- 3 months ago
ABD'nin bölgedeki bağlılarıyla sık sık gerçekleştirdiği ortak askeri tatbikatlar nedeniyle Pasifik'te sular uzun zamandır durulmuyor.
Category
🗞
NewsTranscript
00:00ABD yönetimi ilk kez egemen milletler için kullanılan program kapsamında
00:05Tayvan'a 80 milyon dolar değerinde askeri yardım yapılması için gerekli fonu onayladı.
00:11Bu kararından bir hafta önce de 500 milyon dolar değerindeki F-16 Kızılötesi
00:16arama takip sistemiyle ilgili ekipmanın satışını onaylamıştı.
00:20Biden yönetimi bu yılın Mart ayında Tayvan'a F-16 cephanelikleri ve ilgili ekipmanın olduğu
00:27619 milyon dolar değerindeki silah satışına da onay vermişti.
00:32Buna karşın Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Wang Wingbin, ABD'nin Tayvan'a silah temin etmesinin
00:39tek Çin ilkesini ihlal ettiğini açıkladı.
00:42ABD ile aralarındaki diplomatik ilişkilerin temelli oluşturan 3 ortak bildiri hükümlerine
00:48aykırı olduğunu söylemiş, özellikle de Tayvan'a silah satışına ilişkin 17 Ağustos 1982 tarihli
00:55bildirinin hükümlerine aykırı olduğunu belirtmişti.
00:58ABD her ne kadar tek Çin politikasını desteklediğini söylese de Tayvan'a egemen
01:04devlet gibi davranması Pekin'i öfkelendiriyor.
01:07Yine ABD'nin bölgedeki bağlılarıyla sık sık gerçekleştirdiği ortak askeri tatbikatlar
01:12nedeniyle Pasifik'te sular uzun zamandır soğumuyor.
01:16Siyasi vizyonun bu bölümünde ABD ile Çin arasındaki Tayvan geriliminin arka planını,
01:21adanın hem Çin hem de Amerika için önemini, ABD'nin Çin'i kışkırtan hamlelerinin sebeplerini
01:27ve Çin'e yönelik stratejisini aydınlatmaya çalışacağız.
01:32ABD ile Çin arasındaki gerilim neye dayanıyor?
01:35Öncelikle ABD-Çin arasındaki gerilimin asıl kaynağı üzerinde duralım.
01:40Amerika Çin'i uluslararası alanda bir numaralı rakibi olarak görüyor.
01:44Çin ekonomisi çok büyük bir ekonomi ve Amerikan ekonomisinden çok daha hızlı büyüyor.
01:49Çin uzun yıllar sonra dünyanın bir numaralı ekonomik gücün tahtını sarsmakla tehdit ediyor.
01:56Çinliler Made in China 2025 planı uyarınca teknolojide bağımsız olmak için uzun süredir çalışıyor.
02:04ABD ve Çin arasındaki ilişkiler eski ABD başkanı Donald Trump tarafından yürütülen
02:09ticaret savaşından bu yana oldukça gergin seyrediyor.
02:13Zira ABD hükümeti Çin ile ticarete ve Çin ürünlerine çeşitli kısıtlamalar getirdi.
02:20Bazı Çin mallarına yüksek gümrük vergileri koydu.
02:23Çinli şirketlere ve CEO'larına yaptırımlar uyguladı.
02:26Biden hükümeti de bu politikayı sürdürdü.
02:29Çin hükümeti ise ABD'nin bu tutumuna benzer bir politikayla karşılık verdi.
02:34Bu gerilim Çin'in kendi silikon çiplerini üretmek için plan yapmasını sağladı.
02:38Amerikalı analistler Çin'in 5 ila 7 yıl içinde çip endüstrisinde bağımsızlık elde edeceğini tahmin ediyor.
02:46Tüm bunlar iki ülke arasında çatışmaya varabilecek bir rekabet oluşturuyor.
02:51Çin'in bu ekonomik gücü giderek askeri bir güce dönüşüyor.
02:54Yakın zamanda askeri ve güvenlik alanında da ilginç gelişmeler yaşandı.
02:58Bu yılın Şubat ayında ABD üzerinde şüpheli bir Çin casus balonunun uçtuğu tespit edildi.
