00:00Hindi raw naman lahat ng naging empleyado ng DPWH kurakot o korap,
00:10katulad ng isang ingenyero mula sa tarlak na honest at tapat, yun nga lang, nasiba.
00:18Hindi lang sa mga politiko na bunton ang galit ng sambayanan,
00:23bunsod ng mga naisiwalat ng mga maanumalyang flood control projects.
00:28Pati sa mga empleyado ng DPWH o ng Department of Public Works and Highways.
00:35Sinasabi mo lahat ng proyekto ninyo substandard?
00:38Opo, Your Honor.
00:40Pansamantalang munang sinuspindi ang pagsusuot nila ng uniforme.
00:45Ang iniisip kasi ng iba, deka-dekada nang nangyayari ang korupsyon sa kanilang tanggapan.
00:51Pusibling totoo, pero hindi ibig sabihin na lahat sila kurakot.
00:59Marami po dito, higit na kararami, matitinong empleyado ng DPWH.
01:03Patunay rito ang tatay ni Bea, na engineer sa DPWH noon pang dekada 90.
01:14My dad was a civil engineer at DPWH.
01:18He loved his job, building roads and bridges, helping the community.
01:23They asked him to sign a project na hindi naman existing.
01:27He refused.
01:28Pero ang nangyayari sa kanya, matapos yun, nagpayanig sa kanilang pamilya.
01:35And after that, he lost his job.
01:37Life got hard, wala ng ekstra, minsan kulang pa.
01:44Sa panahong lagganap ang katiwalian.
01:47Magkalong pera yung inabot mo.
01:48Maraming maleta po ng pera yun, Your Honor.
01:50Hanggang saan ka tatayo para sa tama kung ang kapalit kinabukasan ng iyong pamilya.
02:03Dito sa bayan ng Bamban sa Tarlac, nakatira ang pamilya ni Renato.
02:10Taong 1996, naging engineer 2 sa DPWH Region 3 office.
02:15Ako po ay na-assign sa mga projects na river channeling, mga construction of dikes.
02:22Ang aking pong gawain, i-monitor, tingnan yung quality.
02:26Mahal ko ang trabaho ko.
02:28Dahil sa kanyang trabaho, nabigyan niya raw ng maginhawang buhay ang kanyang misis na si Marilyn at ang apat nilang mga anak.
02:36Nabibili yung mga simpleng gusto mabili.
02:39Nakakapamasyal.
02:40Ang aking mga anak, nakakapag-aral sa private school.
02:44Hatid sundo niya kami sa school.
02:46Lagi rin daw nilang napagsasaluhan ang paborito nilang ulam.
02:51Ang paborito ko pa na manglutuoy ni Sinigang eh. Nabibili ko yung mga sahog na yan.
02:56Masaya man si Renato sa kanyang trabaho.
02:58Noon pa man, naging saksi na raw siya sa kabuktutan sa kanilang opisina.
03:04Matagal na siguro, naandun na yun. May katiwala yan.
03:07Hindi po lahat. Mababait po ang mga kasama ko. May ilang grupo lang na nagkaroon ng interest bakit siya nagumawa ng katiwala yan.
03:15Hanggang siya na raw mismo ang nilapitan ng tukso.
03:19Ito ay ng may pinapirmahang dokumento kay Renato para sa mga gagamiting materyales sa isang proyekto na napansin niyang may kahinahinala.
03:30Yung project eh nagkakahalaga ng 15 million. Nakita ko dinadagdagan nila.
03:35Nireview ko yung mga item na naka-jack up. Nasa mga 5 million pa lang na gano'n na kokobrahin nila.
03:42May mga pangako ko sila. Kami nang bahala sa'yo, sir.
03:47Hindi pa rin ako nagpatinag. Kung ano lang yung totoo, dapat yun lang ilalagay.
03:50May lang isang ginigyero mo. Eh, punish siya. Kung ano yung mga takotispond mo, yan ang kailangan pa nila.
03:57Bait siya. Walang magiriklamo eh. Lahat gusto nga siya eh.
04:02Ilang araw lang, inalis na ako bilang resident engineer. Nabalitaan ko nalang iba na pala yung nakapresto.
04:09Pero alam ni engineer na may ibang dahilan kaya siya tinanggal sa posisyon.
