00:002024 yılı vergi kaçakçılarının, yasa dışı bahis oynatanların ve bunların reklamını yapan sosyal medya fenomenlerinin ifşa edildiği bir yıl oldu.
00:09İktisadi sıkılaştırma politikası ile halkı vergi yağmuruna tutan Mehmet Şimşek yönetimi için kayıt dışı ekonomi can sıkıcı ve ürkütücü bir hal aldı.
00:18Kayıt dışı ekonomi demek devletten gizlenen, dolayısıyla da kayda geçemeyen ve denetlenemeyen faaliyetler demektir.
00:24Şirketler ya da insanlar bu şekilde vergiden muaf olurlar, daha doğrusu vergi kaçırırlar.
00:31Neredeyse vergi ilayakta duran Türkiye'deki iktisadi sistem için kayıt dışı ekonomi vatana ihanet gibi algılanır ve çok sakıncalıdır.
00:40Ekovizyonun bu bölümünde bahis oyunlarının tehlikesini, Türkiye ekonomisindeki finansal karşılığını ve devletin yasa dışı bahis ile mücadele yöntem ve sebeplerini ele alacağız.
00:52Geçen yıla baktığımızda vergiyi teğet geçen bu tür faaliyetlerin en başta geleni yasa dışı bahis oyunları olduğunu görüyoruz.
01:00Normalde futbol müsabakalarının daha aktif rol aldığı bahis oyunlarında hem oynayan kişinin devlete vergi vermesi hem de oynatan kurumun gelir vergisine tabi olması gerekiyor.
01:10Kanun böyle diyor.
01:11Devlet kumarhaneleri kapattı ama vergili, belgeli, tabelalı resmi kumarhaneler kurdu.
01:17Eskiden bir şehirde sadece birkaç otelde oynanan kumar şimdi her köşe başında açılan iddia bahilerinde oynatılıyor.
01:25Ama ismine kumar demiyor devlet.
01:27Dolayısıyla normalde bu tür bahis oyunları devletin kontrolünde olduğunda gayet normal, yasal ve kanunidir.
01:35Vergisini verdikten sonra isteyen şirket kurar, isteyen kumar oynatır, hatta reklamını da yapar, yaptırır.
01:41Yani gençliğin ve toplumun kumar bağımlısı olması, kumarın haram olması önemsenmez.
01:47Ama ne zaman ki bu iş kayıt dışı, yasa dışı bir ticari faaliyete dönüşürse o zaman yasaklanır yani haram olur.
01:54Söz konusu bu bahis oyunlarının hangisi olursa olsun Allah'ın hükmüne değil finansal getirisine bakılır.
02:00Bu durum layık devlet olmanın gereğidir.
02:02Şimdi sayıları her gün artan bahis şirketlerini ve bilhassa gençlerin yasa dışı bahis işlerine neden karıştığını kısaca analiz edelim.
02:10Tüm dünyada yıllık yasa dışı bahis sirkülasyonu 1 trilyon dolara ulaşmış durumda.
02:16Bu oranın yarısını gerçekleştiren Amerika Birleşik Devletleri listenin başında yer alıyor.
02:21Türkiye'de ise durum şu şekilde.
02:22Masak raporlarına geçen 280 binden fazla banka hesabı, 1 milyondan fazla elektronik para transferi ve 3 binden fazla sanal post yasa dışı bahis şirketleriyle ticari harekette bulunmuş.
02:34Türkiye'nin en kapsamlı siber operasyonu olan Sivergöz 46 ile 7 milyar lira haksız kazanç tespit edilmiş ve paraya el konulmuş.
02:42Aynı zamanda yıllık illegal bahis şirketleriyle yapılan alışverişte 1,5 milyar dolarlık akış tespit edilmiş.
02:49Bu oran vergisini veren yasal bahis şirketlerinin cirosuyla neredeyse aynı boyutta.
02:55Bu demek oluyor ki bahis oyunları ile ilgili Türkiye'de yıllık toplam 3 milyar dolarlık bir akış söz konusu ve bu akışın yarısından devlet vergi alamamış.
03:05Geçtiğimiz Aralık ayında Adana'da yapılan bir operasyonda siber suçlarla mücadele şubesi tarafından yapılan operasyon kapsamında 5 kişilik bir çetenin yasa dışı yollarla 80 milyon lirayı kripto paraya çevirip yurt dışına çıkarttığı tespit edildi.
