01:55Bölgenin hareketini daha batıda bu yılın başında Ege Denizi'nin içindeki bir deprem fırtınası yaşadık.
02:03Hatırlayın Santorini kuzeyinde.
02:06Santorini malum geçmişte çok büyük facialar yaşamış, volkanik patlamalar yaşamış, depremler yaşamış.
02:17Ve güneydeki Afrika levhasıyla kuzeydeki Anadolu levhasının sınır hattına çok yakın.
02:24Rodos, Girit hattı, Helen yayı kuzey batıya doğru ve bizde Kıbrıs yayı, Kıbrıs'ın güneyinden, Hatay civarından devam eden, Doğu Anadolu fayıyla birleşen Kıbrıs yayı.
02:39Bu güneydeki Afrika ile kuzeydeki Anadolu levhasının sınır bölgesi, çarpışma bölgesi.
02:47Bu ince kabuk işte alttan yükselen mağamanın basıncıyla zaten mekanizmanın başlangıcı da o.
02:54O nedenle faylanıyor, kırılıyor ve çok parçalanıyor.
03:03Çok fazla artçı yaşamamızın nedeni, fırtına şeklinde sismik aktivite kaydedilmesinin nedeni bu.
03:11Yani 2011'de ve bu yılın başında Ege'de yaşadığımız deprem fırtınalarının bir benzerini bu sefer karada, sındırgı civarında yaşıyoruz.
03:23Bu suların sıcak olmasının nedeni ne?
03:27Aktif faylar.
03:28Fay, yukarıdan gelen, yağışla gelen suyu aşağı doğru bırakıyor.
03:33O yarıklardan aşağı iniyor sular.
03:36Aşağıda da mağma, yüzeye çok yakın.
03:3815-20 kilometre.
03:40O mağmanın sıcaklığıyla ısınıp tekrar yüzeye çıkmak istiyor.
03:44O da zorluyor kabuğu.
03:45Yani mağmanın zorlaması, bu sıcak su, sıcak buharların faaliyetleri, bu depremlerin sık olması, deprem fırtınalarının ortaya çıkmasında bir etken olarak karşımıza çıkıyor.
04:00Zaten bölgede yapılmış olan, MTA'nın son yayınlanan bir raporu var daha birkaç gün önce.
04:06Bölgenin kabuk yapısı ve altta mağmanın faaliyetleriyle ilgili oldukça güzel bir çalışma var.
04:14Burada mağma odalarının yukarı kabuğa doğru yükseldiği, zayıf yerleri zorladığı açık açık görünüyor.
04:21İstanbul depremini bu deprem etkilemez.
04:25Yani bir kere İstanbul'u etkileyecek olan kuzeydeki Orta Marmara fayı, Kuzey Anadolu fayının doğrultu atımlı, sağ yönlü bir faydır Kuzey Anadolu fayı.
04:36Marmara'nın kuzey kıyılarına yakın, Silivri 15-20 kilometre açıklarında, işte Boğaz çıkışına doğru gelen ve 23 Nisan'da biliyorsunuz Silivri civarında 6 kilik deprem üretti.
04:48Ondan sonra artçıları üretti.
04:50Bu ay, geçen ayın sonuydu galiba, 5 büyüklüğünde bir deprem daha orada yaşadık.
04:58Doğuya doğru o kırılan fay, yani Büyükçekmece civarından doğuya doğru kırılırsa 6,5-7 arası deprem üretecek bir parçanın kaldığını düşünüyorum.
05:101766'da kırılmış orası, 2 deprem üretmiş ve İstanbul'da 3-5 bin arasında can kaybına yol açmış maalesef.
05:17O Orta Marmara fay ya da Kumborgas fay adıyla andığımız fay, farklı doğrultu atımlı.
05:26Bu sındırgıda meydana gelen depremlere oldukça uzak, tetikleme etkisinin söz konusu olmayacağı bir fay.
05:33Ama bu tetiklemeye ihtiyacı olmadığını ve kırılmak için gerekli enerjiyi de biriktirmiş olduğunu uygulamamız gerekiyor.
05:42Türkiye'nin her yeri deprem tehlikesi çok yüksek, son derece de yüksek.
05:47Yani ben onu biraz da abartılı gibi gelse de, Türkiye'nin deprem tehlikesinden muaf santimetrekarelik bir alanı yok diyorum.
05:56Gerçekten yok çünkü depremin bir de uzak etkisi var.
06:00Yani illaki deprem fayın üzerindeki yapıları yıkmıyor.
06:05Yüzlerce, hatta bin kilometreye olan mesafelerde yıkıcı etki yapıyor.
06:11Örneğin 6 Şubat'ta Adana'da 500'e yakın can kaybı oldu.
06:15Deprem üst merkezine, iki depremin üst merkezinde de uzaklığı 230 kilometre.
06:2017 Ağustos'ta avcılar yıkıldı.
06:23Avcılar 130 kilometre falan, yani üst merkeze 17 Ağustos 99 depreminde.
06:29Böyle dünya örnekleri var, Meksiko siti örneği var.
06:32350 kilometre uzakta 20 bin kişi öldü.
06:35Yani faya olan mesafesi.
06:36O bakımdan Türkiye'de böyle uzak mesafelerde değil, faya çok yakın, fayın üzerinde kurulmuş o kadar çok yerleşim alanı var ki,
06:45kent merkezleri, ilçeler, neredeyse tamamına yakını,
06:50altta aktif fayların kontrol ettiği alüvyal ovaların üzerine,
06:56üstelik o ovayı oluşturan, yumuşak, gevşek, alüvyal zeminlere uygun olmayan,
07:01deprem ibimesini dört katına kadar çıkarabilecek bu zeminlere uygun olmayan,
07:07çok katlı beton harme, ağır ve deprem yönetmeliğine uygun yapılmamış yapı stoku Türkiye'de.
07:14%80'i 90'ı böyle.
07:16O bakımdan tehlike tamam, konuşuyoruz.
07:19Şurada olacak, burada olacak.
07:21Büyüklüğü şuraya varacak, buraya varmayacak.
07:24Ama daha önemlisi bizim müdahale edebileceğimiz riskleri konuşmak, riskleri azaltmak,
07:31depreme dayanıklı yerleşim alanları inşa etmek, eskileri iyileştirmek,
07:37depreme dayanıklı kentler oluşturmak,
07:41kentsel dönüşüm yasası çıktı, onun uygulanmasını hızlandırmak,
07:45kaynak yaratmak ve genel yönetim, bakanlık ve yerel yönetimlerin birbiriyle çekişme değil,
07:55el birliği içinde vatandaşı da dahil ederek bütün yerleşim alanlarımızı depreme hazırlamaktır yapmamız gereken.
İlk yorumu siz yapın