Amazing Earth: Discover animal mating in Zambia’s Luangwa Valley!

GMA Network

Aired (October 3, 2025): Our new wildlife documentary series, ‘Wild Survivors: Animal Allure’, shows how animals in Zambia’s Luangwa Valley use different ways to find mates and reproduce. #AmazingEarth #DeadlyAustralians

Transcript

00:00What is the story?

00:30Mayroon agat na pa-u-u.

00:31Ngayon ito, ang kwento amazing number five, dancing, dulo.

00:37Ang napakaraming mga hayop sa Afrika ay may iba't ibang anyo, kulay at laki.

00:43Bawat isa may sariling solusyon sa pinakasimpleng mga problema sa buhay.

00:50Ang kagustuhang magparami ng lahi ay isang batayang puwersa ng buhay.

00:55At dito sa Luangua Valley sa Zambia, bawat nila lang ay may sariling diskarte sa paniligaw.

01:03May sama-sama, may solo flight.

01:07May makukulit na leon, may mga tusong baboy.

01:13Iisa lang ang kanilang pangarap, ang may pagpatuloy ang kanilang lahi.

01:25May higit sa 8.7 million species na ang meron sa ating planeta.

01:33Sa siksikang kontinente ng Afrika, iba't iba ang strategy ng mga hayop para makahanap ng asawa.

01:40May hayop na best asset ang pagiging malaki.

01:43Umaabot sa 20 feet ang lalaking Nile crocodile na ito.

01:48Dahil sa size, mas malaki ang chance niyang makakita ng partner.

01:51Ito ang kanyang teritoryo sa ilog.

01:55Bantay sarado niya ang sampu niyang chicks.

01:59Hindi lang siya two-timer, minsan ten-timer pa.

02:02Ampogi ah!

02:03Sa dry season sila nakikipaglabing-labing kapag mababaw ang tubig.

02:09Sa buhangin naman sa pampang, nangingitlog ang babaeng buhaya.

02:12Pero ang ating bida ay nasisilayan ang karibalyang lalaki.

02:19Hindi niya ito palalampasin.

02:24Kahit makapalambalat ng karibalyah, hindi nito kayang protektahan ang sarili.

02:29Matindi kasi ang puwersa ng kagat ng ating bida.

02:32Ang ending, tumakas na lang ang mga aagaw na buhaya.

02:45Lahat ng magtangkang pumorma sa mga girlfriend ng ating bida, itinaboy niya.

02:50Ganyan siya kaagresibo, lalo na pag mating season, pero may isa pa siyang problema.

03:00Kung gusto niyang makipaglabing-labing, dapat muna niyang lambingin ang babaeng buhaya.

03:06Dahan-dahan niya itong nilapitan at sinayawan.

03:13Lumikha ng mahinang tumog ang pag-vibrate ng hangin sa kanyang baga.

03:17Sa lakas ng vibration, tila subayaw ang tubig sa kanyang likuran.

03:24Naramdaman ng babae ang vibration kahit nasa ilalim siya ng tubig.

03:32Nakatingala ang babae, ibig sabihin gusto niya rin ang lalaki.

03:36Kaya niyang mag-imbak ng similya hanggang limang buwan.

03:41I-fertilize lang niya ang kanyang eggs kapag okay ng mga itlog.

03:44Babantayan niya ang kanyang pugad hanggang mapisa ang mga itlog sa loob ng 90 days.

03:51Aalagaan niya ang kanyang mga baby hanggang 2 years old ang mga ito.

03:55Gayunpaman, 1% lang ng baby crocodiles ang umaabot sa adulthood.

04:00Madalas, hindi nakakapagbantay ng anak ang mga itlog.

04:04Lagi kasi silang busy sa panlinigaw.

04:07Kung magtutulungan naman ang mga parents sa pag-aalaga sa kanila mga anak,

04:11dapat faithful sila sa isa't isa.

04:14Sa mga ibon, importante ito para mag-survive ang mga sisiyo.

04:1990% ng mga ibon ay loyal sa partner nila.