03:04Çin bunu yalanlasa da bu konu Amerikan Dışişleri Bakanı Blinken'ın Pekin ziyaretinin iptal edilmesine neden olmuştu.
03:12Daha sonra Çin savaş gemileri Tayvan Boğazı'nda tatbikat yaptı.
03:16Amerika geçtiğimiz Haziran ayında Tayvan Boğazı'nda yaptığı tatbikat ile buna karşılık verdi.
03:22ABD bu tatbikatı Güney Çin denizini uluslararası serbest sular olarak değerlendirerek gerçekleştirmişti.
03:28Ardından bir Çin savaş uçağı ABD keşif uçağına agresif bir manevra yaptı ve iki ülke arasında gerilim yaşandı.
03:37Blinken'ın planlanan ziyareti bu yüzden yine gerçekleşmedi.
03:41ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken'ın nihayet 18-19 Haziran 2023 tarihlerinde Çin'e yaptığı ziyaretin ardından verdiği bir röportajda
03:50ABD ve Çin arasında farklılıkların sır olmadığını ve ülkesinin çıkarları için savaşmaya, değerlerini savunmaya ve Çin'in hoşlanmadığı şeyleri söyleyip yapmaya devam edeceğini söylemişti.
04:02Çin Dışişleri Bakanlığı Blinken'ın açıklamalarından duyduğu rahatsızlığı dile getirerek ABD'yi ikili ilişkiler konusunda sorumsuz açıklamalar yapmakla suçlamıştı.
04:13ABD ve Çin tarafının birbirini suçlayan açıklamalarının ardındaki gerçek ne?
04:18Blinken'ın Çin ziyareti aslında Amerika'nın Çin'in askeri kapasitesini daha yakından takip edebilmek,
04:26casusluk ve benzeri amaçlarla Çin ve Amerikan ordusu arasında bir iletişim kanalı açma amacı taşıyordu.
04:32Ancak Çin bunu fark etmiş olacak ki böyle bir kanalın açılmasını şiddetle reddetti.
04:38ABD Çin'in askeri harcamalarının yıldan yıla arttığını görüyor.
04:42Çin ordusunun geleneksel ve nükleer yetenekleriyle İpek yolu projesi de dahil olmak üzere siyasi emellerinin geliştiğini de yakından izliyor.
04:52Nitekim İpek yolu Çin'e birçok ülkede özellikle Asya'da siyasi ve ekonomik etki sağlıyor.
04:58Bu nedenle Amerika, İngiltere ve Avustralya ile AUKUS Paktı gibi Çin'e karşı yeni askeri ittifaklar kurma ve Japonya, Hindistan ve Avustralya ile dörtlü ittifak gibi mevcut olanları güçlendirme adımlarını hızlandırdı.
05:11Peki bu gerilimde Tayvan'ın rolü ve önemi ne?
05:17Tayvan, 36 bin kilometre karlık yüz ölçümü ve 24 milyonluk nüfusuyla Güney Çin denizinde büyük bir adadır.
05:24Gelişmiş ekonomisi onu dünyanın 26. ekonomi ülkesi haline getiriyor.
05:30Tayvan elektronik çip endüstrisi ile ünlüdür.
05:33Dolayısıyla Tayvan günümüz ülke standartlarına göre tam teşekküllü bir ülkedir.
05:38Ancak tarihi nüfusunun Çinlilerden oluşması ve Çin ana karasına sadece 140 kilometre uzaklıkta bulunması Çin'in kendisine isyancı bir bölge olarak bakmasını sağlıyor.
05:50Tayvan, tarihi süreçte Çin ile son derece sıcak ilişkiler içerisinde olmuştur.
05:54Komünist parti 1949'da Çin ana karasının kontrolünü ele geçirdikten sonra Çin'in mağlup yöneticileri Çin Ulusal Partisi Komitak o zaman egemenlikleri altındaki Tayvan'a taşındılar.
06:08Komünist partiye düşman 2 milyon Çinli ile birlikte Tayvan'a göç edip başkent Taypey'i kurdular.
06:15Böylece komünistler Çin'de iktidar kontrolünü tam olarak ele geçirmeden önce Çin'in eski yöneticileri Tayvan adasının yönetimleri altında tuttular.
06:25Amerika'nın sağladığı askeri şemsiye de bu konuda onlara yardımcı oldu.
