00:30Birinci sınıf, şöyle çekebiliriz. Bunlar daha lüks, daha kaliteli. Marketlerin almış olduğu ürünler ikinci kalite. İnsanları markete alabilmek için 30 bin kalemin içinde tek kalemle şov yapıyorlar.
00:46Vatandaş alışveriş yapmadan önce market market hatta pazar pazar geziyor, etiketleri kıyaslıyor. Ancak işin içinden çıkamıyor.
00:54Anlam veremiyoruz. Her trafik değişiyor. Marketler, pazarlar.
00:58Yani eğer ki marketlerde ucuzsa pazarda da olması lazım. Milleti böyle zora koşturmanın hiçbir anlamı yoktur. İnan ki valla taburamıza kadar geldi.
01:08Ekonomik dalgalanmalar, üretici maliyetleri, tüketici talepleri birçok üründe fiyatları her geçen gün biraz daha inişli çıkışlı hale getiriyor.
01:16Ancak bazı fiyat farkları sadece arz talep dengesiyle açıklanamayacak kadar çarpıcı.
01:22Serbest piyasanın bu kadar serbest olmaması gerekiyor demek ki. Çünkü pazarcı esnafımız basit üsülle vergilendirilen ve vergi ödemeyen kesin.
01:30Yani bu kişiler vergiden istisna ve defter tutmuyor.
01:32Neresi uygun olursa seçeneğimiz yani yani hem market hem de pazar.
01:38Pazar gidiyoruz, bakıyoruz ki fiyatlarımız pahalı, markete gidiyoruz.
01:41Amicim pazarda patatesin kralı geliyor. Şimdi market pazarıyla, patatesiyle, pazar patatesi bir değil.
01:50Haşlamalı ayrı, kızartmalı ayrıdır.
01:53Mankul mantıklı olmayan, Arap saçına dönen bu serbest piyasa adı altındaki bir ucubeyi ortadan kaldırıp, üreticiyle tüketiciyi buluşturmak zorundayız.
02:06Fırsatçıların gözü vatandaşın cebinde. Öyle ki bazı pazarlarda soğan ve patates fiyatları marketten yüksek.
02:13İşte bir örnek. Burası Bağcılar pazarı. 3 kilo soğan 100 liradan satılıyor.
02:17Yani soğanın kilosu yaklaşık 33 lira.
02:20Aynı kuru soğanın kilosu zincir marketlerde çok daha ucuz.
02:27Kuru soğanın kilo fiyatı markette 12 lira civarında.
02:30Hatta bazı marketlerde bu rakam 6 liraya kadar düşüyor.
02:34Yani aradaki fark neredeyse 3 kat.
02:36İstanbul'un belli bazı ilçelerinde yani lüks sayılabilen semtler daha ucuzken,
02:40daha lüks sayılmayan semtler, özellikle Bağcılar, Bağçerevler, Şinlerler gibi,
02:44esemt gibi yerlerde fiyatların ciddi bir şekilde artması aslında bu fiyatların manipüle edildiği anlamına geliyor.
02:50Demek ki pazarcı esnafımızın burada bir yanlışı var.
02:53İşte bu yanlış acaba halden alınan ürünün fahiş fiyatlı olması tam mı kaynaklanıyor?
02:57Yoksa halden aldığı ürünün ucuzken bile pazarcı fahiş fiyatla mı bunu satıyor?
03:02Bu sorgulanması lazım.
03:02Semt pazarlarında ucuza satılan bu ürünleri gel görüyoruz ki
03:07şimdi pazarlarda marketlerden zaman zaman daha da pahalıya satılabilir bir hale geldi.
03:14Neden?
03:15Arkadaşlar ticari ahlak çöktü.
03:18Pazardaki esnaf nasılsa serbest piyasa, market satıyor sorun yok,
03:23gıda toplantısı satıyor sorun yok, ben de satayım demeye başladı ve gördüğünüz üzere satmaya başladı.
03:31Acilen tarım yasasını, Sayın Cumhurbaşkanımızın ifadesiyle beraber tarım reformunu hayata geçireceğiz.
03:39Artık bizden 10 liraya alıp size 100 liraya satılan ürünü, üreticiyle tüketiciyi buluşturacağız.
03:47Patatesi, soğanı aynı fiyata 4 kiloya satın alacak, daha çok çare elde edecek, kazanç elde edecek, alım yüzü kolaylaşacak.
03:58Pazarcı esnafının bahanesi kalite farkı.
04:00Bir pazarcı esnafı gece gidiyor saat 12'de 1'de ürününü tek tek seçerek alıyor.
04:07Organikliğine bakıyor, tazeliğine bakıyor ama bir marketçi onu yapmıyor.
04:11Geliyor oraya at 20 tane usta ne gittiğini bile bilmiyor markete.
04:15Hemen pazardan alabildiğimi alıyorum, olmayanı marketten tamamlıyorum.
04:20Serbest piyasanın sunduğu fırsatlar sen pazarlarında bazı satıcılar tarafından istismar ediliyor.
04:26Sonuçta olan yine vatandaşın cebini oluyor.
04:29Aslında pazarda daha uygun olması gerekiyor mantıken.
04:31Yani şu an her şey o kadar değişik bir fiyat dalgalanması var ki pazarda olsun, marketlerde de olsun hiçbir üründe bir sabit fiyat garantisi olmadığı için neyi nereden alacağımızı biz de bilmiyoruz.