04:23Madalas, stick to one lang sila kapag breeding season.

04:26Pero ang grey crowned cranes, loyal habang buhay.

04:33Taon-taon sa dulo ng dry season,

04:35hanggang apat na raan ang nagsasama-sama sa South Luangwa National Park.

04:40Ito ang pinakamalaking pagtitipon sa Zambia.

04:44Noong panahon ng taglamig,

04:46hiwahiwalay silang naghahanap ng pagkain sa lambak.

04:50Mas tubitibay ang samahan ng pair na ito,

04:53bago pa man ang breeding season.

04:54Paano?

04:57Sa pamamagitan ng pagsayaw.

05:02Buong taon sila nagsasayaw pero lalo na kapag October.

05:06Mahalagang bahagi ito ng ligawaan dahil matapos ang isang buwan,

05:09labing-labing time na naman.

05:13Pwede silang magsama ng hanggang 19 years.

05:17Magkatulong nilang alagaan ang apat nilang sisiyo

05:20para matiyak ang maayos na buhay ng mga ito.

05:24Inaabot naman ng 100 days bago maging independent ang mga sisiyo

05:30at 3 years bago sila kumanap ng asawa.

05:35Buong buhay na nagpaparami ang mag-asawang crowned cranes.

05:38At sa panahong yun, aabot sa hanggang 70 ang kanilang magiging sisiyo.

05:45Sa lupa, ang mga hipo ang may pinakamaluwang na bunga nga.

05:48Ano kaya ang mangyayari pag nagkagata ng hipo ang magkaribal sa babaeng nililigawan?

05:53Alamin natin sa kwentong amazing number 4,

05:56kapitbahay, karibal, kaway.

05:58Sa Luangwa, may isang season lang sa buong buhay niya

06:03para makahanap ng partner ang lalaking hipo.

06:07Sa ibang parte ng Afrika,

06:08ang pinakasigang hipo ay pwedeng maghari-harian hanggang 8 taon.

06:12Pero dito sa Luangwa River, siksikan ang mga hipo.

06:18May 300 members ang lalaking ito

06:20at marami sa kanila gustong agawin ang kanyang trono.

06:23Sa dami ng karibal, ilang buwan lang ang itatagal ng kanyang pamumulo.

06:29Pero dahil siya ang pinakamalaki at pinakastig dito,

06:33malaki ang chance niya ang makahanap ng asawa.

06:36Siya kasi ang bantay sa teritoryong ito,

06:38kaya siya lang ang pwedeng manligaw.

06:43Napapaaway siya sa pagtatanggol sa kanyang teritoryo

06:46at sa kumababae kaya normal lang na magkasakitang ito.

06:49Isang wrong move lang, pwede siyang mamatay.

06:58Nakakapagod ang kanyang trabaho, pero yung whoset na lang.

07:01Panalo naman ang kanyang love life.

07:04Lagi siyang nagpapatrol para alamin kung ready na sa sexy time ang mga babae.

07:12Araw-araw halos isang oras siyang makikipaglabing-labing sa mga ito.

07:16Hindi ito madali ha.

07:18Kailangan nila ng maayos na pwesto sa tubig para makahinga ang babae.

07:28Pero hindi lang lalaki ang may say sa likawan.

07:33Pati ang babaeng ipo.

07:36May kanya-kanya kasi silang motibo.

07:39Ang lalaki gusto ng maraming anak.

07:42Pero ang babae gustong bigyan ng maayos na buhay ang kanyang mga anak.

07:46Kaya ang pinipili niya ay ang pinakamalakas at pinakamalusog na lalaki,

07:51ang beach master.

07:55Para sa pukuram, hindi sapat ang pagiging matapang.

07:59Ang mga babae pa rin ang may huling sanita kung sino ang makakapareha.

08:03Lamang ang lalaking dekalibre ang teritoryo.

08:06Pero dagdag pogi points pag matipuno.

08:10Napansin ang babae ang itim na marka sa leeg ng lalaki.

08:16Ang mamantikang likido ay mula sa glands, malapit sa mata ng lalaki.