06:29ABD 1955'te Çin Komünist Parti yönetimindeki Çin Halk Cumhuriyeti'ni tanımadığı için Tayvan ile Çin Cumhuriyeti olarak ortak bir savunma paktı imzaladı.
06:39Tayvan'ı savunmak için defalarca müdahale etti ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde Çin'in daimi sandalyesini Tayvan'a verdi.
06:49Daha sonra Pekin ile yaptığı anlaşmaların ardından Çin'in Birleşmiş Milletler'deki sandalyesini Pekin'e yani Çin Komünist Partisi'ne devretti ve Tayvan'ı Birleşmiş Milletler'den çıkardı.
07:01O zamandan beri tek Çin politikasını desteklediğini yani Tayvan'ın bağımsızlığını tanımadığını duyurdu.
07:07Fakat Çin'in Tayvan'ı ilhakını önlemek için Tayvan ile yaptığı savunma paktını korudu.
07:14Bütün bunlar Amerika'yı 70 yıldan fazla bir süredir Tayvan sorununda aktif bir unsur haline getirmiştir.
07:21Bugün ABD bağımsızlığını resmen tanımasa da Tayvan'ı bağımsız bir devlet gibi görüyor ve onunla siyasi, ticari, ekonomik ve askeri ilişkiler kuruyor.
07:32Ayrıca Tayvan Amerikan filoları tarafından korunuyor.
07:35Resmi olarak büyükelçilik olarak adlandırılmasa da Taypey'de fiili büyükelçilik çalışmalarını yürüten bir Amerikan enstitüsü bulunuyor.
07:44Evet, Tayvan'ın Çin varlığından bağımsız siyasi bir varlık olarak kurulduğu tarih boyunca bunlar oldu.
07:51Bugünse Çin'in gücü önemli ölçüde arttı.
07:54Uluslararası arenada yıldızı parlayan bir ülke haline geldi.
07:58Asya'da özellikle ekonomik nüfuz olarak kayda değer bir nüfuz elde etti.
08:04Ancak tüm bunlara rağmen isyankar bölge olarak tanımladığı Tayvan meselesi Çin'in zayıf noktası oldu.
08:11Çin geçmişte de bugün de Tayvan'ın askeri gücünden korkmuyor ve adayı zorla kollarına geri döndürebileceğine inanıyor.
08:19Zira Çin zorla bile olsa Tayvan'ı ilhak etme konusunda ısrarcı görünüyor.
08:25Nitekim başkanlığını 3. döneme taşıyan Çin Devlet Başkanı Xi Jinping geçtiğimiz yıl Tayvan geriliminin tırmandığı dönemde yaptığı açıklamada
08:34barışçıl yeniden birleşme perspektifi için samimiyetle büyük bir çaba göstermeye devam ediyoruz.
08:40Bununla birlikte güç kullanımından vazgeçme sözümüz yok ve gerekli tüm tedbirleri alma seçeneğini saklı tutuyoruz tehdidinde bulunmuştu.
08:51Fakat Tayvan yüzünden Amerika ile savaşa girmekten de korkuyor.
08:55Çünkü Ukrayna'da Rusya'nın başına gelenlerin kendi başına geleceğinden endişe ediyor.
09:01Tayvan Amerika'nın Çin'e karşı provokatif bir terbiye aracıdır.
09:05Amerika Tayvan'ı Çin'i kışkırtmanın, aşağılamanın ve provokasyona gelirse zayıflığını göstermenin bir arenası olarak görüyor ve Çin'in bu yarasını sürekli kaşıyor.
09:17Örneğin Amerika geçerli hiçbir sebep yokken ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi'nin geçtiğimiz yıl Ağustos ayında Tayvan'ı ziyaret edeceğini duyurmuş, Çin'i deliye döndürmüştü.
09:30Çin yönetimi Pelosi'nin Tayvan'ı ziyaret etmesi durumunda bedelini ödeyeceği konusunda Amerika'yı uyarmış, buna rağmen Amerika provokasyonun dozunu artırarak Japonya'daki ABD askeri üstünden kalkan 13 askeri jet eşliğinde askeri bir uçakla Tayvan'a Pelosi'nin ziyaret gerçekleştirmesini sağlamıştı.
09:51Böylece ABD Pelosi'nin ziyaretiyle Çin'den gelen tehdit misillemelerine meydan okumuştu.