03:19Sadece bir vaka üzerinden tespit edilen bu meblağ bile işsiz ve maddi anlamda gelecek kaygısı taşıyan genç nüfus üzerinde bahis oyunlarının ne denli cezbedici bir algı oluşturduğunu ortaya koyuyor.
03:31Bu kayıt dışı ekonominin bahis yönü bir de teşvik primleri şike ve menajerlik faaliyetlerinden elde edilen gelirler var ki o başlı başına ayrı bir havuz.
03:40Geçtiğimiz günlerde birçok sanatçıya menajerlik yapan ID iletişim hakkında soruşturma açıldı ve sahibi Ayşe Barım gözaltına alındı.
03:48Reklam faaliyetlerinden yasa dışı gelir elde etmek, şarkıcı, manken ve aktörler ile gayri resmi sözleşmeler düzenlemek gibi bir dizi suç gündeme geldi.
03:58Hatta yapımcılar ile oyuncular arasında görüşme düzenleyerek komisyon almak ve bunu beyan etmemek dahil birçok sanatçı bu tür yollarla devletten vergi kaçırdı.
04:08Peki zengin, fakir, bilgili, cahil fark etmek sizin insanları yasa dışı gelir elde etmeye sevk eden hususlar nelerdir?
04:15İnsanların resmi ya da kayıt dışı bu tür bahis oyunlarına yönelmelerinin en önemli sebebinin fikir ve inanç eksikliği olduğu muhakkak.
04:24Bununla birlikte ekonomik kriz, ekonomik sistemin oluşturduğu gelir eşitsizliği ve insanların kolay yoldan zengin olma isteği de önemli bir etken.
04:32Bir de her şeyde olduğu gibi kumar vergisinde de vergilerin yüksek olması düşünebiliyor musunuz?
04:39Bahis oyunları hizmet sektörü olarak kabul ediliyor ve bu sektör kazancının tamamı kar olan ve gelir vergisine tabi olan bir iş kolu.
04:47Gelir vergisinin %25, KDV'nin de %20 olduğu bir ülkede devlet kazananları paranın %45'ine ortak demektir.
04:55İş böyle olunca TV ekranlarında milliyetçilik ve devletçilik propagandası yapanların devletten en çok vergi kaçıranlar olduğunu görürsünüz.
05:02Bu kişiler ve kurumlar gelirlerini devlet ile paylaşmak istemiyor.
05:05Kolay yoldan para kazanmanın konforuna ulaştığı zaman bundan vazgeçemiyor.
05:09Bahis gibi kumar mahiyeti olan işleri yapmayı meşru görebiliyor.
05:13İşte bu durum toplumun tepeden tırnağı aşağıdan yukarıya bir çürüme göstergesidir.
05:18Bu devlet adil, dürüst ve güvenilir bir nesil yetiştirilmek için çalışmadı ki.
05:23Hatta bu devlet kendisine güven duyulan bir konuma ulaşmak için bile çaba göstermedi.
05:27Dürüst vatandaşından vergi aldı ama dürüst olmayandan almadı.
05:31Diğer bir ifadeyle alamadı.
05:32Dolayısıyla da dürüst olanı cezalandırmış oldu.
05:36Halbuki bu toplum İslami köklere olan, devletine sadakatle bağlı olan bir toplumdu.
05:41Fakat ne zaman devletleri İslami olmaktan çıkıp batılı özgürlükler ve seküler hayat tarzıyla tebaasını dönüştürmeye başladı.
05:48İşte o zaman işler istediği gibi gitmemeye başladı.
05:51Faydacı, fırsatçı, menfaatçı bir toplumu inşa ederken aynı zamanda kendi bekasını da tehlikeye soktu.
05:58Kolay yoldan para kazanan fenomenleri, cinsiyetsizliği savunan sanatçı müsveddelerini, ahlaksızlığı reklam eden kişileri halkın gözüne sokarcasına popüler etti.
06:07Peki sonuç?
06:08Tuz bile koktu.
06:09Şimdi bütün bu kokuşmuşlukla mücadele etmeye çalışıyor.
06:13Niçin?
06:13Değiştirmek, düzeltmek, ıslah etmek için mi?
06:16Yok hayır.
06:17Kaçırılan vergileri alabilmek için.
06:19Ne diyelim?
06:20Kolay gelsin.
