00:00Disaster search and rescue operations
00:10Pagdating sa disaster search and rescue operations, literal na every second counts.
00:16Kaya malaking bagay kung may kaagapay ang mga otoridad sa pag-assist ng pinsala.
00:20Sa part 2 ng ating innovation na makakatulong sa panahon ng sakuna,
00:25tampok ang isang software na in-charge sa damage assessment at real-time monitoring.
00:30Tara, let's change the game!
00:38Nianig ng magnitude 6.9 na lindol ang Cebu sa huling araw ng Setiembre.
00:43Nasinunda ng magnitude 7.4 na lindol sa Manay Davao Oriental nitong October 10.
00:50Sa panahon ng sakunad gaya ng lindol, crucial ang 48 hours after the disaster.
00:58Lalo para sa relief efforts at search and rescue operations.
01:02For that, redo na ang Redas!
01:07Short for Rapid Earthquake Damage Assessment System.
01:11Software na dinevelop ng Philippine Institute of Volcanology and Seismology o FIVOX.
01:16Naka-isip kami mag-develop ng tool, parang decision support tool,
01:20na right away, pag may nangyari malakas sa lindol, alam na natin kung anong effects.
01:25Like, saan yung ground shaking, liquefaction, landslide, at ilan yung maaaring mag-collapse na structures.
01:31Napupool niya yung data ng FIVOX e, real-time.
01:35In the Philippines kasi, we have 125 stations.
01:38Parang sa ECG na may mga sensor yan in different places in the country.
01:42And yung data na yun, nakukuha natin dito sa central office ng FIVOX.
01:46And using those information, napaplat natin yung earthquakes.
01:50Layo ng FIVOX na maibahagi ang Redas sa lahat ng lokal na pamahalaan sa bansa.
01:55Sa sandali kasing ma-install ang software.
01:58Real-time na ang monitoring at may instant notification pa.
02:02With Redas, pag naka-install yan sa mga operation centers natin, sa mga LGUs,
02:07nag-grab na siya ng data by itself.
02:09Automatic na siya nagda-download.
02:10So, magsasalita siya, magwawang-wang siya.
02:14And then, sasabihan, there's an earthquake in this place.
02:17Mga kapuso, i-explore na natin itong Redas program.
02:21So, unahin muna natin, syempre, yung real-time mode.
02:24Ayan, real-time mode.
02:25Ito yung kasalukuyang nangyayari ngayon on the ground.
02:28So, pag pinindot natin dyan, may lalabas po dito na mga icon dito.
02:34Indicating the magnitude of the earthquake.
02:36Okay, say for example, currently, merong nagaganap na earthquake.
02:42Ayan, may lalagay nila dito yung warning.
02:47Meron tayong indicator dito kung nasaan mismo yung pinanggalingan ng earthquake.
02:52So, kunwari, meron tayong earthquake na nararanasan ngayon.
02:56Ito yung magiging signal natin mula sa Redas program.
02:58Pwede rin sumailalim sa simulation ang Redas,
03:10na kayang magtansya ng impact assessment ng lindol sa isang lugar.
03:14At kapag ka nakapag-simulate na po tayo,
03:17syempre, kailangan natin ng dataset na pag-aaralan.
03:21Okay, dito naman natin ma-access yan.
03:23From the tools, ito yung impact assessment tools, ground shaking.
03:29Dahil yun yung pinag-aaralan natin yung earthquake.
03:31So, including mga structures, mga bahay,
03:34na of course, pinoprovide sa atin ng PSA, yung mga given information.
03:37Sa ngayon ay halos kalahati na ng lokal na pamahalaan sa bansa
03:41ang sumailalim sa kaukulang training para magamit ang Redas.
03:45A software that reinforces our future planning
03:49para mas makapaghanda pa tayo sa mga darating na sakuna.
03:54Para sa GMA Integrated News, ako si Martin Avere.
03:57Changing the game!
Comments