02Hayır zaten Ruslar arası kaynaklar diyor ki, burada diyor herhangi bir katliam yok.
00:27:07Ölen var tamam ama...
00:27:08Gözleme evlerinin raporlarında...
00:27:09Bu ölenler Hristiyandır, Müslümandır şeklinde herhangi bir böyle bir şey yok.
00:27:14Böyle bir tespit yok.
00:27:16Yani sonuç itibariyle Amerika'nın uygulamış olduğu şu andaki sistem çok da fazla işleyecek bir sistem değil.
00:27:25Çalışacak bir sistem değil.
00:27:27Yani zaten çalışmıyor da.
00:27:28Yani her yerde nereye gitse kafasını kaldırsa artık terslenmeye başlandı.
00:27:33Ha millet Trump'ı gördüğü zaman, yani millet derken devlet başkanları anlamında söylüyorum.
00:27:38Ya işte aman şerri bize dokunmasın diye böyle bir şey yapıyorlar.
00:27:42Şimdi biraz önceki de Cihan Hocam söyledi.
00:27:45Bu adam var ya papalığı soyundu.
00:27:47Cennete gitmeye soyundu.
00:27:49Ondan sonra Nobel barış ödülü almaya soyundu.
00:27:52Roma'nın kralı oldu.
00:27:54Roma'nın kralı oldu.
00:27:55Roma'yı yakmaz sayıdır.
00:27:56Ondan sonra şimdi hiçbir şey olamadı aslında.
00:28:01Yani ne Nobel ödülü aldı ne işte papa oldu ne bir şey oldu.
00:28:05Cennete gideceğini zannetmiyorum.
00:28:07Yani cennete gideceğim demişti de ona da büyük bir ihtimalle öyle bir şey olmayacak.
00:28:11Ama yani sonuç çünkü böyle kötülük yapan bir adam.
00:28:15Hani Allah bilir tabii de.
00:28:16Yani sonuçta böyle kötülük bir yapan dünyaya bu kadar kötülük saçan, tohum saçan bir insan.
00:28:21Acaba ne kadar cennete gidebilir tabii bunu da sorgulamak lazım.
00:28:25Altında tabii ki Çin'le olan savaş yatıyor.
00:28:28Çin bu işe, bu meseleye girerken hani ben Çin'i böyle tuttuğum için veyahut da Çin'i değil ama
00:28:35Çin'in yolunun daha makul olduğunu, oradaki insanlara da düşündüğünü, halkı vatandaşlara düşündüğünü söylemek durumundayım.
00:28:43Yani Çin şu şekilde geliyor, kardeşim diyor tamam mı buradan bir şey çıkacak diyor, şu şekilde paylaşalım diyor.
00:28:50Yani sömürü üzerine değil, savaş üzerine değil, asker nizamı üzerine değil, yani böyle hoyratça bir şekilde değil,
00:29:00yani ticari olarak yaklaşıp gelip burada çalışmasını yapıyor.
00:29:04Venezuela da aynı şekilde.
00:29:05Şimdi orada tabii ki Venezuela şey dedik de yani şeyini de söylemek lazım, bunlar burada petrol çıkarıyor Çinliler.
00:29:13Bu petrol çıkarırken burada bir mesela bir birim petrol çıkarıyorsa bunlar yeni bir sistemle burada beş birim petrol çıkarmaya başlamışlar.
00:29:22Esas çıldırtan nokta ve Venezuela'nın okları çektiği nokta bu oldu.
00:29:28Bundan sonra Venezuela'ya saldırmaya başladı.
00:29:30Yine aynı yöntem, askeri olarak tehdit, arkasından da bir müddet sonra da işte oturacaklar.
00:29:36Güç yoluyla barış.
00:29:37Güç yoluyla barış yoluna gelecekler.
00:29:41Ama dediğim gibi Amerika'nın bu sistemi veyahut da bu yolu yol değil.
00:29:47Bak açık ve net bir şekilde söyleyelim.
00:29:49Yani bunun çalışır bir duruma gelmesi mümkün değil.
00:29:53Şimdi Amerika'nın bir kere ekonomik olarak da yani bir ana kural var yani temel bir kural var.
00:30:02Nedir?
00:30:02Kardeşim ucuz üret tamam mı?
00:30:04Ucuz üret işte karını koy ve sat.
00:30:08Yani dünyadaki ekonominin tam oturduğu nokta bu zaten değil mi?
00:30:12Ya kardeşim senin her şeyin pahalı.
00:30:14Yani işçiliğin pahalı.
00:30:16Handan sonra acıma bütün şirketlerin en iyi, en önemli telefon şirketin Çin'de üretim yapıyor.
00:30:21En önemli uçak şirketin Çin'de üretim yapıyor.
00:30:25Gövdeyi bile oradan getiriyor.
00:30:27Adam tutmuş oradan.
00:30:29Yani şirketleri kendi halkı için bile pahalı.
00:30:31Pahalı yani bu gayet normal olabilir yani.
00:30:34Hani onun için bu anlamda sen bununla yarış edemezsin.
00:30:38Sen peki ben ne yapacağım?
00:30:40Ben oturacağım.
00:30:40Ben Amerikan başkanıyım.
00:30:41Oturacağım mı?
00:30:42Hayır.
00:30:42Sen de kendine göre bir yol belirleyeceksin.
00:30:45Veyahut da bir şey yapacaksın.
00:30:47Tamam ona göre ilerleyeceksin.
00:30:48Ben döverim, söverim.
00:30:50Ondan sonra acıma seni bombalarım.
00:30:52Seni şöyle yaparım.
00:30:53Ondan sonra da alırım her şeyini.
00:30:55Bu bir haydutluktur.
00:30:57Başka hiçbir şey değil.
00:30:58Amerika'nın yapmış olduğu bir haydutluk bu.
00:31:00Yani bu haydutlukla bir yere varamaz.
00:31:02Amerika'yı önceleyemez.
00:31:04Amerika gittikçe dünyadaki bütün itibarını kaybetme noktasında.