04:15Dahil lang sa hindi niya pagpayag na pumirma sa tingin niya, maanumalyang proyekto.
04:21Tinanggap na lang namin. Nanghinayang lang ako dahil maganda ang trabaho ko.
04:25Nag-adjust ang aming lifestyle. Naranasan ko yung mga downfall sa kahirapan.
04:32Naranasan din namin yung may transfer yung mga bata sa public school na dating nasa private school.
04:38Nabawasan yung baon ko. Nung nagtatrabaho siya, 10 pesos whole day.
04:42Tapos nung nawalan siya ng trabaho, naging 5 pesos.
04:45Dumating sa point na bibili ka namin ng isang pack ng noodles.
04:49Dadagdagan ng tubig para lang magkasya sa amin.
04:52Imaginin nyo nalang nasiligangya. Sabi ko sa aking mga anak.
04:54Naawa ko sa kanila.
04:56Mas lalo pa raw silang nalugmok ng ang kanyang mga anak, sunod-sunod na naospital.
05:02Yung bunso at saka yung pangalawang bunso ko,
05:05nagkasakit sila nun dengue and typhoid fever magkasabay.
05:09Yung bunso kong anak na lalaki,
05:11muntik na po siya talagang mamatay.
05:13Sumigaw talaga ako,
05:15Lord, wag mong kukunin yung anak ko.
05:17Wag po ngayon. Wag, please.
05:20Pati mga pera sa bangko, nawala lahat.
05:23Nakautang kami.
05:25Napilitan din daw ang mag-asawa na magbenta ng mga naipundar nilang gamit.
05:30Yung TB, yung ref, lahat na.
05:33Alos na zero-zero kami nun.
05:34Ang prayer namin, sana,
05:36Lord, dumating ka na.
05:37Kunin mo na kami para yung nararanasan namin ngayon,
05:41di na namin maranasan.
05:42Aminado si Renato sa panahong yun,
05:47napaisip siya kung dapat bang pinirmahan na lang niya
05:50ang mga dokumento sa DPWH
05:53para sana hindi na sila naghirap ng ganoon.
05:56Naisip ko rin yun.
06:01Pero nanindigan ako.
06:03Wala akong pinagsisisihan.
06:05Ang gusto kong ipakain sa aking pamilya,
06:07ayun ang galing sa tama.
06:10Nung mga sandaling yun,
06:12ibinuhos daw ni Renato ang kanyang oras sa simbahan.
06:16Dumati ang araw,
06:17naging pastop talaga ako.
06:18Napakasarap magbahagi sa salita ng Panginoon.
06:22Pero kinailangan niya raw ulit kumayod
06:24nung magkulehyo na ang kanyang mga anak.
06:27Tinanong ako ng aking panganay,
06:29Tay, meron ba akong pag-asa mag-aaral?
06:33Hanggang sa tila,
06:34sinagot daw ng langit ang kanyang mga dalangin.
06:38May kaibigan ako na may kumpare siyang project manager.
06:41Kailangan niya ng engineer.
06:42Nag-try ako na mag-apply.
06:43Natanggap naman ako.
06:45Ang sinibak na DPWH engineer,
06:49dahil tumangging sumali sa katiwalian,
06:52naging inhenyero ulit sa pagkakataong ito
06:55sa isa namang pribadong kumpanya.
06:58Naging project engineer din ako.
07:00Nakatulong po ng malaki yun.
07:01Yung aking goal ay natupad
07:04na makapag-aaral lang
07:05at makapagtarbaho ang aking mga anak.
07:07Si Bea, nakapagtapos ng psychology
07:10at isa na ngayong musician.
07:13Si Sam, sumunod sa yapak ng kanyang ama.
07:17Isa na rin ngayong lisensyadong civil engineer.
07:21Si Irene, graduate ng kursong information technology.
07:25Habang si Camille, isa ng arkitekto.
07:29At hindi lang daw sila ang napagtapos ni Renato.
07:32Umabol pa nga ang meses ko eh na mag-aaral din ng education.
07:36Sobrang proud ko sa tatay ko kasi nanindigan siya sa tama.
07:40Sobrang grateful ko sa aking ama.
07:43Pinalaki niya kaming may takot sa Diyos.
