00:00İNTRO
00:00Burada bir trend haline geldi.
00:13Yani herkes arttırıyor, ben de arttırıyorum.
00:15Piyasada sanki otomatiğe bağlanmış veya mutlaka yapılması gerekiyormuş gibi zam yapan bir kesim var.
00:25Ne dövizde oynama var, ne de asgari ücrete bir zam.
00:27Eylül ayında tablo yine aynı.
00:29Üreticiyle market arasındaki fark açıldıkça açıldı.
00:32Esnaf ürünlere yaptığı zamlarla gündeme geldi.
00:35Üretimle alakalı bu.
00:36Mesela bu sene kaysa olmadı.
00:38Kaysa olmayınca fiyatlar otomatikman yükseliyor.
00:42Biz de bunu toplantıdan alıyoruz.
00:44Toplancı buna yansıttığı zaman biz de yansıtmak durumunda kalıyoruz.
00:47Bir esnaf eğer rekabet koşullarına aykırı bir şekilde sigorta prim ödemiyorsa, vergi ödemiyorsa, faturasız mal alıyorsa
00:55aynı iş yapan diğer esnaf da maalesef onu ayak uydurmak için burada fiyatlarını yükseltmek zorunda kalabiliyor.
01:01Çünkü rekabet edemez.
01:06Esnaf işlerin durgunluğundan söz ediyor.
01:09Ama bir yandan da işte bu ürüne gelecek ay şu kadar zam gelecek şeklinde ifadede bulunuyor.
01:17Dolayısıyla arz ve talebe bağlı olmayan bir fiyat artışı söz konusu.
01:23Esnaf kendi giderini fiyatlara yansıttı.
01:25Cebine göre hesap yaptı.
01:26Elektriği var, kirası var.
01:28Yani bunun doğalgazı var, personeli var.
01:31Yani hepsi var yok değil ki.
01:33Bunlar tezgahta ürünün fiyatına yansıyor.
01:35Tabii otomatikman yansıyor yani.
01:37Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre
01:39Eylül eflasyonu aylık %3,23, yıllık %33,29 oldu.
01:44Türkiye Ziraat Odaları Birliği verilerine göre ise
01:47Eylül ayında market sepetindeki 36 üründen 29'unda fiyat artışı yaşandı.
01:52Bunu halden 10 liraya alıyorsak bu bize 15 liraya, 17 liraya mı alıyor?
01:55Bu da tezgah mı?
01:56Tabii tezgahı.
01:57Ben de üstüne 5 lira koyacağım, satacağım.
02:00Antalya'da bir ürünün 10 lira olup
02:02İstanbul'da 100 liraya kadar geldiğini düşünüyoruz.
02:05Burada o ürün hale indiğinde
02:07haldeki ağlar maalesef buraya bir zam yapıyor.
02:11Ve bizim sofralarımız da zamlı bir şekilde giriyor.
02:13Üretim maliyetlerindeki artışa bağlı olmayan bir spekülatif artış
02:19ve piyasada görünmez bir el sanki fiyatların aşağıya çekilmesini engelliyor.
02:25En çok artış marulda görüldü.
02:27Bir ayda %65 pahalandı.
02:29Sivri biber %74, kabak %38,8, patates %37,7, yeşil soğansa 20,1 artışta takip etti.
02:38Kendi giderlerimizde tabii içeriye koyuyoruz.
02:41Daha önce kiramıza, yani 15 gün oldu.
02:45%45 zam yaptık.
02:47Bu sizin etiketlerinize yansıdın.
02:49Daha yansıma da yansıyacak.
02:52Yapacaksınız, zam yapacaksınız.
02:53Yani evet.
02:54Esnaf diyor ki ya benim aylık şu kadarlık bir hayat standartına ilişkin bir gelirim var.
03:01Bu kadarlık bir işte aylık masrafım var.
03:03Ben bunu ne olursa olsun bu parayı kazanmam lazım.
03:07Eğitim, sağlık, işte sosyal harcamalar.