00:31:08Zaten İsrail'e vermiş olduğu destekle en büyük itibarsızlığı elde etmeye başladı.
00:31:14Yapmaya başladı.
00:31:15Ve bu başladı yani halkın arasında, vatandaşların arasında, dünya halklarının arasında.
00:31:20Ve şimdi de işte ekonomik olarak da bu savaşlardan çok büyük bir zarar göreceği kesin görünüyor.
00:31:25Evet Can Bey, tabii ki Batı Afrika'yı uzun yıllar sömürdü biliyorsunuz.
00:31:31Ama artık sömüremiyor bu sorulan sorulardan biri.
00:31:35Bu Fransa'nın orada önemli nüfus kaybının yaşanması.
00:31:38Amerika Birleşik Devletleri Başkanı'nın bu çıkışıyla birlikte daha net bir şekilde Batı'nın Afrika'daki hakimiyeti sona meriyor.
00:31:45Tabii Batı'nın Afrika'daki hakimiyeti nasıl başladı biraz da orayı hatırlamak lazım.
00:31:491885'te Berlin Konferansı çok önemli bir dönüm noktası.
00:31:52Afrika'nın aslında egemenlik alanlarının Batı ülkeleri tarafından paylaşıldığı bir anlaşmadan bahsediyoruz.
00:32:00O anlaşmaya göre de Nijerya, İngiltere'ye kalan bir toprak.
00:32:04Onu da belirtelim.
00:32:04Şimdi İngiltere'nin de orada hakimiyetini uzun zamandır kaybettiğini özellikle Afrika'da birçok yerde olduğu gibi görüyoruz.
00:32:15Fransa'nın başına gelen onun da başına geldi.
00:32:17Şimdi burada Avrupa ülkelerinin Rusya'nın tehdidiyle birlikte Amerika Birleşik Devletleri'nin NATO ile birlikte ortaya koyduğu yeni vizyon,
00:32:27onların yeni bir güvenlik arayışı içerisine girmesi Avrupa ülkelerinde yeni bir dönemin kapısını açtı diyebilir miyiz?
00:32:35Çünkü artık harcamaları artacak.
00:32:37Güvenlik harcamaları, savunma harcamaları, yeni üretim tesisleri, projeler bunlar için kaynaklar gerekiyor.
00:32:43Avrupa'nın çok alışık olmadığı bir şey.
00:32:45Amerika Birleşik Devletleri bu işi onlar için görüyordu çünkü bugüne kadar.
00:32:48Şimdi Avrupa yeniden Afrika'yı sömürme düşüncesi içine mi girdi?
00:32:54Amerika Birleşik Devletleri'ni İngiltere baştan hareketlendirerek aslında yeni bir harekatın, yeni bir politikanın başlangıcını ortaya koyuyor olabilir mi sizce?
00:33:04Çünkü çok net bir şekilde Avrupalı, Batılı ülkelerin Afrika'daki hakimiyetini kaybettiğini net bir şekilde görüyoruz.
00:33:12Evet aslında şuna dönmüş durumda Erhan Bey.
00:33:15Yani İngiltere genelde hep sessiz kalır ya bu işlerde ama sonra bir bakarsınız arkasından İngiltere çıkar.
00:33:21Şimdi aslında İngiltere ile ilgili durum şu.
00:33:24İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra Amerika'nın liderliğinde Batı bloğunun yeni bir uluslararası sistemde başa takdör olarak aslında Batı bloğu çıkınca
00:33:34bu kendi rolünü Amerika'ya devretmiş ve onunla beraber aslında biraz da burada belki de Anglo-Saxon iş birliği içerisinde Amerika'nın arkasında hareket etmiştir.
00:33:43Bugün örneğin şunu vereyim ben.
00:33:45Ki haritada orada örneğin Cibuti var.
00:33:48Cibuti çok ilginç.
00:33:50Amerika'nın, Çin'in, Çin burada üs açtığı için İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra Deniz Aşırı ilk kez Amerika'nın baskısıyla Japonya'nın da askeri üssü var.
00:34:00Cibuti çok ilginç.
00:34:01Zaten devlet başkanı şey diyor.
00:34:02İsteyen her ülke parasını verdiği sürece bizde üs açabilir diye.
00:34:06Türkiye içindeki bir ülke onu söyleyelim sizin de bahsettiğiniz gibi küçük bir ülke ama hemen hemen büyük ülkelerin tamamının üstlerinin alanlarının olduğu bir yer.
00:34:16Evet stratejik bir noktada hem Süveyş kanalının kontrolü aynı zamanda da aslında Amerika'nın işte orada Cibuti'de bulunan üssünde mesela İngilizler var.
00:34:26Fransızların kendi ayrı üssü var.
00:34:28Yani buradan Orta Afrika operasyonlarını özellikle tırnak içerisinde söylüyorum terörle mücadele operasyonlarını bu ülkeler Amerika önderliğinde gerçekleştiriyor.
00:34:37Belki İngiltere'nin pozisyonunu bu şekilde değerlendirebiliriz ama tabii buradaki en büyük güç kaybını Fransa yaşıyor.
00:34:44Fransa'nın aslında 2. Dünya Savaşı'ndan sonra da çok uzunca süre çıkmadığı yerler var.
00:34:49İşte Cezayir hatta Cezayir'de neredeyse aslında De Gaulle'ün başkanlığı bıraktıktan sonra 2. Dünya Savaşı sonrası buradaki birliklerin neredeyse gelip askeri darbe yapma ihtimali varken
00:35:04Fransa'da bugün De Gaulle'ün o planı olan yarı başkanlık sistemini kabul etmek zorunda kalıyorlar.
00:35:09Ki buradan gelen birlikler müdahale etmesin, askeri darbe yapmasın diye.
00:35:13Şimdi Fransa'nın güç kaybı elbette şöyle bir durum var.
00:35:16Şöyle de tezayir edebiliriz aslında Erhan Bey.
00:35:191. Dünya Savaşı bittiğinde dünyanın %85'i Batılılar tarafından sömürge haline getiriliyor.