04:42Geçtiğimiz hafta eğer bir Ayşe teyzemiz pazara gittiğinde soğanın kilosunu 30 liraya alıyor, bugün gittiğinde 50 TL'ye alıyorsa bunda bir sorun var.
04:51Çünkü bir haftada fiyatlar bu kadar değişemez.
04:53Asgari ücrette bir artış yok, petrolde bir artış yok, mazot fiyatlarına bir artış yok.
04:57Vergi zaten vermiyor pazarcı esnafımız.
04:59O yüzden bu fiyatlar neden artıyor?
05:00Bunun iyice incelenmesi lazım.
05:01Valla şu an pazardan geliyorum, patates pazarını hakikaten de pahalı almadım.
05:063 kilosu 100 liraydı.
05:08Ondan sonra almadan çıktım.
05:09Dolaşıp bakın fiyatlarımı göre geleceğiz.
05:11Şimdi marketlere dolaşmaya geldik.
05:13Daha güzel olmalı bence.
05:14Eskiden biz pazardan alışveriş yapıyorduk, marketten yapmıyorduk.
05:18Ama şimdi artık değişti.
05:20Şimdi marketlerde 5 bin çeşit, 10 bin çeşit malzeme satılıyor.
05:25Biz evimizi sadece patates soğandan geçim sağlıyoruz.
05:28Çalıştıkları bir eleman yok.
05:29Sigortalarını kendileri yatırıyor.
05:31Vergi yok, elektrik yok, doğalgaz yok.
05:34Böyle maliyetleri yokken sadece sabah erken gelip onu taşıyıp orada patates satmaksa maliyet bu kadar fahiş fiyat olmamalı.
05:41Biz üretmezse, köylü çiftçi üretmezse, üretemezse siz aç kalırsınız arkadaşlar.
05:49Çok açık ve net bu ve akıl almaz bu tarımdaki vurgunu sarmalı.
05:55Yeniden planlandırıp akıllı, makul ve mantıklı tarım yasasını hayata geçireceğiz.
06:03Ve inşallah üreticiyle tüketiciyi buluşturacağız.
06:07Bu çarpık düzenden kurtaracağız.
06:09Biz üretirken mutlu olacağız.
06:12Siz de fahiş fiyata ürünü tüketmemiş olacaksınız arkadaşlar.
06:17Uzmanlara göre bu tip fiyat dengesizliklerinin önüne geçmenin yolu piyasada şeffaflık ve izlenebilirlik sağlanmasından geçiyor.
06:24Bu noktada da devreye uzun süredir gündemde olan hal yasası giriyor.
06:28Sorun şu anda hale perakandesi çıktığında ya da çıkmaya başladığında, konuşmaya başladığında bunu artıran hal esnafı, pazarcı esnafı bunun hesap vermesi gerekiyor.
06:39Ama öncelikle buradaki denetim hükü belediyelerin, yani belediye ekipleri hale gittiğinde sabahları ve akşam çıkış fiyatları kontrol etmek zorunda.
06:46Eğer bir fahiş fiyat varsa bu denetlenmeli.
06:49Ve vergi ödenmiyorsa vergisini de ödenmeli.
06:51Sayın Mehmet Şimşek geçtiğimiz günlerde hallere ilişkin ciddi takiplerin olacağını bahsetmişti.
06:55İşte bu haberler yoğun bir şekilde gelince, eğer vatandaşa bu haberleri acısı çıkartarak daha pahalı bir şekilde sebze meyveyi iletiyorlarsa, burada hal ve pazarcı esnafımızın bir miktar denetlenmesi lazım.
07:07Marketlerde 10 lira, bizde 20 lira. Yani 10 lirada marketin aradaki fark olsun.
07:13Biz üretiyoruz, biz üretmeye devam ediyoruz.
07:16Ama bunların derdi bizim köylü ve çiftçinin tamamen üretimden çekilmesi, piyasa tamamen kendilerine kalması.
07:26Pazarda, yani şimdi yeni geldiği için günlük değişiyor bizde.
07:31Şimdi onlar mesela koyuyor patatesi, bir hafta bekliyor.
07:35Biz günlük, her gün değişiyor yani.
07:38Neresi uygun olursa seçeneğimiz, yani yani hem market hem de pazar.
07:44Pazara gidiyoruz, bakıyoruz ki fiyatlarımız pahalı, markete gidiyoruz.
07:47Bazı indirimler olduğu için.
07:49Peki faiş fiyatının önüne geçebilmek için denetim mekanizması nasıl işlemedi?
07:53Cezalar artar mı?
07:55Hal ve perekendiası çıktığı zaman burada tabii bir cezai olarak para cihazı vereceğiz.
08:00Ama para cihazının yeterli olmadığı zamanlar oluyor.
08:02Bu kişilerin ticaretten men edilmesi lazım.
08:04Yani önceden hep söylüyoruz ya Osmanlı'da pabucun dama atılması vardı aylık sisteminde.
08:08Yine bu kişiler de belediyelerin bizzat afiş asarak buradaki pazarcı esnafının pahiş fiyat uyguladığını deklara etmeli.
08:16Vatandaş bunu bilmeli.
08:16Çünkü semt pazarlarına gittiğimizde her hafta neredeyse aynı yerlerden ürün alırız.
08:21Yani yine dolaşılır ama aynı yerlerden alır.
08:23Eğer bu kişi pahiş fiyat yapıyorsa burada bir sorun var.
08:26O yüzden bunun hafif cezası ile beraber tazlik edilmesi lazım.
Yorumlar