03:11Dolayısıyla ne olursa olsun umurumda değil.
03:13O kendi kazanacağı, hayat standartına erişeceği parayı ne olursa olsun kazanmak zorunda.
03:19Vatandaşın en çok hissettiği artışlardan biri de patates.
03:22Patates, örneğin üreticide 4 lira 38 kuruş olan patates, markette 19 lira 8 kuruşa satıldı.
03:28Fiyatlar illere göre değişiklik gösterdi.
03:31Üreticiyle market arasındaki fark %335'i aştı.
03:34Bir esnaf kişisel ihtiyaçları arttı diye almış olduğu mal 10 liraysa bunu 20 liraya arttıramaz.
03:40Yani burada bir ekonominin ve piyasada bir dengesi var.
03:44O piyasa ve ekonominin dengesi bozulmaması gerekiyor.
03:46Asgari ücret değişmedi.
03:48Döviz kurları ise Eylül ayının başından beri hemen hemen sabit.
03:52Ancak markette pazarda esnafın ay başında koyduğu etiketle ay sonundaki etiket arasında büyük fark var.
03:59Zamlı fiyatlar vatandaşı şaşırtıyor.
04:01Peki esnaf bu parayı nereye harcıyor?
04:04Komisyoncuya geliyor. Komisyoncadan biz buraya gidiyoruz nakliye parası.
04:07Getiriyoruz buraya eleman parası, kira parası, elektrikli, suydu, muhasebeydi, vergiydi, postan kesintiydi.
04:16Çoklu perakenden mağazasına gidiyorsunuz.
04:19Diyor ki bu bizim ürettiğimiz ürün.
04:21Şu fiyata.
04:22Ama bir bakıyorsunuz bir markalı ürün onun 3 katı fiyatı.
04:26Yani eğer o ürün kalitesiz standartlara uygun bir üründeyse onu niye satıyorsunuz?
04:32Veyahut da diğer ürün niye onun 3 katı fiyatına?
04:35Bu sene içerisinde asgari ve de herhangi bir zam olmamasına rağmen hala fiyattan artış olduğunu görüyoruz.
04:41Burada maalesef bazı işte kötü niyetli, aşırı kar hırsı güdenler ve burada asıl mesleği esnaflık olmayan kişilerle karşılaşıyoruz.
04:50Ve bu bütün maalesef sektörde etkiliyor.
04:52Esnafa göre gerekçe artan giderler.
04:55Çünkü artışın arkasında döviz yok, yeni vergi yok, asgari ücret değişikliği yok.
04:59Vatandaş aynı maaşla geçiniyor.
05:01Fakat ürünlerin fiyatı artıyor.
05:03Cezalar yüksek olmuş olsa bile acaba bu cezaları ödemek için bu esnaf fiyatları tekrar arttıracak mı?
05:09Olgusu önümüze geliyor.
05:10O yüzden bizim burada cezaların caydırıcılığında hapiz cezası ticaretten men ve diğerlerinin hızlı bir şekilde alınması gerekiyor.
05:18Hal ve perakendiyasının mutlak bir şekilde çıkması gerekiyor.
05:21Çünkü vatandaş maalesef bile ve isteye bu gıda törerine alet oluyor.
05:26O yüzden devletimiz işte faizler hızlı bir şekilde indikçe, bunların da önü alındıkça bu fiyat artışları son bulacak.
05:33Günümüzde her ürünü çok sayıda işletme satıyor.
05:38Veya alternatif marka ve çeşitli çok değişik ürünler var.
05:42Tüketicilerimiz lütfen iyi piyasa araştırması yapsınlar.
05:45Birden fazla işletmeden fiyat alsınlar, mukayese etsinler.
05:50Ve en iyi ürünü, en ucuz fiyatı hangi işletme satıyor ise oradan alışveriş satsınlar.
05:57Ve fahiş fiyatla ürün satan işletmeleri de Ticaret Bakanlığı, Ticaret İl Müdürlüğü'ne şikayet yoluyla bildirsinler.
Yorumlar