00:35:25O dönemde Osmanlı'nın parçatılması, burada Lübnan'ın, Suriye'nin, baktığımızda yine Irak'ın ve birçok yerin yine Afrika'da sömürge haline,
00:35:34getirilmemişse bile getirildiğini görmüş, bunu yaşamış ve çok uzunca süre bunu yaşamış bir kıtadan bahsediyoruz.
00:35:41Latin Amerika'da da bu şekildedir.
00:35:43Ve temelinde siz ilk, aslında ilk konuşma diliminde de bahsettik.
00:35:47Bunu misyonerlik nedir? Bu zaten bunu tebliğ hakkı ve ticaret hakkı üzerinde.
00:35:51Çok uzunca bir süre, 1400'ün sonunda, 1492'de İspanya'da başlıyor bunun tartışmaları.
00:35:57Nasıl sömürge bahanesini bulacağız? Nasıl yerleştireceğiz?
00:36:00Bayadolit tartışmaları diye geçer. Zaten buradan tebliğ hakkı ve ticaret hakkı ortaya çıkar.
00:36:06Bu insanların kendi kendini yönetmesi mümkün değil.
00:36:08Batılılar olarak biz aslında biraz da üstlenci bir yaklaşımla bunu hayata geçirmiştir.
00:36:14Trump da aynı mantık üzerinden hala devam ediyor.
00:36:16Tabii zaman içerisinde Rusya'nın ve Çin'in alternatif olarak girdiğini görüyoruz buraya.
00:36:22Şimdi Fransa'nın gücü azalırken burada kimi görmeye başladık?
00:36:27Aslında Rusya'yı, Wagner'i.
00:36:29Özellikle paralı asker kısmında.
00:36:31Şimdi unuttum Demokratik Kongo Cumhuriyeti'ydi herhalde.
00:36:35Liderin ismi de Ture. Genç bir askeri darbeyle geldi.
00:36:39Fransızca'yı resmi dil olarak da kaldırdı.
00:36:41Artık ülkeler resmi dil kısmında Fransızca'yı da kaldırıyorlar ve kendi yerel dillerini kullanıyorlar.
00:36:47Fakat şöyle bir durum var Erhan Bey.
00:36:50Maalesef bana sorarsanız Çin ve Rusya'da aslında belki de o kalıplaşmış sömürge mantığının aynısını devam ettiler.
00:36:57Bugün Wagner'in Sudan'daki durumu veyahut da yine Orta Afrika Cumhuriyeti'ndeki özellikle değerli madenlerin pırlanta gibi, elmas gibi çıkartılması ve bunların el konulması.
00:37:10Yine Çat'taki duruma baktığımızda, Libya'daki duruma baktığımızda.
00:37:14Şimdi Çin'in de şöyle bir durumu var.
00:37:17Geçtiğimiz hafta üniversitede ders verirken bir öğrencim Afrika'da oraya gitmiş, orada çalışmış bir dönem Erhan Bey şunu söylüyordu.
00:37:26Aslında Çin de oraya gittiği zaman tamamen yaptığı yatırımlarda aslında Avrupalıların o kolonileşme süreci var ya biliyorsunuz kıtadan ya kendi ülkesinden aslında beyazları oraya götür, şirketleri kurdur.
00:37:39Her şeyin yönetimini onlar yapsın.
00:37:41Yine aslında yerliler sömürge köle olarak yine Avrupa kıtasına taşınsın.
00:37:46Aynı mantığı biraz Çin'in de yürüttüğünü söylüyor.
00:37:49Çin ve Rusya'nın yaklaşımı bakın son 20 yılda dış ticaret açığı Afrika ülkelerinin Çin'e 200 milyar olmuş.
00:37:56Yani karşılıklı bir ticaret var.
00:37:59Burada Çin 200 milyar aslında nasıl fazla verirken Afrika ülkeleri 200 milyar neredeyse borçlanmışlar.
00:38:07200 milyar dolar.
00:38:08Bu açıdan baktığımızda Çin'in de özellikle gittiği yerlerde Çinli çalışanları, Çinli mühendisleri götürmesi, mahalle kurması ve aslında kendine belki bir şekilde bir sömürge mantığı olmayabilir noktasında gidişinin de ben tersine döndüğünü düşünüyorum.
00:38:26Benzer davranışları sergiliyorlar.
00:38:28Ha burada şuraya getirmek istiyorum.
00:38:30En olabilecek avantaj ve fırsatlar da Türkiye için.
00:38:33Çünkü Türkiye'nin özellikle evet Afrika'da yatırımları var ama Türkiye'nin yine belki Çin'le benzer bir şekilde durumu şuydu.
00:38:42Bir sömürge geçmişinin olmaması.
00:38:44Bugün Türk dış politikasına baktığımızda eşit karşılıklı kazanma anlayışına sahip olan ama aynı zamanda kamu diplomasisindedir.
00:38:53Örneğin altyapı hizmetlerini sergileyen bir Türkiye'yi görürüz.
00:38:56Bir virgül koyalım Cihan Bey.
00:38:58Kısa bir ara vereceğiz.
00:38:59Aradan sonra özellikle Türkiye'nin Afrika'da neler yaptığını ve Türkiye'nin bu yarışta hangi noktada olduğunu konuşacağız kısa bir ara.
00:39:07Tekrar birlikteyiz.
00:39:22Aradan sonra konuşmaya devam ediyoruz.
00:39:24Bu bölümde biraz daha Afrika'da Türkiye'nin etkinliği.
00:39:27Tabii ki bu Trump'ın açıklamalarıyla birlikte tüm dünya gözünü Afrika'ya çevirdi demiştik.
00:39:33Çin işin içerisinde Rusya'nın etkinliği var.
00:39:36Fransa hala etkinlik alanlarını korumaya gayret ediyor.
00:39:39Ve arka planda biraz önce de belirttiğimiz gibi bir İngiltere faktörününde olduğunun altını çizmek gerekiyor.