08:21Pinatitingka dito ang muscles sa kanyang leeg.

08:24Patunay raw itong maganda ang kanyang lahi.

08:29Kapag mas maitim ang patch, mas sexy raw ang ram.

08:31Nilandin niya ang babae gamit ang kanyang binti.

08:38Mukhang gusto rin siya nito.

08:41Kapag hindi ito umalis sa pwesto, susubukan niya ulit makipagtalik dito.

08:45Kailangan lang niyang bumuelo.

08:49Magkaibang itsura ng lalaki at babaeng puko.

08:51Sa mga lalaki, ang dark patch, mamasol na leeg at sungay ay senyales na malalakas at malulusog sila.

09:01Ito ang basihan ng mga babae sa pagpili ng partner na may pinakamagandang lahi.

09:06Pero ang mga ito rin ang panlaban ng boys sa kanilang mga kanibal.

09:10Pero mas okay nang umiwas sila sa away.

09:20May isang lumang kasabihan na all is fair in love.

09:24Pero sa mundo ng mga elepante, mukhang bihado ang mga Gen Z.

09:27Narito ang kwento ng amazing number three, binatangbigo sa pag-iit.

09:31Kung mamamatay ka bago ka makahanap ng asawa, sayang naman ang lahi mo.

09:36Ang mga elepante ang pinakamalakas na hayop sa ating planeta.

09:41Kaya sobrang mapanganib kung sila ay magkakasakitan.

09:47Para may iwasan ng away, istriktong sinusunod na mga lalaki ang kanilang rangko.

09:52Madalas ay soul of light ang batang elepante ito.

09:55Pero pagkasama na niya ang matatanda, alam niya kung saan siya lulugaw.

10:00Mahigit 50 miles ang nilalakbay ng mga elepante sa pagkahanap ng pagkain na tubig.

10:06Nakakalat ang mga babaeng elepante kaya hindi praktikal na tumigil sa iisang lugar ang lalaki.

10:14Nililibot niya ang buong African savanna sa pagkahanap ng partner.

10:19Nagsisilbing guide ang mahaba niyang trunk.

10:25Natutuntun niya ang direksyon ng amoy ng mga babae.

10:29Halos 2,000 genes ang nakalaan sa pangamoy ng elepante.

10:33Doble ng sa mga asong bloodhound.

10:37Good news!

10:38Sa di kalayuan ay may isang babaeng ready ng makipag-loving-loving.

10:43Pero bad news, meron siyang karibal.

10:46Nilapitan niya ang karibal.

10:50Inalam ang kakayahan nito.

10:53Isa lang ang pwedeng makasipin ng babae.

10:56Mukhang mas malaki ang karibal niya.

10:57Pero sino kaya sa kanila ang mangingibabaw?

11:00Na-uwi sa tulakan ang giriyan.

11:04Katawan sa katawan, pangil sa pangil.

11:08Nakipagbulo ang mas bata.

11:10Ipinulupot ang kanyang trunk para magmukhang mas matangkad.

11:16Gumanti ang mas malaki at mas matandang elepante.

11:19Di hamak na mas malakas siya at alabito ng mas bata niyang kalaban.

11:27Hindi na ito dapat mauwi sa seryosong laban.

11:32Nakuha ng mas matandang lalaki ang mas mataas na ranggo

11:36at ang karapatang makipagtalik sa babae.

11:38Walang choice ang batang elepante kung hindi mag-move on.

11:41Di bali, darating din ang araw na magkakaedad siya.

11:48Mas lalaki at aangat ang ranggo para magkaroon ng chance sa mga babae.

11:54Sa ngayon, kailangan niya munang maghanap ng babae sa ibang lugar.

11:58Hindi siya mauubusan.

12:00Naglipa na kasi ang mga babae sa buong savana.

12:04Tsyagaan lang yan.

12:05Makakahanap rin siya ng para sa kanya.

12:07Manliligaw na lalaki, tinikman ang ihi ng babae.