07:46At sa mga issue na kinasasangkutan ngayon
07:50ng DPWH,
07:51si Bea ibinahagi online
07:54ang kwento ng kanyang ama.
07:57My dad was a civil engineer at DPWH.
08:00They asked him to sign a project
08:02na hindi naman existing.
08:04He refused.
08:05After that, he lost his job.
08:07Life got hard,
08:08but he never regretted it.
08:10We are proud of you, tatay.
08:11Bilang pagpupugay
08:16sa katapatan ng kanilang tatay Renato.
08:19Ngayon lang po kami magkakasama ulit ng pamilya.
08:23Kaya pinaghandaan namin na ipagluto ng
08:26paboritong ulam ni tatay.
08:28Ito po ay iyong sinigang na baboy.
08:32Tayo ito na po yung favorite niyong ulam.
08:35Ang kanyang mga anak
08:36naghanda ng isang simpleng salusalo.
08:42Ako'y masaya.
08:44Dahil kapinin ko ang aking buong pamilya.
08:47Ang magkakapatid,
08:48may mensahe rin para sa kanilang ama.
08:51Mahal naming tatay,
08:53gusto po namin ipahayag sa inyong harapan
08:55na kami ay lubos na proud sa inyo.
08:58Sa bawat pagsubok at hirap ng buhay,
09:01ipinakita ninyo sa amin
09:03ng tunay na kahulugan
09:04ng katatagan at kabutihan.
09:06Tayo, wala man po kayong naipundar na milyon,
09:09magagarang bahay o sasakyan,
09:11binigay naman ninyo sa amin
09:13ng higit pa sa lahat ng ngayon.
09:16Ang pagpapalaki na may mabuting prinsipyo,
09:19integridad at pananampalataya kay Kristo,
09:22yun po ang kayamanang walang kapantay.
09:24Hindi matutumbasan ng kahit anong halaga
09:26ang pagkakaroon ng isang tatay na katulad ninyo.
09:30Walang hanggang pasasalamat sa Diyos
09:32ang nasa puso namin dahil
09:33kayo ang aming tatay.
09:35Mahal na mahal po namin kayo,
09:37Tay Ma.
09:40Tears of Joy to eh.
09:44Ay pinagkalob ng Panginoon Diyos
09:45sa aking pananangin,
09:46ang aking mga anak ay lumaki na
09:48may pagkalag sa Kanya.
09:49Napalibutan man ng mga katiwalian,
09:58mas pinili ni Renato na ibuwis ang Kanyang kabuhayan,
10:02ngunit hindi ang Kanyang dangal.
10:05Ipinakita niya na mas mahalaga
10:08ang malinis na pangalan
10:10kesa sa marangyang buhay
10:13na nagmula naman sa kasakiman.
10:15Sana dumami pa ang mga katulad niya,
10:20mga Pilipinong handang tumindig
10:23para ipagtanggol ang tama
10:25at ipamana ang kahalagahan
10:28ng katapatan.
10:31Ang katapatan sa trabaho
10:32ay katapatan mo na rin sa iyong pamilya
10:35dahil doon kayo kukulahat
10:37ng ikabubuhay ninyo eh.
10:39Ang katapatan po,
10:41kailanman ay hindi ito nabibili
10:44lang sa lapi.
10:54Epe,
10:56pang ilan na ba yan?
10:57Patay ang kinakain.
11:00Buhay naman tayong lahat.
11:02Kapag kinakabahan.
11:03Huwag mong kalimutan.
11:13Yan ang gustong mangyari
11:14ng kalaban.
11:17Wala na yan!
11:19May isa pa, Kay.
11:21Isang ano?
11:22Isang kagayang.
11:23Kapag nagpapakita doon si Pochong,
11:38may mamamatay.
11:42Lord Jesus Christ,
11:44is dead away from the people of God!
11:46May nakita doon na ako.
11:48May malahit.
11:49Mata, mata ng pusa,
11:50tapos tapak ng kamiki.
11:52Tapos makakawin si Pochong!
11:55Let us break!
11:57Thank you for watching,
12:09mga kapuso!
12:10Kung nagustuhan niyo po ang video ito,
12:12subscribe na sa
12:14GMA Public Affairs YouTube channel.
12:16And don't forget to hit the bell button
12:19for our latest updates.
Comments