00:39:46Ama diğer tarafta da son dönemde Afrika'yla önemli yatırımlarla iyi ilişkiler kurarak ki burada diplomatik ilişkilerin altında çizmek gerekir.
00:39:57Zeki Bey çok fazla diplomatik temsilcilik açtı Türkiye Afrika'da son 15-20 yıl içerisinde.
00:40:04Tabii ki ikili ilişkileri geliştirme adına ülkelerle yapılan diyaloglar, ziyaretler ve iş adamlarıyla birlikte yapılan ziyaretler.
00:40:14Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın da Afrika ziyaretleri gerçekten sayısını bile hatırlayamıyoruz çok fazla.
00:40:19Ve bu ziyaretlerde iş adamlarıyla birlikte çeşitli faaliyetler yürütmek için belki de ticaret imkanlarını geliştirmek için çok önemli anlaşmaların imzalandığını biliyoruz.
00:40:32Ve Türkiye'nin en önemli konulardan biri de kültürel olarak Afrika ülkeleriyle bazı iş birlikleri yaptığını da biliyoruz.
00:40:38En önemli konuya gelirsek.
00:40:40Özellikle savunma sanayinde Türk şirketlerinin gelişmesi, ilerlemesi, üretim kapasitesinin artması Afrika ülkelerinin de neredeyse yüzünü güldürdü.
00:40:49Afrika batıdan temin edemediği birçok silahı artık Türkiye'den temin ediyor.
00:40:55Ve onlar da kendi sınır güvenlikleri açısından önemli kazanımlar elde ettiler son yıllarda Türk silahları sayesinde ve Türkiye ile yapılan iş birlikleri sayesinde.
00:41:05Türkiye'nin Afrika'da attığı adımları nasıl değerlendirmek lazım?
00:41:09Çin, Amerika Birleşik Devletleri, Rusya, Fransa, İngiltere'den bahsediyoruz ama Türkiye hangi noktada?
00:41:14Şimdi şu şekilde Türkiye zaten biliyorsunuz sadece Afrika açılımı değil Orta Doğu, Türk Cumhuriyetleri.
00:41:22Yani bu coğrafyaları da aslında bakarsanız çok etkiler bir vaziyette müthiş bir çalışmaları var.
00:41:28Yani sadece hani bunlara işte soft power da diyebiliriz yani bu anlamda.
00:41:34Bu anlamda şirketler vasıtasıyla ticaret ve ekonomi anlamında işte kazan kazan formülüyle giden bir Türkiye görebiliyoruz.
00:41:43Hani bunun dışında da tabii ki bir kere ortaklık var.
00:41:47Ondan sonra karşılıklı saygı var ve güven var.
00:41:49Yani bunları ortaya Türkiye çok rahat bir şekilde döküyor ve net bir şekilde döküyor.
00:41:58Hani ben seni sömüreceğim veyahut da ben seni işte askerle döverek alacağım şeklinde bu şekilde yaklaşmıyor.
00:42:06Hani Türkiye'nin bu anlamda çok fazla işte şirketi var.
00:42:10Hem de devlet kuruluşları var.
00:42:12Ondan sonra yani işte vakıflar var.
00:42:14Yani burada isimlerini saymaya şu anda gerek yok.
00:42:18Yani çok da fazla bu anlamda bu açılımları yapacak olan enstrümanları var.
00:42:24Bunun dışında işte devlet kuruluşu olarak yurt dışı akraba toplulukları birliği var.
00:42:31Kültür Bakanlığı'na ilgili olarak Kültür Bakanlığı'na ilgileniyor bildiğim kadarıyla.
00:42:34TİKA var.
00:42:36Marif Vakfı'nın da önemli çalışmaları var.
00:42:38Marif Vakfı'nın evet önemli çalışmaları var.
00:42:40Bunların hepsini topladığınız zaman aslında bakarsanız yurt dışındaki çalışmaları ilme ilmek dokuyorlar.
00:42:48Yani biraz önce söylediğim gibi hani bu iş askeri olarak yapılacak olan bir iş değil.
00:42:54Zorla işte nobran vaziyette, korsanca yani yapılacak bir işlem değil.
00:43:02Güvenlik tamam.
00:43:02Yani güvenlik anlamında Türkiye tabii ki ihracat yaptığı noktalardan bir tanesi.
00:43:08Hem savunma sanayinde hem de güvenlik ihracatı anlamında.
00:43:12Yani birçok noktada askerimiz var biliyorsunuz.
00:43:14Yani gidiyor oralarda hem duruşuyla hem de davranışlarıyla orada birçok insanın güvenini kazanıyor.
00:43:22Askeri okullarımızda da Afrikalı birçok öğrencinin geliştikten ülkelerinde de önemli görevler aldıklarının altını çizelim.
00:43:28Kesinlikle bu çok çok önceden beri de var zaten.
00:43:31Yani bunu mesela bilinir yani mesela Fattafi bile Türkiye'den mezundur.
00:43:37Hani bu anlamda da şu anda da işte bazı görevlerde olan işte Suriye Dışişleri Bakanı Türkiye'den mezundur.
00:43:45Hani asker değil ama diplomasi anlamında.
00:43:47Afrika'da da birçok bakan var.
00:43:48Kesinlikle vardır.
00:43:50Yani bu anlamda Türkiye'nin çalışmaları var.
00:43:53Burada en önemli işte kalemlerden bir tanesinde diziler olduğunu düşünüyorum ben.
00:43:59Yani çok geçen gün yine CNN Türk'te seyrediyordum.
00:44:03Adamın bir tanesi 100 tane Tunus'ta 100 tane dizi seyretmiş.
00:44:07100 tane ve Türkçeyi şakır şakır konuşuyordu sevgili Fulya Öztürk'ün röportajında.
00:44:13Yani demek ki bu aslında bir kültür ihracatı aynı zamanda.
00:44:19Şimdi bu Avrupa Birliği'nin istemediği ve işte korktukları bu şeyler Suriyeliler veyahut da mülteciler şimdi tam tersi geri gittiler ve Türkiye'nin hepsi de elçisi oldular.
