00:00Rusya'nın Vilnius'ta düzenlenen NATO zirvesinde İsveç'in NATO'ya kabul sürecinin netleşmesinin ardından Karadeniz Tahıl Koridoru Anlaşması'ndan çekildiğini açıklaması NATO zirvesinin hemen ardından 27-28 Temmuz tarihlerinde St. Petersburg'da Rusya'nın 2. Afrika zirvesine ev sahipliği yapması ve yine Ukrayna'nın Moskova'ya yaptığı İHA saldırısı gözleri yeniden Rusya-Ukrayna savaşına çevirdi.
00:27Rusya-Ukrayna savaşı üzerinden cereyan eden uluslararası çatışmanın boyutlarını doğru okuyabilmek için savaşın patlak verdiği döneme ve perde arkası aktörlere siyasi vizyon farkıyla bakalım.
00:40Ukrayna Rusya için neden bu kadar önemli?
00:42NATO'ya karşı kurulan ve Sovyetler Birliği'nin yıkılmasıyla dağılan Moskova Fakti sonrası Ukrayna, Rusya için Doğu Avrupa sınır hattında tampon bölge statüsünde bulunan stratejik konuma sahip bir ülke olarak biliniyor.
00:56Son 30 yıldır burada tam hakimiyet kuramayan Moskova, 2014 yılında Rusya yanlısı Yanukovic'i deviren Turuncu Devrim'e karşı önce güneydeki Kırım'ı işgal ederek topraklarına kalktı.
01:08Daha sonra ise Küçük Rusya olarak adlandırdığı Donetsk ve Luhansk'ın bağımsızlığını ilan etmek için Ukrayna'daki Rus ayrılıkçıları kışkırttı.
01:18Referandum ile bu iki vilayeti de topraklarına ilhak etti.
01:22Rusya artık Ukrayna için birinci tehdit konumundaydı.
01:25Rusya'nın bu pervasızca girişimlerini durdurmak için Ukrayna'nın yapabileceği tek şey NATO'ya üye olmaktı.
01:33Nitekim 2008 yılında başvurduğu NATO üyeliği için batıdan yeşil ışık aldı.
01:39Esasen bu karar Ukrayna'nın 15 yıl önce Rusya'ya karşı diş bilemeye başladığını gösterir.
01:44NATO liderleri 2021 Brüksel zirvesinde, 2008 Bükreş zirvesinde alınan bu kararı yenilediler.
01:52Kararda Ukrayna'nın sürecin ayrılmaz bir parçası olarak ittifaka üye olacağı, geleceğini ve tabii ki dış politikasını dış müdahale olmadan belirleme hakkının olduğu yer almıştı.
02:05Savaş çanları artık daha şiddetli çalmaya başladı.
02:09Rusya, Ukrayna'nın NATO üyeliğini kabul edemezdi.
02:12Batılılar Avrupa Birliği veya NATO üyesi olmadığı halde Kiyev'i Avrupa ve NATO toplantılarına çağırdılar ve bu yeni durum gerilimi iyice tırmandırdı.
02:24Tarihler 24 Şubat 2022'yi gösterirken Rusya o devasa askeri gücüne güvenerek Ukrayna'ya saldırdı.
02:32Rus askeri güçleri o kadar hızlı ve karşı konulmadan ilerliyordu ki herkes birkaç güne Kiyev'in düşeceğini söylemeye başladı.
02:40Rusya, Ukrayna'yı kışkırtan ve sahaya süren ABD'yi hesaba katmadan Kiyev'e girip Batı yanlısı yönetimi ortadan kaldıracağına gerçekten inanmıştı.
02:51Sadece Ukrayna ile değil, ABD ve Avrupa ile de savaştığını anlayınca rüyadan uyandı ama artık çok geçti.
02:59Peki ABD'nin Rusya'yı Ukrayna'da açmaza düşürme planının perde arkasında ne var?
03:04Rusya, Ukrayna savaşının oyun kurucusu hiç şüphesiz ABD'dir.
03:09Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra oluşan tek kutuplu dünyanın egemen devleti konumundaki ABD'nin inşa etmiş olduğu küresel statü konunun önündeki tehditlerden biri de Rusya ve Çin'dir.
03:22Bu sebeple ABD, Rusya'yı isteklerine boyun eğecek kadar zayıflatmak, Çin ile arasındaki bağı kopartmak ya da mümkün olduğunca zayıflatmak istiyor.
03:31Nitekim savaşın başında Moskova'yı kayıtsız şartsız destekleyen Çin, Ukrayna'da Kremlin'in yaşadığı hezimeti görünce tarafsız kalmayı seçti.
03:41Yumuşak karnı olan Tayvan sorununun kaşınmaya başlaması ve yaptırım tehditleri sonrası geri adım attı ve hatta ara bulucu rolüne büründü.
03:52Böylece ABD siyasi planlarını rahat bir şekilde uygulama fırsatı yakaladı.
03:57Peki ya Avrupa'nın Ukrayna savaşındaki konumu, Rusya-Ukrayna savaşının kaybedenleri kim diye sorduğumuzda birincisi Rusya, ikinci olarak da Avrupa'yı sayabiliriz.
04:08Bu savaşın ekonomik olumsuzluklarından en fazla Avrupa ülkeleri etkilendi.