12:13O, bago kayo mag-reacta, nilinawin ko lang ha,

12:15lalaki at babaeng giraffe ang tinutukoy ko.

12:18At normal lang yan sa mga hayon.

12:19Kaya alamin natin kung bakit sa kwento amazing number two.

12:23Kung mahal mo ko, mag-antay ka.

12:25Wala rin tigil sa paglalakbay ang iba pang dambuhala dito sa savana.

12:30Ang lalaking giraffe na ito, laging nakabuntot sa mga babae.

12:33Pero kumpara sa mga elepante, mas mahina ang kanyang pangamoy.

12:38Para makahanap ng partner, dapat niya itong lapitan.

12:42Dahandahan siyang lumapit sa grupo para alamin kung sino sa mga ito ang handa ng makipaglabing-labing.

12:48Gamit ang tinatawag na vomeronasal organ sa kanyang ngalangala,

12:53tinikman niya ang ihi ng babae.

12:56Sa paglanghap ng hangin, madedetect niya ang pheromones na senyales na ready na ang babae.

13:01Swerte siya, malapit lang ito.

13:06Konting tsaga sa paghihintay.

13:09Susundan niya ang babae hanggat ready na itong magparami.

13:13Kahit ilang araw pa ang abutin.

13:15Dahil gwardyado niya, walang ibang lalaki ang nakakalapit sa kanyang girlfriend.

13:32Apat na araw lang fertile ang babae.

13:35Kaya heto, lagi niyang chinecheck kung talagang ready na ito.

13:38Sa wakas, gina ang babae.

13:46Pumuesto siya sa likuran nito.

13:49Tinangka niya itong kubabawan.

13:51Hindi maiiwasang bumalaw ng babae.

13:55Eh kasi naman, doble ang bigat ng lalaki.

14:02Kahit naglalakad, sige lang ang lalaki.

14:04Sa success din ito.

14:08Kailangan lang niya naman ng dalawang segundo.

14:12Ganong kabilis ang mga giraffe.

14:15Hindi madaling manligaw.

14:16Alam niya ng lahat ng mga lalaki.

14:18Alas kaya mga bastard.

14:19Kaya dapat, sa simula pa lang,

14:21alam mo na kung paano huhuliin ang loob ng babae.

14:24Meritong kwento amazing number one.

14:26First Love Blues.

14:28Oras na magtipon-tipo na ang mga ibon sa valley.

14:32Senyalis na yan ng paparating na breeding season ng iba't-ibang species.

14:37Pero sa Maribu Storch, dumating na ito.

14:41Matalas, panghabang buhay na ang kanilang partner.

14:45Ang lalaking ito nag-ahanap ng girlfriend.

14:48Four years old pa lang siya.

14:49At first time niyang manliligaw.

14:51Wala pa talaga siyang alam.

14:54Hindi pa siya kasing husay pumorma ng pinsan niyang crane.

14:58O kasimpogay nito.

15:01Pero depende na lang sa tumitingin.

15:03Kung aakit siyang ligaw, dapat niyang ayusin ang kanyang sarili.

15:08Kailangan niyang ma-impress ang mga babae.

15:13Pumbulot siya ng sanga para ipanregalo.

15:16Sana umobra.

15:17Para mapansin kasi,

15:19nagre-regalo ang mga lalaking stork ng material sa paggawa ng pugad.

15:24May natipuan siyang babae.

15:28Pero hindi ito interesado sa kanya.

15:32Lalo lang nahalata ang pagiging bagito niya.

15:36Dahil sa haba ng kanyang tuka,

15:38hindi madaling mamulot ng tuyong sanga.

15:42Marami pa siyang dapat matutunan.

15:44Pero marami pa namang babae sa panigid.

15:47Huwag nga lang siyang maagawa ng stick ng kanyang mga karibar.

15:51Isang mahalagang desisyon ang humanap ng partner sa buhay.

16:00Dapat mag-click kayong dalawa.

16:08Hindi rin dapat magmadali.

16:10May bukas pa naman.

16:21Terima kasih.

Category

Transcript

Be the first to comment

Recommended