00:44:34Yani şu an nüfusunun 13 milyon 15 milyon olduğu söyleniyor.
00:44:404-5 milyonu buradan gitse ve dönse daha dönmeyenler de var gerçi ama sonuçta ileride baktığımız zaman Suriye'nin yarısı Türkiye ile ilişkili bir halk olacak Suriye'de aynı şekilde.
00:44:53Ve diğer Afrika ülkeleri de bunun içerisine koyduğumuz zaman Türkiye'nin aslında insanların içine nasıl ilmek ilmek girdiğini ve oradaki ülkelerle nasıl dost olduğunu ve oradaki bir sömürü olarak değil de bir ortaklık olarak saygı ve güven çerçevesi içerisinde ve ortaklık kazan kazan formülüyle yapmış olduğu çalışmalar var Türkiye'nin.
00:45:18Bunu yumuşak bir şekilde yapan bir Türkiye ile askeri olarak saldırıyorum alıyorum orada 3 tane Hristiyan öldürüldü deyip diyen Amerika'yı karşılaştırdığımız zaman insanların tercihi veyahut da insanların bakış açısı zaten ortada ve görünüyordur.
00:45:35İşte biraz önce arada konuştuk yani Çin'de çok böyle mematah bir yer değil yani sonuçta o da aslında çok fazla sömürüye dayanan ve yapışan bir ülke.
00:45:50Ülke yani çok kötü.
00:45:52Katarlık konusunda Amerika Birleşik Devletleri'nden geri kalmayabilir.
00:45:55Geri kalmayabilir yani tamam belki askeri seçeneği kullanmıyor ama sonuç itibariyle dibine kadar sömüren bir ülke olarak görülüyor.
00:46:04Yani birazcık da işte her tarafı oynayan bir ülke.
00:46:08Yani çok da fazla doğru dürüst davranan bir ülke olduğunu düşünmüyorum.
00:46:11Düşünmüyorum eğer yani mesela bu anlamda konuştuğumuz zaman işte hala daha Samsun'a ve Manisa'ya iki tane firma gelecek gelemedi bir türlü.
00:46:23Yani sene oldu hala daha var mı bir gelişme Cihan Hocam yok herhalde.
00:46:27Ben henüz görmedim hocam ama.
00:46:29Evet yani herhangi bir gelişme de görmedik.
00:46:31Haberleri düşmüş çok ön planı işgal eden bir henüz kayda değer bir şey görmedik.
00:46:37Yani onun için yani sonuç itibariyle Türkiye'nin gittiği yol aslına bakarsanız güvenli bir yol.
00:46:44İnsanları tatmin eden bir yol.
00:46:46Her türlü şekilde halkı vatandaşı kamuoyunu oranın da kamuoyunun desteğini de alarak.
00:46:51Oradaki devlet başkanının da gururla ya ben Türkiye ile ortak oluyorum.
00:46:55Türkiye gibi bir devlet geliyor diyebileceği bir yol izliyor Türkiye.
00:46:59Bu da aslına bakarsanız bence fethetmenin orayı fethetmenin orayla iş birliği yapmanın bence en önemli yollarından bir tanesi olduğunu düşünüyorum.
00:47:11Biliyorsunuz Osmanlı zamanında da Osmanlı bir yeri işte fethettiği zaman orayla ilgili olarak yani oraya önemli aileler gönderirlerdi.
00:47:20İstanbul'dan veyahut da Anadolu'dan işte bakın Osmanlı ailesi budur, Müslüman Türk ailesi budur diye örnek gösterebilecek aileler gönderirlerdi ki
00:47:32hani insanlar bir güven olsun orada Osmanlı'ya karşı yeni idarecilerine karşı insanlarda bir güven oluşsun ve orayı kazanma.
00:47:42Şimdi Balkan coğrafyasında bu tür çok fazla bizim Osmanlı'nın çok fazla şeyleri vardır, ilişkileri ve irtibatları vardır.
00:47:51Bunu aynı şekilde şu anda devam ettirilip Afrika coğrafyasında da bu tür gelişmelerin olduğunu rahat bir şekilde görebiliyoruz.
00:48:00Evet ülkelerin liderlerinin de gönül rahatlığıyla kendi halklarına Türkiye ile anlaşacağız diyebileceklerini, diyebildiklerini söylüyor dediniz.
00:48:08Aklıma hemen bu yıl içerisinde Senegal Başbakanı Türkiye'yi ziyaret etmişti ve Türkiye ile yapılan iş birliklerinden memnuniyetlerini ifade ederken şu ifadeyi kullanmıştı.
00:48:18Ülke kaynaklarının %90'ını Türkiye'ye açmaya hazırız demişti.
00:48:21Yani bir devlet yöneticisinin bu kadar net bir şekilde kamuoyu önünde bu güveni ortaya koyması bile aslında bu ilişkilerin ne kadar samimi yürütüldüğünü net bir şekilde ortaya koyuyor.
00:48:32Cihan Hocam Türkiye'nin çalışmaları tabii ki Zeki Bey Amerika Birleşik Devletleri'nin sert dayatmacı tavrından bahsetti.
00:48:43Fransa'nın sömürgeci duruşu çok net bir şekilde ortada.
00:48:47Belçika, İngiltere zamanında İtalya ve Almanya'nın da Afrika üzerinde bu tip niyetleri olduğunu ve maalesef orada acı anılar bırakacak faaliyetlerin olduğunu biliyoruz.
00:48:59Son dönemde Rusya biraz daha askeri gücünü dayatarak bu işi yapmaya çalıştı.
00:49:05Çin ekonomik gücüyle birlikte ama o da paylaşmayı çok sevmiyor dedi Zeki Bey.
00:49:11Ama Türkiye'nin tavrı biraz daha farklı galiba.
00:49:14Türkiye daha kamuoylarında da sempati yaratacak bir şekilde yaklaşım sergiliyor ve uzun vadiye yayarak bir güven ortamı oluşturmaya çalışıyor.