04:13İlk başta savaşın durdurulması için Fransa ve Almanya ciddi girişimlerde bulunsa da sonunda savaşı yönlendiren ABD'nin planlarına uymak zorunda kaldı.
04:24Avrupa ülkeleri daha birkaç yıl önce Fransa öncülüğünde NATO'nun varlığını sorgularken, Avrupa ordusu planları yaparken bugün NATO'nun genişlemesi için çalışır duruma geldi.
04:38Oysa Macron 7 Kasım 2019'da The Economist dergisine konuşmuş ve şu anda yaşadığımız hal NATO'nun beyin ölümüdür.
04:47ABD ile NATO müttefikleri arasında stratejik karar alma süreçlerinde hiçbir şekilde koordinasyon yoktur açıklamasında bulunmuştu.
04:57ABD, NATO'nun yerine Avrupa ordusu planları yapan Fransa'nın bu düşüncelerini sekteye uğratmak, Avrupa'yı kendi egemenliği altında tutmak,
05:06NATO'yu güçlendirmek ve Rusya'yı zayıflatmak için Ukrayna savaşını çıkardı.
05:10Bu savaş ABD'nin Çin'i korkutup kuşatma altına almasına da fayda sağladı.
05:16Avrupa'nın tahıl ambarı konumundaki Ukrayna'da baş gösteren savaş, temel gıda maddelerine ulaşımı sekteye uğrattığı gibi,
05:24Rusya'dan ithal ettiği doğal gaza erişimi de kısıtladı.
05:28Yaşanan enerji ve gıda krizleri ABD'nin Avrupa'ya göstermiş olduğu bir sopadır.
05:34ABD bu savaşla Avrupa'nın NATO'ya muhtaç olduğunu onlara hissettirdi.
05:40Nitekim Avrupa, Finlandiya ve İsveç'in birliğe dahil edilmesi için mesai harcadı.
05:46Bugün Avrupa, ABD'nin oluşturduğu toplu durum ile hem NATO'ya da tam destek veriyor,
05:53hem de Ukrayna'ya akıttığı paralarla kamburu sırtında taşıyor.
05:57Rusya neden hedefe konuldu?
05:59Aslında bu sorunun cevabı söz ile fiil arasındaki farkı da görmemiz açısından oldukça önemlidir.
06:07Bazen ülke liderleri ABD karşıtlığını halkını konsolide etmek için kullanır.
06:13Onların, ey Amerika haddini bil diye meydanlarda kahramanca haykırdıklarını görebilirsiniz.
06:21Ya da ABD'yi büyük şeytan ilan ettiklerini de görebilirsiniz.
06:26ABD sözlere değil, eylemlere bakar.
06:29Şayet uluslararası ilişkilerde ABD stratejisine ve siyasi planlarına aykırı davranmıyorsanız,
06:37dilediğinizi söyleyebilirsiniz.
06:39Ancak bu küresel sistemin dışına çıkmak isterseniz, bu yönde adım atarsanız,
06:44işte o zaman ABD'nin gerçek yüzüyle karşılaşırsınız.
06:48Rusya tam da böyle yaptı.
06:50ABD egemenliğindeki küresel sisteme tehdit oluşturacak adımlar attı.
06:54Çin ürünlerinin doğrudan Avrupa'ya taşınması için,
06:58Çin'e karayolu koridoru açtı.
07:00İpek yolu projesi çerçevesinde Çin ile işbirliği yaptı.
07:04Ayrıca, dolar stoğunu azaltmaya ve ABD tahvillerini elinden çıkarmaya başladı.
07:10Dış ticaretini büyük ölçüde dolardan özgürleştirdi.
07:14Amerika, Rusya'nın kendi ekonomik hegemonyasına meydan okuduğunu,
07:19diğer ülkeleri de cesaretlendirdiğini gördü.
07:22Özellikle Çin ile ticari sözleşmelerinin çoğunu dolar yerine yerel para birimiyle yaptı.
07:29Bu, Amerika için karşılıksız bırakılmayacak açık bir tehdit,
07:34apaçık bir meydan okumaydı.
07:36ABD bu meydan okuma karşısında,
07:39Ukrayna kartını ileri sürdü ve Rusya'yı içinden çıkılması güç bir açmaza sürükledi.
07:44Rus liderliği birkaç gün içinde Kiev'i ele geçirmeyi planlarken,
07:49bugün hem Moskova semalarında ve Kremlin sarayının tepesinde uçuşan İHA saldırılarını savuşturmakla,
07:56hem de Rusya'nın uluslararası imajını korumakla boğuşuyor.
08:00ABD, Ukrayna cephesindeki ortağı İngiltere ve peşine taktığı müttefikleriyle,
08:06büyük devlet niteliğini korumaya çalışan Rusya'yı,
08:08Rusya'yı nüfuz bölgelerinden yoksun kılıp alt lige düşürmek için aktörleri sahaya sürmeye devam ediyor.
08:15Sovyetler Birliği yıkıldıktan sonra,
08:17Batı'nın fikirlerini ve kapitalist sistemini alıp uygulayan Rusya,
08:22ABD'nin Ukrayna'daki tuzağından en az hasarla kurtulabilmenin yolunu arıyor.