09:57Amerika Çin ekonomisinin gücü nedeniyle onunla ekonomik savaşa girmekten korksa da askeri bir çatışmaya girmekten korkmuyor.
10:06Çünkü askeri güç bakımından iki ülke arasında devasa fark bulunuyor.
10:10Bu nedenle Amerika'nın Tayvan meselesini sürekli kaşıyarak Çin ile çatışma alanını ekonomiden askeri alana kaydırma politikasına odaklanıyor.
10:19ABD Rusya'nın Ukrayna'da savaşla meşgul olması sebebiyle Tayvan meselesi üzerinden herhangi bir savaşın patlak vermesi durumunda Çin'e askeri destek veremeyeceğinin farkında.
10:32Amerika Çin'i çevreleyebilmek, kendi iradesine boyun eğdirmek için çalışıyor.
10:38Ukrayna'da Rusya'yı savaş tuzağına çektiği gibi Çin'i de Tayvan ile savaş tuzağına çekmenin gayreti içerisinde.
10:44Bu yüzden Amerika Çin'i kışkırtacak eylemlerde bulunuyor, Çin'e karşı faaliyet yürütmek için çevresinde ittifaklar kuruyor ve ona yaptırımlar uyguluyor.
10:54Amerika Çin'i Tayvan'da bir savaşa sokar ve ardından müttefikleriyle birlikte Rusya'ya yaptığı gibi benzer ekonomik yaptırımlar uygularsa o zaman Çin'in ekonomik büyüklüğü çok büyük bir tehdit altında olacak.
11:08Bu durum Amerika'nın Çin gücünü çevreleme arzusunu gerçekleştirebilir.
11:12Amerika Çin'in Tayvan'ı işgal etmesi durumunda uygulanacak olası yaptırımların Çinli üst düzey zengin sınıf üzerinde son derece acı verici büyük bir etki yaratacağını da hesaba katıyor.
11:25Çünkü bu zengin sınıf iktidardaki Komünist Parti'nin üst düzey üyelerinden oluşuyor.
11:30Amerika şunu biliyor, bu etkili sınıfın çıkarları derinden etkilenirse Komünist Parti içinden Çin'in kendisiyle uzlaşması için bir baskı oluşturacaktır.
11:41Dolayısıyla Tayvan meselesinin Amerika kaynaklı olduğunu çok açık söyleyebiliriz.
11:46Amerika bu meseleyi tırmandırma yönünde ilerliyor.
11:49Çin'i evinin eşiğinde bir krizle oyalamak için çalışıyor ve Tayvan da Çin'i zayıflatmak için ortam hazırlıyor.
11:56Eğer Çin Amerika'nın provokasyonlarına yenik düşerse ve kendini savunursa o zaman Tayvan Çin için bir bataklığa dönüşecektir.
12:06Diğer bir deyişle Çin, en tatlısı acı olan iki seçenek arasında kalmış bulunuyor.
12:12Ya Tayvan'ı ne koşulda olursa olsun ilhak edecek ya da ABD'nin provokasyonları gölgesinde yanı başındaki Tayvan yarasıyla yaşamaya devam edecek.
12:24Mevcut vizyon göz önüne alındığında Müslümanların mevcut uluslararası durumu nübüvvet minhacı üzere hilafeti kurmak için bir fırsat olarak görmeleri gerekir.
12:34Zira hilafetin olmadığı dünyaya zalim güçler egemen olur.
12:40Söz konusu bu güçler adalete ve iyiliğe zerre kadar değer vermezler.
12:45Eğer çıkarları ekilme neslin yok edilmesini gerektiriyorsa yok ederler.
12:49Arzuları bozgunculuk çıkarmak ve ifsat etmek için kan dökülmesini gerektiriyorsa dökerler.
12:56Sanki zamanın büyük güçleri olan Pers ve Roma ile kadim gerçeklik geri dönmüş gibi.
13:03Kadim güçler nasıl müminler tarafından yok edilmişse bugün de bu büyük güçler müminler tarafından yok edilecektir.
13:11Allah'ın izniyle nübüvvet metodu üzere Raşidi Hilafet yeniden doğacak.
13:16İslam'ın nur ve adaletini dünyanın dört bir yanına yayacaktır.
13:20Ne zamanmış o diyecekler?
13:30De ki yakın olsa gerek.