00:49:26Sizce Türkiye'nin Afrika'daki çalışmaları nasıl değerlendirmek lazım?
00:49:30Aslında bir önceki dilimde reklama gittik.
00:49:32Tam bu konuya geliyorduk.
00:49:33Oraya geliyorduk.
00:49:34Yani şimdi şöyle bir şey var.
00:49:36Zeki Bey de bahsetti.
00:49:38Şimdi Çin'in veyahut da Rusya'nın Avrupalı güçlerden veyahut da Amerika'dan yani bir bütün olarak davranışsal olarak farklı bir konumlandırmaları yok.
00:49:47Yani aslında onlar da oraya gittiği zaman biraz bir emperyal mantık üzerinden hareket ediyorlar.
00:49:54Yani burada kaynakların alınması, kaynakların sömürülmesi ve bunun kendi refahları için kendi ülkelerine taşınması.
00:50:02Aslında değişen yok.
00:50:03Avrupalılar baktığımızda veyahut da Amerika bunu zor aygıtlarıyla yani askeri güç kapasitesiyle yaparken benzerinin şimdi Rusya'nın da yaptığını görüyoruz.
00:50:14Önce Wagner vardı. Şimdi Wagner biliyorsunuz bir darbe yapmaya kalktıktan sonra Progojin'de herhalde yanlış hatırlamıyorsam liderin ismi öldürüldü.
00:50:22Ondan sonra Rusya bir daha böyle bir şey yaşamaması noktasında da aslında Wagner gruplarını özellikle Afrika'dakilerini de bildiğim kadarıyla Savunma Bakanlığı'na bağladı.
00:50:32Ve ismini de Afrika kol ordusu olarak değiştirdi.
00:50:36Şimdi diğer taraftan da Çin var.
00:50:38Çin'in de şu andaki yaklaşımı belki daha çok ticari faaliyetler üzerinden olabilir ama
00:50:43netice itibariyle bir onlar da ekonomik bağımlılık yaratmış durumda.
00:50:49Demek istediğim de şuydu aslında Çin ve Rusya'nın belki politikaları şunu getirmiş olabilir.
00:50:54Benzer şekilde sömürgeci algısını oluşturmuş durumda olabilirler.
00:50:59Şimdi Türkiye'nin de baktığımızda bizim Osmanlı döneminden beri sömürgeci bir anlayışımız ve algımız yok.
00:51:05Önemli nokta bu ki bugün aslında o algının da sahaya yansıtıldığını görüyoruz.
00:51:10Bakın Sayın Cumhurbaşkanımız Afrika'da 31 ülkeyi ziyaret etmiş Eren Bey.
00:51:16Yani 44 ülkede yani toplamda 54 ülke var.
00:51:1844 ülkede bizim büyük elçiliğimiz var.
00:51:21Zaten 2005 ve 2008 yıllarında da stratejik ortak ilan ettik.
00:51:26Geçtiğimiz ayın yani Ekim ayının ortalarında Sayın Ticaret Bakanımız Ömer Bolat Bey'in açıklaması vardı.
00:51:3237 milyar dolar civarında bir ticaret hacmimiz var.
00:51:35Önümüzdeki süreçte de bunu 40 milyar dolara çıkartmıyor, hedefliyoruz demiştim.
00:51:39Muhtemelen de çıkacaktır.
00:51:41Şimdi burada Türk Hava Yollarından bile başlayalım.
00:51:45Diyanet İşleri'ne, TİKA'ya, Yunus Emre Enstitüsü'ne kadar birçok Türkiye'li vakıf veyahut da devlet kurumumuz
00:51:53zaten orada kamu diplomasisini gerçekleştiriyor.
00:51:57Ticaret noktasında baktığımızda Türkiye'nin işte buradaki hassas bir yaklaşımı var ki örnekleri de var aslında.
00:52:05Yani bu ülkelerini de şöyle düşünmek lazım Erhan Bey.
00:52:08Türkiye'nin dış politika başarılarını izliyorlar, görüyorlar.
00:52:11Örneğin Ukrayna ve Rusya'nın iki eşit egemen devlet olarak Türkiye'de bir araya getirilmesi
00:52:16veyahut da baktığımızda Ermenistan-Azerbaycan arasındaki yaşanan süreç veyahut da Orta Doğu'da attığı adımlar
00:52:23veyahut da baktığımızda çok bir başka güzel örnek var aslında.
00:52:28Bugün Somali ile biliyorsunuz ayrılıkçı Somalant bölgesi, Türkiye'nin bir marış masasını kurmuş olması
00:52:34ve bu attığı adımlar bir fark getiriyor.
00:52:38Türkiye eşit, egemen ve istikrar.
00:52:41Yani aslında bugün belki uluslararası tabiriyle başarılı devlet olmak isteyen artık kendi sınırları içerisinde
00:52:47tamamen topraklarına hakim ama insanlarının da bugün bu zulmü ki Sudan'da gördüğümüz,
00:52:54bugün Nijerya'da aslında Kuzey Doğu'sunda gördüğümüz sorunlardan artık kurtulmuş
00:52:59ve başarılı birer devlet olarak istikrarlı bir şekilde gitmek istediklerini görüyoruz.
00:53:04Türkiye burada çok önemli bir alternatif olarak yer alıyor
00:53:07ve ülkelerin sadece ekonomik veyahut da diplomatik ilişki anlamında değil şunu görmeye başlıyoruz.
00:53:16Askeri anlamda da Türkiye'nin deneyimlerinden faydalanarak,
00:53:20yani Türkiye'ye gidip orada üs açıp oranın kaynaklarını almak gibi bir niyeti yok.
00:53:27Ülkelerin tamamen modernize etmek, ordularının kendi içerisinde barışı, sınırlarda barışı sağladığı,
00:53:33içerisinde istikrarı sağladığı bir ordu kapasitesi anlamında adımlar atıyor.
00:53:38Bugün yanlış bilmiyorsam yine Afrika ülkesinden birçok askeri öğrenci bizim askeri okullarımızı,
00:53:45subay okullarımızı, asubay okullarında eğitimlerini alarak gidiyor.
00:53:49Önümüzdeki süreçte bunların daha fazla faydasını göreceğiz.
00:53:52E tabi bu bir güç rekabet mücadelesi.
00:53:55Unutmamak gerekir bunu Erhan Bey.
00:53:56En basitinden şu örneği vermek lazım.
00:53:59Hatırlarsanız biz aslında 2019 yılında Sudan'la Sebak'in adası var oranın.
00:54:06Evet.
00:54:07Ve oranın asbilsi olarak...
00:54:08Osmanlı'dan bir adı.
00:54:09Tabi.
00:54:1099 yıllık anlaşma yaptık ve dikkat edilirse zaten El Beşir'in,
00:54:14bu anlaşmaya karşı çıkan Birleşik Arap Emirlikleri,
00:54:17o dönem yine Suudi Arabistan ve Mısır'la beraber de aslında El Beşir'in devrilmesinde,
00:54:22bugün de Birleşik Arap Emirlikleri'nin orada altın ticaretinde yer almasında
00:54:26bunun da etken olduğunu unutmamak gerekiyor.
00:54:30Bir mücadele var fakat Türkiye önemli bir alternatif olarak ama sömürgeci mantığı üzerinden değil.
00:54:36Tamamen onlarla eşit egemen ve istiklarlı yapılar bir devlet aktörleri olması noktasında hareket ettiği için de
00:54:42alternatifi yaratabilmiş durumda ve
00:54:45bence önümüzdeki süreçlerde Türkiye'nin bugün Kafkaslar'da, Orta Doğu'da hatta Balkanlar'da, Karadeniz'de olduğu gibi
00:54:53ki başladı ama Afrika'da çok önemli bir oyun kurucu aktör olarak yer alacağını düşünüyorum.
00:55:01Bugün yine Libya'da Türkiye'nin yine Somali'deki çalışmalarına,
00:55:07buradaki istiklal kazandırmada attığı adımları da unutmamak gerekir.
00:55:10Türkiye'nin bugüne kadar dış politikadaki başarıları da aslında Afrika'da ülkelerin de dikkatini çekiyor.
00:55:17Bir alternatif olarak da Türkiye'yi tercih etmeye başladılar.
00:55:21Bu çok önemli bir fırsat.
00:55:22Muhtemelen devlet yetkililerimiz de bu süreci çok iyi bir şekilde yöneteceklerdir diye düşünüyorum ben.
00:55:28Evet Zeki Bey son beş dakikada sözü size verelim.
00:55:31Tabii bu Afrika'ya baktığımız zaman son dönemde Sudan'da yaşananlar
00:55:34ve son olarak Nijerya'yla birlikte ortaya çıkan gerilim.
00:55:40Batı ülkelerinin yeni savaş sahası Afrika mı olacak?
00:55:45Yani birazcık odak noktası bu tarafa doğru mu kayıyor?
00:55:49Yakın zamanda Afrika'yla ilgili farklı gelişmeler de görebilir miyiz sizce?
00:55:53Yani şöyle bir şey zaten bunlar şey gibi
00:55:57yani herhangi bir maden bir değer gördükleri zaman her tarafa saldırabilirler.
00:56:02Yani Batı tabii ki şu anda düşüşte.
00:56:05Batı derken Amerika'da aslına bakarsanız bu işin içerisinde.
00:56:09Burada en büyük sebeplerden bir tanesinin İsrail olduğunu düşünüyorum ben.
00:56:13İsrail'in kayıtsız şartsız bir şekilde arkalarında durmaları
00:56:17birçok toplumda ve birçok ülkede yönetici seviyesinde de
00:56:22yani ülke yöneticileri seviyesinde de bir düşüş kaybındalar.
00:56:26Bunun karşılığında yeni bir kutup olarak yani ortaya çıkmaya çalışan
00:56:33işte Şangay İşbirliği olabilir.
00:56:35Yani Rusya-Çin dengesi de aslında bundan faydalanarak yeni bir kutup oluşturuyorlar.
00:56:42Yani burada Avrupa Birliği'nin tabii ki son zamanlardaki çıkışları,
00:56:49Ukrayna'nın onlar da arkasında kayıtsız şartçı vekilleri durması.
00:56:53Rusya'nın bu anlamda şimdi biraz önce Cihan Hocam dedi ya işte
00:56:56hani ismini değiştirdi, Wagner'i şöyle böyle filan.
00:57:00Aslında Rusya bir bakıma Avrupa Birliği'nin Ukrayna'yı kayıtsız şartıyla desteklemesiyle
00:57:06ve bu savaşın devam etmesiyle Rusya'nın yayılmacılıkları
00:57:10veyahut da bazı yerlere ilgi göstermesi de bir bakıma engellenmiş oldu.
00:57:14Yani Rusya bu anlamda mesela Rusya hiçbir şekilde Suriye'de sesini çıkaramadı.
00:57:20Biliyorsunuz şu anda Libya tamamen yani bir bakıma Türkiye'nin kontrolünde gibi bir şey
00:57:27veyahut da artık Wagner sesini çıkaramayacak noktaya geldi ki
00:57:31şu anda iki tane başlılık vardı Libya'da ve onlar da birleşmeye doğru gidiyorlar.
00:57:37Şimdi bu anlamda Avrupa Birliği'nin bir yerde değer gördüğü zaman
00:57:43petrol, altın, doğalgaz neyse işte her türlü şekilde bir şey gördüğü zaman
00:57:48tekrar onları bir hedef haline getireceğini artık net bir şekilde görebiliyoruz.
00:57:53Bu dönemde işte 20 Ocak'tan beri Trump'ın Amerikası'nın da bu noktaya geldiğini
00:57:59ve agresif bir şekilde oraya buraya saldırdığını görüyoruz.
00:58:05İşte en son halka burası, Nijerya.
00:58:07Yani ama bu konuları Amerikalılar bildiğim kadarıyla çok iyi çalışıyorlar.
00:58:14Yani şurada şu var, burada bu var şeklinde ve gördükleri yerde uygun bir sebeple
00:58:20bir şekilde ortaya çıkıyorlar.
00:58:22Yani oraya doğru hedeflerini hemen döndürüyorlar.
00:58:26Bunu biz ileriki dönemde Afrika olabilir.
00:58:29Çünkü Afrika çok daha ellenmemiş, bakir diyebileceğimiz bir kıta.
00:58:35Bu anlamda da Avrupa Birliği'nin ben askeri bir seçenekle değil de
00:58:40başka seçeneklerle, başka yollarla buraya gidebileceğini düşünüyorum.
00:58:44Veyahut da ikinci ülkeler vasıtasıyla, üçüncü bir ülke olarak
00:58:49buralara müdahil olmaya çalışacağını düşünüyorum.
00:58:53Çünkü Avrupa Birliği'nin böyle bir sistemi olabiliyor zaman zaman.
00:58:58Yani başka ülkeler üzerinden veyahut da işte anlaşma yapan ülkeler üzerinden
00:59:03ya sen işte bunu aldın ama bak biz de buraya ortak olalım falan gibisinden.
00:59:08Biz de size şuradan destek verelim gibi.
00:59:10Yani çok fazla bu meselede seçenek var.
00:59:13Onun için ben Avrupa Birliği düşüşte diyebiliriz ama düşüşten de hemen bir bakıma
00:59:19bugün de işte yerlerde sürünecek diye düşünmememiz gerekiyor.
00:59:24Onların da birçok oyunu olduğunu düşünebiliriz.
00:59:27Hala Afrika'da ağırlıkları var tabi.
00:59:29Hala daha ağırlıkları var.
00:59:30Avrupa Birliği birinci sırada hocam hala ticaret hacmininde.
00:59:332030'da içinin geçmesi bekleniyor.
00:59:35Biraz da onun sanırım şey yapmamak lazım.
00:59:38Bu anlamda bitti bitti gitti falan dememek gerekiyor.
00:59:42Bir de Fransa'nın yerine İtalya'yı hazırlıyorlar Erhan Bey.
00:59:44Evet.
00:59:45Yani sadece bu ülkeden bahsedemeyiz.
00:59:48İspanya, Portekiz, İngiltere geçmiş dönemde önemli nüfus alanları var.
00:59:52Sosinlika tabi ki.
00:59:53Söbülge alanları var.
00:59:54Sahra altında İtalya etkisi kurulması enerjiye anlaşmaları da imzalamıştı yanlış bilmiyorsam.
01:00:00Özellikle göçmen ve enerji konusunda.
01:00:01Meloni'nin Fransa'ya çıkışları son dönemde çok dikkat çekici.
01:00:05Hedef aldığı ülkelerden biri.
01:00:07Fransa ile İtalya arasında geçmişten bugüne bir rekabet söz konusu zaten anlaşmaz.
01:00:12Acaba bir liderlik savaşı mı diyorsunuz?
01:00:14Evet.
01:00:14Yeni İtalya Fransa'nın yerini almaya çalışıyor.
01:00:17Fransa'da sizin de bahsettiğiniz gibi tamam düşüşte Avrupa düşüşte ama
01:00:22yani hiç görmezden gelinecek bir ülke olduğunu da söylemek yanlış olur.
01:00:26Ya şimdi tabi ki yani sonuçta biz bunları bu şekilde böyle çok basit bir şekilde ifade ediyoruz ama
01:00:31yani sonuçta Fransa'nın hala daha şimdi biraz önce mesela dendik ki Fas'la neydi?
01:00:37Hangi ülkeydi?
01:00:38Fas'la Cezayir arasında.
01:00:40Yani Fas, gidin Fas'a hala daha yani küçük Fransa yani.
01:00:45Herkesin hayali Paris'e gitmek.
01:00:47Herkes Fransa'da olmak istiyor.
01:00:49Ve herkes Fransızca konuşuyor.
01:00:50Şunu unutmamak lazım.
01:00:52Çok ufak bir ek yapayım.
01:00:53Bir de geçmişten beri gelen Hinterland'ı da örneğin buradaki ülkelerin çoğunun vatandaşı olarak da
01:01:00Fransa'da Senegallilerin, Tunusluların, Cezayirlilerin hatta spor üzerinden futbol bile
01:01:06baktığımızda Fransız kulüplerinin hala bu ülkelerden gelen oyuncuları bulup götürdüğünü görüyoruz.
01:01:11Ve çok önemli göçmen alıyor Fransa yani bu ülkelerden de göçmen alıyor.
01:01:15Yani o ülkelerin dışarı çıkmak istediklerinde baktıkları ilk ülke Fransa.
01:01:20Yani aslında yetmişten bugüne gelen kültürel bir bağ olduğunu da söylememiz gerekiyor.
01:01:25Bir kapı olarak görüyorlar tabii ki yani.
01:01:27Bir kapı olarak görüyorlar.
01:01:29Çin'in ve Rusya'nın en büyük eksiklerinden biri o.
01:01:31Coğrafi olarak da uzaklar.
01:01:32Kültürel bir hegemonya da kuramıyorlar.
01:01:34Yani rıza üretemiyorlar.
01:01:35Yani bugün hala o ülkelere yine baktığımızda Erhan Bey, Fransa, Avrupa ve bununla beraber
01:01:40yine coğrafi yakınlık anlamında Türkiye batının bir parçası olarak hala rağbet gören, istenilen yerler.
01:01:46Çünkü o özellikle coğrafi yakınlıktan kaynaklarına gelmesi, gitmesi ve ekonomik refah anlamında
01:01:52hala Avrupa herkesin gelip yaşamak istediği özellikle geri kalmış ülkelerde bu şartlar hala bence Batılıları avantajlı durumda tutuyor.
01:02:02Çok teşekkür ediyoruz Zeki Gümüş.
01:02:03Cihangüel programı katılarınızdan dolayı efendim Afrika'da yaşanan güç savaşını konuştuk.
01:02:09Nokta alıyoruz. İyi geceler.
Yorumlar